Definitions containing the research արութիւն : 1540 Results

Դժրանք

See full entry →

cf. Դրժանք.

NBHL (1)

ԴԺՐԱՆՔ նաց. գ. ԴՐԺԱՆՔ որ եւ ԴԺՐԱՆՔ. Դաւ. նենգ. պատրանք. զրկանք. վնաս. վնասակարութիւն. խարդախանք. անիրաւութիւն.


Դիեմ, եցի

See full entry →

va.

to suck, to suck milk from the breast.

NBHL (1)

Դան դիէ զբարութիւն. (Եփր. օրին.։)


Դիմեցումն, ման

See full entry →

s.

tendency, decline;
ejaculation;
recourse.

NBHL (1)

Տեսանէ զյօժարութիւնն եւ զդիմեցումն։ Զամենեցունց յօժարութեամբ դիմեցումն ի բարիսն. (Սարգ. ՟ա. յհ. ՟Զ։)


Դիպողութիւն, ութեան

See full entry →

s.

opportunity.

NBHL (1)

Յարմարութիւն. պատշաճողութիւն. եւ Աջողակութիւն.


Դիւաբախ

See full entry →

cf. Դիւահար.

NBHL (1)

Այսուհարութիւն.


Դիւթ, ից

See full entry →

s.

charmer, enchanter, sorcerer, magician.

NBHL (1)

Զի՞նչ մխիթարութիւն ի դիւթացն գտանիցես ո՛վ մարդ. (Ոսկ. ես.։)


Դիւրագայթ

See full entry →

adj.

decayed, fragile, weak, slippery.

NBHL (1)

Գիտէ զտկարութիւնս, զի դիւրագթելի եմք եւ սխալականք. (Գր. հր.։)


Դիւրագայթոտ

See full entry →

cf. Դիւրագայթ.

NBHL (1)

Գիտէ զտկարութիւնս, զի դիւրագթելի եմք եւ սխալականք. (Գր. հր.։)


Դիւրագթելի

See full entry →

cf. Դիւրագայթ.

NBHL (1)

Գիտէ զտկարութիւնս, զի դիւրագթելի եմք եւ սխալականք. (Գր. հր.։)


Դիւրագիւտ

See full entry →

adj.

common, ordinary;
easy to be found or understood;
— լինել, to be found easily.

NBHL (1)

Ո՛վ ապաշխարութիւն՝ համեղ պտուղ անուշաճաշակ եւ դիւրագիւտ. (Բրս. ապաշխ.։)


Դիւրադարձ

See full entry →

adj.

that turns easily, mutable, changeable;
convertible.

NBHL (1)

Դիւրադարձ յապաշխարութիւն. (Սարգ. ՟բ. պետ. ՟Ա։)


Եռանդն, անդեան

See full entry →

s.

ardour, heat;
warmth, bubbling, ebullition, overheating, effervescence;
fervour, fire, fury, rapture, zeal, devotion;
activity, vivacity, vigour;
abundance;
— մտաց, enthusiasm;
— ածել ումեք, to inspire one with ardour;
— մարտի, ardour for battle.

NBHL (1)

Պարտեալ եռանդեանն չարութիւն. (Փարպ.։)


Եռանդնոտ, աց

See full entry →

adj.

boiling, hot;
fervent, ardent;
fiery, spiritual;
devout.

NBHL (1)

Եռանդնոտ միտք, կամ ապաշխարութիւն, սէր, արիւն, բնութիւն. (Կոչ. ՟Բ. 15։ Սարգ. ՟ա. յհ. ՟Թ։ Վրդն. սղ.։ Մագ. ՟Զ։)


Եռօրեայ, էի

See full entry →

adj.

triduan, of three days.

