Definitions containing the research ինքն : 5288 Results

Լրբութիւն, ութեան

s.

impudence, impertinence, insolence, shamelessness, arrogance, cynism;
ի — դարձուցանել, to render insolent.

· Calfa

NBHL (1)

Յորժամ թագչի, գայ ի լրբութիւն. այսինքն լրբի. (Բրսղ. մրկ.։)


Լրթանամ, ացայ

vn.

to become bluish grey.

· Calfa

NBHL (1)

Օդ պղտորեալ եւ յուզեալ ոչ լրթասցի. (այսինքն ոչ լիցի երկնագոյն). (Վեցօր. ՟Զ. եւ Շիր.։)


Լրութիւն, ութեան

s.

entire estate, complement, completeness, fulness;
accomplishment, completion, perfection, consummation;
satiety;
reunion, multitude;
— լուսնի, full moon;
ի — ածել, to accomplish, to complete, to finish, to crown, cf. Կատարեմ;
ի — գալ՝ ելանել՝ հասանել, to be accomplished, to be fulfilled;
ի —, for the completion of;
ի — աղետիցս, to complete my misfortunes, to give me the finishing blow, to fill up the measure of my misfortunes;
— ժպրհութեան, եղերան, the height of insolence;
the lowest depth of crime;
— եղեւ փառաց նորա, his glory was at the highest pitch.

· Calfa

NBHL (1)

Ջանայր լրութեամբ կատարել. այսինքն անթերի. (Յհ. կթ.։)


Լցուցիչ, չի, չաց

adj.

that which fills, satiates, completes.

· Calfa


Լքանեմ, լքի

va.

to leave, to abandon, to desert, to forsake, to quit, to give up;
to disable;
to dismantle;
to discourage, to dishearten.

· Calfa

NBHL (2)

Զերախտիսն աստուծոյ լքի։ Պահպանակն վստահութեան զանձն ուրուքք լքցէ։ Զձեռնարկութիւնս իմ հնդդիմութեան կամաց քոց լքցես (այսինքն լքուսցես, կամ ի բաց բարձցես). (Նար. ՟Կ՟Ե. եւ ՟Գ. եւ ՟Լ՟Զ։)

Լիք եթող զմեզ ի խնամելոյ. (Լմբ. ատ.) (այսինքն թո՛ղ) անարգէ զիս. (Եփր. թագ.։)


Լքանիմ

vn.

to grow weak, to be disabled, to languish, to want force;
to despair, to be dispirited.

· Calfa

NBHL (1)

Ճոխանալ երեւելեօքս եւ լքանելեօքս. այսինքն հանցաւոր եւ արհամարհ, կամ աստ թողլի իրօք. (Արծր. ՟Ա. 14։)


Խոնարհիմ, եցայ

vn. gr.

to be humble;
to lower oneself, to descend;
to yield, to acquiesce;
to lean, to bend downwards;
to decline;
— յամբարտաւանութենէ, to descend from one's haughtiness, to have the pride of one's countenance humbled;
յերկիր —, to prostrate oneself;
— առաջի Աստուծոյ, to bow before God;
— անկանիլ երեսաց, to go downcast, to be dejected;
— յիջեւան ուրուք, to deign to dwell in;
— յալիս, to grow old;
—հի օրն, the daylight fades, the day wanes or is going down;
յոտն եկաց յերեսացն խոնարհելոց, he rose from his prostrate attitude;
to be conjugated.

· Calfa

NBHL (1)

ՕՐՆ ԽՈՆԱՐՀԵՑԱՒ ՅՈՅԺ. այսինքն Երեկոյացաւ։ (Դտ. ՟ժթ. 11։)


Խոնաւուտ

cf. Խոնաւ.

· Calfa

NBHL (1)

Այն՝ որ ցամաքոյինքնարդեօք ծանունք. (Պղատ. տիմ.։)


Խոշոր, ից

adj.

stout;
great;
thick;
rough, rude, rustic, unpolished;
awkward, ill-shaped, ill-made;
rugged, toilsome, difficult;
— զգեստ, coarse cloth;
— ձայն, rough voice;
harsh sound;
— գոյնք, stiff or unconnected colouring.

