Definitions containing the research ջեր : 657 results

Զեռամ, ացայ, ացի

vn.

to creep;
to swarm;
to crawl;
— եռալ, to burn, to be fervid;
— ցանկութեամբ, to burn with concupiscence;
յամենայն զեռնոց որ զեռայցեն ի վերայ երկրի, from all creeping things that creep upon the earth.

· Calfa


Զեռուն, ռնոց

s. adj.

reptile, creeping animal;
acquatic insects;
creeping, crawling.

· Calfa

NBHL (1)

ԶԵՌՈՒՆ. իբր Եռացեալ, ջերմ, կամ ականակիտ.


Կախեմ, եցի

va.

to hang, to suspend;
to hang on, to attach to;
to hang up, to hook, to clasp;
— զբեւեռաց, to hang from a nail.

· Calfa

NBHL (1)

Կախել զոք, կամ կախիլ եւ կախեալ կալ ուրուք զփայտէ, զկաղնվոյ. զմիոյ ձեռանէն։ Զծերս խակեցին զբութաց. զմանկուսն զստեանց կամ զպարանոցէ մարցն։ Անօթ զչորեցունց տտնոց կախեալ յերկնից։ Տեսին կախեալ զգազանն զձեռանք նորա։ Խոյ մի կախեալ կայր զծառոյն սաբեկայ զեղջերացն։ Զմարմինս նոցա կախեցին զպարսպէն։ Կախեաց զնիկանովրայ զգլուխն զբարձրամուր աշտարակէն յանդիման ամենեցուն։ Ցից մի, կախել զնմանէ անօթ ինչ. եւ այլն։


Կակժիրակ, ի

s. med. cassia;
conserve of cassia;
cassia-tree.

· Calfa

NBHL (1)

ԿԱԿԺԻՐԱԿ կամ ԿԱԿԾԻՐԱԿ Որպէս Կասիա ի պէտս դեղոյ. զի ի բառս Գաղիանոսի դնի որպէս յն. κάσσια σύριγξ cassia siliquae. ռմկ. խիարշէմպէ. այն է դեղ մաքրողական թթուաշ զովացուցիչ՝ ի պտղոյ ծառոյ, նման պտղոյ եղջերենւոյ, բայց բոլորշի երկայն։ ( ի Բժշկարանի կոչի եւ Սալիխա. եւ մեկնի.


Կաղաւեմ, եցի

vn.

to remain torpid.

· Calfa

NBHL (1)

Կամ նոյն իսկ օձից ազգ, որ ի ջերին աւուրսն յար ի գազանութիւն յանդգնի, եւ արեգական ի հարաւ խոնարհեցելոյ (յաւուրս ձմեռան՝) կաղաւէ. (Անյաղթ հց. իմ.։)


Ըմբռնաղ

s.

23rd. November (the day on which sheep are folded).

· Calfa

NBHL (1)

Որպիսի պատահի օրն այն, նոյնպիսի եղիցի եւ ձմեռն, թէ՛ ջերմ եւ թէ՛ ցուրտ. (Տօմար.։ եւ Հ. նոյ. ՟Ի՟Գ.։)


Ընդ

prep.

