Definitions containing the research ոյն : 10000 Results

Յաճախաւոր

See full entry →

adj.

cf. Յաճախ.

NBHL (1)

Յաճախաւոր բանիւք եւ թանձրախիտ մտօք զսիրոյն ճառ ի ներքս մուծանէ։ Սուղ բանիւք, սակայն յաճախաւոր (մտօք), եւ լի իմաստութեամբ. (Սարգ. ՟ա. յհ. ՟Գ։ Սարգ. յուդ. ՟Գ։)


Յաճախեմ, եցի

See full entry →

va. vn.

to do often or frequently;
to redouble, to multiply, to augment, to increase, to enlarge;
to frequent, to haunt, to visit often;
to augment, to increase, to grow;
to abound, to be plentiful, to superabound, to redound;
to continue, to endure, to last, to remain.

NBHL (1)

ՅԱՃԱԽԵՄ. չ. πλεονάζω abundo πληθύνομαι multiplicor πολύ εἱμι, ἑνδελεχέω , ἑπιμένω assiduus sum, continuo, remaneo եւ այլն. Բազմանալ. աճել. առաւելուլ կամ յաւելուլ. հանապազորդել. ստէպ երթալ. անդադար ի նոյնս բերիլ եւս քան զեւս. տեւել. կալ մնալ.


Յաճախութիւն, ութեան

See full entry →

s.

frequency, abundance, great quantity or number, heap, redundance, affluence;
frequenting, haunting.

NBHL (2)

Երկուս գառինս առ օր ի վերայ սեղանոյն յաճախութեամբ. այսինքն անընդհատ. (Ել. ՟Ի՟Թ. 38։)

Եւ ետ Տէր կրկին՝ քան որչափ ինչ էրն յառաջագոյն՝ յոբայ ի յաճախութիւն. (Յոբ. ՟Խ՟Բ. 10։)


Յամառեմ, եցի

See full entry →

vn.

cf. Յամառիմ.

NBHL (1)

Տակաւին եւս յամառի՞ս ի նոյն։ Ի նմին յամառեալ ի մոլորութեան. (Ճ. ՟Գ.։)


Յամառութիւն, ութեան

See full entry →

s.

obstinacy, stubbornness, restiveness, self-will, prejudice, perverseness, fanaticism;
stiffness, harshness, tenaciousness, obduracy;
յամառութեաբ, obstinately, wilfully, stubbornly, obdurately.

NBHL (2)

Վասն ձերոյ յամառութեանդ եղեւ այդ ամենայն։ Եթէ ի դոյն միտս յամառութեան կայք։ Մի՛ կայք ի նոյն միտս յամառութեան. (Եղիշ. ՟Ը։)

Ո՜ բռնութեան կնոջն, ո՜ յամառութեան անձինն (ոգւոյն). բժիշկ չառնու յանձն, եւ կինն ասէ, այո՛ տէր. (Ոսկ. ի քանան.։)


Յամբայր

See full entry →

adv.

totally, entirely, quite;
rashly, imprudently.

NBHL (1)

Իբր Յամբոկ. իսպառ. կամ Յամա՛ռ. պնդագոյնս. համարձակ. եւ կամ Յամբոյր, խոտորնակի.


Յամեմ, եցի

See full entry →

vn. va.

cf. Յամենամ;
cf. Յամեցուցանեմ.

NBHL (2)

Յայսպիսի բանս ոչ վայրապար յամեսցի։ Դարձեալ նովին բանիւք զնոյն միտս նշանակէ, եւ յամէ ի բանին։ Ոչ անցանէ փութով, այլ յամէ եւս ի բանն. (Ոսկ. ես. գծ։)

Որչափ յամէ ոք ի հաղորդութենէ, ուրախանան դեւք. զի դիւրորսալի է նոցա հեռացեալն ի փրկական խորհրդոյն. (Խոսր.։ Յամելի. իբր յամեցօղ. Սեբեր.։ Վեցօր.։)


Յամումն, ման

See full entry →

s.

cf. Յամուրդ.