NBHL (1)

Երեքօրեայ ճանապարհն զեռօրեայ յարութիւնն քրիստոսի գուշակէր։ Եռօրեայ կացեալ ի կենսաբեր գերեզմանին. (Կիւրղ. ղկ.։)


Երագեմ, եցի

See full entry →

vn. va.

to make haste, to hasten;
to double the pace, to go quicker, to run, to trot;
to accelerate, to hasten, to press.

NBHL (1)

Դու մի՛ երագես զձեռնադրելն։ Մի՛ երագեր զօծումն ընտանւոյն։ Եւ ապա ինքն երագէ զձեռնտուութիւնն։ Երագեալ զյարութիւնն մխիթարեցի զնոսա. (Լմբ.։)


Երախտաւորիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to be favoured, to receive benefits.

NBHL (1)

εὑεργετούμαι beneficium assequor Երախտիս տեսանել. բարերարութիւն գտանել. օգտիլ.


Երախտաւորութիւն, ութեան

See full entry →

s.

bounty, beneficence, obligingness.

NBHL (2)

εὑεργεσία beneficentia Երախտաւորն գոլ. եւ Երախտիք. բարերարութիւն. բարիք. օգուտ.

Երախտաւորութիւն առ իմս տկարութիւն զնորայն իմանամք մատակարարութիւն. (Մագ. ՟Կ՟Ե։)


Երախտիք, տեաց

See full entry →

s.

favour, kindness, benefit, service, pleasure;
— առնել, to oblige, to please, to do an act of kindness, to deserve well, to favour.

NBHL (1)

εὑεργεσία beneficium, benefactum, meritum ἁγαθόν bonum χάρις gratia Բարերարութիւն. շնորհք. ձրի բարեգործութիւն. բարիք. աղեկութիւն.


Երանութիւն, ութեան

See full entry →

s.

felicity, happiness, beatitude;
—ք աշխարհի, fortune, wealth;
—ք Տեառն, the beatitudes of J.-C.;
— քո, ձեր, իւր, thy, your, his blessedness, your holiness;
Your Grace.

NBHL (1)

ԵՐԱՆՈՒԹԻՒՆ ՔՈ, կամ ՁԵՐ, կամ ԻՒՐ. իբր Յայտարարութիւն մեծ վայելչութեանն աստուծոյ, փառաց տիրամօր, կամ սրբանուէր վիճակի առաջնորդաց.


Երաշխաւորեմ, եցի

See full entry →

vn.

to guaranty, to bail, to promise, to become answerable, to assure.

NBHL (1)

Սովաւ զյաւիտենական կենացն առ մեզ երաշխաւորեալ տեսանեմ բարութիւնս։ Զառաջիկայ յուսոյն խորհուրդ երաշխաւորեալ սեպհականէ անձին եւ իւրայնոց. (Յհ. իմ. ատ. եւ Յհ. իմ. պաւլ.։)


Բռնազբօսութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Բռնադատութիւն.

NBHL (1)

գրի եւ ԲՌՆԱՍԲՕՍՈՒԹԻՒՆ. Բռնաբարւթիւն. բռնադատութիւն. բռնութիւն, եւ հարստահարութիւն.


Բռնութիւն, ութեան

See full entry →

s.

violence, force, concussion, constraint;
usurpation, tyranny;
push, assault, vehemence, vivacity, transport;
fury, phrensy, impetuosity.

NBHL (1)

τυραννίς, δυναστεία, βία vis, violentia, asperitas Բուռն առնելն. բռնանալն. բռնաւորութիւն. հարստահարութիւն. բռնաբարութիւն ազատութեան. հարկ.


Գազանաբարոյ, ից

See full entry →

adj.

brutal, beastly, fierce, inhuman, savage, wild, rude.

NBHL (1)

Չարութիւն իբր զի գազանաբարոյ է, դկլաթայ (որ է տիգրիս, եւ վագր) հաւասարեալ է. (Փիլ. լին.։)


Գազանաբարոյութիւն, ութեան

See full entry →

s.

bestiality;
cruelty.