to, at, towards, by;
through;
among, in the midst, into, in;
with;
for;
under, below;
upon;
soon, as soon as;
in the place, instead, of;
հայել — երկինս, to look at the sky;
թագաւորել — նորա, to reign instead of him, to succeed him;
տուր — իմ եւ — քո, give for me and for you;
— աղօտ, obscurely;
— ամենայն, totally, in all;
— ակամբ հայել, to look upon one with an evil eye or with aversion;
— ձեռն, with or by the hand;
— մէջ, in;
into, inside, in the midst;
through;
— մէջ կարել, to split, to. pass or go across;
— աջմէ, to the right;
— գիրկս մտանել, to draw the bow strongly;
— ժամս ժամս, sometimes;
— խաբս, fraudulently, erroneously;
— խազ, կատակս, ludicrously, facetiously;
— այր եւ — կին, as much the man as the woman;
— ծառով, under a tree;
փոխանակ — այնր, for it;
— մի բերան, with one voice, unanimously;
դիր զգիրսդ — այլս, put these books with the others;
եկ — իս, come away with me;
— անցանելն, going along;
— ո՞ր ճանապարհ, by what road ? — արեւելս, towards the East;
— ամենայն երկիր, in all countries;
անցանել — Կարին, — այն, to pass through Erzerum, to go that way;
— ջուր եւ — ցամաք, by sea and land;
— երկինս եւ — երկիր, between heaven and earth;
— հեծեալ եւ — հետեւակ, between cavalry and infantry together;
— աւուրսն — այնոսիկ, — ժամանական — այնոսիկ, — այնու ժամանակաւ, in those days, at that time;
— շատ եւ — փոքր, more or less, a little more, a little less;
— այս եւ — այն, between this and that;
altogether, unitedly;
ընկենուլ — պատուհանն, to throw out of window;
— ամենայն տեղիս, every where;
— մահճօք, under the bed;
— երկնիւք, under heaven;
— իւրեւ or իւրեաւ, under him;
— պատրուակաւ, under pretence;
— առաւօտն, այգն, at break of day;
— երեկս, երեկոյս, or երեկոյն, towards the evening;
մեկնեցաւ — լուր համբաւոյ գալստեան նորա, he set out on the report of his coming;
— հակառակն, on the contrary;
cross-wise;
— միտ ածել or հարկանել, to think, to reason in one's mind;
— ոտն հարկանել, to trample under foot;
— թիւ մտանել, to be reckoned among;
— ամս տասն, during ten years;
եօթանասուն եւ հինգ ամք — ութ հարիւրով, eight hundred and seventy five years;
— փթթելն եւ գօսասցի, it will fade as soon as it uncloses.

· Calfa

NBHL (1)

Ընդ ամենայն ջերմագութ հարամբ անցանէ այս բան. այսինքն զամենայն հարամբ. (Լաստ. ՟Ժ՟Է։)


Խստաշունչ

adj.

boisterous, impetuous, high, violent (wind)

· Calfa

NBHL (1)

Որդիք եղջերիկք խստասիրտք խստաշունչք. (Բուզ. ՟Գ. 13։)


Խստասիրտ

adj. fig.

hard-hearted, merciless, inflexible, obdurate, insensible, relentless;
hardened, impenitent.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ Բարկ բարուք. ջերմ սրտիւ.


Խրոխտ, ից, աց

adj. s. adv.

imperious, haughty, insolent, proud, arrogant, boastful, supercilious, braggart;
haughtiness, pride, arrogance;
—, խրոխտաբար, haughtily, proudly, in a bold manner.

· Calfa

NBHL (1)

Խրոխաք միանգամայն եւ հանդարտք՝ ըստ օձակոխ զարմի որթուցն եղջերուաց։ Խրոխտ եւ ահարկու նուիրեալ փայտիւս զճշմարտութիւն քաղոզեցեր. (Նար. առաք. եւ ՟Ղ՟Բ։)


Զկծիմ, եցայ

vn.

to be vexed, grieved, concerned, moved, soured, exasperated;
— գինւով, to intoxicate, to get drunk.

· Calfa

NBHL (1)

Զգածիլ ջերմ կրիւք, կամ կիզանիլ ջեռմամբ կրից. կամ կծանիլ եւ կծուիլ յերեսաց կսկծանաց սրտի։ (լծ. ընդ թ. գըզմագ)։


Ցնոր, ի

s.

belter.

· Calfa

NBHL (1)

Վասն ցնոր խօսից եւ ընդվայր բանից՝ զջերմութիւն եւ զսէրն ար առ Աստուած է՝ կորուսանեն եւ շիջուցանեն. (Վրք. հց. ձ։)


Ցուրտ, ցրտոյ

adj. fig. s.

cold;
cold, senseless, silly, stupid, insipid;
vain, frivolous, trifling;
cold, chill;
— մարդ, cold, frigid, unconcerned, indifferent person;
— ցաւ, piercing cold;
— պատճառք, poverty of argument;
— մահահամբոյր, chill of death;
— սաստիկ, a violent or biting cold;
սոսկալի, խիստ, անտանելի, թափանցող —, horrible, bitter, insupportable, piercing cold;
— է, it is cold;
սարսռացեալ դողալ ի ցրտոյ, to tremble all over with cold, to be benumbed with cold;
պատսպարիլ ի ցրտոյ, to provide against the cold;
վարժիլ ցրտոյ, to be inured to cold;
— առնուլ, to take cold, to catch cold;
դի — յերկիր ընկենուլ, to kill on the spot, to strike, a cold corpse, to the ground;
cf. Ընդարմանամ.

