bringing or bearing hope.
· Calfa
ἑλπιδοφόρος spem praeseferens. Կրօղ կամ բերօղ յինքեան զյոյս. յուսաբեր. յոյս եւ ապաւէն.
in despair, without hope, comfortless, brokenhearted, disconsolate, discouraged, despondent;
— առնել, to despair, to take away all hope, to drive to despair, to throw into despair;
— լինել, to be in despair, to lose all hope, to be desperate, hopeless, to give oneself up despair, to despond, to be disheartened, to get discouraged;
— զումեքէ, to despair of a person's life, to give over, to deem past recovery.
· Calfa
ἁνέλπιστος, ἁφεγνώσμενος, ἅθυμος desperans, desperatus. Հատանօղ զյոյս իւր, կամ հատեալ ի յուսոյ. յուսակորոյս. անյոյս. յուսակտուր. եւ Անյուսալի.
speaking clearly, distinctly.
· Calfa
Յստակ խօսօղ. ոյր բանքն են յստակ. լուսաւոր վարդապետութեամբ.
cf. Յստակեցուցանեմ.
· Calfa
Յստակ ի փշոց զանդս մեր ընձեռեսցուք սերմանօղ մշակողին, եւ զկնի յստակելոյն ոռոգեսցուք զայն հոգեւորական ջրովն. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 23։)
compound;
articular;
conjunctive.
· Calfa
Եւ Յօդիչ. կապակցօղ. շաղկապ. որպէս Եւ, ու, ւ.
articulated, articular;
articulated, uttered;
well expressed, well turned, harmonious.
· Calfa
ἁρθρώδης, ἑνάρθρος articulosus, compositus. Ունօղ զյօդս. յօդական. յօդեալ. բաղյօդեալ. բաղադրեալ. բաղկացեալ. տարրեղէն. մարմնեղէն. նիւթական.
cf. Յօժարեցուցանեմ.
· Calfa
Եւ այս նախանձ ձեր զբազումս յօժարեցոյց նմանօղ լինել ձեզ. (Եփր. ՟բ. կոր.։)
having joined eyebrows;
— լինել, to knit the brow;
— ճօճ, knitting the brows nervously.
· Calfa
Տեսանէր զՊօղոս, զի զայր, այր մեծակն, յօնակից (կամ յունակից). (ՃՃ.։ Հ. հոկտ. ՟Լ.։ Վրք. ոսկ.։)
the twenty second letter of the alphabet, and the seventeenth of the consonants;
four hundred, four hundredth.
· Calfa
Կէտ աւարտեալ հոգին սուրբ. ն՝երումն (այսինքն յորում, որով, կամ ըստ որում) աւարտէ զեկեղեցի սուրբ՝ հրաշափառագոյն կոչմամբ եւ եօթնարփետն շնորհօք. (Քեր. քերթ.։ (Այսոքիկ եդան առ իմանալոյ, եւ ոչ հետեւօղ լինելոյ)։)
to honour, to respect.
· Calfa
Որում պատիւ մատուցանեմք, զնա ոչ իշխեմք կոչել իսկ անուամբն, այլ ինքնիւն. աստուստ եւ պիւթագորականացն առեալ զսկիզբն. ի՛նքն ասաց, նազեցուցանելով եւ պանծալի առնելով զպատմօղն վարդապետն. (Փիլ. լին. ՟Բ. 99։)
to preside over.
· Calfa
Ներտաղական ասի, յորժամ շեշտն նախագահէ զնուազն քան զերեկն. քանզի արեկ է շինօղ քան զշինուածն. (Երզն. քեր.։)
adj. s. chief, principal.
· Calfa
Թէ ոք ի նոցանէ ընդդէմ դառնայ նախագլուխ իշխանին, այսինքն՝ կոմսին, եւ կամ տրիբունին։ Գնայ ի նախագլուխ իշխօղն։ Տացեն ի նախագլուխս ճակատուն (ի զօրագլուխս). (Մխ. դտ.։)
to sketch, to delineate, to outline.
· Calfa
Կշռողն մտաց, եւ անգոյիցն նախագծօղ. (Նար. մծբ.։)
gone before, preceded;
precursor, forerunner.
· Calfa
Պօղոս նախագնաց աղօթիցն զնախագնաց զսուրբսն ունիցին. (Խոսր. պտրգ.։)
cf. Նախագոյակ.
