Definitions containing the research կապ : 2319 results

Անփախուստ

adj.

inevitable.

· Calfa

NBHL (1)

Ընդ անփախչելի կապանօք. (Ճ. ՟Ա.։)


Անփախչելի

cf. Անփախուստ.

· Calfa

NBHL (1)

Ընդ անփախչելի կապանօք. (Ճ. ՟Ա.։)


Անփակ

adj.

unclosed, open.

· Calfa

NBHL (1)

Որ զօրացեալ քեւ հոգեպէս՝ անփակ արագ հրեշտակապէս. (Գանձ.։)


Աշխարհալուր

adj.

heard throughout the world.

· Calfa

NBHL (1)

Հոյակապ եւ աշխարհալուր ի զարմանս համբաւոյ. (Զքր. կթ.։)


Աշխարհակուլ

adj.

that absorbs or swallows up the world.

· Calfa


Աշխարհաւանդիկ

s.

publican;
tavern keeper.

· Calfa

NBHL (1)

որ գրի եւ ԱՇԽԱՐԱՒԱՆԴԻԿ. κάπηλος. caupo. Պանդոկապետ. գուսանապետ.


Ապացուցական, ի, աց

adj.

demonstrative.

· Calfa

NBHL (1)

Մակացութեան ապացուցական։ Ապացուցական հնարք։ Յորժամ ի հանրականէն զմասնականսն ցուցանէ եւ հաւատարմացուցանէ, իսկապէս ապացուցական կոչի. (Անյաղթ արիստ. եւ Անյաղթ պորփ.։)


Ապիկի

s.

varnish;
cf. Ապակի.

· Calfa

NBHL (1)

Պղինձ, կապար, ապիկի, եւ սոցին նման. (Խոսր. պտրգ.։)


Աստուածապէս

adv.

cf. Աստուածաբար.

· Calfa

NBHL (1)

Զկէսն աստուածապէս, եւ զկէսն մարդկապէս խօսէր. (Ոսկ. յհ. ՟Ա 38։)


Ատենական, ի, աց

adj. s.

that belongs to courts of justice, judicial;
public, oratorical;
orator;
magistrate;
judge;
practitioner.

· Calfa

NBHL (1)

Ի տեսարանի, եւ յատենական նահատակութիւնս։ Յատենական բանտի կապեալ երկու ամս. (Պղատ. օրին. ՟Թ։)


Ատրուշան, աց

s.

fire-temple (of Persians).

· Calfa

NBHL (1)

πυρεῖον. ignarium, delbrum ignis. Տուն կամ մեհեան կրակի կրակապաշտից, կրակատուն. պիւռիոն.


Արագ, ունք, ագք

adj. adv.

quick, prompt, dexterous, nimble;
rapid, swift;
expeditious;
frequent;
quickly, promptly, adroitly, swiftly, speedily;
արագ արագ, very quickly, very soon, cf. Անյապաղ.

· Calfa

NBHL (1)

Կորնչիցիք արագ արագ։ Արագ արագ զաւար հարկանել, կամ կապտել. (Օր ՟Ժ՟Ա 17։ Ես. ՟Ը 1. 3։)


Արարողութիւն, ութեան

s.

rite, ceremony;
— պատարագի or պատարագամատոյց, liturgy.

· Calfa

NBHL (1)

Զօրութիւն նոցա ցուցանէ, եւ յամենայն գրեթէ անժամանակապէս զթափանցիկն արարողութիւն։ Կատարել զարարողութիւն խնդրոյն բարետեսակութեամբ խոստացեալ. (Դիոն. երկն. ՟Ժ՟Ե. եւ Դիոն. եկեղ. ՟Բ։)


Արբանեկեմ, եցի

vn.

to serve;
— ցանկութեանց, to be the slave of one's passions.

· Calfa

NBHL (1)

Արբանեկել նոցա եւ սպասաւորել ի կապանսն. (Փարպ.։)


Արգելան, աց

s.

arrest, detention, prison;
lazaretto, quarantine;
դնել յ—ս, to arrest, to imprison.