· Calfa

NBHL (5)

Ջուր ցուրտ անձին ծարաւոյ ախորժելի է։ Բաժակ մի ջուր ցուրտ։ Գաղջ ես եւ ոչ ջերմ եւ ոչ ցուրտ.եւ այլն։

Ցուրտ եւ տօթ, ամառն եւ գարուն։ Հուր եւ տապ (կամ ջեր), ցուրտ եւ սառն։ Ցուրտ էր, եւ ջեռնութիւն։ Ի տուէ ի տօթի, եւ գիշերի ի ցուրտ։ Ի տօթի տուջեան, եւ ի ցուրտ գիշերոյ։ Առաջի ցրտոյ նորա ո՞ կարէ կեալ։ Յաւուր ցրտոյ։ Վասն անձրեւին, եւ վասն ցրտոյն։ Ի ցուրտ եւ ի մերկութեան.եւ այլն։

ՑՈՒՐՏ ψυχρός frigidus. որ եւ ՑՐՏԻՆ. Հակառակն ջերմի կամ տաքի. հով. զով.

Որպէս ցուրտ եւ տօթ զի մինն զովացուցանէ եւ միւսն ջեռուցանէ։ Ցրտով եւ ջերմաւ զտունկս եւ զբոյսս ապականէ. (Յճխ. ՟Է։)

ՑՈՒՐՏ. գ. ψῦχος frigus παγετός, πάγος glacies, gelu. որ եւ ՑՐՏՈՒԹԻՒՆ. Հակադրեալն ջերմութեան՝ տապոյ եւ տօթոյ կամ ջրոյ. ցուրտ եղանակ՝ ժամանակ. օդ ցրտագին. պարզ. պաղութիւն, պաղ.


Ցրտանամ, ացայ

vn. fig.

to become cold, to grow cool, chilly;
to be seized with cold, to catch cold;
to become lukewarm, to grow cool;
to talk nonsense, to prate

· Calfa

NBHL (2)

Ներհական է ջեռնուլն ցրտանալոյն։ Ոչ քաղցեաւ, եւ ոչ ծարաւեցաւ, եւ ոչ ցրտացաւ։ Ի բաց եկաց ի լուսոյ, եւ ցրտացաւ ի ջերմութենէն։ Զցրտանալն ի հեշտ ցանկութեանց աստի. (Արիստ. ստորոգ.։ Ճ. ՟Զ.։ Շ. բարձր.։ Վրդն. ծն.։)

ψυχόομαι frigefio, frigesco. որ եւ ՑՐՏԱԼ. Պակասիլ ի ջերմութենէ. եւ Կրել կամ զգալ զցուրտ. մրսիլ. պաղիլ. մսիլ, պաղիլ.


Ցրտացուցանեմ, ուցի

va. fig.

to cool, to chill, to freeze;
to cool.

· Calfa

NBHL (1)

Զբոց հնոցին ցրտացուցեր։ Ցրտացուցանէ զախտին ջերմութիւն։ Մի՛ վասն որոյ նիւթականիս ի հրոյ սիրոյն Քրիստոսի ցրտացուցանէք զոգիս. (Ճ. ՟Բ.։ Լմբ. ժղ.։ Շ. ընդհանր.։)


Ցրտին

adj.

cold.

· Calfa

NBHL (2)

Հուր ջերմին եւ չորին, ջուր ցրտին եւ գիջին. օդ ջերմին է եւ գիջին, հող, ցրտին եւ չորին. (Լծ. ածաբ.։)

Բնութեամբ ցրտին՝զօրէն ծովու։ Ունիմք (ի մարմնի) ցրտինս եւ ջերմինս. (Մագ. ՟Ծ՟Է։)


Ցրտութիւն, ութեան

s. fig.

cold, coldness, frigidity, chilliness;
coolness.

