Your research : 1 result for տէրունական

Տէրունական, ի, աց exact entry

adj.

Lord's, dominical;
— աղօթք, the Lord's prayer;
— տուն, church;
— օր, sunday;
— գիրք, Holy Scriptures.

· Calfa

NBHL (6)

Արեգակն ի հարկէ ծառայէ տէրունական հրամանին։ Նուիրէին ի սպաս տէրունական սեղանոյն։ Շինել զտէրունական տուն։ Տարաւ ի տէրունական տունն։ Դառնալ ի տուն տէրունական (այն է եկեկղեցի, տաճար). (Եզնիկ.։ Եղիշ. ՟Գ։ Զենոբ.։ Աթ. անտ.։ Անան. եկեղ։)

Պանծանլի եւ տէրունական։ Ի տէրունականացն կերակրիլ. (Փիլ. քհ. ՟Ժ՟Ա։)

Մարմին տէրունական, եւ արիւն փրկչական։ Զոր առ մարմինն տէրունական լրբութեամբ յանցեաւ անարժան հաղորդութեամբն։ Մարմնակիցք տէրունական մարմնոյն. (Ժմ.։ Իգն.։ Ագաթ.։)

Անկաւ զըսնջօքն տէրունականօք։ Բուռն հարեալ զտոտիցն տէրունական. (Սեբեր. ՟Ա։ Ճ. ՟Բ.։)

Անհասանելի տէրունական յայտնութիւնն աշխարհի ծագեցաւ։ Առաքեալն պօղոս զմիաւորութիւն տէրութեանն զոր ունի տէրունականն մարդ հանդերձ աստուածեղէնն բանիւ, ծայրագոյն նշանակեաց։ Վնասակարս առ տնօրինականսն տէրունականս։ Զտէրունականն մի՛ մոռանայք (պատուէր). (Շար.։ Աթ. ՟Ը։ Նար. ՟Ի՟Է. ՟Հ՟Բ։)

Յութերորդում տէրունական աւուրն (այսինքն ի կիրակէի) ազատեալ եղեւ. (Վրք. հց. ՟Դ։)


Definitions containing the research տէրունական : 98 results

Տէրունեան

adj.

cf. Տէրունական.

· Calfa


Տէրունի, նւոյ, նեաց

adj.

cf. Տէրունական.

· Calfa

NBHL (3)

κυριακός, -κή, -κόν dominicus, -a, -um ἰερός sacer. Սեպհական տեառն աստուծոյ. տէրունական. տէրունեան.

ՏԷՐՈՒՆԻ. գ. κυριακή (ἠμέρα ) dominica (dies). Օր տէրունական, այսինքն կիրակէ.

ՏԷՐՈՒՆԻ. գ. κυριακόν dominicum ἰερόν sacrarium, sacellum, templum. Տուն տէրունական. տաճար. եկեղեցի եւ ժողովուրդ. ուխտ եկեղեցւոյ.


Այպն

s.

raillery, mockery, derision;
— կատականաց, ignominy, contempt;
— առնել, — եւ կատակ առնել, — կատականաց առնել, to jeer, to deride, to mock, to ridicule, to rail, to insult, to despise, to scorn;
— լինել, to be derided or a laughing-stock.

· Calfa

NBHL (1)

Այպն առնէ զտէրունական բանիւս. (Շ. մտթ.։)


Արութիւն, ութեան

s.

virility, manhood;
courage, valour;
fortitude, virtue;
male sex;
seed of man.

· Calfa

NBHL (1)

Եթէ արութիւնք թորեսցեն ի տէրունական սեղանն. (Փիլ. քհ. ՟Ժ՟Ա։)


Անվիշտ

adj.

without pain, that has nothing to suffer.

· Calfa

NBHL (1)

Ո՛չ է անվիշտ տէրունական հրամանացն լռութիւն. (ՃՃ.։)


Աշխարհագրութիւն, ութեան

s.

geography;
— բնական, physical -;
— քաղաքական, political -.

· Calfa

NBHL (1)

Ի լինել աշխարհագրութեան առ օգոստոսիւ։ Յառաջ քան զտէրունական ծնունդն տնօրէնութեամբ իմն եղեւ ազգին աշխարհագրութիւն. (ՃՃ.։)


Ատենաբանեմ, եցի

vn.

to harangue, to speak in public, to declaim.

