Definitions containing the research աստուած : 3773 results

Կանոն, աց

s. arith.

rule, regulation;
order, method, law, ordinance, precept, statute, regimen;
model, example;
canon;
հանրական —, as a general rule;
ըստ —ի, according to rule;
strictly, regularly;
ըստ —աց, canonically;
— լինել, to serve as a rule or precept;
պահել, լուծանել զ—, to keep, to break the rules or regulations;
— երից, rule of three, proportion.

· Calfa

NBHL (3)

Կանովն աւետեաց։ Կանովն աստուածայայտնութեան. (եւ այլն. Շար.։)

ԿԱՆՈՆ. Օրէնք աստուածային, եկեղացական, եւ քաղաքական.

Ըստ չաթոյ կանոնին՝ զոր բաժանեաց մեզ աստուած։ Ըստ կանոնիս մերոյ։ Ոչ օտար կանոնաւ։ Այսմ կամ սմին կանոնի միաբան լինել. (՟Բ. Կոր. ՟Ժ. 13=16։ Գաղ. ՟Ղ. 16։ Փիլիպ. ՟Գ. 16։)


Կապակից, կցի, կցաց

adj.

bound together;
conjoined.

· Calfa

NBHL (1)

Հոգի աստուածասէր յորժամ ի կապակցէն իւրմէ արձակի, այսինքն ի մարմնոյ աստի. (Ածաբ. առ կեսարոս.։)


Կապակցութիւն, ութեան

s.

bond, conjunction, connexion;
coherence, relation, concatenation.

· Calfa

NBHL (1)

Հարսանիք հոգւոց, եւ առ աստուած կապակցութիւն. (Մարաթ.։)


Կապարան, աց

s.

detention;
prison;
bond, cord.

· Calfa

NBHL (1)

Կապարանք զըստին հաստուածոյ յոշատեցաւ (իբր զօդ)։ Կապարան ձգողական։ Կապարանին շրջափակութեամբ. (Նար. ՟Ի՟Ե. ՟Խ՟Ե։)


Կառաբոյս

s.

zoophyte, horses.

· Calfa

NBHL (1)

Ետ աստուած զնշան կենդանութեան ի կառաբոյսս եւ ի խեցեմորթս. (Հ. արեգ. ՟Ժ՟Դ.։)


Կառաչեմ, եցի

vn.

to cry, to shout, to utter cries, to bawl;
to roar;
to low, to bellow;
to croak.

· Calfa

NBHL (1)

Ոմն աղաղակէ, ոմն կառաչէ յերկինս առ աստուած. (Լմբ. սղ.։)


Կառավար, աց

s.

coachman, driver;
drover;
governor, regent, chief, rector.

· Calfa

NBHL (4)

Ի նաւի նաւավարն, եւ ի կառավարն գ եւ աստուած աշխարհի. (Արիստ. աշխ.։)

Կառավար կալեալ զմիտս իւր՝ առ աստուած հայէր. (Յհ. կթ.։)

Կառավար բարուցն բարութեանց՝ աստուածասիրութիւնն է. իսկ չարեացն է անաստուածութիւնն եւ անձնասիրութիւնն կառավար.(Յճխ. ՟Է։)

Աստուած էր, եւ կառավար ամենայն արարածոց։ Տէր աստուած՝ կառավար համօրէն եղելոցս. (Աթ. համբ.։ Ճ. ՟Ա.։) որ եւ ասի ՂԵԿԱՎԱՐ, ՈՒՂՂԻՉ, ՆԱԽԱԽՆԱՄՈՂ եւ այլն։


Կառավարեմ, եցի

va.

to drive a coach;
to conduct, to direct, to guide, to govern, to rule, to regulate;
սրարշաւ —, to drive, to rattle along at full speed;
—իմ ի թեւս հաղմոց, to be borne on the wings of the wind.

· Calfa

NBHL (1)

Կառավարիլ ամպովք, եւ ելանել ի վայր աստուածութեան հրոյ. (Խոր. վրդվռ.։)


Կատակութիւն, ութեան

s.

cf. Կատակ.

· Calfa

NBHL (1)

Ոմանք կատակութեամբ աստուածս դնէին. (Փարպ.։)


Կատարած, ից, աց

s.

end, extremity, term;
accomplishment, consummation;
end, close, expiration;
effect;
destiny;
ածել ի —, ի — հասուցանել, to conduct to the end, to put the finishing touch, to accomplish, to perfect;
նորանշան կալաւ նա —, strange was his destiny;
մինչեւ ի — աշխարհի, to the end of time, when time shall be no longer;
այլ չեւ է —, but the end is not yet.

