Definitions containing the research քո : 5989 Results

Ահեղակերպ

See full entry →

adj.

wonderful, prodigious, formidable, awful.

NBHL (1)

Զահեղակերպ զաստուածութիւն քո ցուցեր ի լերին քո ընտրելոց. (Գանձ.։)


Աղախին, խնոյ, խնով, աւ, նայք, նայց, նանց, նաց, նովք, նեայք, նեայց, նեօք

See full entry →

s.

maid-servant, housekeeper;
female slave;
nursery-maid, child's maid.

NBHL (3)

Զծառայս եւ զաղախնեայս արքունի. (Եղիշ.։)

Խօսեսցի աղախին քո յականջս քո. եւ լուիցես բանից աղախնոյ քո։ Ահաւասիկ կամ աղախին Տեառն։ Կեցո՛ զորդի աղախնոյ քո. եւ այլն։

Աղախին քո՝ դուստրն իմ. (Վրք. հց. ՟Ի՟Զ։)


Անձրեւեմ, եցի

See full entry →

vn.

to rain, to shower, to pour down;
անձրեւէ, it rains.

NBHL (2)

Անձրեւես երկաքանչիւրոցն։ Կաթուածոց աչաց ... եղիցի եւ յիս անձրեւեալ։ Ձրից՝ որ ի բարձրելոյն ինձ անձրեւեցաւ։ Կաթիլ մի կաթին քումդ կուսութեան յանձն իմ անձրեւեայ։ Իւղս այս անձրեւեալ. (Նար.։)

Յորժամ անձրեւէ, հարկ է իմաստնոյն՝ թէ արտաքոյ ուրեք շրջել, թանալ. (Փիլ. նխ. ՟բ.։)


Անճառելի, լւոյ, լեաց

See full entry →

cf. Անճառ.

NBHL (2)

Անուամբդ անճառելեաւ։ Անճառելեաւ քո սիրովդ. (Նար. ՟Ի՟Ե. ՟Ծ։)

Կամ իբր թաքուն, անյայտ, խորք երկրի.


Անճառութիւն, ութեան

See full entry →

s.

ineffability;
unspeakableness.


Անճարութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Անճարակութիւն.

NBHL (1)

Զամենայն անճարութիւն եւ զտարակոյս մտաց քոց լուծանէ. (Լմբ. սղ.։)


Անմահարար

See full entry →

cf. Անմահաբեր.

NBHL (1)

Կեանք անմահարար մահկանացու բնութեանս։ Անմահարար բաժակ։ Աղբերացն անապական, որ յետ մահուն անմահարար։ Անմահարար քո մեռելութեամբ. (Շար.։)


Անմարմին, մնոց

See full entry →

adj.

incorporeal, immaterial.

NBHL (1)

Որ անմարմին բնութեամբ աստուածութեան քո տէր. (Շար.։)


Անմաքրապէս

See full entry →

adv.

impurely, indecently.

NBHL (1)

անմաքուր գոլով. անսրբութեամբ. պղծութեամբ.


Անմեկնելի, լւոյ, լեաց

See full entry →

adj.

inseparable, indivisible;
inexplicable, inexpressible.

NBHL (1)

Մարտքն եւ թշնամանքն անմեկնելի այն էին, որ ասաց, եդից թշնամութիւն ի մէջ քո եւ այլն. (Համամ առակ.։)


Անմերձենալի, լւոյ, լեաց

See full entry →

adj.

not to be accosted, inaccessible;
untouched.

NBHL (2)

Անմերձենալի եւ մաքուր պահել. (Նիւս. կուս.։)

Անմերձենալիս զինքեանս յարտաքուստ յարտաքուստ օտարոտի պատմուճանս արասցեն. (Պիտ.։)


Անմոռաց

See full entry →

cf. Անմոռանալի.

NBHL (1)

Գրեա՛ ի տախտակս սրտի քո անմոռաց։ Յիշեսջի՛ք զմեզ անմոռաց յուրախութեանն ձերում. (Փարպ.։)


Անմտաբար

See full entry →

adv.

foolishly, stupidly, inconsiderately, ignorantly, rashly, madly.

NBHL (1)

Իբրեւ անմիտ. անմտութեամբ. անխելքի պէս, անխելքութեամբ, չմտմտալով.


Անմտութիւն, ութեան

See full entry →

s.

madness, craziness, fatuity;
phrensy;
folly, silliness, imprudence, extravagancy, absurdity.

