Definitions containing the research մակ : 3470 Results

Անհամար

adj.

innumerable, infinite.


Անհամեմատութիւն, ութեան

s.

disproportion;
inequality.

NBHL (1)

Տեսեալ զանհամեմատութիւն խնամակալութեան սրբոյն Նիկողայոսի. (Ճ. ՟Գ.։)


Անհանգիստ

adj. adv.

restless, fretful, agitated;
turbulent, unquiet, tumultuous;
incessantly, always;
— կալ, to fret, to be agitated, to fidget;
— առնել, to fret, to agitate.


Անհանդերձ

adj.

unclad, naked.


Անհանդուրժելի

cf. Անհանդուրժակ.

NBHL (1)

ԱՆՀԱՆԴՈՒՐԺԵԼԻ ԼԻՆԵԼ. իբր չկարել տանել. դժկամակիլ յոյժ.


Անհարթչելի, լւոյ, լեաց

adj.

inevitable;
fearless, assured.

NBHL (1)

Ընդդիմակաց զօրութեանցն անհարթչելի։ Զամենասուրբ Հոգւոյդ շնորհս պարգեւեցեր ի ժառանգութիւն անհարթչելի. (Ճշ.։)


Անհնազանդ, ից

adj.

disobedient, refractory, rebellious;
— լինել, to disobey.

NBHL (1)

Նշանակ որդւոցն անհնազանդից։ Որդի անհնազանդ ի կորուստ եղիցի։ Ամենեքեան անհնազանդք գնան կամակարութեամբ։ Սիրտ անհնազանդ եւ անհաւան։ Զսիրտ իւրեանց կարգեցին անհնազանդս։ Այր ոք անհնազանդ իցէ քեզ, եւ ոչ լսիցէ բանից քոց, եւ այլն։


Անհնարին

adj. adv.

impossible;
extremely difficult;
insupportable, intolerable;
extreme, violent, excessive, enormous, horrible, terrible.

NBHL (1)

Անհնարին հաստատութիւն, եւ անընդդիմակ զօրութիւն. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 1։)


Այլանդակ, աց

adj.

whimsical, odd, capricious, fanciful, fantastical, extravagant, mad, ridiculous, extraordinary, singular, strange, enormous, uncouth;
grotesque, distorted.

NBHL (1)

Յանդիմանել զայլանդակ նորուն ամուսնին (յեզաբելայ) չարաբարոյ կամակարութիւն. (Պիտ.։)


Այծ, ից

s.

cf. Այծի.

NBHL (1)

Զատոյց զքաղս կապոյտս եւ զպիսակս, եւ զամենայն այծս կապոյտս։ Քազք ելանէին ի վերայ այծից։ Արջառ կամ ոչխար կամ այծ։ Իբրեւ երկու երամակք այծից. եւ այլն։


Այն, այնր, այնորիկ, այնու, այնուիկ

pron.

that, it, the.

NBHL (1)

Նովիմբք այնուք մակուկօք. (Պտմ. աղեքս.։)


Այո

adv.

yes, even so, truly.


Այպնակատակ գուսան

s.

mime, buffoon.


Այսր

adv.

here, in this place;
hither, to this place;
— աղագաւ, therefore, for this reason.


Այսօր, զայս օր, ցայսօր

adv.

today, this day;
մինչեւ ցայսօր, to this day, up to this time.


Այտի

adv.

thence, from that place.


Այր, առն, յառնէ, արամբ, արք, արանց, արամբք

s.

man;
husband, spouse;
person;
youth, young man;
— երեւելի, personage;
— իւրաքանչիւր, every one, every person, every body;
— ոք, a person, some one;
— ընդ արամբ, — զարամբ, in competition;
with emulation;
— ցընկեր, one to another;
ընդ — եւ ընդ կին, the men as well as the women, both men and women;
առ —, յայր, each person, a head, a man;
առն տալ, to marry;
առն՝ արանց լինել, to get, to be married;
վատ արանց, coward;
քաջ արանց, brave, courageous;
— խաղաղութեան, peaceful man;
— գործոյ, ingenious, active man;
— զօրութեան, valorous man;
— մահու, guilty, worthy of death;
— պատերազմի, belligerous, warlike, martial;
արք արեանց, sanguinary, bloody men;
— Աստուծոյ, man of God.


