Definitions containing the research օղ : 5283 results

Անտեղի, ղեաց

adj.

not confined to one place, uncircumscribed;
absurd, extravagant;
unbecoming, unsuitable.

· Calfa

NBHL (2)

Չունօղ զտեղի. կարօտ տեղւոյ. թափառական. մէքեանսըզ, տէտիրկին.

Ուր չիք տեղի. անմտանելի. անկոխ. ἅβατος եւ Ոչ տուօղ տեղի. լի. եւ Տեղի մտածեալ անգոյ.


Անտենչիկ

adj.

who does not aspire, unaspiring, unambitious;
— աւագութեան, not desiring honour.

· Calfa

NBHL (1)

μὴ ἑπίθυμων. non cupiens. Որ ոչ տենչայ. ոչ խնդրօղ. ոչ տիրօղ. ոչ ցանկացօղ.


Անտես, ից

adj.

invisible;
incomprehensible;
— առնել, to neglect, to take no care of, to despise, to quit, to abandon, cf. Անտեսել.

· Calfa

NBHL (4)

Որ անտես եւ անքնին։ Անտեսն սերովբէից։ Տեսանօղք անտեսին. եւ այլն. (Շար.։)

Սուրբ ստեփաննոս տեսօղ անտեսին. (Գանձ.։)

ἁθέατος, ἁόρατος. qui non videt, non vidit. Ոչ տեսօղ. յետնեալ կամ զրկեալ ի տեսանելոյ. կոյր. կէօրմէզ.

ԱՆՏԵՍ ԱՌՆԵԼ. ն., ԱՆՏԵՍ ԼԻՆԵԼ, ՄՆԱԼ. παροράω, παρόπτομαι, παρείδω, ὐπερόπτομαι. եւ այլն. despicio, negligo. եւ այլն. որ եւ ԱՆՏԵՍԵԼ. Ընկենուլ յերեսաց. թողուլ անխնամ. զանց առնել. ապախտ կամ անփոյթ առնել. յոչինչ գրել. ներել. աչքէ՝ երեսէ ձգել, եւ անչ գոցել՝ խփել, չտեսնօղ ըլլալ. եիւզտէն պրագմագ, կեօզ եումմագ.


Անտեսակ

adj.

formless, shapeless.

· Calfa

NBHL (1)

Կամ Ոչ տեսօղ.


Անտեսական, ի, աց

adj.

invisible;
incomprehensible.

· Calfa

NBHL (1)

իբր Չտեսօղ. չգիտօղ. անբաժ. ազատ.


Անտեւական, ի, աց

adj.

which does not last, inconstant.

· Calfa

NBHL (1)

Որ ոչ տեւէ. անցաւոր. չդիմացօղ. տայանմազ.


Անտկար

adj.

strong, able.

· Calfa

NBHL (1)

Որ ոչ տկարանայ. կարօղ.


Անտուն

adj. adv.

without habitation, houseless;
like a pilgrim.

· Calfa

NBHL (1)

ἅοικος, ἁνέστιος. domo et sede propria carens. Ոյր չիք տուն եւ բնակարան առանճին. անյարկ. եւ Որոյ չգուցեն ընտանիք. տուն տեղ չունեցօղ. էվի պարգը օլմայան, մէքեանսըզ, զարիպ.


Անց, ի, իւ, անցք, ից

s.

abortive;
Easter;
cf. Անցք.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ կամեցաւ եդոմ տալ անց (յն. անցանել) իսրայէլի ընդ սահմանս իւր. (Թուոց. ՟Ի. 21։ Մինչեւ անց. (յն. անցանօղ) ոչ լինիցի ընդ նա յերեսաց գազանացն. Եզեկ. ՟Ժ՟Դ. 15։)


Անցանեմ, անցի, անց

vn.

to pass;
to flow, to run;
to pass away, to end, to cease;
to passover, to omit;
— զանցանել, to exceed;
to surpass, to excel, cf. Գերազանցեմ, cf. Յառաջատեմ;
զբանիւ՝ ըստ հրամանն, to infringe, to transgress, to violate, to break;
— ընդ մէջ, to cross;
to pierce, to penetrate;
— վերստին, to repass;
—ի տեղի այլոյ, to succeed;
— ընդոստ, to leap;
— արագ, to hasten;
— զաւուրբք, to grow old, cf. Ծերանամ, cf. Պառաւեմ, cf. Զառամանամ;
— ճրագի, to be extinguished;
— ժամանակի, to elapse;
— անցից, to happen;
— յաշխարհէ, to die, to expire;
հասանել —, to cross, to traverse;
— ըստ չափ՝ ըստ սահման, to surpass, to exceed, to go beyond the limit;
հապճեպ զբազում իւիք, to pass rapidly over many things;
սակաւ ինչ — բանիւ, to speak briefly.