· Calfa

NBHL (1)

Կատարած առաքինութեան կենաց՝ առ աստուած նմանութիւն է. (Նիւս. երգ.։)


Կատարելագործութիւն, ութեան

s.

improvement, perfection.

· Calfa

NBHL (1)

Այս է իւզոյն աստուածայինկատարելագործութիւնն. (Դիոն. եկեղ.։)


Կատարելութիւն, ութեան

s.

perfection, integrity;
crowning, perfecting;
completion, accomplishment, consummation;
martyrdom;
consecration;
initiation;
—դ or քո —, your Holiness.

· Calfa

NBHL (1)

Որպես աստուածուսոյց քրիստոնէից մկրտութիւն է, այսպէս եւ առ նոսա կատարելութիւն, եւ այս այդպիսի տօնդ առ ելլենացոցն՝ միւստռոն. (Նոննոս.։)


Կատարեմ, եցի

va.

to finish, to end, to accomplish, to complete, to consummate;
to crown, to effectuate, to execute, to perfect, to fulfil, to realize;
to improve;
to consecrate, to hallow, to sanctify;
to initiate;
— զպարտս, to perform, to fulfil a duty;
— զխորհուրդ, to carry out a project;
— զկամս անձին, to have one's will, to be contented, to do according to one's desire;
— զկամս ուրուք, to fulfil the wishes of, to humour, to content;
— զբարկութիւն իւք յոք, to glut one's wrath or vengeance on;
— զնթացս, զաւուրս իւր, to terminate one's career;
to end one's days;
— զհոգի, to give up the ghost, to expire, to die.

· Calfa

NBHL (1)

Դու եւ յաստուածայինսն կատարիս խորհուրդ. (Շար.։)


Կատարողապետ, աց

s.

author of all Mysteries;
high-priest;
minister, celebrator.

· Calfa

NBHL (2)

Կատարողապետն սրբազնադրութիւն երկնայնոցն քահանայապետութեանց. (Դիոն. զոր Մաքս. մեկնէ աստուածային դրութիւն սրբազան խորհրդոց։)

τελετάρχης, τελεταρχικός origo perfectionis, primitus initians . Բուն կատարիչն խորհրդոյ՝ աստուած. եւ քահանայապետ, եւ քահանայապետական. աստուածային. Նա՝ որ ի քահանայագործութիւն յանդգնաբար շարժեցաւ, եւ ոչ ի կատարողապետէն աստուծոյ. (Լմբ. պտրգ.։)


Կատարուն

cf. Կատարեալ.

· Calfa

NBHL (1)

Լցեալ աստուածեղէն զօրութեամբ, եւ կատարուն. (Շ. բարձր.։)


Կար, ոյ, ով

s.

cord, line, string, packthread, twine;
needlework;
sewing;
seam;
—ս հարկանել, to sew, to seam.

· Calfa


Կար, ի, իւ

s.

force, vigour;
power;
means, faculty, capacity, ability;
— է, it is possible;
ոչ է —, it is impossible;
ըստ կարի, as much as possible;
ըստ կարի փութով, with all possible speed;
ըստ կարի նուազ, as little as can be;
իւրաքանչիւր ըստ իւրում կարի, every one according to his ability;
որչափ իկարի քում իցէ, as much as you can or as lies in your power;
ըստ իւրում կարի— զօրութեան իմոյ, to the utmost of my power, the best I can, all I can;
ոչ գոյ ի ձեռս մեր —, it is not in our power, we cannot;
իվեր քան զկար իւրեանց, beyond their strength.

· Calfa


Կարապետութիւն, ութեան

s.

office of precursor;
fore-running.

· Calfa

NBHL (1)

Զմեծի պասեքին զճրագալոյցն կարապետութիւն ասէ զգալի պայծառութեամբ. եւ զաստուածայայտնութեան ճրագալոյցն նախատօնակ կարապետութիւն ոթօրեայ աւուրցն պաշտաման. (Կամրջ.։)


Կարգադրեմ, եցի

va.

to put in order, to order, to dispose, to arrange.

· Calfa


Կարգած, ոց

s. adj.

order, command;
ordered, established.

· Calfa

NBHL (1)

Գիրք աստուածային զիւր ազգն ի բաց հատեալ, այսինքն է զսեմ, ելիք զայլսն իբրեւ զարհարմարհեալս, եւ իւրոցն անարժան կարգածոցն բանի համարեալ. (Սամ. երէց.։)


Չորեքտարրեան

adj.

of four elements.