NBHL (2)

Աստի իմանամք զընդ դիմամարտին գազանաբարութիւն եւ զանյագութիւն. (Շ. ՟ա. պետ. ՟Հ՟Թ։)

Խօսեցաւ զբանս, որ կարօղ էր զամենայն գազանաբարութիւն լուծանել. (Բրսղ. մրկ.։)


Գազանային

See full entry →

cf. Գազանական.

NBHL (1)

Գազանային չարութիւն, անմտութիւն, կիրք, անձն, դէմք, խումբ. (Փիլ.։ Լմբ.։ Տօնակ.։ Ոսկ. յհ.։ Մագ.։ ՟Ծ՟Է։ Նար. մծբ.։)


Գերեմ, եցի

See full entry →

va.

to make prisoner, to enslave;
to take captive, to take;
to seduce, to gain.

NBHL (1)

αἱχμαλωτεύω, αἱχμαλωτίζω, ἁποικίζω captivo, captivum duco, in servitutem abduco, deporto Գերի կամ ի գերութիւն վարել. ըմբռնել կալանաւորել ի պատերազմի. վտարել յօտարութիւն. բռնի ձգել ի ծառայութիւն.


Գերփանք

See full entry →

s.

cf. Գերփումն.

NBHL (1)

Ոչ ինչ փոյթ եղեւ ումեք հոգալ զուստեք արշաւանս եւ զգերփանս։ Զբազում աւարհարութիւնս եւ զգերփանս հայոց աշխարհիս ի մերհուժանայ։ Առնուլ վրէժս զգերփանացն եւ զսաստիկ արիւնհեղութեանցն. (Արծր. ՟Ա. 14. 15։ ՟Բ. 2։)


Գէթ

See full entry →

conj.

at least, however;
only, again

NBHL (1)

Գէթ այնպէս առնիցեմք, բազում բարութիւնս խոստացաւ մեզ. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 3.) իմա՛, եւ եթէ. միայն եթէ։


Դիւրին, րնոց

See full entry →

adj.

easy, light, gentle, commodious;
flat.

NBHL (1)

ἑχερής, ῤᾴδιος, εὕκολος, κοῦφος facilis, levis եւ այլն. Ուր գոյ դիւրութիւն, կամ չիք դժուարութիւն. դիւր. անաշխատ. անարգել. անխափան. հեշտ. հեշտին. թեթեւ.


Ազատադէմ

See full entry →

adv.

openly, frankly.

NBHL (1)

Մերկագլուխ ազատադէմ առանց պաճուճանաց զարդարութիւնն ցուցանէ. (Ոսկ. յհ.։)


Ազատականութիւն, ութեան

See full entry →

s.

liberty;
liberality;
generosity;
nobleness.

NBHL (1)

Ազատ կամք, անձնիշխանութիւն. ինքնայօժարութիւն.


Ազգաբանութիւն, ութեան

See full entry →

s.

genealogy.

NBHL (1)

Զյայտարարութիւն մերոյ ազգաբանութեանս։ Ըստ ազգաբանութեանն սեմայ։ Որդի դստեր համածին եղբօր նորա ըստ հաւաստի ազգաբանութեան. (Խոր. ՟Ա. 1։ Յհ. կթ.։ Նար. խչ.։)


Ազգապետութիւն, ութեան

See full entry →

s.

charge or office of a governor of the people.

NBHL (1)

ἑθνάρχη, gentilis principatus Պետութիւն կամ իշխանութիւն ազգի, ցեղապետութիւն. նախարարութիւն.


Ազդական, ի, աց

See full entry →

adj.

advising, monitorial;
penetrative, energetic, efficacious.

NBHL (1)

Հռչակաւոր եւ ազդական արարեալ զաստուածագործ յարութիւնն. (Ագաթ.։)


Ազդեմ, եցի

See full entry →

va.

to inform, to advertise, to announce;
to influence, to inspire, to dictate;
to work upon, move or affect;
to suggest, to insinuate.