NBHL (1)

ἅνοια. amentia, stultitia. Պակասութիւն մտաց. անհանճարութիւն. անմտածութիւն. եւ Անխորհուրդ ինչ. անխելքութիւն, անխելք բան. ագըլսըզլըգ, ահմագլըգ.


Անյագ, աց

See full entry →

adj. adv.

insatiable, greedy, gluttonous;
— ուտել, to devour;
cf. Անյագաբար.

NBHL (1)

Եթէ ոչ կապեսցուք զբանս ընդ լռութիւն.. արտաքոյ անարգ սահմանին հանէ զմեզ. (Վեցօր. ՟Զ։)


Անյայտ, ից

See full entry →

adj.

not evident, not manifest, obscure, hidden, secret;
apocryphal.

NBHL (1)

Ի քոյն յուսալով բարիս, որ անյայտ է թէ առից. (Խոր.։)


Անյաջողութիւն, ութեան

See full entry →

s.

unfavourableness, unfortunateness, disadvantage.

NBHL (1)

Մահկանացու անյաջողութեան վրիպակ, այսինքն է մտաց քուն. (Փիլ. ել.։)


Անյատակ

See full entry →

adj.

bottom-less;
very deep.

NBHL (1)

Ոյր յատակ չիք կամ չերեւի առ խորութեան. եւ Այն՝ որոյ ներքոյք կամ նստոյք այսինքն երաստանք վնասեալ եւ պակասեալ են. տիպսիզ.


Անյարիր

See full entry →

adj.

that cannot rise.

NBHL (2)

Առ քունս անյարի։ Յանկումն անյարիր. (Նար. ՟Ղ՟Բ. ՟Ղ՟Գ։)

Անյարիր. անյարմար է քունն բանականի։ (՟Ղ՟Բ. ոչ ի դէպ.)


Անյարկ

See full entry →

adj.

shelterless, without roof, houseless.

NBHL (2)

Զաղքատս անյարկս տա՛ր ի տուն քո. (Ես. ՟Ծ. 7։)

Անյարկ արտաքոյ ուրեք. (Արշ.։)


Անյիշաչար

See full entry →

adj.

that easily forgives, that does not bear malice.

NBHL (1)

Առ քո անյիշաչար բարերարութիւնդ. (Գանձրն.։)


Անյոյս, յուսից, աց

See full entry →

adj. adv.

hopeless, desperate;
despaired of;
unhoped, unexpected;
desperately;
— առնել, to render hopeless;
— լինել, to despair, to give way to despair, cf. Յուսահատ լինել, cf. Յուսահատեմ, cf. Անյուսանամ.

NBHL (1)

ἁνελπίστως. ex insperato, παρ’ ἑλπίδα, preater spem, որ եւ ԱՆՅՈՒՍԱԲԱՐ. Առանց յուսոյ, կամ արտաքոյ ակնկալութեան.


Անյուսալի, լւոյ, լեաց

See full entry →

adj.

desperate, despaired of;
unhopeful.

NBHL (2)

Պարիսպ մեղաց երիքովին, դըրամբք փակեալ անյուսալին, աղաղակաւ տապալեսցին. (Յիսուս որդի.։)

Յոյս՝ անյուսալի անձին իմոյ լինի՝ անսահման քո ողորմութիւնդ. (Բենիկ.։)


Անյուսութիւն, ութեան

See full entry →

s.

despair.

NBHL (2)

ἁπόγνωσις, ἁνελπιστία. abjectio spei, desperatio. Յուսահատութիւն. թերութիւն յուսոյ. լքումն. իւմիտսիզլիք.

Զի մի՛ արտաքոյ բարւոյն եւ առաքինութեանն անյուսոթեամբն անկանիցիմք. (Ածաբ. մկրտ.։)


Աննախանձ

See full entry →

adj. adv.

not envious;
liberal, generous;
without envy;
generously, abundantly.

NBHL (1)

Զքո զօրութիւնդ բարեհռչակեմ աննախանձապէս. (Լմբ. սղ. ՟Ի՟Ա։)


Աննենգ

See full entry →

adj. adv.

artless, guileless, sincere, upright, ingenuous;
artlessly, ingenuously.

NBHL (1)

Աննենգ եւ մաքուր բարեպաշտութեան վերակացու է. (Փիլ. ՟ժ. բան.։)


Աններելի, լւոյ, լեաց

See full entry →

adj.

unpardonable;
intolerable.

NBHL (1)

Անանց եւ աններելի են ահեղ աղետիցն կսկիծն եւ մորմոքումն. (Եփր. քրզ.։)


Աննիրհ

See full entry →

adj.

sleepless, watchful.