· Calfa

NBHL (1)

Մեզ զծնունդ տէրունական ատենաբանեաց աւետարանիչն։ Ատենաբանել զյաղագս Մկրտչին բան դադարեցուցի. (Ճ. ՟Գ.։)


Արդիւն

cf. Արդիւնք.

· Calfa

NBHL (1)

Բանն տէրունական՝ արդիւն եղեւ յաւիտենական։ Զի հաստատեսցէ արդեամբն զբան։ Որ ինչ աստ է, ստուեր է. եւ որ ինչ անդ՝ արդիւնք անշարժքօ եւ հաստատունք։ Այս է ճշմարտութեան անհակառակելի արդիւնք, յորժամ զթշնամիս ոք կոչիցէ վկայս. (Ոսկ.։)


Առաքեմ, եցի

va.

to send, to dispatch, to expedite;
անդրէն —, to send back, to return.

· Calfa

NBHL (1)

Առաքեմ զաղօթսն տէրունականս նմին գան մահու. (Նար. ՟Կ՟Զ։)


Առաջաւոր, աց

adj.

proposed;
precedent, prior, first;
—ք, first-fruits.

· Calfa

NBHL (1)

Կոչին առաջաւորք, զի յառաջաւոր է տէրունական պահոցն։


Առաջի

prep. adv. before, in presence of, in front of, opposite;
forward;
— իմ, before me, in my presence;
գնալ —, to go before, to precede;
— առնել, դնել, արկանել, to propose, to assert, to project, to offer, to represent, to produce to decree, to exhibit, cf. Յառաջարկել, cf. Յառաջադրել, cf. Առարկանել, cf. Մատուցանել;
to explain, to declare;
— կալ, to present one's self, to appear, to resist, to oppose, cf. Դիմադրել, cf. Տոկալ;
— կայ, v. imp. which is or are in front, forward, before;
որ —ս կայ խրատ, the present maxim;
կամքն — կան ինձ, I have the will before me;
ինձ չարն — կայ, the ill is near me;
զոր ասել կայ մեզ —, what we have to say;
ամենեցուն մեզ յանդիման լինել կայ —, it is necessary for us all to appear before.

· Calfa

NBHL (1)

Մարմին տէրունական եւ արիւն փրկչական կայ առաջի.( Պտրգ. այսինքն ի մօտոյ հանդերձեալ է լինել։)


Առասանութիւն, ութեան

s.

name, title;
diction, elocution;
tale, recital.

· Calfa

NBHL (1)

Զտէրունականն զառասանութիւն. (Կանոն.։)


Բազմահամբար

adj.

that has much provision, well provided with necessary things.

· Calfa

NBHL (1)

Ներսէս տօնօղ տօնից տէրունականաց ... բազմահամբար պատրաստութեամբ ըստ իմանալի մտաց փայլման. (Սկեւռ. լմբ.։)


Անջինջ

adj.

indelible;
slovenly.

· Calfa

NBHL (1)

Անջինջ տէրունական պատգամ։ Անջինջ արձակեալ է։ (Փիլ. իմաստն.։)


Անմիտ, մտի, աց, ից

adj.

mad, silly, brainless, senseless, stupid, foolish, irrational, crazy.

· Calfa

NBHL (1)

(Ապողինար) մարդ անմիտ ընդունելով զտէրունականն։ Եթէ յանմիտ մարդ յուսացաւ, առանց մտաց արդարեւ է. զի եւ ո՛չ անմիտ կենդանի մարդն է. (Առ որս. ՟Թ։)


Անբեկանելի, լւոյ

adj.

infrangible.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ կարաց լուծանել զանբեկանելի կնիքն տէրունական. (Եղիշ. ննջ.։)


Բարեբանեմ, եցի

va.

to bless, to praise.

· Calfa

NBHL (1)

Ի տէրունականս երանութենէ բարեբանի հեզն. (Շ. մտթ.։)


Բոցանիշ

cf. Բոցաճաճանչ.

· Calfa

NBHL (1)

Երեւեալ նշան տէրունական խաչին բոցանիշ փայլմամբ։ Խաչ քո եղիցի մեզ ապաւէն բոցանիշ փայլմամբ իւրով. (Շար.։)


Դիազարդ, աց

s.

that dresses a dead body.

· Calfa

NBHL (1)

Դիազարդքն որ խնկեցին զմարմինն տէրունական. (Եղիշ. թաղ.։)


Երկթեւեան

cf. Երկթեւ.

