Definitions containing the research նեղ : 1085 results

Առագաստեմ, եցի

va.

to veil, to cover with a veil or curtain;
to cloak under a pretence, to mask;
to set sail, to make sail, to sail.

· Calfa

NBHL (1)

Անեղծ կուսութեամբն առագաստեալ։ Մարմինն լուսազգեաց առագաստեալ սրբութեամբ. (Խոր. հռիփս.։)


Առաջնորդեմ, եցի

vn.

to Conduct, to lead, to guide, to command, to head, to rule, to govern, to direct, to escort, to accompany.

· Calfa

NBHL (1)

Ծառայ աստուծոյ, առաջնորդեա՛ ինձ զճանապարհս փրկութեան։ Առաջնորդեա՛ ինձ տէր զնեղ եւ զնուրբ ճանապարհ. (Վրք. հց. ձ։ Եփր. աղօթք.։)


Առասպելարկու, աց

cf. Առասպելաբան.

· Calfa

NBHL (1)

Առասպելարկուք զնեղոս գետոյ ասեն մեղր խառն ընդ ջրոյ բղխե զմետասան օր. (Եւս. քր. ՟Ա։)


Առատագութ

cf. Բազմագութ.

· Calfa

NBHL (1)

Խառնեա՛ զառատագութ կամսդ ընդ նեղութիւնս մեր. (Լմբ. պտրգ.։)


Բաժանեմ, եցի

va.

to divide, to separate;
to share, to distribute;
to cut, to decompound, to disjoin, to uncouple, to disunite, to split, to cleave, to scatter, to behead, to make an incision;
— վիճակաւ, to allot.

· Calfa


Բակ, ից, աց

s.

porch, portico;
halo, red circle round the sun or moon;
sheepfold, fold;
circumference, round, circuit;
— առնուլ՝ արկանել, to enccompass, to surround, to begird, cf. Բոլորեմ, cf. Շրջապատեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Լուսին ի խոնավութենէ օդոց նեղեալ՝ ջանայ յիւրմէ զխոնաւութիւնն ի բաց պարզել. ուստի մերձեալ խոնաւութեանն, եւ եւ ի նա չհասեալ, բակ առեալ ծրանայ շուրջ զնովաւ, որով յայտ առնի անձրեւաց նշանակ. (Եզնիկ.։)


Բաղեղն, եղանց

s. bot. ivy.

· Calfa


Բաղկանամ, ացայ

vn.

to consist;
to be composed, constructed, constituted.

· Calfa


Բաղկացուցանեմ, ուցի

va.

to constitute, to compose.

· Calfa


Բայց

conj.

but, yet, notwithstanding, however, nevertheless, though, still;
save, except, without;
— եթէ, except;
unless;
— միայն, if, provided, with the exception of, excepted, but, hesides;
if not;
— ասկայն, yet, however, nevertheless.

· Calfa

NBHL (1)

Բայց՝ եթէ նեղ ինչ էր ինձ, զայդչափ ոսկի այսր զի՞ բերէի. (Փարպ.։)


Բազմատագնապ

adj.

tormenting, gloomy, painful, sad.

· Calfa

NBHL (1)

Լի տագնապաւ. վարանական. նեղիչ.


Բազում, զմի, զմաց

adj. adv.

"several, diverse, much, thick, great, large, full, abundant, copious, numerous, considerable, frequent, very, too much, excessive;
ոչ —, but little, not much;
— անգամ, բազմիցս, several times, often, frequently, cf. Յոլով անգամ, cf. Շատ անգամ;
— ինչ պէտք են, it is necessary much trouble, many things;
յետ ոչ — աւուրց, in few days;
ի բազմաց հետէ, a long time ago;
—ք, many people;
—ք ի մարդականէ, the most part of men;
" —ս, — ինչ, much, too much;
— ինչ գոչել ծովու, roaring of the waves;
—ս չարչարիլ, to suffer much;
ընդ — ժամանակս, for a longtime.

· Calfa

NBHL (1)

Յո՞ր վայր նեղութեանց հասանես, եւ խռովութեան բազմի. (՟Ա. Մակ. ՟Զ. 11։)


Արեւելք, լից

s. pl. East;
sun rise;
eastern regions, the orientals;
դարձուցանել յարեւելս, to set towards the East;
կորուսանել, շփոթել զարեւելս, to turn from the East.

· Calfa


Արեւմուտք, մտից

s. pl. West sun set;
the western nations;
յարեւմուտս կոյս, westerly, towards the west.

· Calfa


Արժանահաս

adj.

that happens deservedly, worthy.

· Calfa

NBHL (1)

Արժանահաս մահ տարաժամ, կամ նեղիչք. (Շար.։)


Արժանաւոր, աց

adj.

that deserves, worthy, just, meritorious.