NBHL (1)

Հաւատամ ազդել քոյ կարողութեանդ առ յարութիւն եւ բժշկութիւն։ Զի՞նչ ազդեսցէ փոքր խաւար՝ աւուրդ Աստուծոյ. (Նար. ՟Ժ՟Է. ՟Հ՟Դ։)


Ազդեցութիւն, ութեան

See full entry →

s.

notice, warning, admonition;
perception, instinct;
inspiration;
suggestion, instigation;
efficacy, force, power;
emphasis, energy.

NBHL (1)

Եւ ազդարարութիւն. նշանակումն. ազդ. լուր. նշանակ. խապէր


Ազդեցուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

cf. Ազդեմ

NBHL (1)

Ճարտարքն ի բժշկաց յորժամ ազդեցուցանեն զցաւն, ապա մխիթարութիւն ցաւոցն մատուցանեն. (Մեկն. եբր.։)


Ազդումն, ման

See full entry →

s.

cf. Ազդեցութիւն;
ազդմամբ, cf. Իրաւ, cf. Իրօք, cf. Արդարև, cf. Իսկապէս;
— առնուլ, cf. Զգամ.

NBHL (1)

Ազդարարութիւն, ձայնատուութիւն, զեկուցումն. լուր. ձայն. բարբառ. իմաց, ձան, խօսք. խապէր


Ազնուականութիւն, ութեան

See full entry →

s.

nobility, birth, gentility;
civility, genteelness;
generosity, nobleness.

NBHL (1)

Ազատական առատաձեռնութիւն. մարդասիրութիւն. բարութիւն. ճէօմերտլիք, քէրամէթ.


Ալք, ալուց, ալից

See full entry →

s. pl.

cf. Ալուց.

NBHL (1)

Ձգէ զտկարութիւն հոգւոյ իմոյ յալս խաւարի եւ ի մահ մշտնջենական. (Սարկ. աղ.։)


Ախոնդանք, դանաց

See full entry →

s. pl.

cf. Ախոնդիք.

NBHL (1)

Ախոնդեացն ներգործութիւն զիա՞րդ զյոքնաբեղուն ճաշակս զօրէ արիւնացուցանել։ Ջղացն ամոլեաց՝ ախոնդեացն վնասակարութիւն որդւոցն իսրայէլեան։ Յախոնդիսն պատսպարեալ օթեւանեաց։ Տաղտկացուցեալ ի յախոնդեացդ արտաքս բերցես։ Յախոնդեացն ումիտայն (ի միջոյ սատափին մարգարիտս) ընկալեալս, զոր շիթք ամպոց զնա գործեն. (Մագ.։)


Ախորժակ, աց

See full entry →

s.

taste;
appetite;
affection, will, inclination, willingness;
passion, sentiment;
ունել —, to be hungry;
to have a taste;
չունել — իմիք, to have a taste for nothing;
պակասութիւն ախորժակի, want of appetite;
ախորժակաւ ուտել, to eat with appetite;
շարժել՝ բանալ զախորժակ, to excite the appetite;
բառնալ զախորժակ, to take away the appetite;
ընտիր՝ կիրթ —, անկիրթ —, good, bad taste;
ըստ իմոյս ախորժակի, according to my taste.

NBHL (1)

προαίρεσις, πόθος, ἕγκλισις. voluntas, desiderium, inclinatio, affectus Ախորժք. ախորժանք նախայօժարութիւն. կամք. բերումն. հաճոյք. իղձ. փափաք. բաղձանք, սրտին ուզածը. արզու, քէյֆ, հէվէս, մէյիլ.


Ախորժական, ի, աց

See full entry →

adj.

pleasing, agreeable, sweet, amiable, delightful.