· Calfa

NBHL (1)

Իրաւունս առ հայրենիսն, եւ ծնօղսն, ապա առ անցեալսն, որովք լինի եւ բարեպաշտութիւն։ Ամբարշտութիւն է առ անցեալսն, առ ծնօղսն, եւ առ հայրենիսն՝ սխալանս. (Արիստ. առաք.։)


Անցիկ

adj. s.

passenger, traveller;
Easter

· Calfa

NBHL (1)

Եկն ստեղծօղն ի փրկութիւն հոգւոց զատիկ եւ անցիկ։ Ընկղմեաց զմարմինս նոցա ի ծովն ջրոյ, եւ զհոգիս նոցա ի ծով դժոխոցն, եւ ոչ եղեւ նոցա անցիկ կամ զատիկ ընդ իսրայէլացւոցն. (Ապար.։)


Անփոյթ

adj.

negligent, careless, inattentive, indifferent, indolent;
— առնել, — լինել, to neglect, to slight, cf. Անտեսել.

· Calfa

NBHL (1)

ἁμελής qui curam non gerit, negligens Չունօղ զփոյթ. անհոգ. հաճէթսիզ. իհմալ էտիճի.


Անքաղաք

adj.

without a city or country.

· Calfa

NBHL (1)

Անգեօղք եւ անքաղաք ընդ ամենայն աշխարհ շրջին. (Ոսկ. ես.։)


Անքթթելի, լւոյ, լեաց

adj. adv.

that does not wink the eye;
without winking, with fixed eyes.

· Calfa

NBHL (1)

ԱՆՔԹԹԵԼԻ ԱՆՔԹԻԹ Որ ոչ քթթէ. ուր չիցէ թօթափումն կամ թարթափ աչաց. անշարժ հայեցիւք. դէպուղիղ նկատօղ.


Անքթիթ

cf. Անքթթելի.

· Calfa

NBHL (1)

ԱՆՔԹԹԵԼԻ ԱՆՔԹԻԹ Որ ոչ քթթէ. ուր չիցէ թօթափումն կամ թարթափ աչաց. անշարժ հայեցիւք. դէպուղիղ նկատօղ.


Անքնին

adj.

inscrutable, impenetrable, hidden, secret.

· Calfa

NBHL (1)

իբր Ոչ քննօղ. անխորհուրդ. ἁνεξέταστος. non examinatus.


Անքուն

adj.

awake, wakeful, sleepless, watchful, — լինել, կալ to be awake;
to be wakeful, sleepless.

· Calfa

NBHL (1)

ἁκοίμητος (յորմէ Ակումիտ) ἅγρυπνος, ἅνυπνος. insomnis, non accumbens, non dormiens. Որ ոչ լինի երբէք ի քուն. աննինջ. աննիրհելի. եւ տքուն. տքնօղ. արթուն. մշտազուարթ. զգաստ. անհանգիստ. անխոնջ. քուն չունեցօղ, չքնացօղ. ույումազ. ույգուսուզ.


Աշակերտ, աց

s.

disciple, student, pupil, scholar;
foster-child;
seetator, follower;
— արուեստի, apprentice.

· Calfa

NBHL (1)

պ. թ. շակիրտ, շայըրտ. պր. շաքէրի. μαθητής. discipulus, auditor, alumnus, sequax. Համբակ. սան յուսման. նորուս. դեռակիրթ. եւ Հետեւօղ վարդապետութեան ուրուք. աշկերտ.


Աշակերտեմ, եցի

va.

to hare in tuition, to teach, to instruct.

· Calfa

NBHL (1)

μαθητέω. doceo, instituo. Առնուլ կամ ձգել յաշակերտութիւն, յուսումն, եւ ի վարդապետութիւն իւր. ուսուցանել. կրթել. Կր. Աշակերտ լինել. հետեւօղ լինել. աշկերտ ընել, ըլլալ. շայիրտ ետինմէք. էօյրէթմէք.


Աշխատասէր

cf. Աշխատաջան.

· Calfa

NBHL (2)

Աշխատասէր ջանացօղքն. (Պիտ.։)

φιλόπονος. amans laborum, sedulus, studiosus. Սիրօղ աշխատանաց. փոյթ ի ջանս վաստակոց, մանաւանդ յուսումն. երկասէր. վաստակասէր.


Աշխատեմ, եցի

va.

to fatigue, to trouble, to incommode, to disquiet, to disturb.

