cf. Բազմաճաճանչ.
· Calfa
Ի նորոգել զարարածս բազմանշոյլ շնորհօք եւ լուսաւոր աւազանաւն. (Յճխ. ՟Զ։)
very clear, brilliant, most illustrious.
· Calfa
λαμπρότατος, εὑφεγγής splendidissimus, lucidus Յոյժ պայծառ, լուսաւոր, մեծապայծառ. յստակ. մաքրափայլ. փայլուն՝ սիրուն.
very shiny, bright, brilliant.
· Calfa
Ծանուցանէր զշողումնն որպէս զբազմափայլ գործս լուսաւորութեան առաքինի մարդոյ. (Փարպ.։)
cf. Բազմերան.
· Calfa
Զիւրոյն լուսաւորութեան պայծառութիւն՝ բազմերջանիկ հեղմամբ յայտնէ. (Դիոն. երկն.։)
rekindling.
· Calfa
Արծարծումն լուսաւորութեան։ Զլուսոյն արծարծման պէտս։ Արծարծմամբ լաւագունիցն հասից յառաջին ծայր կատարելութեանն. (Պիտ.։)
full of lights.
· Calfa
πολύφωτος luculentus, lucidissimus Որոյ լոյսն է բազում. լուսաւոր. լուսափայլ.
socket;
snuffer-tray;
candle;
candle-light.
· Calfa
Ճրագն ի վերայ բազմակի գոլով՝ զբոլոր տունն լուսաւորէ. (Երզն. մտթ.։)
to pray, to address one's self to God in prayer;
to supplicate;
to intercede.
· Calfa
Աղօթել զփրկութիւն, կամ զլուսաւորութիւն. (Արշ. ՟Ի՟Ը։ Նար. մծբ.։)
obscure, dull, dim, cloudy, dark, hidden, without lustre;
tawny;
wan;
feeble, indistinct, small;
— լոյս, darkness visible, glimmer, faint light;
ընդ — տեսանել՝ ակնարկել, to catch a glimpse of, to see indistinctly, to blink.
· Calfa
Օրինակք լուսաւորագոյնք՝ աղօտից. (Փիլ.։)
all men, all persons, every body, as many as, whoever.
· Calfa
Որչափ բազմութիւն աստեղաց են յերկինս, եւ ընդ ամենեսեան ոչ են բաւական լուսաւորել զտխուր տրտմութիւն գիշերոյն. (Վեցօր. ՟Զ։ եւ Շիր.։)
month;
ամիս յամսոյ, ամսոյ ամսոյ, every —;
առաջին օր ամսոյ, the first day of the month;
ի սկիզբն ամսեան, the beginning of the month;
ի վերջ ամսոյ, the end of the month;
ի մէջ կոյս ամսեան, towards the middle of the month.
· Calfa
Արարեր երկուս լուսաւորս առ ի պէտս շրջմանց տարեաց, ամսոց, եւ ժամանակաց (այս ինքն եղանակաց)։ Ի հանդերձեալ աշխարհին ո՛չ աւուրք, եւ ո՛չ ամիսք. (Ագաթ.։)
cloud;
— փոշւոյ՝ ծխբյ, a cloud of dust, smoke.
· Calfa
Ամպք ցօղեցին զջուր։ Ծրարէ զջուր յամպս իւր։ Ամպք անջրդիք հողմակոծեալք։ Հողմ հիւսիսոյ զամպս յարուցանէ (այս ինքն ի վեր յարուցանէ, ըստ յն)։ Սիւն ամպոյ (իբր ամպեղէն)։ Ամպ միգախառն, կամ թեթեւ, մեծ, լուսաւոր։ Իբրեւ զամպ ջնջեալ յերկնից։ Անցցեն կեանք մեր իբրեւ զհետս ամպոց։ Ընդ ամպս երկնից. եւ այլն։
cf. Անեղ.
· Calfa
Յանեղականէն լուսոյ լուսաւորեալք։ Առ անեղական բնութիւնն Աստուծոյ. (Շ. հրեշտ. եւ Շ. ամենայն չար.։)
without power, weak, impotent, feeble;
unmanly, fainthearted;
inefficacious, insufficient;
invalid.
· Calfa
Առնէ զդիւացն մարտ՝ անզօր։ Նետք հրեղէնք՝ լուսաւորելոցն մտօք անզօրք են. (Խոսր.։)
incapable, unqualified, insufficient.
· Calfa
Ամպ թեթեւ լուսաւոր՝ անընդունակ խոնաւութեան. (Շար.։)
sweet, odoriferous, delicate;
— առնել, to perfume, to scent.
· Calfa
Իմ որդին լուսաւոր է, եւ անուշահոտ. (Եղիշ.։ Եզնիկ.։)
undivided, indivisible, inseparable;
incessant, continual;
individual, one, atom.
· Calfa
Անհատ կամք, կամ ստգտանք։ Անհատ մշտնջենաւորութիւն, կամ լուսաւորութիւն։ Կուտակէ զանհատ ջուրցպարբերութիւն. (Պիտ.։)
person;
hypostasis, personality;
creature, being;
soul;
mind;
heart;
myself, thyself, himself;
անձամբ, personally;
անձամբ անձին, by one's self, personally;
զանձամբ դառնալ, to turn back;
զանձամբ արկանել, to put on, յանձին բերել, to imitate;
յանձին ունել, to accept, to approve;
չառնուլ յ—, to refuse, to deny;
սիրէ նա զ— իւր, he loves himself;
վասն անձին եւեթ տամ պատասխանի, I only answer for myself;
երգնում յ— իմ, թէ այդ այդպէս է, on my soul, it is so;
զգաստանալ յանձին, to revive, to recover one's senses;
փոյթ ունի նա վասն անձին, he takes care of himself;
անձին առնել, to commit suicide;
եռն յանձին հարկանել, to boast of, to flatter one's self, to prick one's self;
յ— առնել, to recommend, to confide;
յ— լինել, to commend one's self, to have confidence in, to confide in, to be committed.