· Calfa

NBHL (1)

Զկառս իմն լծեալ ի չորից երիվարաց զաշխարհս տեսանեմք, ի ջերմութեան, ի ցրտութենէ, ի ցամաքութենէ, եւ ի խոնաւութենէ։ Իբրեւ գարնանային հարաւահողմն զձմերայնոյն ժամանակ ցրտութեան ի բաց մերկանայր. (Եզնիկ.։ Յհ. կթ.։)


Ցօղ, ոյ

s.

dew;
չիթ —ոյ, dew-drop;
— քաղցրածաւալ, the gently-falling dew;
— քաղցրութեան, the benign dew.

· Calfa

NBHL (1)

Օդ առանց ցօղոյ խոնաւութեան եւ ջերմութեան՝ վնասակար եւ ապականիչ է. (Եզնիկ.։)


Փախնում, եայ

vn.

cf. Փախչիմ.

· Calfa

NBHL (1)

Որ փախնուցու յերեսաց միեղջերուի. (Սարգ. ՟ա. յհ. ՟Է։)


Փախուստ, խստի, խստեան

s.

flight, escape;
evasion, subterfuge, shift, tergiversation;
— զօրաց, rout, defeat, overthrow;
ի — դարձուցանել, to put to flight, to rout;
ի — մտաբերել, to meditate flight;
— առնուլ, ի — դառնալ, աճապարել, երթալ, մտանիլ, լինել, կալ, to take to flight, to flee, to run away, to turn one's back, to turn tail.

· Calfa

NBHL (1)

Որ դարձաւ ի փախըստենէն.. . Որում ի փախստին ապաստան լեալ։ Ելեալք ի փախստենէ փապարացն։ Զփախուստն ի միեղջերուէն. (Եւս. քր.։ Յհ. կթ.։ Սարգ.։)


Փաղաղեմ, եցի

va.

to devour, to consume;
to burn.

· Calfa

NBHL (1)

Որ զհայրենիսն փաղաղեաց, եւ եղջերն ցանկայր. (Ոսկ. ՟ա. կոր.։)


Փայլ, ից

s. adj. adv. vn.

shine, brilliancy, lustre, glitter, splendour;
shining, brilliant, glittering;
— ի —, extremely bright, dazzling;
sparklingly;
— զ—ի տալ, cf. Փայլեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Փառօք վայրիջեր, փրկիչ վերածեր, փայլիւ զմեզ բարձեր. (Գանձ.) (եթէ չիցէ գրելի, փայտիւ)։


Փայլեմ, եցի

vn. va.

to shine, to glitter, to gleam, to flash, to sparkle, to glisten, to be resplendent;
to cause to shine, to give a lustre or brightness to, to polish, to furbish, to burnish;
խնդութիւն փայլէ յաչս նորա, joy shines in his looks.

· Calfa


Փայծաղն, ծաղան

s.

spleen, milt.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ փայծաղն պինդ լինի (ջերմնօտին). (Մխ. բժիշկ.։)


Փայծաղնացաւ

adj. s.

spleen-sick, troubled with the spleen, splenetic;
spleen, melancholy.

· Calfa

NBHL (1)

Ջերմն, կամ փայծաղնացաւն։ Հանապազ հետ այս ջերմանդ փայծաղնացաւութիւն լինի. (Մխ. բժիշկ.։)


Փառազնոտի

s. ast. Mars.