· Calfa

NBHL (1)

Աշխատեն զանձինս բազմաց սուտ մարվարէութեամբն իւրեանց։ Սատանայ զմովսէսեանսն եւ զպօղոսեանսն աշխատէր. (Մանդ. ՟Ի՟Զ։)


Աշխարանուագ

adj.

plaintive, mournful, lamentable.

· Calfa

NBHL (1)

Ունօղ զնուագ կամ զեղանակ աշխարանաց. ողբերգական. ողորմուկ.


Աշխարհագիր

s.

geographer;
cosmographer;
geography;
cosmography, poll-tax;
— առնել, to take a census, cf. Աշխարհագրեմ.

· Calfa

NBHL (1)

ԱՇԽԱՐՀԱԳԻՐ. Գրօղ զաշխարհէ կամ զարարչութենէ աշխարհի (մատեան կամ մատենագիր).


Աշխարհալիր

adj.

that fills the universe.

· Calfa

NBHL (1)

ԱՇԽԱՐՀԱԼԻՐ ԱՇԽԱՐՀԱԼԻՑ Որով լրանայ աշխարհ լրիւ իւրով. լցուցիչ երեսաց երկրի. աշխարք լեցնօղ.


Աշխարհակեր

adj.

that consumes the universe.

· Calfa

NBHL (1)

Կերօղ աշխարհի. ապականիչ. գիշատիչ. արեանարբու. աշխարք չափօղ.


Աշխարհակեցոյց

adj.

that saves, redeems the world.

· Calfa

NBHL (1)

Կեցուցիչ աշխարհի. փրկարար. կենարար. աշխարքս ապրեցնօղ, փրկօղ, խալըսօղ.


Աշխարհակուլ

adj.

that absorbs or swallows up the world.

· Calfa

NBHL (1)

Որ կլանէ զաշխարհ, կամ զմարդիկ աշխարհիս. աշխարք կըլլօղ.


Աշխարհաշէն

adj.

that causes a country to nourish;
blooming, in bloom.

· Calfa

NBHL (1)

Շինութիւն գործօղ աշխարհի. խնամակալ հայրենի երկրի. աշխարքը՝ երկիրը շէն պահօղ.


Աշխարհապատում

adj.

that relates from the creation of the world.

· Calfa

NBHL (1)

Պատմօղ զաշխարհէ (գրօղն, եւ գիրքն).


Աշխարհատեաց

adj.

that detests the world, that is not attached to the vanities of the world.

· Calfa

NBHL (1)

Ատեցօղ աշխարհի։ (ՃՃ.։)


Աշխարհաւեր

adj.

that ruins, destroys the world.

· Calfa

NBHL (1)

Աշխարհակործան. աշխարք աւրօղ, քանդօղ.


Աշտարակագործ

adj.

that builds a tower.

· Calfa

NBHL (1)

Շինօղ աշտարակի (ի բաբելոն, եւ այլն).


Աշտարակաշէն

adj.

cf. Աշտարակագործ.

· Calfa

NBHL (1)

Նեբրովթ սկայն կախարդութեամբ զբոլորս հրապուրէր ազինս աշտարակաշէն առնել. (Կաղանկտ.։) (եթէ իմասցիս, առնել զնոսա, յայնժամ լինի՝ շինօղ աշտարակի։)


Աշտարակեայ

cf. Աշտարակեալ.

· Calfa

NBHL (1)

Իբր Աշտարակաւոր. ունօղ զաշտարակս. ամրացեալ աշտարակօք.


Աչառեմ, եցի

vn.

to have respect to the appearance of persons.

· Calfa

NBHL (1)

Կոչեն զնա աչառօղ եւ ակնածու մեծատանց. (Մանդ. ՟Ե։)


Աչառու, աց

adj.

that respects the appearance of persons, partial.

· Calfa

NBHL (2)

ԱՉԱՌՈՏ ԱՉԱՌՈՒ, Աչառօղ. ակնառու. մարդահաճոյ.

Առող զաչս. խտղտիչ կամ զօշոտիչ ական. աչք առնօղ, փառաւոր, կամ աչք խաբօղ.


Աչացաւ

adj. s.

that has bad eyes;
ophthalmy.

· Calfa

NBHL (1)

ὁφθαλμιαίων, νοσῶν τὰς ὅψεις. oculis laborans. Ունօղ զցաւ աչաց. ախտացեալ աչօք. աչքը ցաւոտ.


Աչեայ, էի, ից

adj.

that has eyes, that sees.

· Calfa

NBHL (1)

Ունակ աչաց. ականի. աչք ունեցօղ, տեսնօղ.


Աչեր

s. pl. cf. Աչք.