NBHL (1)

Ոչ եղեւ յամուրդ վրիժուցն նորա. զի նոյն ժամայն եհաս, եւ այլն. (Եւս. պտմ. ՟Բ. 10։)


Յամուրդ

See full entry →

s.

delay, stop, stay, retarding.

NBHL (1)

Ոչ եղեւ յամուրդ վրիժուցն նորա. զի նոյն ժամայն եհաս, եւ այլն. (Եւս. պտմ. ՟Բ. 10։)


Յամրանամ, ացայ

See full entry →

vn.

cf. Յամեմ.

NBHL (1)

Եւ որք յառաջագոյն յամրանային ի քուն, նմանեալք վերնոցն՝ անքունք եղեն. (Փարպ.։)


Յամրեղ

See full entry →

adj.

very slow, very tardy.

NBHL (1)

Կարի յամրագոյն. յամրային. դանդաղկոտ. անարի.


Յայնկոյս

See full entry →

prep. adv.

over, on, on the other side, beyond, on that side;
անցանել —, to cross over, to pass by, to go beyond;
անցանել — այրարատայ, to pass Ararat;
անցանել — եփրատայ, to cross the Euphrates;
cf. Կոյս.

NBHL (1)

Երթալ յայնկոյս։ Յայնկոյս Յորդանանու. յայնկոյս ծովուն. յայնկոյս գետոյն. յայնկոյս աշտարակին. եւ այլն։ Եթէ այս յայնկոյս արծաթսիրութեան է, այսինքն ոչ երբէք դադարեալ ի ժողովելոյ, ապա այն յայնկոյս անընչութեան է. (Կլիմաք.։)


Յայսկոյս

See full entry →

prep. adv.

here, on this side, this way;
— յայնկոյս, on this side and on that, from one side and the other, here and there;
ոմն — եւ ոմն յայնկոյս, some this way some that, some one way, some another;
հայեցեալ — յայնկոյս, having glanced around;
cf. Կոյս.

NBHL (1)

Յայսկոյս ջրոյն. (Վրդն. ծն.։)


Յայտարան

See full entry →

adj.

declarative, explanatory.

NBHL (1)

Հաւատոց գնոյն է յայտարան (կամ յայտնարան) նուէրն քո աստուծոյ. (Լմբ. պտրգ.։)


Յայտնաբանեմ, եցի

See full entry →

va.

to explain, to expound, to expose, to illustrate, to make clear or evident.

NBHL (1)

Քաղցրահայեացն տիպ զսիրոյն ճշմարտի հպաւորութիւնն յայտնաբանէր. (Սկեւռ. ի լմբ.։)


Յայտնաբանութիւն, ութեան

See full entry →

s.

explanation, exposition.

NBHL (1)

Օրհնութիւն, զի յայտնաբանութիւն թարգմանի ըստ Սրբոյն Դիովնիսեայ մեկնութեանն. որ է յայտնութեանն Յիսուսի խորհուրդ. (Յհ. իմ. եկեղ.։)


Յայտնի, նւոյ, նեաց

See full entry →

adj. adv.

evident, clear, manifest, notorious, recognisable, obvious, explicit, apparent, palpable, visible;
cf. Յայտնապէս;
— է, it is clear, it is evident, that is of course;
— լինել, to be manifest, to appear;
— առնել, to manifest.

NBHL (2)

Ի յայտնւոյն զանյայտն յայտնի արար. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 21։)

Ճառդ յայտնի է։ Ճառիդ յայտնի եղելոյ։ (կամ որ նոյն է), Ճառիդ յայտնոյ. (Փիլ.։)


Յայտնութիւն, ութեան

See full entry →

s.

evidence, manifestation, enunciation;
disclosing, unveiling;
apparition;
revelation, Apocalypse;
Epiphany, Twelfth-day, Twelfth-night;
coming, appearing of our Lord;
divine oracle;
ծածկուկ —ք, the Apocrypha.

NBHL (2)

Յայտնութիւն բանից քոց։ Յայտնութիւն ճշմարտութեան։ Յայտնութիւն հոգւոյն։ Որ ինչ յերկնից յայտնութիւնք եղեն։ Ի յայտնութիւն դարձուցանել (այսինքն յայտնի առնել), եւ այլն.