· Calfa
Արեգակն միայն միով անձամբ (այս ինքն ինքեամբ կամ ինքնին առանձին) յորժամ երեւեսցի, զամենայն սահմանս աշխարհի միանգամայն լուսաւորէ. (Շիր.։)
not marked, unsealed;
not baptized.
· Calfa
Ոչ մկրտեալ. որ չունի զկնիքն քրիստոնէութեան. ոչ լուսաւորեալ մկրտութեամբ սուրբ աւազանին. երախայ.
not brilliant, gloomy.
· Calfa
Անճաճանչ անգիտութիւն, կամ չարութիւն։ Ուսուցանելով հրաժարել յանճաճանչիցն՝ ի լուսաւորականսն ածել. Դ(իոն. եկեղ.։)
infallible, unerring;
— աստեղք, fixed stars.
· Calfa
Երեւելիս այս երկին՝ ունի աստեղս մոլորականս եւ անմոլարս. իսկ երկրորդն այն երկին՝ ունի աստեղս բնաւին անմոլարս, ամենեւիմբ լուսաւորս, միշտ կենդանիս եւ անփոփոխելիս. (Վրք. հց. ՟Ա։)
Ի վայր է լուսինն քան զայլ լուսաւորսն՝ սկսեալ յանմոլար գնդիցն. (Շ. բարձր.։)
infallibly.
· Calfa
Անմոլորապէսներգործելով ի լուսաւորութիւնն քրիստոսի. (Նեղոս.։)
wheel;
— մեքենայի, — of a machine;
— յեսանի, grindstone;
— խորտկաց, jack;
— տղայոց, gig;
— առաջակողման նաւին, capstern, capstan.
· Calfa
Գունտ լուսաւորաց հոլովելոց.
dark, obscure.
· Calfa
Անպայծառ յերեքկին լուսոյն, եւ ի ճշմարտութենէն անլոյս։ Նոր լուսաւորեալ՝ եւ անլոյս, աստուածային՝ եւ անաստուած. (Առ որս. ՟Ը։)
Իբր ոչ տեսօղ զլոյս կենաց, եւ ոչ լուսաւորեալ մկրտութեամբ.
auricular;
that has heard;
that is heard;
— վկայ auricular witness;
յականջալուրս, auricularly;
յականջալուրս լսել, to hear with one's own ears;
յականջալուր գալ, to be heard.
· Calfa
Լինել ունկնդիր ամենայն հրամանաց նորա, եւ ականջալուր լինել ամենայն լուսաւոր վարդապետութեան նորա. (Ուռհ.։)
bounty, beneficence;
good works.
· Calfa
Նորոգեաց, լուսաւորեաց. հանապազ նովին բարեգործութեամբ զօրանայ. (Նար. ՟Հ՟Ե։)
far, very far;
— ի բաց cf. Բաց.
· Calfa
Մինչ չեւ տարածեալ իցեն ճառագայթք արեգականն, բացուստ ի բաց յառաջարձակ լուսովն լուսաւորէ զաշխարհս ամենայն. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 4։)
cf. Բիւրազգի.
· Calfa
Աչք տեառն բիւրապատիկ քան զարեգակն լուսաւորագոյն են։ Սիր. (՟Ի՟Գ. 28։)
toround;
to crown, to finish;
to environ, to surround, to begird;
to bring together.
· Calfa
Արարեր զերկուս լուսաւորս, առ ի բոլորել զժամանակս։ Արեգակն բոլորէ զտարին. (Ագաթ.։ Վրդն. ել.։)
to assemble, to gather;
to complete, to accomplete, to accomplish, to finish;
to contain, to inclose, to comprehend;
ի համառօտն —, to abridge.
· Calfa
Ամենայն լուսաւոր վարք՝ հաւատովք բովանդակին. (Յճխ. ՟Ժ՟Ա։)
flaming, blazing, bright, brilliant, sparkling.
· Calfa
Որոյ ճաճանչն է նման բոցոյ. ճառագայթեալ իբրու բոցով. բոցանիշ. բոցափայլ. լուսաւոր. պայծառ.
blunt, dull, whose edge is worn;
stupid, heavy;
— անկիւն, obtuse angle;
—, — շեշտ, ոլորակ, grave accent.
· Calfa
Հոտոտելիքն՝ լուսաւորագոյն եւ մաքրագոյն (այսինքն նո՛ւրբ) քան զճաշակելիս եւ զշօշափելիս, եւ բւոթ է եւ դժուարատեսիլ քան զտեսանելիս եւ զլսելիս. (Փիլ. լին.։)
to cure, to heal, to physic;
to deliver;
— զծարաւ, to quench or slake thirst.
· Calfa
Թէ ոչ կսկծեցուցանօղ դեղօք ախտ աչացն բուժեսցի, ոչ լուսաւորի. (Շ. մտթ.։)
light;
portable;
condescending.
· Calfa
Եւ ահա պարզաբար ասացեալ դիւրատար լուսաւորութեամբ յականջս ամենեցուն. (Եղիշ. ՟Բ։)
founded in heaven, celestial.
· Calfa
Երկնակառոյց քաղաք, կամ սեղան, լուսաւորք, բնակութիւն, շաւիղ. (Թէոդոր.։ Անան.։ Վրդն.։)