· Calfa

NBHL (1)

Զաչերն արտասուօք լնոյր՝ առաւօտուն զօղոյն նըման. (տաղ։)


Աչք, աչաց

s. pl. eyes, sight, look;
աչս արկանել՝ արձակել, to cast eyes upon, to desire;
ըստ աչս դատել, to judge by first sight;
յաչս դնել, to despise;
առ աչս հայել, to pay respect to persons;
յաչաց հանել, to render odious;
յաչաց ելանել, to be in disgrace, to lose the good graces of any one;
առ աչօք, fantastical, fanciful, chimerical;
visibly;
առ աչօք ինչ՝ տեսիլ՝ երեւոյթ, spectre, phantom, ghost, vision, illusion;
կալ աչաց, to become blind, cf. Կուրանամ;
աչս առնուլ, cf. Աչառեմ;
թերաբաց —, half-closed eyes;
յաչս դնել, to be bold, to brave, to defy;
— յարտասուս, tears in the eyes, weeping;
զաչս ի վայր արկանել, to lower the eyes;
ցաւ աչաց, cf. Աչացաւ, cf. Աչացաւութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Կարող է զայնոսիկ՝ որ զմեզ յաչսն դնեն, սատակել. (Բ. Մակ. ՟Ը. 18.) իմա՛, որպէս ռմկ. աչք տնկօղ, կամ կամեցող վնասել. իսկ յն. զեկեալսն ի վերայ մեր։


Ապախտաւոր, աց

adj.

ungrateful.

· Calfa

NBHL (1)

ἅγνωμος, ἁγνώμων. ingratus, improbus. Որ ապախտ առնէ՝ մանաւանդ զերախտեօք. անճանաչօղ եւ արհամարհօղ երախտեաց. ապերախտ. նամքեօր. եւ Անհանճար. չար. անարժան. կամ Չունօղ երախտիս ինչ.


Ապախտաւորութիւն, ութեան

s.

ingratitude.

· Calfa

NBHL (1)

Յայսչափ ապախտաւորութիւն եկին, զի ոչ միայն զշնորհակալութիւնն հատանել, այլ եւ զշնորհօղն իւրեանց ոչ գիտել. (Փիլ. յովն.։)


Ապակագործ, աց

s.

glassmaker;
glazier.

· Calfa

NBHL (1)

որ եւ ԱՊԱԿԷԳՈՐԾ. ὐαλοτέχνης. artifex vitri conficendi, ὐαλουργός, vitrarius. Գործօղ ապակւոյ.


Ապականասէր

adj.

that likes corruption.

· Calfa

NBHL (1)

Սիրօղ ապականութեան.


Ապաշնորհ, աց

adj.

ungrateful;
vain;
vile, disagreeable.

· Calfa

NBHL (2)

Ի նորա գիտութենէն ապաշնորհ եղեն. այսինքն անճանաչօղ. (Ոսկ. հռ.։)

ἁχάριστος, ἅγνωμος, ἁγνώμων. ingratus, immemor gratiarum. Անճանչօղ շնորհաց, անշնորհակալու, ապերախտ. աղէկութիւն չիճանչցօղ.


Ապացոյց, ցուցից

s.

index, sign, mark;
example, model;
proof, argument, reason, evidence, testimony;
demonstration;
յայտնի —, evident proof.

· Calfa

NBHL (1)

(Մարգարէքն) տեսանօղ զօրութեամբն ապացոյցք եղեն առ տնտեսութիւն որդւոյ. (Քեր. քերթ.) իմա՛ յայտարարք, քարոզք, ցուցիչք։


Ապերախտ, ից

adj.

ungrateful.

· Calfa

NBHL (1)

ἁχάριστος, ἁγνώμων. ingratus, beneficii immemor. Երախտեաց անճանաչօղ. ապաշնորհ. բարիք՝ աղէկութիւն չիճանչցօղ.


Ապիկար

adj.

impotent, weak, feeble.

· Calfa

NBHL (1)

ἁσθενής. imbecillis, infirmus. Անկար. տկար. անկարօղ, անզօր. արհամարհ. յետնեալ.


Աստուածախօս

adj.

who speaks of God;
declared by God.

· Calfa

NBHL (1)

Խօսօղ ընդ Աստուած, եւ ի դիմաց նորա առ մարդիկ. խօսօղ ՟Ավ զԱտուածոյսն. Աստուածամերձ եւ ատուածաբան. իբր յն. θεολόγος , եւ θεολογικός


Աստուածախօսեմ, եցի

vn.

to speak, to discourse of God or with God;
to talk divinely.

· Calfa

NBHL (1)

Հարցցո՛ւք զսուրբն Պօղոս, թէ ուստի՞ առեր պատճառս այդպէս աստուածախօսել. (Սեբեր. ՟Է։)