NBHL (1)

ԱՆՆԻՐՀ ԱՆՆԻՐՀԵԼԻ. Որ ոչ նիրհէ. աննինջ. անքուն. միշտ արթուն. չմրափօղ. ույգու պիլմէզ.


Աննիրհելի

See full entry →

cf. Աննիրհ.

NBHL (1)

ԱՆՆԻՐՀ ԱՆՆԻՐՀԵԼԻ. Որ ոչ նիրհէ. աննինջ. անքուն. միշտ արթուն. չմրափօղ. ույգու պիլմէզ.


Աննշան, ից

See full entry →

adj.

without mark, without sign, without character;
ignoble, unknown, obscure;
— վարել կեանս, to leave retired.

NBHL (1)

Ոչ ի փոքունց եւ յաննշանից. (Խոր. ՟Ա. 4։ ՟Բ. 77։)


Անշաղախ

See full entry →

adj.

free from dirt, clean;
not contaminated, pure, clear.

NBHL (1)

ὀ, ἠ ἁμόλυντος, ἁμίαντος, ἅχραντος. immaculatus, -ta;
incontaminatus, intacta
. Ոչ շաղախեալ. աններկ. անաղտ. ամբիծ. անարատ. անփորձ. անապական. չի պլըշտըկած, մաքուր, սուրբ. քիրսիզ, փաք, փաքիզէ.


Անշարժ, ից

See full entry →

adj.

immovable, fixed, stable, firm;
not commutable;
real, not personal.

NBHL (1)

Յառնէ ի գերեզմանէ անշարժ կնքովք. (Սարկ. մարդեղ.։)


Անշնչութիւն, ութեան

See full entry →

s.

expiration, death;
asphyxia.

NBHL (1)

Անշնչութեամբն քո ի վերայ խաչին. (Շար.։)


Անշուշտ

See full entry →

adj. adv.

incontestable, sure, certain, assured, infallible;
assuredly, incontestably, certainly.

NBHL (1)

Իբր Անսուտ. որպէս եւ յն. ἁψευδής, ἅψευστος, ἁψεύστερος, -ον. infallibilis, certus, certte, sine mendacio. Հաւաստի. աներկբայ. ստոյգ. ճշմարիտ. անհրաժեշտ. անվրէպ. եւ Անքոյթ. հաստատուն. եւ Անստգիւտ. շիւպհէսիզ, թահգիգ, սահիհ.


Անշուք

See full entry →

adj.

inglorious, unhonoured, ignoble, vile;
ill-favoured, deformed;
— վարել կենցաղ, to live retired.

NBHL (1)

ἅτιμος. inhonoratus. Յետնեալ ի շքոյ եւ ի վայելչութենէ. անարգ. անպատիւ. անփառացի. անզարդ. եւ անշքացեալ. հագըր, սէֆիլ, պայազը.


Անողորմ, ից

See full entry →

adj. adv.

unpitying, imcompassionate, inhuman, barbarous, cruel, brutal. cf. Անողորմաբար.

NBHL (1)

Մի՛ մատնեսցես զստացուածս քո անողորմից։ Անողորմ դատաստան. (Մանդ. ՟Է։ Անողորմ սրտմտութիւն. Առակ. ՟Է. 9։ Յկ. ՟Բ. 13։ Իմ. ՟Ժ՟Թ. 1։)


Անողջախոհ

See full entry →

adj.

unchaste, incontinent, impure, immodest.

NBHL (2)

ἁκάθαρτος. impurus impudicus. Անմաքուր անհամեստ.

Զանողջախոհ կենցաղ երկրածնացս մաքուր հանդիսի կուսութեան ետուն. (Նար. առաք.։)


Անորոշաբար

See full entry →

adv.

indefinitely;
confusedly, indistinctly;
implicitly.

NBHL (2)

Ոչ մեծին եւ փոքուն, այլ անորոշաբար. (Սարգ. ՟ա. պետ. ՟Է։)

Որդի անդստին ի բնութենէ հօրն անճառապէս եւ անորոշաբար։ Որ առ աստուծոյ եւ ընդ աստուծոյ է անորոշաբար, եւ ոչ արտաքոյ նորա. (Սարգ. ՟բ. պետ. յռջբ։ եւ Սարգ. ՟ա. յհ. ՟Ա։)


Անուանակցութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Անուանակրութիւն.

NBHL (1)

Որ անուանեցեր զմեզ անուանակցութեամբ միածնի քո. (Պտրգ.։)


Անուանեմ, եցի

See full entry →

va.

to name, to call, to denominate, to term.