· Calfa

NBHL (2)

Հինգ աստեղացն, որք մոլորական անուանակոչին, որոց անուանքն են այսոքիկ. լուծ, եղջերու, ծկրաւորի, փառազնոտի, արտախուր. . . յառաջին հատուածն արեգակն եւ լուսինն գոյացան. (Զքր. կթ.։)

Ցոյցք մարդկան արուեսին են հինգ աստղն. լուծ՝ հող, եւ ջերի ջուր, որ է այծ (եղջերաւոր). արտախոյր զմիտսն ասէ՝ որ ի գլուխն. (թերեւս լուսնթագ). զի խոյր պսակ ասի. ծպաւոր զգեստն ասէ, որ է օդն. փառազնոտ զհուրն. (Մեկն. ծն.։)


Փուտ, փտոյ

adj. s.

rotten, putrid, spoiled;
rottenness, corruption, putrefaction;
— ատամանց, caries, cariosity;
cf. Ատամն.

· Calfa

NBHL (1)

Ի խորոց կտրեցից զվէրն զվէրն, եւ ապրեցուցից զձեզ ի փըտոյն։ Զփուտն հանցէք։ Մաշէ զվէրսն, ուտէ զփուտն։ Երկաթ գործւոյն զփուտն եւ զթարախն արգելու։ Հատանիցէք զթարախ վերին, որ զփուտ գործէ ի ներքս։ Այրումն իջանէր, եւ ջերմն ցածեաւ, եւ փուտն խարեցաւ. (Ոսկ. մտթ. Ոսկ. ղկ. Ոսկ. յհ. Ոսկ. փիլիպ.։)


Փչեմ, եցի

vn. va. to blow, to breathe;
to swell, to inflate;
to expire;
to die;
cf. Հոգի, cf. Ոգի;
հողմն փչէ, the wind blows.

· Calfa

NBHL (1)

Օդք ջերմայինք պղտորեալք՝ ժանգահոտութեամբ փչէին։ Հողմն սասատիկ ի մերոցն կուսէ ընդդէմ պարսկականին փչեալ. (Խոր. ՟Գ. 8. 37։)


Փսխեմ, եցի

vn. va. to vomit, to cast or throw up, to puke, to spew.

· Calfa

NBHL (1)

Մեղր յորժամ գտանիցես ո՛րդեակ, չափո՛վ կերիջիր. գուցէ յագիցիս, եւ փսխեսցես։ Մեծութիւն անիրաւութեամբ ժողովեալ՝ փսխեսցի։ Այլ դու գաղջ ես, եւ ոչ ջերմ, եւ ոչ ցուրտ. հանդերձեալ ես փսխիլ ի բերանոյ իմմէ. (Առակ. ՟Ի՟Ե. 6։ Յոբ. ՟Ի. 15։ Յայտ. ՟Գ. 16։)


Քաղցրանինջ քուն

sn.

cf. Քաղցրանիրհ քուն.

· Calfa

NBHL (1)

Ի սենեակս քաղցրանինջ քնով ղուղեալ։ Քաղցրանիրհ ինչքով (յն. քաղցր քնով) պաշարեալք՝ եւ ի տուընջեանն ջերանին ի մահիճս. (Արծր. ՟Ե. 11։ Ոսկ. եբր.։)


Քաղցրանիրհ քուն

sn.

sweet, gentle sleep.

· Calfa

NBHL (1)

Ի սենեակս քաղցրանինջ քնով ղուղեալ։ Քաղցրանիրհ ինչքով (յն. քաղցր քնով) պաշարեալք՝ եւ ի տուընջեանն ջերանին ի մահիճս. (Արծր. ՟Ե. 11։ Ոսկ. եբր.։)


Վերջասպետ

s.

reindeer.

· Calfa

NBHL (1)

Այծեամն, եղջերու, յամոյր, գոմէշ, եւ վերջասպետն. (Փիլ. ել. ՟Բ. 101։)


Վիժեմ, եցի

va. vn.

to have an abortion, a premature birth, to miscarry, to abort, to slink, to be brought to bed before time;
to flow, to run, to gush or spout out, to be shed, poured out.

· Calfa

NBHL (1)

Յորդահոս արտասուս վիժեցին յապաշխարութիւն։ Ի վիժել արտասուաց՝ խանղազութիւն եւ ջեր գործի. (Եղիշ. խաչել.։ Ոսկ. մ. ՟Ա. 6։)


Փափագ

cf. Փափաքանք.

· Calfa


Փափագեմ, եցի

vn.

to desire, to wish, to long for, to want;
—է տեսանել զքեզ, he desires to see you.