· Calfa
Ինքն բարեգործօղն՝ ի բարւոջն ըստ գերազանցութեան նախագոյ։ Ամենայն յաւիտենի եւ ժամանակի, եւ ամենայն զիա՛րդ եւ իցէ էի՝ նախագոյ սկիզբն եւ պատճառ։ Եւ պարզաբար՝ որ ինչ զիա՛րդ եւ իցէ է՛՝ ի նախագոյէն եւ՛ է, եւ՛ հնարաւորի, եւ՛ ապրի. (Դիոն. ածայ.։)
pre-existent;
— էն, the First Being.
· Calfa
Սա (կիւրակէ օրն) է նախագոյակ լուսոյն ծնօղ, եւ սկիզբն զէակսն գոյացուցանողացն աւուրց. (Յհ. իմ. ատ.։)
first acting or operating;
made before.
· Calfa
πρωτουργός primario efficiens. Նախկին գործօղ. նախագլուխ գործոց. եւ Նախագործական.
cf. Կանխագուշակ.
· Calfa
Կանխաւ գուշակօղ, եւ գուշակեալ. մարգարէական. եւ Զգացողական. նշանակական.
founder or institutor;
preposition.
· Calfa
πρόθετης primus institutor, auctor. Նախ դնօղ. նախկին յօրինիչ.
cf. Նախախնամական.
· Calfa
πρόνοος, προνοητικός providus, -a. Նախախնամօղ. յառաջատես. եւ Նախախնամական.
provident, careful.
· Calfa
ՆԱԽԱԽՆԱՄԱԿԱՆՆ գ. Նախախնամօղն աստուած, եւ նախախնամութիւն նորա. իսկ ի մարդիկ՝ Հոգողութիւն. խնամ։ (Փիլ. նխ. ստէպ։)
providing, preserving, taking care.
· Calfa
Նախախնամօղն այն է, որ յառաջինսն լինի առ հոգ ուրուք։ Անուն կենդանի, նախախնամօղ մատն. (Խոսր.։ Նար. ՟Գ։)
Providence;
foresight, prevision, care.
· Calfa
Բազում ծնօղք զդստերս առաւել պատուեն. եւ զայս՝ նախախնամութեամբ. զի որդւոց դիւրին է ապրել՝ քան դստերաց. (Մխ. դտ.։)
known before;
prescient, knowing beforehand.
· Calfa
որ եւ ՆԱԽԱԾԱՆ. Յառաջանթօ, յառաջնմէ ծանուցեալ՝ յայտնեալ, ծանօթ գտեալ, եւս եւ ճանաչօղ, տեղեակ.
created, born or produced first;
bearing young for the first time;
first-born;
նախածինք, cf. Նախնիք.
· Calfa
ՆԱԽԱԾԻՆ. πρόγονος progenitor. իբր Նախածնօղ. նախահայր, նախամայր.
elementary, primary.
· Calfa
Նաախկրթօղ. տրամադրօղ. եւ Տրամադրութիւն.
the primitive or first father, progenitor of the human race, Adam;
patriarch;
author, inventor.
· Calfa
ՆԱԽԱՀԱՅՐ. որպէս Նախահաւ. նախածնօղ մարմնաւոր կամ հոգեւոր.
provident;
— խնամք, foresight;
— զգուշութիւն, precaution.
· Calfa
προμηθής, προνοητής, προνοητικός providus, provisor, procurans եւ այլն. Կանխաւ հոգացօղ՝ խնամակալու. նախախնամօղ. յառաջատես. փութաջան եւ զգուշաւոր վասն ապագայից.
commanded, ordered beforehand.
· Calfa
Կանխաւ հրամայօղ կամ հրամայեալ. հրամայողական. բուռն.
vn. va. to undertake;
to presume;
to preelect;
to promote, to raise, to exalt;
to consecrate or ordain.
· Calfa
Ոչ նախաձեռնել, ոչ ձեռնադրութիւնս առնել։ Իշխանութիւն ունին նախաձեռնել, եւ անուանս կոչել արժանաւորացն վիճակին։ Զպօղոս յեպիսկոպոսութիւն նախաձեռնէին։ Ի կարգ քահանայութեան նախաձեռնեալ (եղեւ)։ Յեպիսկոպոսութիւն նախաձեռնեցաւ փռիւգացւոցն. (Սոկր.։)
taster, assayer.