· Calfa

NBHL (1)

ձայն է բացակատարումն գանչեցելոյի մեզ հագագի, երիւրեցելոյ ընդ խոշոր (այսինքն՝ խոշորաձայն) շնչափողն. (Սահմ. ՟Ժ՟Ա.)


Խոշորութիւն, ութեան

s.

coarseness, rudeness, want of politeness;
bigness.

· Calfa

NBHL (1)

Յինքն ամփոփէ զմեղադրութեան խոշորութիւն. (Ոսկ. ՟բ. կոր. ՟Ժ՟Դ։)


Խոչ, ից

s.

obstacle, opposition;
embarrassment, inconvenience, difficulty, hitch, hinderance, clog;
the spines of the hedgehog;
— խափանարար, great obstacle, impossibility;
ահա — անկոխելի, there is an insurmountable difficulty;
— եւ խութ լինել, to hinder, to clog, to embarrass, to prevent, to be a bar to;
տապալել զամենայն զխոչ եւ զխութ, to surmount the greatest obstacles;
cf. Խութ.

· Calfa

NBHL (1)

Ոզնին՝ յորժամ ողկոյզն ելանէ այգւոյն. արկանէզպտուղն ի խոնարհ, եւ ինքն թաւալի ի վերոյ, եւ կառչին պտուղքն ի խոչսն, եւ առեալ տանի ի խոչս՝ ձագուցն. (Եպիփ. բարոյ.։)


Խոպանանամ, ացայ

vn.

to become desert, uncultivated;
to lie waste or fallow;
to spoil, to deteriorate, to go to ruin.

· Calfa

NBHL (1)

Ամենայն թագաւորութիւն բաժանեալ յինքն՝ խոպանանայ. (Աթ. ՟Ը.) (իբր ռմկ. խարապ կըլլայ, կաւըրվի։)


Խոստովանութիւն, ութեան

s.

confession, avowal, acknowledgment, declaration;
երթալ ի —, to go to confession.

· Calfa

NBHL (1)

Աստուած իմանալի գոլով եւ պարզ ոչ է կարօտ զգալի զգեստուց, այլ զգենու նա խոստովանութիւն գոհութեան։ Սուրբ տեղի խոստովանութեան կոչէ, այսինքն գոհութեան. ասէ՝ թէ վասն զքէն գոհանալոյ սա շինեալ է. (Ի գիրս խոսր.։)


Խոսրովային

s. mus. an Armenian note.

· Calfa

NBHL (1)

Ըստ խոսրովային թուոյ հայկազանցս հինգ հարիւրերորդի քսաներորդի հինգերորդի. (Գր. վկ. յիշատ. Ոսկ. գծ. այսինքն ի թուին հյ. ՟Շ՟Ի՟Ե. յամի տեառն 1076.)


Խոտեղէն, ղինի, նաց

adj. s.

grassy;
made of grass;
herbage, vegetables.

· Calfa

NBHL (1)

Մի կարծիցես, եթէ նորա ձեռին է գործ լինել խոտեղէն՝ մարմնոյդ (այս ինքն մեռանել). (Ոսկ. ես.։)


Խոտեմ, եցի

va.

to despise, to contemn, to scorn, to slight, to disdain;
to undervalue, to depreciate.

· Calfa

NBHL (1)

Բնաւ ամենեւիմբ խոտէ բանն (գրոց՝) զիմն եւ զքոյն յեղբայրութեանն ասել (այս ինքն ասիլ). (Բրս. հց.։)


Խոտորիմ, եցայ

vn. fig.

to turn aside, to deviate, to swerve;
to go astray, to lose the way;
to decline, to shrink from;
to slope, to slant;
to go astray, to err, to be perverted, to abandon oneself to;
to avoid, to shun.

· Calfa

NBHL (1)

Այս ինքն մերձեցան. զի սովորութիւն է գրոց զմերձենալն խոտորել դնել. ըստ այնմ, խոտորեցաւ առ նա յուդա. քանզի ոչ յամենայն ժամ է բաց ի մէնջ, եւ երբեմն խոտորին եւ տան մարտչնել։


Խոտորութիւն, ութեան

s. fig.

obliquity, crookedness, deviation, declination, winding, sinuosity;
turning aside, going astray;
perversity, error, depravity.