ՅԱՅՏՆՈՒԹԻՒՆ. ἁποκάλυψις apocalypsis, revelatio. Գիրք Յայտնութեանն Յովհաննու. եւ նոյն իսկ տեսիլն նորա.


Յանկ, աց

See full entry →

s. adj.

term, end, finish;
rhyme, cadence, numbers, termination, ending, desinence, harmony;
— ելանել, հասանել, to be finished, accomplished;
to expire, to end, to bound, to terminate;
— հանել, տանել, to bring about, to succeed in;
to complete, to put an end to, to finish;
convenient, suitable, congruous, becoming, apt, tit, adapted;
quiet, good, kind, sweet, pleasing.


Յանգաւոր

See full entry →

adj.

cf. Յանգ.

NBHL (1)

Որք գաւազանաւ են յանգաւորք. (ծայրագոյն վարդապետք) (Երզն. քեր.։)


Յանգեմ, եցի

See full entry →

vn. va.

to be ended, finished, bounded;
to drive at, to tend to, to come to, to be reduced, to dwindle, to result;
to discharge, to flow or to fall into, to empty itself. cf. Յանգեցուցանեմ.

NBHL (2)

Մարդասիրագոյն եւս յանկիցէ ի ձեզ. (զիմոց բարուց զկնի հայեցեալ. ՟Բ. Մակ. ՟Թ. 27։)

Ի նոյն վախճան երկոցունց անչափութիւն յանգի։ Տօնքս այս մի՛ զկայ առեալ յանգեսցին. (Նիւս. կուս. եւ Նիւս. թէոդոր.։)


Յանգութիւն, ութեան

See full entry →

s.

relation, affinity, conformity, similarity;
fitness, suitableness.

NBHL (3)

Այսպէս աներկբայ ունի առ պարսաւելիսն յանկութիւն բանի։ Ոյց գրեթէ անորիշ յիրերաց եւ անբաժանելի թուէր յանկութիւն զմիմեամբք ողջունելն խառնուածոյն. (Պիտ.։)

Միտքն զիա՞րդ կարասցեն հասու լինել անճառելւոյն, եթէ ոչ ունիցի յանգութիւն ի նմին իմանալւոյն։ Իսկ զորոյ ունին յանգութիւն, բերէ եւ զնորին ճշմարտութեամբ. (Շիր.։)

Յանկութեամբ ընտանեգունի առ Աստուած մեծագոյնն սրբեցութեանց. (Մեկն. ղեւտ.։)


Յանգումն, ման

See full entry →

s.

end, termination, close, conclusion;
cadence;
repose, rest;
meeting, rencounter;
— ածել, բերել, առնել, to put an end to, to finish, to terminate;
գալ ի —, գալ — կատարելութեան, to be perfected, to arrive at perfection.

NBHL (2)

Յանգման գրոցս՝ կարգեաց զյաղագս ունելոյն բան. (Անյաղթ ստորոգ.։)

Ի յանգմունս անուանց ունելով զնուն եւ զրէ եւ զղատն, զնոյն յանգմունս եւ սեռականին պահեալ. (Երզն. քեր.։)


Յանդգնեմ, եցի

See full entry →

va.

cf. Յանդգնեցուցանեմ.

NBHL (1)

Իսկ դեւն լկտեալ յանդգնեաց զեղբարսն վանուցն դարանել վասն գրոյն այնորիկ. (Վրք. հց. ՟Ը։)


Յանդգնեցուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to render impudent or rash, to embolden.

NBHL (1)

Իսկ դեւն լկտեալ յանդգնեաց զեղբարսն վանուցն դարանել վասն գրոյն այնորիկ. (Վրք. հց. ՟Ը։)


Յանդգնիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to dare, to be bold enough, to be audacious to do or say any thing, to have the hardihood or boldness to, to arrogate, to presume, to grow insolent or saucy;
to venture, to attempt, to run the risk.

