Definitions containing the research օղ : 5283 results

Աստուածածին, ծնի, իւ

adj.

Mother of God.

· Calfa

NBHL (1)

θεοτόκος deipara, dei genitrix Սեպհական սրբոյ կուսին Մարիամու մօրն Յիսուսի, որպէս Ծնօղ Ատուածոյ ի մարմնի. մայր բանին. ատուածամայր. տիրամայր. տիրածին կոյս.


Աստուածակիր

adj.

that bears God.

· Calfa

NBHL (2)

θεόφορος deifer Կրօղ յինքեան զԱստուած. որպէս աստուածազգեաց։

Որպէս բնակարան Աստուծոյ, բարձօղ զԱստուած.


Աստուածակոչ

adj.

called by God;
where Godwas invited.

· Calfa

NBHL (1)

Աշակերտօղ աստուածակոչ ժողովոյ. (Կլիմաք.։)


Աստուածամարտ, աց, ոց

adj.

that wars against Heaven, that is repugnant to God;
յ— մատչել, to declare against Heaven.

· Calfa

NBHL (1)

θεομάχος contra deum pugnans, dei inimicus Որ մարտնչի ընդդէմ Աստուծոյ. Աստուծոյ դէմ կռուօղ.


Աստուածամոռաց

adj.

who has forgotten God.

· Calfa

NBHL (1)

Ծոռացօղ կամ մոռացուցիչ զԱստուած.


Աստուածային

adj.

divine, belonging to God;
sacred, pious.

· Calfa

NBHL (1)

Աստուածային խորհուրդ, կամ փառք, պատկեր, կամ արքայութիւն, հրամանատուութիւն, տեսչութիւն, ուխտ, սեզան, տաճար, ողջակէզ, խոստումն, սքանչելիք, զօորութիւն, կամ լոյս, կերակուր, տուն, ցօղ. կամ մարմին եւ արիւն Քրիստոսի. եւ այլն. (Ագաթ.։ Փարպ.։ Շար. եւ այլն։)


Աստուածանման

adj.

that resembles God, godlike.

· Calfa

NBHL (1)

Ծնօղ հոգեւոր աստուածանման սիրով. (Շար.։)


Աստուածաչարչար

adj.

who has caused God to suffer;
who holds the doctrine that God is amenable to suffer.

· Calfa

NBHL (1)

Չարչարօղ զԱստուած. աստուածասպան (հրէայք). տիրասպան. քրիստոսասպան.


Աստուածապատիւ

adj.

honoured hy God, who has divine honour.

· Calfa

NBHL (1)

Սուրբ եւ աստուածապատիւ կաթողիկոսին հայոց տեառն Գրիգորի, որ մակակոչի տղայ. (Մխ. բժիշկ.։ (Կարէր արդեօք նշանակել եւ Պատուօղ այ. այլ այն է ըստ յն. Տիմոթէոս։))


Աստուածասէր

adj.

that loves God, pious.

· Calfa

NBHL (1)

φιλόθεος, θεόφιλος dei amans, pius Սիրօղ Աստուծոյ. ջերմ յաստուածապաշտութեան. բարեպաշտ.


Աստուածասպան

adj.

that has put God to death.

· Calfa

NBHL (1)

Սպանօղ Քրիստոսի Աստուծոյ մերոյ. խաչահանու. տիրասպան. Հաղորդակից է աստուածասպանիցն, եւ որոց զառաքելսն տեառն կոտորեցին. (Ածազգ. ՟Ծ՟Գ։)


Աստուածատեաց

adj.

that hates God.

· Calfa

NBHL (1)

Ատելի Աստուծոյ, կամ ատեցօղ Աստուծոյ. որպէս θεομισής qui deum odit մանաւանդ θεομισής, θεομίσιτος, θεοστυγής deo odiosus, vel invisus


Աստուածատես, ից

adj.

that has seen, that sees God.

· Calfa

NBHL (1)

θεόπτης qui deum videt Տեսօղ Աստուծոյ՝ ո՛ր եւ է օրինակաւ. Ի նոյն միտս թարգմանի սովորաբար անունս ԻՍՐԱՅԷԼ, որպէս եւ Տեսանօղ կոչիլն մարգարէից. զԱստուած տեսնօղ, Աստուծոյ հետ տեսնուօղ.