· Calfa
προγεύστης, προγευτής praegustator. Նախ առօղ զճաշակ ինչ. համտես ընօղ.
fighting in the first rank;
coryphaeus, champion;
skirmisher, sharpshooter.
· Calfa
Նախամարտիկ քոց մանկանց եղիազար։ Մեծ՝ ճշմարտութեան նախամարտիկ եւ վարդապետ (պօղոս)։ Ոչ յաղագս անարգութեան նախմարտկաց. (Ածաբ. մակաբ.։ Առ որս. ՟Է. ՟Ժ՟Ե։)
preferable, better, preferred, most esteemed;
— առնել, ընտրել, համարել, to prefer, to like better, cf. Նախամեծարեմ.
· Calfa
Մերթ՝ իբր Նախամեծարօղ.
inspiring, raising or provoking envy.
· Calfa
Որ նախանձ արկանէ այլոց. գրգռօղ ի նախանձ եւ ի վրէժ.
zealous, full of zeal, desirous, ardent, fervent;
emulous;
zealot, emulator, rival, competitor;
envious, jealous;
— լինել, to be zealous;
to bear envy, to be envious of;
to vie with.
· Calfa
Նախանձաւոր եւ հետեւօղ հայրենի առաքինութեանցն լեալ. (Խոր. ՟Ա. 8։)
emulating, vying;
jealous, rival, emulous, full of emulation;
with emulation, wying with each other;
— ջանք, emulation, rivalry;
— կիրք, jealousy;
— լինել, գալ, to emulate, to vie with.
· Calfa
ἁντίζηλος aemulus, zelotypus. իտ. geloso. եւ ընդ բայի. ζηλοτύπως ἕχω per aemulationem facio, invideo. Ունօղ զնախանձ ընդդէմ այլոց. Նախանձայոյզ դէմ ընդդէմ. նախանձակից գոլով՝ դիմամարտութեամբ ընդ այլում.
foretelling, predicting.
· Calfa
Եւ իբր Նախապատմօղ. որ յառաջն ասաց.
to tell, narrate or announce beforehand.
· Calfa
Նախապատմօղ մարգարէից՝ զխոնարհելն քո յերկնից. (Շար.։)
predestination.
· Calfa
Պօղոս սամոստացի խոստովանի (զբանն աստուած կամ զՔրիստոս) նախասահմանութեամբ յառաջ քան զյաւիտեանս գոլով (որպէս զայլ մարդիկս անգոյս), իսկ էութեամբ ի նազարեթէ ցուցեալ (այս ինքն ի կուսէ սկիզբն առեալ). այսպիսի է նորա ամբարշտութիւն. (Աթ. ՟Դ։)
to sow previously.
· Calfa
Զայս ամենայն ի սիրտս բնաւից նախասերմանեաց ժողովօղս. (Նար. ՟Խ՟Ը։)
first master.
· Calfa
Առաջին ստացօղ. նախկին տէրն.
Առաջին ստացօղ. (նախկին տէրն.)
insult, outrage, injury, opprobrium, shame, infamy;
infamous, ignominious, opprobrious, base, villainous;
despised, scorned, vile;
— լինել, to become an object of scorn or ignominy, to be infamous.
· Calfa
Բարեկամ մարդոյն աստուած էր. յորմէ նախատ եղեւ հայրն մեր՝ ասելով, կինս զոր ետուր. Համամ առակ. ուր կա՛մ ընթերցի՛ր, յոր նախատ (այսինքն նախատօղ) եղեւ ադամ. եւ կնո իմա՛, յանդիմանեալ եղեւ, եւ ետ պատասխանի անտեղի։
Արածօղս զերամակս ... նախատ վարձկանութեանց. կա՛մ է նախատինք, եւ կամ նախատական։
to insult, to injure, to offend, to outrage, to abuse, to load with injuries;
to reproach, to blame, to censure.
· Calfa
Զբանս նախատողացն։ Նախատօղքն զգեցեալ էին զծիրանիս, եւ նա զվէրս. (Իսիւք.։)
foreseeing, prescient;
— լինել, to be provident.
· Calfa
ՆԱԽԱՏԵՍ. Տեսանօղ ապագայից. մարգարէ.