· Calfa

NBHL (1)

Երկթեւեան նշանս տէրունական. (Շ. բարձր.։)


Իմաց

cf. Իմացութիւն;
— առնել տալ, cf. Իմացուցանեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Նախ իմա՛ց լեր (կամ նախիմաց լեր) զտէրունական օրինադրութեանսն. (Թէոդոր. մայրագ.։)


Գինդ, դնդաց, դից

s.

ear-ring, buckle, ear-drop.

· Calfa

NBHL (1)

Ընդ ունկանն գնդի վայելչականն զարդու զանստուեր յիշատակ տէրունականդ ձայնի. (Նար. ՟Լ՟Գ։)


Երեւութիւն, ութեան

s.

apparition, manifestation;
appearance;
representation.

· Calfa

NBHL (1)

Բախեալ ի սուրբ տէրունական երեւութենէն՝ գոհանայ։ Ի դիմացն, այսինքն ասեմ՝ յերեւութենէ առաքինութեան եւ իմաստութեան պակուցեալ եմ։ Թուի բարւոյ երեւութիւն տալ. (Փիլ.։)


Իւղաբեր, ից

adj.

that produces, or brings oil, ointment or essence.

· Calfa

NBHL (1)

μυροφόρος unguentum portans, vel tenens. ըստ յն. միւռոնաբեր. այսինքն Բերօղ զիւղս անոյշս եւ զխունկս յօծանել զմարմինն տէրունական. cf. ԽՆԿԱԲԵՐ, եւ նովին նշանակութեամբ ԽՆԿԱԶԳԵԱՑ.


Միաշաբաթ, ուց

cf. Միաշաբաթի.

· Calfa

NBHL (1)

ՄԻԱՇԱԲԱԹ ՄԻԱՇԱԲԱԹԻ. μία σαββάτων una sabbatorum, vel sabbati κυριακή (ἠμέρα ) dominica (dies). Միով աւուրբ զկնի շաբաթ աւուր. որ եւ առաջին օր շաբաթուն՝ այսինքն եօթնեկի. կիրակէ, այսինքն տէրունական՝ օր յարութեան քրիստոսի.


Միաշաբաթի, թւոյ

s.

first day of the week, sunday.

· Calfa

NBHL (1)

ՄԻԱՇԱԲԱԹ ՄԻԱՇԱԲԱԹԻ. μία σαββάτων una sabbatorum, vel sabbati κυριακή (ἠμέρα ) dominica (dies). Միով աւուրբ զկնի շաբաթ աւուր. որ եւ առաջին օր շաբաթուն՝ այսինքն եօթնեկի. կիրակէ, այսինքն տէրունական՝ օր յարութեան քրիստոսի.


Միաւորութիւն, ութեան

s. fig.

union, junction, conjunction;
adhesion, combination;
reunion;
incorporation;
gluing;
copulation, pairing;
unanimity.

· Calfa

NBHL (1)

Զմիաւորութիւն տէրութեանն, զոր ունի տէրունականն մարդ հանդերձ աստուածեղէնն բանիւ. (Աթ. ՟Ը։)


Նկարագրեմ, եցի

va.

to paint, to represent;
to portray, to depict, to paint, to describe, to give a description of;
to characterize.

· Calfa

NBHL (1)

Նկարագրեաց իբր զտարացոյց գեղոյ պատկերի ձեւոյ տեսակի զնմանութիւն նորին ի յանձին։ Նկարագրեա՛ հոգւով քո բարձրեալ ի նորոգումն անեղծանելի։ Որ զօրինակն նկարագրէր տէրունական տնտեսութեանն. (Նար. խչ. եւ ՟Ի՟Զ. կ. ուր եւ ՟Ծ. ասի, նկարագրեր, իբր նկարագրեցեր։)


Ոտնաձայն, ից

s.

tramp, foot-fall;
— անձրեւի, pattering of rain;
— անձրեւի է, there is a noise of much rain falling.