NBHL (1)

Զնոյն զնոցայն յանդգնեցան. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 10։)


Յանդիման

See full entry →

prep. adv.

before, in the presence of, in the face or sight of, hard by, against, opposite, over against, in the view of, in the face, publicly, in public;
դէմ —, face to face;
front to front;
— իմ, before me, in my presence;
— եկեղեցւոյ, in face of the church;
— ամենայն աշխարհի, in the face of the whole world;
— ամենեցուն, publicly, before all people;
ասել —, to say to one's face;
— առնել, կացուցանել, ածել, to present, to offer, to introduce, to represent, to exhibit, to set before the eyes to show, to remonstrate;
— առնել, to reprove, to reproach, to blame;
— լինել, կալ, to present oneself, to appear, to make one's appearance before, to show oneself;
— մատչել, կալ, to appear before.

NBHL (1)

Զերկարութիւն գործոյն համառօտ բանիւ յանդիման կացուցանել. (Խոր. ՟Ա. 13։)


Յանդիմանական, ի, աց

See full entry →

adj.

reprehensive, reproving;
evident, manifest.

NBHL (1)

Ոչ միայն զյանդիմանական գործոյն, այլեւ զսրտին լուսաւորութիւնսն առաջի հրեշտակաց եւ մարդկան բերէ. (Կորիւն.։)


Յանդիմանակաց, աց

See full entry →

adj. s.

present, assisting, in the presence of;
assistant.

NBHL (1)

Յանդիմանակաց անտուստ առ նմին մարմնոյն տեսակի. (Նար. ՟Ղ՟Գ։)


Յանդիմանեմ, եցի

See full entry →

va.

to reprehend, to reprimand, to blame, to reproach, to cast in one's teeth, to chide, to rebuke sharply, to revile, to rate, to scold;
to present, to represent, to show, to demonstrate, to discover, disclose or unveil;
to prove, to convince.

NBHL (1)

Յանդիմանեաց Աբրաամ զԱբիմելէք վասն ջրհորոյն։ Յանդիմանեաց զքեզ (Աստուած)։ Տէր մի՛ սրտմտութեամբ քով յանդիմաներ զիս։ Որ յանդիմանէ զամպարիշտս, ատեայ զանձն։ Զօրութիւն փորձ յանդիմանէ զանզգամս։ Տկարութիւն անպիտան յանդիմանի։ Ոչ գայ առ լոյսն, զի մի՛ յանդիմանեսցին գործք նորա.եւ այլն։


Յանդուգն, դգունք

See full entry →

adj. adv.

rash, foolhardy, audacious, adventurous, hardy, resolute, determined;
rashly, inconsiderately, audaciously, arrogantly, presumptuously, insolently, haughtily, petulantly;
hardily, resolutely, determinedly.

NBHL (1)

Քան զառիւծունս եղեն հզօրագոյնք եւ յանդգունք. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 30։)


Յանկարծ

See full entry →

adj. adv. interj.

sudden, unexpected, unforeseen;
unawares, unexpectedly, suddenly, on a sudden, abruptly, all at once;
please God! would to God! may it please God;
— եթէ, if by chance.

NBHL (2)

Վասն յանկարծ դաւոյն (այսինքն դաւելոյն՝) ի պարսպէ անտի մերժէին. (՟Բ. Մակ. ՟Ե. 5։)

ἑξαίφνης, αἱφνιδίως, ἅφνω repente, subito, improvise, -so;
illico, protinus, cominus . որ եւ ՅԱՆԿԱՐԾԱԿԻ. Իբր Անկարծ. անկարծելի օրինակաւ, եւ յանկարծելի ժամու. իսկոյն. իսկ եւ իսկ. յանակնկալ պահու. յանպատրաստից. ի մի վայրկեան ժամանակի. անգուման.


Յանկարծաթափ

See full entry →

adv.

all at once, suddenly, impetuously, precipitately, inconsiderately, rapidly.

NBHL (2)

Յանկարծագոյն թափով կամ յարձակմամբ. անխորհրդաբար.

Ոչ անդէն եւ անդ յանկարծաթափ՝ ըստ զօրութեան հոգւոյն զնորընծայսն յանընդելական մեծամեծս ձկտեցուցանէին. (Ագաթ.։)


Յանկարծածագ

See full entry →

adj.

shining forth or appearing suddenly.