NBHL (1)

Ո՛չ ի հարկէ էր, այլ ի զեղխ եւ յախորժական կամաց։ Վասն մարմնասիրութեան եւ ախորժական ցանկութեանն։ Չար գոլն՝ ախորժական կենցաղավարութիւն (է) ... Ոչ զբնաւորական մահն, այլ զախորժականն. որով մեռելութիւն գործէ ախտից. (Գէ. ես.։ Եզնիկ.։ Սահմ. ՟Ը։)


Ախորժեմ, եցի

See full entry →

va.

to taste of, to relish, to like;
to love, to take pleasure in;
to desire, to aim at;
ոչ —, to take a disgust for or to;
Թէ ախորժէք, if you please.

NBHL (1)

Ախորժեցին զմահ, եւ ոչ զկեանս։ Մինչչեւ ախորժեալ զչարութիւն՝ ընտրեսցէ զբարին։ Ոչ ախորժեաց ժողովուրդդ այգ զջուրն Սիլովայ։ Ինքեանք ընտրեցին զճանապարհս իւրեանց, եւ զգարշելիս իւրեանց՝ զոր անձինք իւրեանց ախորժեցին։ Ախորժելով արբջիք. եւ այլն։


Ախտ, ից

See full entry →

s.

illness, disease, indisposition;
affection, passion;
vice, bad habit;
menses;
seed of man;
— ցաւոց՝ դառնութեան, calamity, plague, disaster, any thing troublesome;
— արտասուաց, tears;
— քնոյ, sleep;
— մահու՝ մահացու, mortal malady;
զ—ս մահու ջերանիլ, to be seriously, mortally ill;
— մարդահաճութեան, adulation, flattery;
ապաս ունել ախտի, մեծարել զախտ, to give one's self up to vice, pleasure.

NBHL (2)

ἀμαρτία, κακία, vitium Կարիք մեղաց. անգոսնելի կիրք. յօժարութիւն եւ ունակութիւն ի չար անդր. մոլութիւն. մեղք. պակասութիւն. գէշ բնութիւն. պէդ խույ, նօգսան, թաքսիրաթ, գապահաթ.

νόσος, ἁρρωσία, ἁσθένεια, μαλακία, morbus, aegritudo, infirmitas Տկարութիւն մարմնոյ. հիւանդութիւն. խօթութիւն. ցաւ. արկածք. խասթալըգ, իշլէթ, մարազ, տէրտ.


Ախտակրութիւն, ութեան

See full entry →

s.

illness, sickness, distemper;
suffering.

NBHL (1)

πάθος passio, ut morbus animi, aegritudo Կիրք ախտից հոգւոյ եւ մարմնոյ. ախտաւորութիւն. տկարութիւն. մարազ.


Ախտակցութիւն, ութեան

See full entry →

s.

compassion, pity;
vice, passion.

NBHL (1)

Եւ բերումն ախտաւոր. անկարգ յօժարութիւն. ցանկութիւն. յարում, մոլի սէր. աշգ, սէվտա. προσπάθεια addictio, cupiditas.


Ախտանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to be sick or ill;
to have bad habits, to be vicious.

NBHL (1)

Զպեղեայ զթետտաղացւոց գոռոզին ախտանալ (զյիմարութիւն)։ Զփարաւոնին ախտացաք զծանրասրտութիւն. (Յհ. իմ. ատ.։ Լաստ. ՟Ժ՟Ա։)


Ակամայութիւն, ութեան

See full entry →

s.

the state of being involuntary;
repugnance, reluctance, constraint, necessity.

NBHL (1)

Չկամութիւն. բռնադատութիւն. անյօժարութիւն. հարկ ինչ, կամ առ հարկի եղեալն.


Ակնարկութիւն, ութեան

See full entry →

s.

sign, mark;
meaning, signification;
permission given with a sign.

NBHL (1)

Յայտարարութիւն. զեկուցումն. նշանակ. ծանուցում, իմաց տալն. խապէր. պէշարէթ.