· Calfa

NBHL (1)

Յոտնաձայնէ նորա փախեան նախահայրն եւ նախամայրն։ Ի ձեռն ոտնաձայնին աստուծոյ։ Եկեալ ժամանեաց ոտնաձայնիւ։ Լուեալ զտէրունական ոտնաձայնն՝ ասէ, ոտնաձայն զումեմն լուայ գալով առ մեզ։ Ոտնաձայն առնէր ... Ծանօթ եղեւ եւ աստ աստուծոյ ոտնաձայնին. (Ճ. ՟Գ.։ Զքր. կթ.։ Եպիփ. թղմ.։)


Նոր, ոց

adj. adv.

new, fresh, young;
novel, recent, modern;
strange, extraordinary, curious;
inexperienced, unpracticed, new, raw;
newly, lately, freshly, recently;
— ինչ, curiosity;
— ոմն ղեւոնդիոս, like a second Leontius;
— նորոգող բնութեան մերոյ, the renewer of our nature;
ամիս —ոց, the month of first fruits;
—, cf. Նորանոր;
ի —ումն or —ումս, at present;
under the new dispensation, according to the christian law;
now, in the present age.

· Calfa

NBHL (1)

Որպէս հնոյն Իսրայէլի ասէր աստուած, եւ ի նորումս տէրն։ Հրաման է տէրունական թէ՛ ի հինն եւ թէ՛ ի նորս՝ յամենայն ժամ աղօթել. (Խոսր.։)


Նուիրեմ, եցի

va. adj.

to offer, to present, to give;
to dedicate, to vow, to devote;
to ordain;
to consecrate;
to sacrifice;
— or — նուէրս, to pour out libations to;
— զանձն, to devote, to sacrifice oneself;
— զդիս, to honour idols with offering;
—եալ, to be ordained or consecrated;
— կռոց, consecrated to idols.

· Calfa

NBHL (1)

Նուիրէին ի սպաս տէրունական սեղանոյն. (Եղիշ. ՟Գ։)


Նպաստ, ից

s. adv.

aid, assistance, succour, help, favour, subsidy, support, relief, resource, means;
ի —, in support of, on behalf or in favour of;
— մատուցանել, to aid, to succour, to help;
to care, to take care;
— լինել, cf. Նպաստեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ կամեցաւ, եթէ մարդկային ինչ իրք նպաստ աստուածայնոցն լինիցին։ Չէր ինչ նպաստ Յովսէփ ի տէրունական ծնունդն. (Իգն.։)


Շականջեմ, եցի

vn.

to prick up the ears, to listen attentively.

· Calfa

NBHL (1)

Ի ժամ տէրունական հրամանացն վերծանութեան ամենեցուն յակճիռս կալով եւ շականջանել ունկնդրութեամբ. (Խոսր. պտրգ.։)


Չարչարակցութիւն, ութեան

s.

suffering with another, participation in another's suffering;
compassion.

· Calfa

NBHL (1)

Միաւորեցից զմեղանչական մարմինս տէրունական չարչարակցութեանն. (Պիտ.։)


Ուղեւորեմ, եցի

va.

to guide, to conduct, to direct in the way, to put on the way;
to send, to despatch, to forward.

· Calfa

NBHL (1)

Զամենեսեան ուղեւորեն ընդ տէրունական պողոտայն. (Լծ. եւագր.։)


Ուշաբերեմ, եցի

va.

to recall to mind, to remember, to remind of;
to cause to recover from a swoon, to cause one to come to again.

· Calfa

NBHL (1)

Նոյն ժամայն ուշաբերեալ յիշեաց զտէրունական բանն. (Ճ. ՟Բ.։)


Խաչեմ, եցի

va.

to crucify, to fix on the cross.

· Calfa

NBHL (1)

Զխաչողսն ճեպէր ի տէրունական մահն. (Խոր. հռիփս.։)


Ղօղակ, աց

s. adj.

swimmer;
aquatic animal, fish;
hidden.

· Calfa

NBHL (1)

Բազմանային ձկունքն (ի նաւն պատրոսի). քանզի փութանային ղօղակքն՝ թէ ո՞վ յառաջագոյն սպասաւորեսցէ տէրունական հրամանին. (Ոսկ. ղկ.։)


Ճեպեմ, եցի

va.

cf. Ճեպեցուցանեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Որպէս երբեմն զխաչօղսն ճեպէր ի տէրունական մահն. (Խոր. հռիփս.։)


Կիրակէ, ից

s.

sunday, the Lord's day.

· Calfa


Մալեմ, եցի

va.

to bruise, to mash, to crush;
to break to pieces;
to chew;
to castrate, to geld.