Այրեմ, եցի

va.

to burn, to enflame, to fire;
to torrefy, to scorch, to parch, to dry.

NBHL (1)

Հուր ասէ այրեսցի ի վերայ բագնին անշէջ։ Այրել բազմակս ի վերայ տէրունեան աշտանակին. (Փիլ. բագն.։)


Այրուձի, ձիոյ

s.

horseman;
trooper;
horse-soldiers, cavalry.


Այցելու, ուի, աց

s.

visitor;
inspector, bishop.


Այցելութիւն, ութեան

s.

visit;
visitation;
search;
inspection;
examine.

NBHL (1)

Այցելութիւն՝ խնամակալութիւն կոչի. (Խոսր.։)


Այցեմ, եցի

va.

to visit;
to search.

NBHL (1)

ԱՅՑԵԼԻ Է. դիմազուրկ (որ ըստ յն. մակբայ ասի). արժան է տեսանել. կամ պէտք են այց առնուլ, դիտել, նկատել, խուզել, խնդրել, հոգալ. աղէկ մը նայելո՛ւ է. պիր էյի պագմալը, միւլահազա էթմելի. ἑπισκεπτέον. oportet inspici, visendumest, respiciendum, dispiciendim


Անազատութիւն, ութեան

s.

want of nobility;
niggardliness, lowness.

NBHL (1)

Անազատութիւն գործելով ի կամակորութենէ ինքնահաճ միշտ վիճէին հովիւք. (Փիլ. իմաստն.։)


Անախորժ

adj.

insipid, tasteless, unsavoury;
hated, disliked.

NBHL (1)

Եւ չախորժօղ. դժկամակ. երես դարձնօղ. հազ եթմէյէն.


Անաշխարհիկ

adj.

banished or driven from his country;
captive, enslaved;
strange, foreign.


Անաչառ

adj. adv.

impartial, showing no respect of persons, upright, disinterested, just, fair, righteous, exact;
strict, austere, severe, rigid, rigorous;
cf. Անաչառաբար.


Անապակ, աւ

adj.

pure, unmixed, neat, unadulterated.


Անապաշաւ

adj. adv.

impenitent, hardened, obdurated.

NBHL (1)

Որ ինչ ոչ բերէ զապաշաւ. անտրտում. կամակար.


Անարատ, ից

adj.

immaculate, without sin, innocent, irreproachable;
clear, refined;
intact, pure, whole, perfect.


Անարատութիւն, ութեան

s.

purity, uprightness, integrity, entire state.


Անարգել

adj. adv.

free, unembarrassed;
without obstacle, freely.


Անարգեմ, եցի, եալ

va.

to offend, to shock;
to despise, to depreciate, to disparage;
to disapprove, to disallow, to refuse, to reject;
to blame, to find fault with.

NBHL (1)

Որ անարգէ զտնանկն, մեղանչէ։ Անարգէ զհայր, եւ մերժէ զմայր։ Որ կամակորի ի ճանապարհս իւր, անարգեսցի։ Խոնարհեսցի մարդ, եւ անարգեսցի այր։ Անարգեսցին փառքն Մովաբու։ Գան հարին, անարգեցին։ Պատուեմ զհայր իմ, եւ դուք անարգէք զիս։ Որ արհամարհէն զիս, անարգեսցի։ Էին արքն անարգեալք յոյժ։ Եւ ես անարգեցի զնա՝ չթագաւորել։ Անարգեսցէ զչարն, եւ ընտրեսցէ զբարին։ Անարգէ Տէր զխորհուրդս ժողովրդոց։ Զպատկերս նոցա անարգեսցես։ Եւ դուք այսօր անարգեցէք զԱստուած։ Անարգեն զհրաման թագաւորի։ Անարգեաց զերդումն, եւ անց զուխտիւն։ Զվէմն՝ զոր անարգեցին շինօղքն։ Զբան Տեառն անարգեցին։ Անարգեաց Եսաւ զանդրանկութիւնն։ Անարգել զմարմինս իւրեանց յանձինս իւրեանց եւ այլն։


Անարդակ

cf. Անարդ.