· Calfa

NBHL (1)

Անեղծից չէր արժանաւոր ամօթ կամ մեկութիւն. (Եփր. ծն.։)


Արժանի, նւոյ, նեաց

adj. adv.

worthy, that deserves something;
just, convenient, suitable, decent, proper;
— համարել, to deign;
գնալ —, to go worthily, conformably;
— ըստ արժանւոյն, յարժանի, worthily, justly, suitably, cf. Արժանապէս;
— լինել, to be worthy, to deserve;
— առնել, cf. Արժանաւորեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Մի՛ ոտնահար լիցիս ումեք ի նեղութեան ժամու, յարժանի կամ յանարժանի. (Վանակ. յոբ.։)


Արծարծումն, ման

s.

rekindling.

· Calfa


Աղբիւրանամ, ացայ

vn.

cf. Աղբերանամ.

· Calfa

NBHL (1)

Ընդ կենեղուտ ջրոյն՝ որ ի տանէ տեառն աղբիւրանայր. (Լաստ. ՟Ի՟Բ։)


Աղէտ, ետի, իտի, ից

s.

misfortune, misery, evil, calamity, disaster;
ո՜վ աղետիցս, alas! oh how unfortunate I am !

· Calfa

NBHL (2)

Ցաւ սրտի յանձին. կիրք եւ դառնութիւն ցաւոց. վիշտ. տառապանք. նեղութիւն եւ անձկութիւն ոգւոյ՝ հանդերձ տրտմութեամբ կամ ատելութեամբ. ցաւ, սրտնեղութիւն. աճը. միհնեթ. հալ.

Աղէտ վշտաց. Երկունք աղիտից։ Ճնշեալ հեղձամղձուկ նեղութեամբ աղիտից. (Պիտ.։)


Աղքատութիւն, ութեան

s.

poverty, indigence, beggary, want, necessity, penury;
meanness.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ աղքատութեամբ կերիցես զհաց քո։ Ես ըստ աղքատութեան իմում պատրաստեցի։ Զաղքատութիւն եւ զնեղութիւնս մեր։ Աղքատութիւն զայր խոնարհ առնէ (կամ տնանկութիւն խոնարհեցուցանէ)։ Բեկումն ամբարշտաց, աղքատութիւն։ Զաղքատութիւն եւ զանարգանս ի բաց բառնայ խրատ. եւ այլն։


Աղօտ, ից

adj.

obscure, dull, dim, cloudy, dark, hidden, without lustre;
tawny;
wan;
feeble, indistinct, small;
— լոյս, darkness visible, glimmer, faint light;
ընդ — տեսանել՝ ակնարկել, to catch a glimpse of, to see indistinctly, to blink.

· Calfa

NBHL (1)

Ճառել զանեղէն եւ զպարզագունէն, եւ այն՝ աղօտ եւ չափաւորապէս (Շ. հրեշտ.։)


Ամբողջ, ից

adj.

entire, complete;
whole, total;
neat, perfect, exact.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ ամբիծ, (իբր ան՛բողջ, անպիղծ) անարատ. անվնաս. անեղծ. անապական. անփորձ. փաք. լէքեսիզ. զարարսըզ. քետէրսիզ. պիր թէմամ.


Ամպ, ոյ, ոց

s.

cloud;
— փոշւոյ՝ ծխբյ, a cloud of dust, smoke.

· Calfa


Անբովանդակութիւն, ութեան

s.

infinity, immensity.

· Calfa

NBHL (1)

Զնեղութիւնս անբով՝ յանձին ունելով. (Գանձ.։)


Անբուժ

adj.

cf. Անբուժելի.

· Calfa

NBHL (1)

Զանբուժականն մարմնեղէն ախտին ի մարդկեղէն դեղարանաց. (Սհկ. գալստ.։)


Անբուժական, ի, աց

adj.

cf. Անբուժելի.

· Calfa

NBHL (1)

Զանբուժականն մարմնեղէն ախտին ի մարդկեղէն դեղարանաց. (Սհկ. գալստ.։)


Անբուժելի, լւոյ, լեաց

adj.

incurable, irremediable.

· Calfa

NBHL (1)

Զանբուժականն մարմնեղէն ախտին ի մարդկեղէն դեղարանաց. (Սհկ. գալստ.։)


Անգամ

adv. conj. once, at one time;
even, notwithstanding;
այս —, this once;
այլ —, another time;
առաջին —, the first time;
մի —, only once;
բազում —, many times, often;
միւսանգամ, once more, over again;
առ — մի, at once, this time;
քանիցս —, every time;
how many times?

· Calfa

NBHL (1)

Զի անգամ մի ի նեղութենէ զանձինս ապրեցուսցեն. (Եղիշ. ՟Բ. (ա՛յլ ձ. առ անգամ մի)։)


Անգործ

adj.

idle, inactive, indolent, lazy;
ineffectual, inefficacious, ineffective;
unexecuted, incomplete;
uncultivated;
երկիր —, waste land.

· Calfa


Անդամ, ոյ, ոց

s.

limb, member;
— — յօշել, to dissect, to dismember, to anatomize, to carve.

· Calfa


Անդամալուծիմ, եցայ

vn.

to be struck with a palsy, to have a paralytic stroke.

· Calfa


Անդորր

adj.

quiet, still, tranquil, calm, mild, peaceable;
easy, convenient, comfortable;
— or յանդորրու, peaceably, in tranquillity;
comfortably, at ease;
— առնել, յ— հանել, to calm, to quiet, to soften, to appease, to comfort.