Անութ, նթի, նթոյ, թոց

See full entry →

s.

arm-pit.

NBHL (4)

μασχάλη. axilla, subularis situs. Գրի եւ ԱՆԹ, կամ ԱՆԴ, ի, անթք, անդք, առաւել իբր ռմկ. Ներքոյ կողմն թեւոց կամ բազկաց մարդոյ. թեւին տակը. գօլթուգ, պաղալ.

Դի՛ր զհին կապերտսդ եւ զբուրդսդ ընդ անթովք ձեռաց քոց. (Երեմ. ՟Լ՟Ը. 12. (յն. ընդ չուանօք)։)

Ի ներքոյ անթի (կամ անդի) իւրոյ. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Դ։)

Հարկանէին զերկիւղս փայտիցն ի ներքոյ անթիցն. (Ղեւոնդ.։)


Անուշութիւն, ութեան

See full entry →

s.

sweetness;
delicacy, exquisite flavour;
affability, cheerfulness.

NBHL (1)

Անճառ են համեղութիւնք քումդ անուշութեան. (Նար. ՟Ղ՟Գ։)


Անուտելի, լւոյ, լեաց

See full entry →

adj.

uneatable, unfit for food.

NBHL (1)

Զպտուղ քո բերես անուտելի. (Մխ. առակ. ՟Ժ՟Է։)


Անուր, անրոց

See full entry →

s.

iron collar (of a pillory);
collar;
ring.

NBHL (2)

Անուրս փայտեղէնս խորտակեցեր, եւ արարից ընդ այնր անուրս երկաթիս։ Դիցէ զանուր երկաթի ի պարանոցի քում։ Լուծ անրոյ նորա յաջողեսցի. (Երեմ. ԾԵ. 13։ Օր. ԻԸ. 48։ Դան. Ը. 25։)

Կորացուսցես իբրեւ զանուր զպարանոց քո. (Ես. ԺԵ. 5։)


Անչարութիւն, ութեան

See full entry →

s.

ingenuousness, goodness, simplicity of character.

NBHL (2)

Անզգամութիւն է կասկածդ քո եւ անչարութիւն ճանապարհի քո. (Յոբ. ՟Դ. 6։)

Անզգայութիւն իցէ քոյդ անմեղութիւն. (Իսիւք. եւ Օգոստ. եւ Սիմաք.) բայց կայ եւ յն. չարութիւնն։


Անչափութիւն, ութեան

See full entry →

s.

immensity;
enormity;
superfluity, superabundance, exuberance;
immoderation, intemperance.

NBHL (1)

Դու ես գիտօղ բազմութեան մեղաց իմոց, այլ գթութիւնդ քո յաղթեսցէ անչափութեան նոցա. (Ճշ.։)


Անպատերազմասէր

See full entry →

adj.

that loves not war, peaceable.

NBHL (1)

Անպատերազմ գոլով քո՝ ոչ ունիս զայնպիսի վարձս. (Վրք. հց. ՟Զ։)


Անպատիր

See full entry →

adj.

not deceitful, sincere;
that cannot be deceived.

NBHL (1)

Անխաբ եւ անսուտ է, զորասեմս վասն քո. (Լծ.)


Անպատկառ, ից

See full entry →

adj. adv.

impudent, disrespectful, irreverent, immodest, shameless;
impudently, without shame, irreverently, disrespectfully.

NBHL (1)

Մեղայ անպատկառս՝ քո բարձրութեան։ Կերպ անպատկառ. (Նար. ՟Ի՟Է. ՟Ծ՟Զ։)


Անպատուութիւն, ութեան

See full entry →

s.

irreverence;
dishonour.

NBHL (2)

որ ի գրչաց ոմանց գրի եւ ԱՆՊԱՏՈՒԹԻՒՆ. ἁτιμία. ignomina, ignobilitas, dehonestamentum, contumelia. Անպատիւն գոլ. վիճակ անպատիւ. անշքութիւն. անարգութիւն. նուաստութիւն. ցածութիւն. անարգանք. թշնամանք. անպատուելն, եւ իլն. ի թիպարսըզլըգ, հագարէթ, ալչագլըգ, այըպ.

Ընդ կուսութեան զծնունդն, եւ ընդ անպատուութեան՝ եւ որ քան զամենայն պատիւս բարձրագոյն։ Դարձուցեր զերեսս քո, եւ անպատուութեամբ լցաք. (Ածաբ. յայտն. եւ Ածաբ. կարկտ.։)