· Calfa

NBHL (1)

Տեղին ինքն ժառանգեաց զազգին խոտորութիւն. (՟Բ. Մակ. ՟Ե. 20։)


Խորդ, ոց, ուց

s. zool. crane.

· Calfa

NBHL (1)

Կէսք ընդ առաջնորդովք հնազանդեալք, այսինքն են խորդք. (Վեցօր. ՟Ը։)


Խորթ, ոց

adj. zool.

step-son, step-daughter;
bastard, natural, illegitimate;
degenerate, spurious, false;
alien, foreign;
crane.

· Calfa

NBHL (1)

Սա (նիւթն առջին) է առանց զգայութեան շօշափելի, խորթմտածութեամբ հազիւ հաւանելի. (Պղատ. տիմ.) (այսինքն անհանճարից անհաւատալի։)


Խորթանամ, ացայ

vn.

to be degenerated, estranged, spoiled.

· Calfa

NBHL (1)

Վերստին արծարծել զխորթացեալ բանս հռետորին. (Յիշատ. Ոսկ. գծ. այսինքն հարթել զանհարթ ոճն։)


Խորթացուցանեմ, ուցի

va.

to change the nature of, to adulterate, to corrupt, to debase, to spoil, to impair.

· Calfa

NBHL (1)

Քարոզեաց զերկունս (այսինքն զծնունդն) եւ զազգակցութիւնն ոչ խորթացոյց. (Ոսկ. կուս.։)


Խորիմաց

adj.

profouud, impenetrable, inscrutable;
penetrating, profound.

· Calfa

NBHL (1)

ԽՈՐԻ կամ ԽՈՒՐԻ, կամ ԽՈՐ. որ յօդիւ գրի ի մեզ Խորին. ըստ արաբ. քուրլա, քարրա, գառի, գըրայեթճի . այսինքն Քաջ վերծանօղ. ընթերցօղ եւ մեկնիչ գրոց. (ըստ տճկ. ընթերցօղ կուրանի իւրեանց. զի եւ գուրան, կամ գըրայեթ, է ընթեռնուլ։)


Խորխորատ, ից

s.

gulf, abyss, chasm, pit.

· Calfa

NBHL (1)

Թագեաւ ժողովուրդն ի վէմս եւ ի խորխորատս։ Արարից զնա խորխորատ տղմոյ ի կորուստ։ Երկոքին ի խորխորատ անկանին կամ անկանիցին։ Անկանից (ոչխարն) ի խորխորատ։ Իջուց զքեզ առ իջեալսն ի խորխորատ։ Տուաւ գերեզման նորա ի խորս խորխորատին։ Փորեցից խորխորատ։ Փորեցին առաջի իմ խորխորատ մեղաւորի։ Ի նոյն անկանցի ի խորխորատ զոր եւ գործեաց։ որ փորէ խորխորատ ընկերի իւրում, ինքն լցցէ զնա.եւ այլն։


Խորհուրդ, հրդեան, հրդոց

s.

thought;
design, intention, resolution;
imagination, fancy, inspiration;
sentiment, disposition;
idea, fantasy, revery;
advice, counsel;
deliberation, consultation;
secret;
mystery;
symbol;
sacrament;
designedly, intentionally, on purpose, purposely;
փրկական —, the Holy Sacrament;
տուն, տաճար խորհդոյ, council-hall;
խորհրդեան դպիր, secretary;
— չար, pernicious advice;
— առնել՝ ի մէջ առնուլ՝ ունել, to consult, to determine, to decide on, to resolve on;
to deliberate, to confer together, to take counsel, to advise with;
— տալ, to counsel, to give advice, to advise;
— հարցանել, to ask advice, to consult, to take counsel;
ի մի — միաբանել, to think together, to deliberate unanimously;
շրջել ի խոհրդոց, to change or alter one's mind;
շրջել զոք ի խորհրդոց, to dissuade from, to advise against;
— ի մտի եդի գիտել, I had conceived the idea of knowing;
— արարի ընդ միտս իմ, I deliberated with myself;
— կալաւ, he conceived the idea to;
զյանդուգն զայն խորհեցաւ —, he formed the hardy design to;
մինչդեռ յայսմ խորհրդի էր, in the midst of these thoughts, while thus deliberating.