· Calfa

NBHL (1)

Որպէս եւ ի նշանակաւ աստուածաբանութեանն՝ ըստ չորեքտարրեանս մաքրութեան մեզ ի ձեռն յոլովից ցուցանի. (Դիոն. երկն.։)


Չորեքօրեայ, էի, ից

adj. adv. med.

of four days;
the fourth day;
— տենդ, quartan, quart ague;
— տենդ թեթեւ, slight quartan-ague;
— տենդ սաստիկ, very bad quartan-ague;
չորեքօրէիւք պահել, to fast four days;
կերեկրիլ զչորեքաւուրբք միանգամ, to eat once in four days.

· Calfa


Չորրորդատիպ

s.

tetrameter.

· Calfa

NBHL (1)

(Գրիգոր աստուածաբանն արար տաղաչափութիւնս) ամպիկունս՝ երրաշարժս (կամ երրականս՝) եւ չորրորդատիպս. (Ճ. ՟Բ.։ եւ Հ=Յ. յնվր. ՟Ի՟Ե.։)


Չուան, աց

s.

twine, string, cord, rope;
line, halter.

· Calfa

NBHL (1)

Խզիլ պարանացն եւ ընկղմիլ նաւին ի տկարութենէ չուանացն էր։ Եւ զի՞նչ չուանքն՝ որ խզեցան. շաղկապ եւ շարամանութիւնք մեր առ աստուած հաւատոյ եւ սիրոյ. (Գէ. ես.։)


Չքնաղ, ից

adj.

rare, curious, admirable, charming, superb, excellent.

· Calfa

NBHL (2)

Բանն տեառն պատուական էր յաւուրսն յայնոսիկ. պատուականն՝ անօսր եւ չքնաղ, զի ոչ ստէպ պատասխանի առնէր աստուած։ Գիրք նշան զչքնաղ իրս սովոր են միշտ նշանակել. (Կիւրղ. թագ.։)

Այս յարկ չքնաղ եւ աստուածընկալ։ Չքնաղ փոփոխմամբ զջուրց լուծականութիւն առ աւազանին լուսաւորութիւն։ Զիա՞րդ ոչ արդեօք չքնաղ քան զբան, եւ ի մթութենէ երկեւանութեան խաւարի զտեալ. (Նար. ՟Հ՟Բ. ՟Հ՟Ա. ՟Ժ՟Ա։)


Չքնաղատես

adj.

cf. Չքնաղադէմ.

· Calfa

NBHL (1)

Շինէ զնա գեղեցկայարմար եւ չքնաղատես կոփածոյ քարամբք։ Զգեղեցիկ շինուածս չքնաղատեսս հրդեհեալ։ Չքնաղատես սպասս աստուածակերտ խորանին։ Չքնաղատես եւ երեւելի զարդս. (Յհ. կթ.։)


Չքնաղատեսիլ

adj.

cf. Չքնաղադէմ.

· Calfa

NBHL (1)

Շինէ զնա գեղեցկայարմար եւ չքնաղատես կոփածոյ քարամբք։ Զգեղեցիկ շինուածս չքնաղատեսս հրդեհեալ։ Չքնաղատես սպասս աստուածակերտ խորանին։ Չքնաղատես եւ երեւելի զարդս. (Յհ. կթ.։)


Պալասան

cf. Բալասան;
cf. Մեռոն.

· Calfa


Պախարակեմ, եցի

va.

to blame, to reprove, to rebuke, to reproach, to find fault with, to reprobate, to disapprove, to condemn, to censure.

· Calfa


Պակաս, ից

adj. adv.

defective, imperfect;
ի՞ւ իւիք — իցեմ, զի՞նչ եւս — իցեմ, what do I still want for ?
զի՞նչ — է քեզ, what do yon want for ?
— առնել, to do without, to dispense with;
to diminish;
to deprive of;
to destroy, to kill;
less;

· Calfa

NBHL (1)

Առ պակասից (յն. պակասելոց) աստուածայնոց եւ անզրաւն բարեաց նորագործիցեն զփափագ. (Մաքս. եկեղ.։)


Պակասամտութիւն, ութեան

s.

narrow-mindedness, silliness, simplicity, foolishness.

· Calfa


Պակուցանողական, ի, աց

adj.

frightful, dreadful.