· Calfa

NBHL (3)

Ամենայն հարսանաց եղեն արգելանք սգոյ սրսկապանք իւրեանց։ Ելին նոքա յարգելանէ անտի. (՟Ա. Մակ. ՟Ա 28։ ՟Զ 21։)

Նովին կապանօք անցուցին ի տեզիս արգելանին։ Այրէին զամուրս արգելանաց նոցա. (Եղիշ. ՟Բ. ՟Գ։)

Ոչ արգելանաւ կապանաց ըստ մահապարտացն տարագրեցեր։ Անել արգելան։ Կապեալ ի պահեստ դառն արգելանի. (Նար. ՟Ե. ՟Ը. ՟Ի՟Զ։)


Արդար, ոց

adj. adv.

just, upright, faithful, honest, loyal, well disposed, worthy, equitable, reasonable, legitimate;
justly, equitably, truly.

· Calfa

NBHL (1)

Զոյգք արդարք, եւ կշիռք արդարք, եւ չափք արդարք, եւ կապիճ արդար լինիցի ձեր. (Ղեւտ.։ ՟Ժ՟Թ 36։)


Արդարապէս

adv.

justly, equitably, deservedly, rightly, fitly, exactly.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ Ստուգութեամբ. ստուգիւ. յիրաւի. իսկապէս.


Արդարեւ

adv.

truly, in truth, certainly, surely, yes, yes truly, yes indeed, really.

· Calfa

NBHL (1)

(որպէս թէ արդարիւ, արդարութեամբ. տե՛ս եւ ԱՐԴԵՕՔ, եւ ԱՐԴԵԱՄԲՔ) ἁληθῶς vere, ἑπ’ ἁληθείαν, ἑν ἁληθεία in veritate, certe, ὅντως revera Ճշմարտիւ. Ճշմարտութեամբ. Ճշմարտապէս. ստուգիւ. յիրաւի. ամէն. իսկապէս. հաւաստեաւ. անշուշտ. այո. իրօք. իրաւ, իրաւցընէ, ըղորդ.


Արդեօք

adv.

perhaps, never, if, not, still, even;
certainly, undoubtedly, indeed;
կամիք —, will you ? ոչ կարեմ —, I Cannot;
այնչափ իմաստուն է, որպիսի ոչ ոք —, he is as learned as any one;
չգիտեմ արարից — թէ ոչ, I know not whether I shall do it or not ? հարցանէք թէ — սիրեցեմ զձեզ, you ask if I love you? մի —, God forbid !

· Calfa

NBHL (1)

ἅν, ὅντως, πάντως utique, equidem, omnino, vere, certe այսինքն Արդեամբք. կամ որ նոյն է ըստ իմաստից՝ որպէս կրճատել յոգնականն ձայնիս ԱՐԴԱՐԵՒ, նոյն ընդ նմին. այսինքն Յիրաւի. անշուշտ. ինձ այսպէս թուի, ստուգապէս. ամենայնիւ. հետեւաբար. իսկապէս. այո. ապաքէն. իրաւ, իրաւցընէ, ի հարկէ, կարծեմ թէ. cf. ԹԵՐԵՒՍ.


Արդիւն

cf. Արդիւնք.

· Calfa

NBHL (1)

ԱՐԴԵԱՄԲՔ. որ եւ ասի ԱՐԴԵՕՔ. Իրօք. իրապէս. իսկապէս. գործնականապէս.


Առարկութիւն, ութեան

s.

objection;
proposition;
purpose.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ այս առարկութիւն չարչարանաց եւ կապանաց ընդերկարէր։ Տարերք եւս յեղափոխեցին ի մեզ զդառն առարկութիւն չարի. (Յհ. կթ.։ (որ բերի եւ ի յաջորդ նշ)։)


Առեղծանեմ, ծի

va.

to undo;
to untie, to dissolve, to ruin;
to explain an enigma.

· Calfa

NBHL (1)

Առեղծանել փութայր զկապ միաբանութեան սիրոյ նոցա. (Յհ. կթ.։)


Առձայնեմ, եցի

va.

to call.

· Calfa

NBHL (1)

Ընդ հրեշտակապետին զուրախ լե՛րն առձայնեսցուք. (ՃՃ.։)


Առնակին, կնոջ

s.

married woman.

· Calfa

NBHL (2)

ὔπανδρος, γεγαμημένη. mulier subjecta viro, nupta, maritata. Կին կապեալ ընդ առն. ամուսնացեալ կին. կարգըւած կնիկ.