· Calfa

NBHL (1)

Միտս դնելով խորհուրդ առնէր. այսինքն համոզելով խրատ տայր. (Բուզ. ՟Գ. 20։)


Խորհրդածեմ, եցի

vn.

to reflect, to ponder, to think, to revolve, to meditate, to consider;
to imagine, to form an idea of, to suppose;
to consult, to deliberate;
to explain, to expound, to comment upon;
to administer the sacraments;
to celebrate mass.

· Calfa

NBHL (1)

Այսուհետեւ դարձուցանէ յաստուծոյ զբանն, եւ ինքն առ ինքն խորհրդածի. (Լմբ. սղ.։)


Խորհրդակցիմ, եցայ

vn.

to consult, to confer, to hold a parley or conference.

· Calfa

NBHL (1)

Մերձեցաւ անձն իմ ի հող, այսինքն խորհրդակցեցայ կամաց մարմնոյս. (Լմբ. սղ.։)


Խուճապ, աւ

s. adv.

fright, terror, alarm, dread, haste, hurry, precipitation;
խուճապաւ, in haste, in a hurry;
—ք, phantom, spectre.

· Calfa

NBHL (1)

Յինքն ամփոփեալ ի զգայութեանցն խուճապոյ։ Երդուլ ի վերայ ստոյ, խուճապիւք խռովութեանց. (Փիլ. բագն. եւ Փիլ. ՟ժ. բան. եւ Փիլ. տեսական.։)


Խռով

s. adj.

confusion, tumult, trouble, disorder, sedition, insurrection;
confused, confounded, troubled;
— կալ ընդ ումեք, to have quarrelled with, to fall out, to be at variance, to disagree with.

· Calfa

NBHL (1)

Ես եմ խռով զանհաշտելին՝ ընդ գերեզմանդ աստուածածնին. այսինքն ցասուցեալ եմ անհաշտելի. (Գր. տղ. յերուսաղէմ.։)


Թեւ, ոց

s. fig.

wing;
arm;
pinion;
flight, rush, dash;
թեւ աղօրեաց, sails of a wind-mill;
sweep, fan;
թեւ զօրաց, wings of an army;
թեւ ձկանց, fins of fish;
թեւ հանդերձից, sleeve of a coat;
թեւ նաւու, rudder, car, or sail of a ship;
թեւք հողմոց, the wings of the wind;
թեւ դրանց, leaf, fold of door;
թեւ տաճարի, towers of the temple;
pyramids;
թեւ գառագղի, portcullis, greatest door of menagery;
թեւք երկրի, the ends of the earth;
թեւս առնուլ, to have wings, feathers;
թեւս ածել, to flutter, to take wing;
to fly away;
թեւ արկանել, cf. Թեւարկեմ;
— ի —, — ի — խառնեալ / յեռեալ, arm in arm;
թեւ տալ ումէք, to give one's arm to;
բանալ, պարզել, հատանել զթեւս, to spread the wings;
հատանել զթեւս, to clip or crop (a birds wings);
to fetter or paralize a person. wing, protection.

· Calfa

NBHL (1)

Երկու պատուիրանօք իբրեւ երկու թեւովք թռչի ամենայն աշակերտութիւնս, այսինքն սիրով Աստուծոյ եւ մարդկան. (Եփր. համաբ.։)


Թեւածածուկ լինիմ

sv.

cf. Թեւասքօղեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Ծածկեալ զինքն թեւօք. թեւասքօղեալ.


Թեւածեմ, ածի

vn.

to flutter, to flap the wing, to beat or flutter the wings;
to fly, to fly about;
to study, to exercise one's self, to apply one's self to;
— մորթօյ, the growing of the hairs.

· Calfa

NBHL (1)

ԹԵՒԱԾԵԼ. Ածել՝ այսինքն շարժել զթեւս առ ի թռչել. վերաթեւել. եւ Թեւակոխել. կրթիլ. թեկն ածել, բուռն հարկանել.


Թեւակից

adj.

of the same party;
allied;
— լինել, to take wing;
առնուլ զոք իւր —, to take aid.

· Calfa

NBHL (1)

Որ որպէս թէ թեւակցի այլում, այսինքն մօտ է ի թեւ զօրուն, կամ քերեալ անցանէ.