· Calfa

NBHL (1)

Պակուցանողական սաստկութեանց՝ աստուածային բարկութեանց. (Նար. ձ։)


Պահակ, աց

s.

keeper, guardian, warden;
guard, garrison;
guard, sentry;
— դուռն, Gates, straits;
pass, defile;
fortress, fortified place;
— մեղաց, մահու, կորստեան, the Genius of death, Satan;
— ունել, վարել, to compel, to constrain, to task, to force to villein service.

· Calfa


Պահացողութիւն, ութեան

s.

abstinence, fast.

· Calfa


Պահեմ, եցի

va.

to preserve, to keep, to maintain;
to guard, to watch over;
to preserve, to guarantee;
to keep, to observe;
to hide, to keep secret, to conceal;
to abstain from, to fast;
լռութիւն, — to keep silence;
— զանձն յիմեքէ, to refrain, to forbear, to avoid;
նմա պահեալ կայ or է, it is reserved or destined for him to;
cf. Խոստումն.

· Calfa

NBHL (1)

Պարտ է զմի աստուածութիւնն պահել, եւ զերիս դէմսն խոստովանել. (Առ որս. ՟Բ։)


Պահպանական, ի, աց

adj. s.

preservative, defensive;
phylactery.

· Calfa


Պահպանեմ, եցի

va.

to guard, to preserve, to keep;
to protect, to guarantee, to sustain, to defend;
to shield, to screen, to secure or shelter from;
to maintain, to entertain;
— զանձն, to guard, to preserve oneself from;
— ի ցրտոյ, to screen from the cold.

· Calfa


Պահպանեցուցանեմ, ուցի

va.

cf. Պահպանեմ.

· Calfa


Պահպանիչ

s.

cf. Պահպանող.

· Calfa


Պահպանող, աց

s.

preserver, guardian;
defender, protector.

· Calfa


Պահպանութիւն, ութեան

s.

preservation, guard, protection, defence;
maintenance;
observance, observation.

· Calfa

NBHL (1)

Պահպանութիւն ի Սուրբ Գրոց, թէ եւ այլն։ Որ եւ աստուածային գիր զայսպիսի պահպանութիւն գիտելով հաւաստեաւ, ոչ կոչեաց զՌուբէն անդրանիկ (պարզապէս) ... այլ բազում ճգնութեամբ՝ անդրանիկ գոլ Յակոբայ եւ եղբարցն. (Կիւրղ. գանձ.։)


Պաղատիմ, եցայ

vn.

to beg with submission, to implore, to supplicate, to pray or entreat earnestly, to solicit, to beg for, to adjure, to beseech, to invoke, to intercede;
պաղատանս —, to address the most earnest entreaties.

· Calfa


Պաղատումն, ման

s.

cf. Պաղատանք.

· Calfa


Պաճար, աց

s.

cattle;
—ք, means, expedient, device;
—ս պաճարել, to seek the means to, to resort to all sorts of expedients, contrivances or shifts.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչխար ես իմոյ աստուածային հօտիս՝ սքանչելի, եւ պաճար մեծի հովուին. (Առ որս. ՟Ժ՟Ա։)


Պայծառազգեաց, գեցից

adj.

dressed splendidly, wearing brilliant garments;
luminous, glorious.

· Calfa

NBHL (1)

Անդ սիւնք եկեղեցւոյ պայծառազգեաց վառեալ՝ աստուածածագ հրոյն բորբոքմամբ միացեալք ի լոյսն անշիջանելի եւ սուրբ։ Պայծառազգեաց պսակեալք լուսով փառացն Քրիստոսի՝ ընդ սրբոց առաքելոցն եւ մարգարէիցն պարս. (Խոր. վրդվռ.։)


Պայծառութիւն, ութեան

s.

clearness, light, brightness, splendour;
lustre, brilliancy, magnificence, glory, celebrity, renown;
magnitude;
vivacity, serenity;
limpidness, purity.

· Calfa

NBHL (1)

Մին ի միոջէ աստուածութենէն լինիցի պայծառութիւնն միաւորութեամբ բաժանեալն, եւ միաւորեալ բաժանմամբ։ Զքարանց բազմապատկութիւնս եւ զպայծառութիւնս։ Մաքուր պայծառութիւն եւ այլն. (Առ որս. ՟Է։)


Պանդխտակից

s.

fellow-pilgrim.

· Calfa


Պանդոկ, ի

s.

hotel, inn, hostelry, tavern.

· Calfa


Պանդոկի, կւոյ

cf. Պանդոկ.

· Calfa


Պանդուխտ, դխտաց

s.

foreigner, emigrant, alien, stranger;
pilgrim.

· Calfa