Կին առնակին է։ Կին՝ որ առնակին իցէ։ Այր ոք՝ եթէ շնասցի ընդ առնակնոջ։ Պահել զքեզ յառնակին կնոջէ։ Որ մտանէ առ առնակին՝ առանց պատժի ոչ լիցի։ Ընդ առնակնոջ ամենեւին մի՛ նստիր։ Կին առնակին ի կենդանի այր կապեալ է օրինօք. (Ծն. ՟Ի. 3։ Թուոց. ՟Ե. 29։ Ղեւտ. ՟Ի. 10։ Առակ. ՟Զ. 24. 29։ Հռ. ՟Է. 2։ Սիր. ՟Թ. 12։)


Առնխօսութիւն, ութեան

s.

espousals, nuptials.

· Calfa

NBHL (1)

μνηστεία. desponsatio. Խօսեալ լինելն կուսի՝ առն. հարսնախօսութիւն. խօսքկապ, նշան, եւ պսակ.


Առուոյտ, ուտից

s. bot. lucerne.

· Calfa

NBHL (2)

ԱՌՈՒՈՅՏ կամ ԱՌՒՈՒՏ գրի եւ իբր ռմկ. առվոյտ, առւուտ, առոյտ, առուտ. առուստ, առաւիտ, առաւոյտ, առաւօտ։ Գաղիան. եւ Բժշկարանք։ Խոր երեքտերեւեան, է որ խոշոր, եւ է որ մանր, հանդերձ կապուտակ ծաղկօք, պարարտ եւ ախորժելի բուտ անասնոց. իսկ առուոյտն կարմրածաղիկ՝ կոչի ռմկ. երեքնուկ .... առեալ ի յն. թռի՛ֆիլլօն. լտ. թռէ՛ֆօլիում այս ինքն եռատերեւ. որպէս եւ տեսակ ինչ ՍԵԱՒ ԱՌՈՒՈՅՏ կոչեցեալ։

Առուոյտ կապոյտ, եւ սէզ, եւնմանք սոցին. (Մխ. առակ. ՟Լ՟Գ։)


Ասղանի, անւոյ, անեաց

s.

needleful, thread, string;
անցուցանել զ— ընդ ծակ ասղան, to thread a needle.

· Calfa

NBHL (1)

Դնիցէք ի վերայ ծոպից տանոցն ասղանի կապուտակ. (Թւոց. ՟Ժ՟Ե 38։)


Ասպազէն

s. adj.

iron armour, horse armour;
trooper, horseman;
caparisoned

· Calfa

NBHL (1)

Իսկ նորա առեալ զերիվարն, եւ զասպազէնն առեալ կապէր ի թիկունս իւր. (Ագաթ.։)


Ասպետութիւն, ութեան

s.

knighthood.

· Calfa

NBHL (2)

Իշխանն թագակապ իշխանութեան ասպետութեան. (Ագաթ.։)

Զթագակապ ասպետութիւնն ոչ հանէ. (Խոր. ՟Բ 13։)


Ապուռ, պռից

s.

booty, plunder;
fish-hook.

· Calfa

NBHL (1)

Աւար. կապուտ կողոպուտ. առ. կողոպուրտ.


Ապստամբութիւն, ութեան

s.

rebellion, revolt, mutiny, sedition, faction, revolution.

· Calfa

NBHL (1)

Ապստամբութեամբ բազմաւ թագ իւր կապեալ։ Յապստամբութիւն զինքն զինեալ յամիրապետէն. (Յհ. կթ.։)


Առագաստ, ից, աց

s.

curtain, veil, net;
pretext;
nuptial couch;
gynaeceum;
bed-curtain;
pavilion, sail of a ship;
մտնկունք —ի, young persons that accompany the bridegroom, paranymphs;
— պարզել՝ վերացուցանել, to sail;
իջուցանել զ—, to strike sail.

· Calfa

NBHL (1)

ἰστίον, ἑπίσπαστρον, κάλυμμα , καταπέτασμα. velum, velamen, tegumentum, oprimentum, aulaeum. (լծ. առիգած. զգած. ագած. արմատն ամենեցուն է ագանել, զգենուլ) Կտաւ կամ պաստառ պարզեալ եւ ձգեալ որպէս վարագոյր կամ անջրպետ, ծածկոյթ, նուարտան, պատրուակ, քօղ. սրահակ. սրսկապան. վրան, եւ այլն.


Առագաստափակ

adj.

veiled, covered with a veil or curtain.

· Calfa

NBHL (1)

Շուրջ փակեալ առագաստիւք կամ սրսկապանօք.