· Calfa

NBHL (1)

Մալեալս, եւ ի բաց հատեալս զծննգականսն՝ հալածէ։ Զսոսա տէրունական օրինացն արձանքն զեկուցանեն մալեալս. (քանզի որպէս մալեալն եւ ջախջախեալն ի բաց բառնայ ընկենու զօրականութիւնն եւ զտեսիլն։ Իգական ազգդ եւ զարին մալել եւ խենեշացուցանել կարէ. Փիլ. բագն. եւ Փիլ. սամփս.։)


Հսկողութիւն, ութեան

s.

cf. Հսկութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Առնեմք ըստ ամենայն կիրակէի հսկումն. որպէս զի լիցի յամէն տարին հսկումն յարութեան ՟Ծ՟Բ. առնեմք իսկ եւ յայլ տէրունական տօնսն հսկումն. (Ժմ. յն.։)


Հսկութիւն, ութեան

s.

watching, wakefulness, sleeplessness;
vigilance.

· Calfa

NBHL (1)

Առնեմք ըստ ամենայն կիրակէի հսկումն. որպէս զի լիցի յամէն տարին հսկումն յարութեան ՟Ծ՟Բ. առնեմք իսկ եւ յայլ տէրունական տօնսն հսկումն. (Ժմ. յն.։)


Հսկումն, ման

s.

watch, vigil;
vigil, eve of a feast.

· Calfa

NBHL (1)

Առնեմք ըստ ամենայն կիրակէի հսկումն. որպէս զի լիցի յամէն տարին հսկումն յարութեան ՟Ծ՟Բ. առնեմք իսկ եւ յայլ տէրունական տօնսն հսկումն. (Ժմ. յն.։)


Հրազէն, զինաց

s.

cf. Հրահար;
—ք, fire-arms, guns, muskets, rifles;
artillery, ordnance.

· Calfa

NBHL (1)

Հրազէն նշանն տէրունական. (Ասող. ՟Գ. 7։)


Հրամանատարութիւն, ութեան

s.

command, authority.

· Calfa

NBHL (1)

Զառաջնորդութիւն վերակացութեանն տէրունական տանն հրամանատարութեանն. (Բուզ. ՟Գ. 13։)


Հետ, ոյ, ոց

s.

trace, track, print, foot-mark;
vestige, footstep;
pace, step;
way, path;
—ք, iron rail, rail;
ի —ոյ, from behind, from the rear;
—ք նաւու, track of a ship;
—ք կառաց, cart-rut, wheel-rut;
—ք ամպոց, traces of cloud;
—ք գազանաց, trail, track or scent of animals;
—ք վիրաց, cicatrix, scar;
վաղվաղակի կամ զ—, quick ! come on ! courage !
կորուսանել զ—ս, to lose the traces of;
զ— լինել, to apply oneself, to give or addict oneself;
ընդունայն զ— եղեն, they have attempted or tried in vain.

· Calfa

NBHL (1)

Շրջէր ի տեղիս տէրունական, եւ երկիր պագանէր հետի ոտից նորա. (Պիտառ.։)


Հետեւաբար

adv.

consequently, in consequence, of course.

· Calfa

NBHL (1)

Արդ՝ հետեւաբար մեզ զծնունդն տէրունական ատենաբանեաց. (Անթիպատր։)


Ձեւ, ոյ, ով

s. geom.

form, shape, figure;
formula, form;
mould, model;
plan, design;
dress, costume, apparel, garb;
attitude, deportment, bearing, carriage;
countenance, look, demeanour;
figure;
ի — ժառանգաւորի, in the garb of a clergyman, in clerical attire;
ի — սոսկական, in private clothes;
պարզ or անպաճոյճ, ազնուական ունել —ս, to have simple, noble, gentlemanly or ladylike manners;
— տալ, to give a shape to;
առնուլ զ— կրօնաւորական, to become a monk;
զայս — օրինակի, in this way, thus, so;
գրեաց — բանից օրինակ զայս, he wrote a letter thus conceived, or in these terms;
ի — առակաց, allegorically.

· Calfa

NBHL (1)

Ունի զզօրութիւն եւ զձեւ կերպարանաց տէրունական բանից։ Ձեւ բանիցս մարմնականք են. (Իգն.։)


Յորդորութիւն, ութեան

s.

cf. Յորդորումն;
cf. Յորդութիւն.

· Calfa