Աստուածընկալ

adj.

that has received God;
received or accepted of God, agreeable to God.

· Calfa

NBHL (1)

Աստուածընկալ իմացութիւնք։ Ոմն յաստուածընկալ մարգարէիցն։ Աստուածընկալ եւ աստածային օրհնաբանօղ կոչիւր (յեռոթէոս). (Դիոն.։)


Աստուածունակ

adj.

that has received or embraced God.

· Calfa

NBHL (1)

Ունօղ զԱստուած յինքեան. աստուածընկալ. աստուածակիր. θεούδοχος , եւ այլն.


Աստուածուրաց, ից

adj. s.

atheist;
apostate.

· Calfa

NBHL (1)

Ուրացօղ Աստուծոյ. յետս կացեալ յԱստուծոյ.


Ասրաբեր

adj.

lanigerous.

· Calfa

NBHL (1)

Որ բերէ յիւրմէ զասր. Բուրդ բերօղ՝ տուօղ.


Ասրագործ

adj.

dealer in wool.

· Calfa

NBHL (1)

ἑριουργός lanificus Որ գործէ գործէ գործ ասրեղէն. Բրդե բան շնիօղ.


Ատակ

adj.

clever, capable;
— լինել, to be capable, cf. Ատակել.

· Calfa

NBHL (1)

(լծ. տոկ. տոկուն) Կարող. ատիկօղ. եւ Զօրաւոր. դիմացկուն.


Ատամնաւոր

adj.

toothed, notched, dented.

· Calfa

NBHL (1)

ὁδοντοφυοῦν dentibus praditus Որոյ բուսեալ են ատամունք. ունօղ ատամանց. ակռա ունեցօղ.


Ատելի, լւոյ, լեաց

adj.

hateful, odious;
tiresome, disagreeable, unpleasant;
that bears hatred, malevolent.

· Calfa

NBHL (1)

ԱՏԵԼԻ. μισητής իբր μισών osor, odio habens Ատեցօղ. թշնամի. չարակամ. բարիատեաց.


Ատենաբանեմ, եցի

vn.

to harangue, to speak in public, to declaim.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ Պօղոս ատենաբանէր, ձեր բանս այս փրկութեան առաքեցաւ։ Ի դատելն պօղոսի, եւ յատենաբանելն. (Լմբ. առակ. եւ Լմբ. յանառակն։)


Արագամիտ

adj.

acute, ingenious, witty, clever.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ անգիտանայ ամենայն իրօք արագամիտ լսօղն. (Սարգ. ՟ա. պ. ՟Դ.)


Արագոտն

cf. Արագաքայլ.

· Calfa

NBHL (1)

Արագոտն սուրհանդակ. յն. քաջընթացօղ. (Առակ. ՟Ի՟Դ 34։)


Արագուսումն, ման

adj.

who learns quickly.

· Calfa

NBHL (1)

Արագ ուսանօղ. սրամիտ. ուշեղ. արադառու.


Արածեմ, եցի

va.

to graze, to pasture, to keep, to take care of;
— զհողմս, to cherish vain hopes, to build castles in the air.

· Calfa

NBHL (1)

Արածօղս զերամակս զազիրս. (Նար. ՟Ծ՟Զ։)


Արամբի, բւոյ, բեաց

adj. s. married woman;
— առնել, to impregnate, to violate.

· Calfa

NBHL (1)

Կին՝ որ է ընդ արամբ. կին առնակին. կարգուած՝ էրիկ ունեցօղ կնիկ.


Արարած, ոց

s.

creature, created being;
creation;
generation;
work, deed, action.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ արդեօք զստացօղն ամենեցունց՝ ստացուած կամ արարած հայհոյել յանդգնէին. (Աթ. ՟Ա։)


Արարածապատում

adj.

who writes the creation of the world (Moses).

· Calfa

NBHL (1)

Պատմօղ զարարչութենէ արարածոց. մակդիր Մովսեսի։ ՃՃ.։


Արարիչ, չի, չաց

s.

creator;
author.