Առագաստեմ, եցի

va.

to veil, to cover with a veil or curtain;
to cloak under a pretence, to mask;
to set sail, to make sail, to sail.

· Calfa

NBHL (1)

իբր Վարագուրաւ ծածկել. պատրուակել. թաքուցանել. եւ Արգելուլ. խափանել զտեսութիւն. գոցել. եւ աչքը կապել.


Առակ, աց

s.

proverb, adage;
figure, enigma;
parable, simile, allegory;
apologue, fable;
spectacle;
—աւ, proverbially;
առ —է, to be exposed to public laughter or contempt;
յ—ս տալ, to expose to public attention or censure;
յ—ս, — նշաւակի լինել, to be exposed to public view, to lay open to public contempt;
ըստ —ին, according to the proverb;
— արկանել, —օք խօսել, to tell a proverb, parable, fables;
to proverb;
to give an enigma or charade to guess or divine;
յ— ածել, to give an example, to quote;
յ— գալ, յ—ս լինել, to become proverbial or a proverb.

· Calfa

NBHL (1)

Զկապեալսն մեղօք զմեղաւորսն ... յաշխարհատես հրապարակին ցուցանիցեն առա՛կ եւ ծանակ՝ անտանելի ամօթով. (Մանդ. ՟Ե։ (որպէս եւ թ. ա՛ռ, է ամօթ)։)


Առականեմ, եցի

va.

to expose to public notice;
to conceal, to hide;
to dissemble, to play the hypocrite.

· Calfa

NBHL (2)

ԱՌ, կամ ԱՌ ԱՒԱՐ. Աւարհարութիւն. եւ Աւար. կապուտ կողոհուտ. ապուր. ապուռ. եւ Կահ կարասի.

Առ եւ գերի բազում առեալ։ Զառ եւ զգերի, եւ զկապուտ սպանելոցն. (Լաստ. ԺԱ. ԺԷ։)


Առասան, աց, ից

s.

packthread, string;
waxed thread;
rope, cord, line;
thread.

· Calfa

NBHL (1)

Արկանել առասանս ի կապանս կրծիցն գելարանացն. (Ագաթ.։)


Բախեմ, եցի

va.

to strike, to beat;
to shock, to knock;
to touch;
to scourge;
—ի քարի զոտս, to strike one's foot in a stone;
— հողմոց զտուն, raging of the wind against the houses;
— զգուռն, ի գրան, to knock at the door;
— զկուրծս, to beat one's breast;
— զքնար, to touch a cithern, harp, lyre;
— ճառագայթից զաչս, to dazzle the eyes;
բախեալ արտասուօք, burst into toars.

· Calfa

NBHL (1)

Սաստկապէս բախեալ զմիմեանս (հին տպ. ընդ միմեանս), յերկոցունց կողմանցն բազում վիրաւորս յերկիր անկեալ։ Անդ էր տեսանել շտապ մեծի տագնապին, առ ի յանդուգն յարձակմանէն՝ զմիմեանս բախելով. (Եղիշ. ՟Զ։)


Բախումն, ման

s.

cf. Բախիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Բազում բախմունս պատերազմաց սաստկապէս յարդարէին. (Յհ. կթ.։)


Բաղազանեմ, եցի

va.

to conform, to make conformable.

· Calfa

NBHL (1)

Ոտն ընդ ոտն բաղազանեալ կապեցաւ (երկուց կապելոցն). (Կաղանկտ.։)


Բաղեղն, եղանց

s. bot. ivy.

· Calfa

NBHL (1)

Բաղեղ՝ խոտ է, եւ ո՛ւր կպչի՝ յերկննայ, եւ ծաղիկն զետ զվրան է. աղէկն կապուտ ծաղիկն է. (Բժշկարան.։)


Բաղհիւսական, ի, աց

adj.

copulative.

· Calfa

NBHL (1)

Ընդ միմեանս կամ ի մի հիւսիչ. շարամանօղ. իսկ ըստ որում անուն շաղկապի առ մեօք, տես ըստ հն. ՋՈԿԱՄԱՆ.


Բաճկոն, աց

s.

vest;
waistcoat;
flannel waistcoat;
night waistcoat;
bodice;
cloak, mantle;
tunic.