NBHL (1)

Յանկարծ եւ իսկոյն ծագեալ.


Յանձանձեմ, եցի

See full entry →

va.

to take care of, to pay attention to, to be careful of;
to provide for, to protect, to treat with much care;
to manage, to administer;
to expedite.

NBHL (1)

Յանձանձեալ ի շնորհաց Հոգւոյն Սրբոյ. (Յճխ. ՟Թ։)


Յանձնառութիւն, ութեան

See full entry →

s.

acceptance, acceptation, consent, engagement, avowal, approbation.

NBHL (1)

Ի քէն տանջանք, եւ ի մէնջ յանձնառութիւնք։ Տեսին զչար յանձնառութիւնն։ Այսպիսի խնդրուածս աղջկանն լաւագոյն է քան զանձնառութիւն պատարագելոյն. (Եղիշ. ՟Բ. ՟Գ. եւ Եղիշ. դատ.։)


Յանձնարարութիւն, ութեան

See full entry →

s.

commission, order;
recommendation;
mission;
delegation;
solicitation.

NBHL (1)

Յուղարկիմք ի ձէնջ, տանել ողջոյն եւ զյանձնարարութիւն առ բազումողորմն Քրիստոս, եւ առ սուրբ գունդն ամենայն սրբոց. (Փարպ.։)


Յանցաւոր, աց

See full entry →

adj.

faulty, guilty, delinquent, culpable, criminal;
— օրինաց, transgressor, violator, criminal, delinquent;
— զանձն դաւանել, խոստովանել, to confess one's fault, to plead guilty.

NBHL (1)

Բնակեցոյց զԱդամ յանդիման դրախտին, որպէս զյանցաւորսն հանեն յեկեղեցւոյն ի ժամ պատարագին, զի լայցեն զմեղս իւրեանց. (Մխ. այրիվան։)


Յանցաւորութիւն, ութեան

See full entry →

s.

culpability, transgression.

NBHL (1)

Ազատութիւն մարդոյն ի յանցաւորութենէ։ Բազմացաւ յանցաւորութիւն. (Եղիշ. ՟Բ։)


Յանցեմ, եցի

See full entry →

vn.

cf. Յանցանեմ.

NBHL (1)

Տեսանեմ յանցեալ ինչ զընկերն։ Ընդ յանցելոյն կրկին արասցես զայն (սէր)։ Նոյնպէս եւ ես յանցեայ, եւ յանցելոց եմ. (Վրք. հց. ՟Ժ։)


Յանցումն, ման

See full entry →

s.

cf. Յանցանք.

NBHL (2)

Ոչ ինչ ամենեւին յանցումն ընդունել տեղւոյն՝ վասն երեւելոյ յայտնութեանն Հօր. (Փիլ. ել. ՟Բ. 32։)

Որպէս փայտիւն եղեւ յանցումն, նոյնպէս եւ ի ձեռն խաչին եղեւ փրկութիւն. (Ոսկ. խչ.։)


Որոգայթ, ից

See full entry →

s.

snare, trap, net, springe;
ambush, ambuscade;
cf. Լարեմ;
անկանել յ—, to fall into a snare;
cf. Ըմբռնիմ;
լարել զ— եւ ի նոյն հարկանիլ, շաղիլ, to fall into one's own snares;
— դնել ումեք բանիւք, to convict a person by his own words.


Որոգայթադիր, դրաց

See full entry →

adj.

setting or laying a snare;
lying in wait;
cunning, deceitful.

NBHL (1)

Զերծուսցե՛ս զմեզ յորոգայթադիր թշնամւոյն յարձակմանէ։ Զուարճասցի չարաւն որոգայթադիր թշնամին. (Փարպ.։ Յհ. իմ. ատ.։)


Որոգայթեմ, եցի

See full entry →

va.

to set or lay snares or traps, to entrap;
to wait in ambush for, to waylay;
to surprise, to deceive.