NBHL (1)

Զանհամեմատ հարթութեան, եւ զանարդակ թեւակոխութեան բոլորն մակացութեան ծայր ի քումդ խոկման։ Զի ըստ կրից իւրն անարդակ առաքինութեան զմեզ հաղորդս արասցէ (Տէրն). (Մագ. ՀԶ. ՁԱ։)


Անարժան, ի, ից, աց

adj.

unworthy, unfit, improper;
condemnable, blamable, illegal, dishonest;
— համարել, to disdain.


Անբանաբար

adv.

cf. Անբանս.

NBHL (1)

Նախախնամականօք յառաջ ճանապարհօք բազմապատկացեալ՝ մնալ անբանաբար մի. (Մաքս. ի Դիոն.) իմա՛, առանց ընդ բանս ինչ ածելոյ, կամ անճառաբար։


Անբարբառ

adj.

dumb, speechless, mute, silent.


Անգամ

adv. conj.

once, at one time;
even, notwithstanding;
այս —, this once;
այլ —, another time;
առաջին —, the first time;
մի —, only once;
բազում —, many times, often;
միւսանգամ, once more, over again;
առ — մի, at once, this time;
քանիցս —, every time;
how many times?

NBHL (1)

ԱՌ ԱՆԳԱՄ ՄԻ. τέως, interim, interea. Առ մի նուագ առաջիկայ. առ ժամս, առ ժամն. առ ժամայս. առ ետեղ. հիմակուց հիմա, ան ատեն, մէյմը. շիմտիլիք, պիրտէֆա, պիր եօլ, օ հալտէ, օլ եսնատէ.


Անգոհ

adj.

ungrateful, unthankful;
discontented, dissatisfied

NBHL (1)

Որ չէ գոհ. անգոհացօղ. եւ դժկամակ. գանգատական. տժգոհ. խօշնուտսուզ.


Անգութ

adj.

incompassionate, unpitying, inhuman;
cruel, barbarous, implacable.


Անդամ, ոյ, ոց

s.

limb, member;
— — յօշել, to dissect, to dismember, to anatomize, to carve.


Անդեայ, էոց, էից, եայց

s.

flock, herd, cattle;
fields, country.

NBHL (1)

Զերամակս ձիոց, եւ զդասակս անգէոց, եւ զհօտս ոչխարաց. (Յհ. կթ.։)


Անդուստ

adv.

thence;
—ի վերուստ, from above.


Անդրագոյն

adj.

further.

NBHL (2)

Ա՛յլ է նախադաս եդեալն, ուր պահի բուն նշանակութիւնն մակբայի, եւ յարակից անունն կարծի իբր բացայայտիչ նորա.

Իբրեւ զհոտ անդոյ լիոյ։ Ի քաղաքի եւ յանդի։ Վիճակ անդի՝ լի ոսպամբ։ Թաղեցին զնոսա ընդ անդիւն։ Որ գայր յանդէ։ Ետուն անդք տոհմականս։ Իբրեւ անդ մի, եւ իբրեւ այգի։ Տեսանէ զանդ գեղեցիկ. եւ այլն։


Աներեւոյթ, ութի, ից

adj. adv. gr. adv.

invisible, vanished;
imperceptible, insensible;
—, յ—ս լինել, to vanish, to disappear, cf. Աներեւութանամ;
— լինելն, disappearance;
infinitive;
Աներեւոյթ, Յաներեւոյթս, աներեւութաբար, invisibly.


Աներկիւղ

adj. adv.

fearless, bold, courageous, intrepid;
fearlessly;
courageously, intrepidly.

NBHL (1)

Աներկիւղ կամակարութեամբ. (Փարպ.։)


Ամպրոպային, այնոյ, ոց

adj.

thundering, loud, noisy.

NBHL (1)

որպէս ամպաբեր, կամ ըստ յն. ամպայարոյց, մակդիր Արամազդայ. որ եւ ասի դիոս՝ շանթառաք չաստուած νεφεληγερέτης ζέυς nubes excitans Juppiter որ եւ fulgurator, fulminans, tonans, altitonans.


Ամսաւոր, ի, աց

adj.

cf. Ամսօրեայ.


Ամրածածուկ

adj.

very secret, very private;
very intricately fortified;
protecting, sheltering.


Ամրական, ի, աց

adj. s.

inhabiting a fortified place;
guard of a fortress.


Ամրակողմն, ման

s.

strongest side of a fortress, most fortified part;
citadel, castle, fortress.