· Calfa

NBHL (1)

Որպէս փափագէ եղջերու յաղբերս ջուրց, այնպէս փափաքէ անձն իմ առ քեզ Աստուած։ Փափաքեաց անձն իմ ի ցանկալ ինձ յիրաւունս քո յամենայն ժամ։ Փափաքէ պատկերի մեռելոյ անշունչ տեսլեան։ Ցանկացարո՛ւրք բանից իմոց, փափաքեցարո՛ւրք, եւ խրատեսջիք.եւ այլն։


Փափկակեաց, կեցաց

adj.

tender, delicate, living delicately, leading a dainty life, foppish, effeminate, voluptuous;
— լինել, cf. Փափկանամ.

· Calfa

NBHL (1)

Գինի ոչ տանին ի ներքս, այլ ջուր ականակիտ. բայց ջերմ՝ ծերունեացն փափկակեցացն. (Փիլ. ոտ. տեսական.։)


Փեսայօրէն

adv.

like a bridegroom.

· Calfa

NBHL (1)

Այլ ոչ փեսայօրէն զգեցեալ։ Փեսայօրէն ջերմամբ սիրոյ՝ յոյժ ըղձական։ Ել յարեւելից ի հօրէ փեսայօրէն ձեւով. (Ածաբ. մկրտ.։ Շ. իմ. եղակ.։ Երզն. մտթ.։)


Փխրեմ, եցի

va.

to pound, to crush, to crumble, to bruise, to grind;
to roast, to toast, to torrefy.

· Calfa

NBHL (1)

Որ եւ ջերմագոյն տապացուցանէին ճառագայթք արեգականն, եւ զքարինս եւս փխրել կարէին։ Մոմ է ի պնակիտսն, որ (չորացեալ ) դիւրաւ փխրի։ Քան զնոյն կաւ՝ անարգ եւ փխրելի եւ անցաւոր կեանք նորա։ Հանդերձքն ցեցակեր, փխրեալ, եղծեալ. (Ոսկ. փիլիպ. ՟Թ։ Փիլ. ել. ՟Բ. 41։ Լմբ. իմ.։ Ագաթ.։ Յայս միտս հայի արդեօք ըստ հյ. եւ ըստ օրինակաց ինչ յն. եւ բանն Եզեկ. ՟Ի՟Դ. 10. որ եդաւ ի ՟Ա նշ։)


Փղաքաղ

s.

half-elephant-half-goat, chimera.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ միայն եղջերուաքաղս, այլեւ փղաքաղս եւ ուղտաքաղս լուծմունսդ կասկածիմ գոլ. (Մագ. ՟Ժ՟Ե։)


Փոթոթ, ի, ից

adj.

cf. Փոթոթային.

· Calfa

NBHL (1)

Վասն միօրեայ ջերմանն, որ պատճառն ի փոթոթ ջորյ լուանալոյն լինի (որպէս ծծմբային ջուրն է )։ Կերակուր փոթոթ եւ կապող տաս, որպէս աղտորի մուզավարայ, եւ նռան. (Մխ. բժիշկ.։)


Փոթոթահամ

adj.

cf. Փոթոթային.

· Calfa

NBHL (1)

Վասն միօրեայ ջերմանն, որ պատճառն ի փոթոթ ջորյ լուանալոյն լինի (որպէս ծծմբային ջուրն է )։ Կերակուր փոթոթ եւ կապող տաս, որպէս աղտորի մուզավարայ, եւ նռան. (Մխ. բժիշկ.։)


Փոթորիկ, րկաց

s.

tempest, storm, hurricane, whirlwind;
—ս յարուցանել, to raise a tempest;
— ել, a tempest burst, a storm arose;
cf. Մրրիկ.

· Calfa

NBHL (1)

Հողմք ցուրտք եւ շրջապատեալք ջերմ օդով՝ թռչին ի վեր. զոր փոթորիկ անուանեն. (Ոսկիփոր.։)


Փոխաբերեմ, եցի, րի

va.

to transfer, to transport;
to transpose;
to translate, to change;
to reward;
to succeed.