Թեւակոխեմ, եցի

vn. fig.

to flap, flutter or beat the wings, to soar up, to wing one's flight, to spread the wings for flight;
to try, to endeavour, to compel one's self to, to apply one's self to, to do without help;
to occupy one's self with;
to undertake, to follow;
— ի, to be bordering on;
յապստամբութիւն —, to insurge, to revolt;
յուսմունս —, to give one's self up to study;
— զմիմեամբք, to help mutually or one another, to assist each other;
ի տուրեւառս —, to devote one's self to commerce.

· Calfa

NBHL (2)

Առաւել զերկոքումբքս թեւակոխեսցուք. այսինքն յածեսցուք զբանիւք (Եւսեբի եւ Խորենացոյն) (Սամ. երէց.։)

Որք ոչ նախուստ կրթեալք են բոլորովին, ոչ է հնար թեւակոխել զայնպիսի աստուածաբանութիւնս. այսինքն մխիլ կամ յառաջել յայնպիսի եւ այլն. (Մագ. ՟Ի՟Գ։)


Թեւապարփակ

adj.

that keeps under the wings;
kept under the wings;
that protects;
protected.

· Calfa

NBHL (1)

Թեւապատ. ծածկելով զինքն թեւօք, կամ զայլս ընդ թեւօք.


Թեւասքօղեմ, եցի

va.

to shelter with the wings, to cover.

· Calfa

NBHL (1)

Թեւով որպէս քօղով պատել եւ ծածկել զինքն առ պատկառանաց (ըստ (Ես. ՟Զ. 2))


Թեւաւոր, աց

adj.

winged, that has wings.

· Calfa

NBHL (1)

Զթեւաւորէ զքեզ կախէ (այսինքն զքառաթեւ խաչէ). (Անյաղթ բարձր.։)


Թեփ, ոց

s.

bran;
— ձկանց, scale;
— գլխոյ, scurf of the head, dandruff;
քերել զ—ս ձկան, to scale.

· Calfa

NBHL (1)

Դարմանէր զինքն թեփով. (Վրք. հց. ՟Ե։)


Թեքեմ, եցի

va. fig.

to edge, to sharpen, to point, to grind;
to forge, to fashion, to fabbricate;
to twist, to warp;
to bend, to incline;
to exercise, to instruct, to inform;
— զլեզու, to become biting or sarcastic.

· Calfa

NBHL (1)

Թեքեաց զերասանակ կառացն. այսինքն ուղղեաց յայլ կողմն. (Պտմ. աղեքս.։)


Թէ

conj.

if;
that;
whether;
perhaps;
— առնէք զայդ, if you do it;
ոչ գիտեմ — արարից զայդ եթէ ոչ, I do not know whether I shall do it or not;
կարծեմ — եկեսցէ, I think that he will come;
— արասցէ եւ եթէ ոչ, whether he do it or no.

· Calfa

NBHL (5)

Այլ զխստասրտութի՛ւնն կամիմ ասել, թէ՝ եւ զամբարհաւաճութիւն. իբր արդեօք, այսինքն արդարեւ. մանաւանդ թէ։

Բարկացեալ երդուաւ, եւ ասէ, թէ տեսանիցէ ոք յարանցդ։ Որպէս երդուայ ի բարկութեան իմում, թէ մտցեն ի հանգիստ իմ. (Օր. ՟Ա. 35։ Սղ. ՟Ղ՟Դ. 11։) որպէս ռմկ. սանքի պիտոր տեսնայ. կէօյա մտնան պիտի. այսինքն ո՛չ տեսցէ, ո՛չ մտցեն։

ԹԷ. Մեկնական, որպէս՝ Յայտ է թէ. այսինքն թէ. իբր թէ.

Շնորհեա՛ մեզ, այսինքն թէ պարգեւեա՛։ Իսկ կանխելն, թէ անյապաղ ժամանել։ Իսկ զօրհանապազ թէ յամենայն օր. (Խոսր.։)

Կամ իբր ռմկ. որ. այսինքն Զի. որպէս զի, վասն զի.


Թէպէտ

conj.

even if, although, though;
whether;
-..., -..., whether ... or ...;
either ..., or ...;
թէպէտեւ իցէ, however, whatever.