· Calfa

NBHL (1)

ἰμάτιον, χιτών vestis, tunica Սովորաբար ի մեզ կարծի լինել ագանելի ներքին ի վերայ շապկի. բայց ի գիրս վարի որպէս Պատմուճան, պարեգօտ. հանդերձ որ ի ներքոյ վերարկուի. եւ Վերարկու. եւ որ եւ է ձորձ՝ մանաւանդ կտաւի եւ ազնիւ. հագուստ, լաթ, կապայ. (լծ. ընդ պրս. պէզէուն, պէզճամէ. հանդերձ ի բեհեզոյ այսինքն ի կտաւոյ)


Բամ

conj.

that;
ասացի —, I said that.

· Calfa

NBHL (2)

թարմատար. Բա. թէ. զի. որ. քի. (այլ ի յն. չիք շաղկապ ինչ).

Պատմեցին, եւ ասեն, բայ հուր ինչ մեք անդր ոչ գտաք։ Զի ասէր, բայ բազմաց ի ձէնջ են ընտանիք առ մեզ։ Ասաց անձն իմ, բայ բաժին իմ է նա։ Եւ ասացէք, բայ ընդէր. (՟Բ. Մակ. ՟Ա. 20։ ՟Ժ՟Բ. 24։ Ողբ. ՟Գ. 24։ Մաղ. ՟Բ. 14։ (ուր չիք շաղկապ ըստ յն. այլ միայն բայդ՝ ասել)։)


Բայ

cf. Բա;
cf. Բամ.

· Calfa

NBHL (1)

Պատմեցին, եւ ասեն, բայ հուր ինչ մեք անդր ոչ գտաք։ Զի ասէր, բայ բազմաց ի ձէնջ են ընտանիք առ մեզ։ Ասաց անձն իմ, բայ բաժին իմ է նա։ Եւ ասացէք, բայ ընդէր. (Բ. Մակ. Ա. 20։ ԺԲ. 24։ Ողբ. Գ. 24։ Մաղ. Բ. 14։) (ուր չիք շաղկապ ըստ յն. այլ միայն բայդ՝ ասել)։


Բայ, ից

s. gr. verb;
word, speech, discours;
cf. Բայոց.

· Calfa

NBHL (1)

Պատմեցին, եւ ասեն, բայ հուր ինչ մեք անդր ոչ գտաք։ Զի ասէր, բայ բազմաց ի ձէնջ են ընտանիք առ մեզ։ Ասաց անձն իմ, բայ բաժին իմ է նա։ Եւ ասացէք, բայ ընդէր. (Բ. Մակ. Ա. 20։ ԺԲ. 24։ Ողբ. Գ. 24։ Մաղ. Բ. 14։) (ուր չիք շաղկապ ըստ յն. այլ միայն բայդ՝ ասել)։


Բայց

conj.

but, yet, notwithstanding, however, nevertheless, though, still;
save, except, without;
— եթէ, except;
unless;
— միայն, if, provided, with the exception of, excepted, but, hesides;
if not;
— ասկայն, yet, however, nevertheless.

· Calfa

NBHL (1)

Ա՛յլ է եւ կրկին շաղկապ.


Բան, ներ, նեար

s.

thing;
cf. Բան.

· Calfa

NBHL (4)

ԲԱՆ ՈՒՆԵԼ կամ ԱՌՆԵԼ, կամ ԿԱՊԵԼ. ռմկ. խօսք կապել, կամ դնել. Ուխտ դնել.

Բան կապեալ առ գիսն՝ ոչ երբէք ծովագնացութեամբ մակաշրջել փայտիւք. (Մագ. ԼԴ։)

Ի բանի արարեալ զբղաստոս սենեկապետ արքայի. (Գծ. ԺԲ. 20։)

ԸՆԴ ԲԱՆԻՒ ԱՌՆԵԼ. կր. ԼԻՆԵԼ, ԿԱԼ. Բանագրել. կապել, իլ.


Բանադրանք, նաց

s. pl. excommunication, anathema.

· Calfa

NBHL (1)

ἁνάθεμα, ἁφορισμός separatio, excommunicatio Դնելն եւ դնիլն ընդ բանիւ եկեղեցական կապանաց եւ արգելման, նզովք. հատումն կամ որոշումն ի հաղորդութենէ.


Բանադրեմ, եցի

va.

to excommunicate, to anathematize.

· Calfa

NBHL (1)

ἁναθεματίζω anathema declaro, excommunico Ընդ բանիւ առնել. կապել. նզովիւք արգելուլ եւ որոշել յեկեղեցական հաղորդակցութենէ.