· Calfa

NBHL (1)

Դրունք գարնանոյն բացան, եւ աւուրք ջերոտք զտեղի փոխաբերեցին։ Շինութիւն եւ խաղաղութիւն քայքայեցաւ, եւ եղծումն եւ ապականումն զտեղի փոխաբերեաց։ Յոյժ տխրալիք զտեղին փոխաբերեցին. (Յհ. կթ.։ Արծր. ՟Դ. 12։)


Փոխարկական, ի, աց

adj.

mutable.

· Calfa


Փոխումն, ման

s.

change, mutation;
— յաշխարհէ, passing from this world to the next, exit, decease, death;
— Ս. Կուսի, Assumption.

· Calfa

NBHL (1)

Ի խաւարէ պայծառութիւն՞ եւ փոխումն յարքայութիւն։ Փոխումն յաշխարհէ։ Հրեշտականման փոխումն յերկինս։ Սրբոցն փոխումն է կենդանութիւն։ Վերապատուեմք զփոխումն քո ի յերկինս։ Երկնաւոր զօրօք իջեր ի փոխումն մօր քո եւ կուսի. (Սարգ. ՟ա. պ. ՟Բ։ Խոր. ՟Գ. 67։ Փարպ.։ Շ. բարձր.։ Շար.։)


Փոյթ, փութոյ, փութի, փութով

s. adj. adv.

care, solicitude, study, attention, entreaty;
diligence, promptitude, activity, celerity, hast, hurry;
active, diligent, careful, prompt, vigilant, assiduous;
— պնդութեան, eagerness, assiduity, interest, care;
—, ընդ —, — ընդ —, — —, — ի փութոյ, diligently, soon, promptly, hastily;
փութոյ պնդութեամբ, eagerly, carefully, earnestly, ardently, passionately;
— առնել, ունել, դնել, — ի մէջ առնուլ, — յանձին ունել, to be or zealous about, to apply oneself with diligence to, to take to heart, to be warm about, to endeavour or strive to;
— տանել, to take care of, to care, to solicit, to watch;
— ի մէջ առեալ, seriously, earnestly;
մեզ չէ —, that is no matter to us, what is that to us ?
;
չէ —, չէ ինչ —, no matter, never mind, it is nothing;
ոչ զի զաղքատաց ինչ — էր նմա, not that he cared for the poor;
— մեծ էր նորա այսմ, he took great care of that;
ոչ — ինչ առնեմ, I don't c are, it is no matter to me;
ամենայն — նոցա, all their care, effort or thought;
զի՞ — է, what does that matter ? what does it signify ? what of that ?
զի՞ — է քեզ, what is that to you ? what does it matter to you ?
զի՞ — է ինձ, what does it concern me ? what does it matter to me ? nonsense !
— ինչ չառնէր, he did not take it into account, he took no heed of it;
չէ — ինձ, it is no matter to me, it is all the same to me, I don't care about it, I am indifferent about it;
չառնեն ինչ — զիմեքէ, they care for nothing;
վաղ ընդ փոյթ, cf. Վաղ.

· Calfa

NBHL (1)

Փոյթ է սծտի մտօք հոգ տանել. իսկ ամենայորդոր փոյթն զսաստիկ ջերմութիւն ոգւոցն ասէ. (Խոսր. պտրգ.։)


Փոյթեռանդն

adj.

fervent, ardent, zealous.

· Calfa

NBHL (1)

Փո՛յթ յեռանդն, ջերմեռանդն.


Փորացաւ, ի

s.

cf. Փորացաւութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Վասն այն ջերմանն՝ որ զկնի փորացաւութենէն (լուծմամբ որովայնի՝) լինի. (Մխ. բժիշկ.։)


Փորացաւութիւն, ութեան

s.

belly-ache, pain in the bowels;
colick, gripes.

· Calfa

NBHL (1)

Վասն այն ջերմանն՝ որ զկնի փորացաւութենէն (լուծմամբ որովայնի՝) լինի. (Մխ. բժիշկ.։)


Տապախառն, ի

cf. Տապագին.

· Calfa