· Calfa

NBHL (2)

Թէպէտ տո՛ւք ցիս ի գերեզմանէն զմեռեալն, թէպէտ առէք ընկալա՛ք զյարուցեալն. այսինքն կա՛մ, եւ կամ. եթէ կամիք, եւ այլն. (Եղիշ. թաղմ.։)

(մանաւանդ ԹԷՊԷՏ ԵՒ) εἱ καί, κᾅν, καίπερ, ὄπως, δήπου quamvis, quamquam, etsi, etiamsi Նոյն ընդ Թէեւ. իբր, եթէ պէտք եւս իցէ. ալ նէ, ալ, իրաւ որ, ըղորդ որ. կերչի, (այսինքն եկէր չի ).


Թիակ, աց

cf. Թի.

· Calfa


Թիզ, թզի, թզաւ

s.

span;
palm;
թզաւ յերկայնութիւն, a palm's length;
թանձրութիւն նորա թզաւ, four inches thick.

· Calfa

NBHL (1)

σπιθαμή palmus (major), dodrans Չափ ձեռին բացելոյ՝ ի ծագէ բոյթ մատին ցծագ ճկութիւն. այլ ըստ երկրաչափից է Ուղկեան, կամ ուղուկ. այսինքն չորս մատնաչափ. այն է չափ լայնութեան ափոյ. παλαιστής, -τή palmus (minor)


Թիկունք, կանց

s. fig.

back, shoulders;
back, hind part;
aid, succour, assistance;
բարձրացաւ քան զամենայն ժողովուրդն թիկամբք չափ ի վեր, he was taller than all the people from the shoulders upward, (head and shoulders taller than all the people);
ձեռին ուրուք լինել ի վերայ թիկանց թշնամեաց իւրոց, to place ones hand on the necks of one's enemies;
to put one's enemy under, to subjate;
—նս դարձուցանել, to turn the back, to take to flight, to flee, cf. Արհամարհեմ, cf. Փախչիմ;
—նս տալ արեւելից, to turn to the west;
—նս առնել or —նս օգնականութեան առնել, to form an alliance, to enter into an alliance, to confide in, to recur to, to rely on;
զ—նս հաստ առնել, to strengthen one's self, to be reinforced;
ի —նս հասանել, կալ, իջանել, to fly to the rescue, to send aid or reinforcements, to give a helping hand;
դառնալ ի —նս or ի —նս կոյս, to turn back, to turn one's back, to fly;
ի —նս առաքել, to send back, away;
— նաւին, poop;
ի թիկանց, ի —նս or ի —նս կոյս, զթիկամբք, behind, from behind, backward.

· Calfa

NBHL (1)

Հարին բեւեռս երկու յերկուս թիկունսն. այսինքն ի թիակս ուսոցն. (Հ=Յ. յունիս. ՟Ի.։)


Թիւ, Թուոց

s. gr.

number;
enumeration;
list, order, rank;
quantity;
era, epoch;
number of chapters (in a book);
—ք, arithmetic;
վերացեալ —, abstract number;
—ք or Գիրք Թուոց, Book of Numbers;
ոչ էր or ոչ գոյ նոցա —, բազում էին քան զ—, their multitude was innumerable;
թուով ամք, մարդիկ, few years;
few men, persons;
թուով են առաքինիք, virtuous people are rare;
ի թուոյ փախչել, to be innumerable, numberless;
անցուցանել ընդ —, ի — արկանել or — համարոյ առնել, to number, to count, to calculate;
to range, to set in order;
ի — արկանել զզօրս, — համարոյ առնել զօրաց, to review the troops;
ի — or ընդ — մտանել, ի — անկանել, to be of, or among the number;
կարգել ի — այլոց, to reckon or rank among;
կարգել զոք ի — սրբոց, to canonize, to number among the saints;
ի — ասել, to recite;
ի — գիտեմ, ուսեալ եմ, I know by heart, memory or rote;
— համարուց, — համարոյ ամենայնի, the detail;
the sum total;
cf. Ոսկեթիւ. number.