NBHL (3)

Որոգայթեաց օձն զեւայ։ Սովոր է որոգայթող թշնամին հպարտութեամբ գայթագղեցուցանել զմեզ։ Իրաւունքն ոչ որոգայթէ զնա վասն հեշտախտութեանն։ Այս որոգայթէ զնա ի պատուհաս քաղաքական օրինացն։ Արդարն յորոգայթելն (այս ինքն որոգայթիլն) ի նոյնն՝ անբերելի բոցով տոչորի. (Լմբ. առակ.։)

Թշնամին պատերազմէր որոգայթել զնոյնն ի բնականսն աւելորդօքն. (Լմբ. յանառակն։)

Պահեա՛ ի դարանակալ թշնամւոյն, որ հնարի որոգայթել զկոյսս. (Մաշտ.։)


Որոճեմ, եցի

See full entry →

va. vn.

cf. Որոճիմ.

NBHL (1)

ՈՐՈՃԵՄ կամ ՈՐՈՃԱՄ կամ ՈՐՈՃԱՑՈՒՑԱՆԵՄ եւ ՈՐՈՃԻՄ. μηρυκάομαι , μηρύκω, μηρυκίζω rumino, remando, revolvo, glomero. Կրկին եւ կրկին ծասկել զկերածն (իբրեւ զորոջս). վերբերել ի բերանն ի պարկէ որկորոյն, եւ անդրէն մանրել եւ տրորել. նմանութեամբ՝ Ստէպ խորհել. պարզաբանել. եւ այլն։ ... Իբր նշխարել.


Որոճողութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Որոճ.

NBHL (1)

Այն էր նորա հոգւոյն կերակուր, եւ որոճումն քաղցր։ Զառաւել փառասէր աստուածատեաց խորհրդոց նորա ճանաչեալ զորոճմունս. (Փարպ.։)


Որոճումն, ման

See full entry →

s.

cf. Որոճ.

NBHL (1)

Այն էր նորա հոգւոյն կերակուր, եւ որոճումն քաղցր։ Զառաւել փառասէր աստուածատեաց խորհրդոց նորա ճանաչեալ զորոճմունս. (Փարպ.։)


Որոմն, ման

See full entry →

s. bot. fig.

aira, hair-grass, kockle;
darnel, zizania, tares;
weeds;
— ցանել, to sow dissension, to create differences.

NBHL (2)

Ցանեաց ի վերայ որոմն ի մէջ ցորենոյն։ Ուստի՞ ունիցի զորոմնն։ Քաղեցէ՛ք նախ զորոմնդ։ Մեկնեա՛ մեզ զառակ որոմանցն ագարակի։ Որոմնն որդիք չարին են, եւ այլն։ Անդստին իսկ յորոմնէն բազում իցեն դառնալոց՝ լինել ցորեան. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 21։)

ζιζάνια zizania, -ium. Բոյս վնասակար գտեալ յարտ ցորենոյ՝ գնտաձեւ սեւորակ հատիւք, կամ ցորենակերպ ածխագոյն փուտ. եւ ամենայն մոլախոտ հեղձուցիչ ցորենոյ. որոմ.


Որոնեմ, եցի

See full entry →

va.

to seek, to search, to inquire after or into, to make search, to ferret, to investigate, to rummage;
to louse;
— զերկիր, զքաղաք, to explore, to spy out.

NBHL (1)

որ եւ յն. էրէւնա՛օ. ἑρευνάω, ἑξερευνάω scrutor, inscrutor, investigo, quaero, perquiro, inquiro καταμανθάνω disco, animadverto, perpendo. Յուզել, խուզել ուրոյն ուրոյն. ի խնդիր ելանել, խնդրել. հետազօտել. քննել. լրտեսել. զննել. փնտռել, փնտռտել, պրպտել, տնտղել, քրքրել, էրնել, մաղել.


Որոշաբար

See full entry →

cf. Որոշակի.

NBHL (1)

ὀρισμένως definite διακεκριμένως distincte. որ եւ Որոշակի. Որոշմամբ, սահմանաբար. մեկին եւ զատաբար. ուրոյն ուրոյն. ընտրողութեամբ. զատուցեալ ընտրութեամբ. որոշակի, պարզ, եւ զատ զատ.