· Calfa

NBHL (5)

Ի նեղութեան ինձ անդորր արարեր։ Անդորր արար սրտի իմոյ։ Եհան զիս յանդորր։ Լուաւ ինձ յանդորր։ Գնայի ես յանդորրու. (Սղ.։)

Ի նեղութեան եւ յանդորրու. (Յճխ. ՟Ա։)

Յայսմ նեղութենէ գայ վաղնջուցն անդորր. (Պիտ.։)

Չի՛ք անդորր ի բերիլն ընդ երկիր։ Անդորր եւ մխիթարութիւն եղեւ։ Անդորր եւ հանգիստ են մեզ ամենայն նեղութիւնքն։ Չէ՛ յանդորր, այլ ի մահուն երկիւղէ խռովեալ. (Լմբ. սղ.։)

Ամենայն ուրեք շարամանեալ լինէին իրողութիւնքն ի նեղութենէ եւ յանդորրու (այս ինքն յանդորրէ, յանդորրութենէ). (Ոսկ. գծ.։)


Անդորրանամ, ացայ

vn.

to compose one's self;
to be easy, to be comfortable.

· Calfa

NBHL (1)

Երբեմն ըստ նեղ գնացից ի պարանոցս՝ դարձեալ անդորրացեալ լայնութեամբ. (Արիստ. աշխ.։)


Անդորրեմ, եցի

va.

cf. Անդորրացուցանեմ.

· Calfa

NBHL (2)

Զտարակուսեալսն փրկեցէ՛ք, եւ նեղելոց անդորրեցէ՛ք. (Շ. ոտ. Շ. հրեշտ.։)

Զի անդորրեսցի կապանաւոր նեղութեանն տարակուսանք. (Պիտ.։)


Անդորրիչ

adj.

quieting, calming, tranquillising.

· Calfa

NBHL (1)

Եթէ լայնես նեղութեանս, անդորրիչ ես. (Նար. ՀԶ։)


Անդորրութիւն, ութեան

s.

tranquillity, calm, repose;
ease, comfort.

· Calfa

NBHL (1)

Ի նեղութեան մեծ անդորրութիւն մեզ ընդարձակեաց. (Նար. մծբ.։)


Աներբ

adj.

not bounded by time, eternal

· Calfa

NBHL (1)

Անեղ աներբ իսկականին. (Յիսուս որդի.։)


Աներկիւղ

adj. adv. fearless, bold, courageous, intrepid;
fearlessly;
courageously, intrepidly.

· Calfa


Անզբաղութիւն, ութեան

s.

leisure, tranquillity.

· Calfa


Անընտրող

adj.

indiscreet, imprudent.

· Calfa


Անթառամ

adj. s.

unfading;
incorruptible;
amaranth.

· Calfa

NBHL (2)

Առանց թառամելոյ. անեղծութեամբ.

ἁμάραντος, ἁμαράντινος, ἁμίαντος. non marcescens, immarcidus. Որ ոչն թառամի. անթարշամ. միշտ դալար. անեղծ. անարատ. մշտատեւ. անփոփոխ, որ չիթօշնիր՝ չիթոռմիր. սօլմազ.


Անժամ

adj.

too late;
unseasonable;
unforeseen, unexpected.

· Calfa


Անժաման

adj.

that cannot arrive;
not arrived, slow, tardy.

· Calfa

NBHL (1)

Հոգային վասն իմ, այլ անժամանք էին ի նեղութեանցն. (Ոսկ. փիլիպ.։)


Անժամանակաբար

adv.

unsonably;
eternally.

· Calfa

NBHL (1)

Անժամանակաբար նեղէր զնա. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 39։)


Անժուժկալութիւն, ութեան

s.

impatience;
intolerance;
incontinence, intemperance;
immoderation, violence.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ անկարութիւն ի հանդուրժել. անբերելի նեղութիւն.


Անինչ, ընչի, ից

adj. s.

pennyless, poor;
nothingness

· Calfa


Անյարմար

adj.

incongruous, unsuitable, unbecoming, not appropriate;
unskilful, insufficient, incapable.

· Calfa

NBHL (1)

Անեղական եւ անյարմար պասրկական հաւն այն զբազմորակ փետուրս իւր բերէ. (Մագ. ՟Ժ՟Է։)


Անյեղ

adj.

immutable, unchangeable, constant.

· Calfa

NBHL (1)

Անապական եւ անյեղ պահին. (Արիստ.) յն. անեղ կամ անծին։


Անյոյս, յուսից, աց

adj. adv.

hopeless, desperate;
despaired of;
unhoped, unexpected;
desperately;
— առնել, to render hopeless;
— լինել, to despair, to give way to despair, cf. Յուսահատ լինել, cf. Յուսահատեմ, cf. Անյուսանամ.

· Calfa

NBHL (1)

Որոց ուսուցանելն զնոյն անյոյս էր։ Տիրեաց մարմնովն, որ անյոյս էր։ Անյոյսքն լիցին հնարաւորք։ Զերծուցանէ յանյոյսն նեղութենէ. (Լմբ. պտրգ. եւ Լմբ. սղ.։)