· Calfa

NBHL (4)

Բարկութիւն ի վերայ ամենայն թուոց նոցա. այսինքն բազմութեան զօրաց. (Ես. ՟Լ՟Դ. 2։)

Ի հինգ հարիւր թիւ կատարեալ, եօթանասնիցն ի նոյն յարեալ. եւ այլն. այսինքն ի թուականութեան հայոց ՟Շ՟Հ. (Շ. վիպ.։)

ԹՈՒՈՎ ՏԱՐԲԵՐԻԼ. այսինքն ըստ անհատի կամ եզականութեան։ (Պորփ.։)

ἁριθμός numerus Չափ տարորոշ քանակի. բազմութիւն միութեանց. հաշիւ. գումար իրաց եւ ժամանակաց. համրանք, սեպ. ... Ստէպ վարի որպէս թիւ թուեալ. այսինքն ասի զիրաց ի թիւ արկելոց.


Թիւրակէ, էի

s.

theriac.

· Calfa

NBHL (1)

ԹԻՒՐԱԿԷ θηριακή, -κά theriaca cf. ԹԵՐԱԿԷ, ԹԵՐԻԱԿԷ. ռմկ. թիրեաք. Բառ յն. թիրիագի՛, գա՛. այսինքն գազանական. Դեղ կամ դեղթափ կազմեալ ի մարմնոյ օձի եւ այլոց զեռնոց.


Թնդեմ, եցի

vn. va.

cf. Թնդամ;
to resound, to boom, to make a noise or uproar, to echo;
to shake, to agitate violently;
to stun, to stupify with noise, to deafen.

· Calfa

NBHL (1)

ԹՆԴԵՄ ԹՆԴԻՄ, եցայ. ձ. ἑμπηδάω, ἑξάλλομαι insilio, subsilio, resilio ἁνακινέομαι exagitor Թունդ, կամ թինդ, այսինքն թնդիւն կրել. թնդալ. դղրդիլ, դղորդիլ. շարժլիլ. ընդոստնուլ. սասանիլ բախմամբ. խռովիլ. թընտալ, թունտ ելլալ. (որպէս եւ լտ. թո՛ւնտօ է բախել).


Թնդիւն

s.

sound, noise, detonation;
sound of bells, gingle, clatter;
crash;
թնդիւն արձակել, to resound, to make a noise;
թնդմամբ հարկանիլ, to be perturbed by the uproar, to be alarmed or frightened;
— սրտի, palpitation, throbbing of the heart;
թնդիւն երակի, throbbing, beating, pulsation;
զննել զթնդիւննս երակի, to feel the pulse;
թնդիւն, կայթիւն ձեռաց, clapping;
թնդիւն, դոփիւն ոտից, tramp, trampling;
թնդիւն ժամացուցի, tick, tick-tack;
թնդիւն, գանգիւն զանգակաց, peal;
թնդիւն, բաղխիւն դրան, slam, bang;
թնդիւն, շաչիւն կառաց, rattling;
թնդիւն, թմբիւն, գոռոչ որոտման, peal of thunder, thundering noise, rumbling, roll;
թնդիւն, դափիւն թմբկի, roll;
թնդիւն, շառաչիւն զինուց, clash, clang;
թնդիւն, բոմբիւն հրետից, boom;
թնդիւն, շկահիւն գնդակաց (հրազինուց), whiz.

· Calfa

NBHL (1)

Թնդմունք գազանացն։ Ի թնդմանց եւ յառաչս երեւութիցն։ Աչքն, երկիւղի հասելոյ կալելոյ, շարժմունս եւ թնդմունս անկարգս ընդունելով յինքն. (Պերիարմ.։ Սարգ.։ Փիլ.։)


Թնդումն, ման

s.

cf. Թնդիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Թնդմունք գազանացն։ Ի թնդմանց եւ յառաչս երեւութիցն։ Աչքն, երկիւղի հասելոյ կալելոյ, շարժմունս եւ թնդմունս անկարգս ընդունելով յինքն. (Պերիարմ.։ Սարգ.։ Փիլ.։)


Թշնամանեմ, եցի

va.

to offend, to enrage, to insult, to shock, to affront, to jure;
to reprove, to scold, to upbraid;
— զայլոյ ամուսնութիւն, to violate or defile another's bed.

· Calfa

NBHL (1)

Թշնամանելով միանգամայն զպսակն եւ զպսակեալսն. այսինքն անպատիւ առնելով. (Յհ. իմ. ատ.։)