· Calfa

NBHL (1)

Օրինակ իմն՝ ստացօղ եւ արարիչ չարութեան եղեւ մարդն Նիւս. (կուս.։)


Արարուած

s.

action;
work, deed;
an act of theatre.

· Calfa

NBHL (2)

Սերք (յօգից ըստ յն) ո՛րգոն, Արարօղ (ո՛ բի՛իդիս). Արարած (հ՛ բԻ՛իսիս) որ է առնելութիւն. Արարուած (տ՛ բի՛իմա). (Թրակ. քեր.)

Որ որակութիւն եւ արարուած ինչ կարծիցէ ունել զԱստուած։ Ի սմանէ որակացեալ եւ արարուած ընկալեալ է սեռական առաքինութիւնն։ Ըստ տեղւոյ խոհականութեան երկու են որակք արարուածք, խոհուն, եւ խոհօղն. (Փիլ. այլաբ.։)


Արարչագործ

s.

creator.

· Calfa

NBHL (1)

γενεσιουργός originis auctor, ποιητής factor, conditor, δημιουργός fabricator, opifex Արարչութեամբ կամ իբրեւ արարիչ գործօղ. ստեղծօղ. արարիչ. հաստիչ յոչնչէ. արարողական.


Արարչական, ի, աց

adj.

that belongs to the creator;
that creates;
efficient, plastic.

· Calfa

NBHL (2)

Ունօղ զկարողութիւն արարչագործելոյ կամ առնելոյ զոր ինչ եւ է. արարողական, եւ Արարօղ. արարիչ. գործօղ. կերտօղ. Պատճառ. գտակ.

ԱՐԱՐՉԱԿԱՆ ՊԱՏՃԱՌ. Արարօղ կամ արարողական պատճառ. սկիզբն որ առնէ. որ եւ ասի ԱՐՏԱՔԻՆ ՊԱՏՃԱՌ, որպէս եւ ԱՌԱՋԻՆ ՊԱՏՃԱՌ. որ է Աստուած միայն.


Արարչակից, կցի, կցաց

adj.

associate in the creation.

· Calfa

NBHL (1)

Անդ հնարագիւտ լնիելոյ արեգական ասեն զարհմնն, եւ աստ յայտնի իսկ արարչակից լուսոյ. այսինքն ի միասին արարօղ լուսոյ։


Արարչատիպ

adj.

that resembles the creator, that is made after the image of the creator.

· Calfa

NBHL (1)

Ունօղ զտիպ եւ զնմանութիւն արարչին. Աստուածակերպ.


Արբանեակ, նեկաց

s. ast.

footman, groom, waiter;
servant;
— մոլորակի, satellite.

· Calfa

NBHL (1)

πρύτανης administrator, ὐπουργός minister, προαγωγός perductor, ἁκόλοωθος pedissequus, ὐπήκοος subditus Յարբունս հասել սպասաւոր ժիր. որ եւ կոչի մանուկ, պատանեակ. համբակ. սպասեակ. ծառայ. պաշտօնեայ. որպիսի եւ է սպասահարկու. գործօնեայ. գործակալ. գործակից. կամարար. կամակատար. մատակարար. հպատակ. հետեւօղ. առիթ. միջնորդ.


Արբենամ, եցայ

vn.

to get drunk, to intoxicate, to drink to excess.

· Calfa

NBHL (1)

ԱՐԲԵՆԱՄ μεθύω, μεθύσκομαι , κρεπαλάω inebrior, crapulor որ եւ ԱՐԲԻԼ. Գինել. զուարթանալ ի գինւոյ. եւ գինեհարիլ. յանչափս ըմպելով զգինի կամ զցքի՝ ելանել արտաքոյ անձին. անզգայիլ. կորուսանել զխելս. հարբենալ, գինովնալ. (Իսկ Արբեալ. արաբ. ախմէր, որպէս ռմկ. Խմած, խմօղ, գինով։)


Արբեցուցանեմ, ուցի

va.

to intoxicate, to inebriate;
to soak, to make drink.

· Calfa

NBHL (1)

Այս անուն տնկօղ, կամ այս անունն արբեցուցանօղ. (Առ որս.։)


Արբշիռ, շռաց

s.

tippler, tipsy.

· Calfa

NBHL (1)

μέθυσος, οἱνοφλύγων ebrius, vinolentus Արբեցօղ. արբեալ. մոլեալ զհետ ուտելեաց եւ ըմպելեաց. հանգանակող. եւ անառակ. շռայլ. զեղխ. հարբացօղ, հարբած, կերխմոս սիրօղ, մոխօղ, ճամբէ ելած.


Արբուցանեմ, ուցի

va.

to give to drink, to soak;
to water, to steep.

· Calfa

NBHL (1)

Զարբուցանօղն ծարաւեաց. (Շար.։)


Արբուցիչ, չի, չաց

adj.

who makes one drink.

· Calfa

NBHL (1)

Որ արբուցանէ. արբուցանօղ. արբուցօղ.


Արգել

s.

binderance, obstacle, opposition, impediment, embarrassment, difficulty, delay, obstruction;
encumbrance;
prohibition, forbiddance, inhibition, interdiction;
arrest;
detention, prison;
contrary, opposing;
— եկեղեցական, interdict;
— առնել՝ արկանել՝ լինել, to arrest, to hinder, to contradict, to oppose, to embarrass, cf. Արգելուլ, cf. Խափանել;
յ— արկանել, to arrest, to imprison, to immure, to encloister, cf. Շրջափակել, cf. Շրջապատել.

· Calfa

NBHL (1)

Զի՞նչ է քեզ արգել՝ լինել վայելօղ ամենայնի. (Բրս. ողորմ.։)


Արդար, ոց

adj. adv.

just, upright, faithful, honest, loyal, well disposed, worthy, equitable, reasonable, legitimate;
justly, equitably, truly.

· Calfa

NBHL (1)

δίκαιος justus, aequus (ի բառէս արդ. արդակ. հարթ. եւ այլն. իբր արարօղ կամ արարեալ հարթ եւ յարդարուն օրինակաւ) Զանձանց ասի որպէս իրաւարար. ուղղադատ. ուղղագործ. բարի. բարեպաշտ. անմեղ. անպարտ. աննենդ. անկեղծ. հաւատարիմ. անաչառ. զոր օրինակ,


Արդարադատ

adj.

thatjudges equitably, just, equitable.

· Calfa

NBHL (1)

Ընտրօղ արդարադատն իրաւանց. (Պիտ.։)


Արդարադատութիւն, ութեան

s.

equitable judgement.

· Calfa

NBHL (1)

Պօղոսի ասացեալ զյայտնութիւն լինել արդարադատութիւն Աստուծոյ. (Կիւրղ. գանձ.։)


Արդարակշիռ

adj.

who weighs, judges equitably, just, equitable.

· Calfa

NBHL (1)

Արդարութեամբ կշռօղ (անձն), կամ կշռեալ (ինչ).


Արդարասէր

adj.

that loves justice, just, upright.

· Calfa

NBHL (1)

Սիրօղ արդարութեան. առաքինասէր. իրաւասէր. ճշմարտասէր.


Արդարութիւն, ութեան

s.

justice, equity, right, uprightness, loyalty, fidelity;
rectitude, reason.

· Calfa

NBHL (1)

Արդարութիւն է հասարակութեան բաշխօղ ըստ արժանաւորութեան՝ ոչ միայն յարտաքին իրաւունս եւ ի դատաստանս, այլեւ յանձինս մեր. (Շ. ՟ա. յհ. ՟Խ՟Է։)


Արդիւնական, ի, աց

cf. Արդիւնաբեր.

· Calfa

NBHL (1)

Սա զարթուցիչ ներբուսական՝ հանօղ յաճումն արդիւնական. (Յիսուս որդի.։)


Արդիւնատու, աց

cf. Արդիւնաբեր.

· Calfa

NBHL (1)

Տուօղ զարդիւնս կամ զբերս յիւրմէ. պտղատու, արդիւնաբեր.