that does not grow, decreasing.
Ելով աճական մարմինն՝ այժմ անաճիցն հաւանի ստորակայիլ։ Որպէս անաճ մարմին, քար եւ երկաթ ... Եղեալ անուանակոչութիւն անմարմնոց եւ մարմնոց, աճականաց եւ անաճից. (Մագ. ՟Ժ՟Ա. եւ Մագ. քեր.։)
Գուբն ոչ բղխէ զջուր, այլ միայն զժողովեալն պահէ անաճ. (Գէ. ես.։)
cf. Անաճ.
cf. Անաճ.
celibacy.
cloudless, clear, serene.
shameless, unblushing, impudent;
audacious, insolent.
Յանամօթս ժպրհելով. (Նեղոս.։)
without shame, impudently;
audaciously.
Անամօթաբար հրաժարեալք ի փրկական խորհրդազգածութենէ. (Դիոն.։)
cf. Անամօթանամ.
Անամօթել յայնպիսի իրս։ Յէ՞ր վերայ այնչափ անամօթեալ ժխտիցիս. (Ոսկ. մտթ. եւ Եբր.։)
impudence, audacity, effrontery.
Սատանայ յայնժամ եմուտ ի նա յանամօթութենէն. (Ոսկ. յհ.։)
Եւ ժտութիւն. համարձակ թախանձանք.
invariably, immutably, constantly.
ἁναλλοίωτος. sine immutatione Առանց այլայլութեան. անփոփոխապէս. եւ անշարժ.
cf. Անայլայլակ.
ἁναλλοίωτος, ἁνετερείωτος, immutabilis, alterationis expers. Որ ոչն այլայլի. անփոփոխելի. անյեղլի. անշարժ. անվրէպ. անփոփոխ. տէյիշիլմէզ, թէղայիւրսիւզ.
invariability, immutability.
unmarried (woman).
Չունօղ զայր. ամուրի. չեւ ամուսնացեալ, կամ բաժանեալ յառնէ. առանց էրկան. էրսիզ. ἠ ἅγαμος, innupta.
abandoned, forlorn, helpless.
Որում ոչ լինի այցելութիւն վրէժխնդրութեան. ըստ կամի գործօղ՝ անողորմ.
inanimate, lifeless;
impersonal.
Մարմին եթէ արտաքուստ շարժի, անանձն է. իսկ եթէ ի ներքուստ, անձնաւոր. (Նիւս. բն.։)
Մարմին անանձն եւ անմիտ ոչ ընդունի յինքն տրտմութիւն։ Յորժամ եղեւ մարդ միածինն, ո՛չ անանձն եւ անմիտ մարմին առեալ, այլ շնչաւոր յաւէտ։ Ընդ անձնաւոր մարմնոյ, եւ ո՛չ անանձին զինքն անճառաբար միացուցեալ։ Որք Ապողինարի կարծեօքն պատրեալք, ասելով անանձն եւ անմիտ գոլ զմիաւորեալն ընդ բանին մարմինն. (Պրպմ. ստէպ։)
unconfined, wide, large;
disagreeable.
Յիշատակէ զանանձուկ եւ զանսէր ժամանակն գեհենին. (Ոսկ. յանդամալոյծն.։)
anonymous;
ignoble.
Անուն եւ ծածուկ տանջանք (դժոխոց). (Վրք. հց. ՟Դ։)
inseparable, indivisible.
ἁχώριστος, inseparabilis, inseparatus Որ չունի զատանիլ անջատիլ. անբաժանելի. անբաժան. անմեկնելի. այրըչմազ, նամէֆրուգ.
ԱՆԱՆՋԱՏ ըստ փիլիսոփայից ասի այն ինչ, որում անհնար է բաժանիլ յէութենէ իրին կամ ենթակային. որպէս բանականութիւնն ի մարդոյ, կամ սեւութիւնն յեթովպացւոց.
cf. Անանջատ.
Անանջատելի պատահումն՝ խաժակնութիւն։ Ի տարբերութեանցն են ոմանք անջատականք, եւ ոմանք անանջատելիք. (Պորփ.։)
indivisibly.
ἁδιαιρέτως, ἁμερίστως, sine divisione. Առանց անջատելոյ. անբաժանաբար.
that passes not away, eternal;
impassable.
ԱՆԱՆՑ. Որ ինչ չանցանէ ժամանակաւ. անվախճան. յաւիտենական. յաւէժական. մշտնջենաւոր. ἅπειρος, infinitus. չանցնօղ, վերջ չունեցօղ. կէչմէզ, էպէտի.
cf. Անանց.
Հատուցանելոց ես զանանցական վրէժս տանջանաց. (Եղիշ. ՟Բ։)
Բաժանեցին զիս մեղք իմ յանանցական աշխարհէդ. (Վրք. հց. ձ։)
cf. Անանց.
unfatigued, fresh;
easy, not difficult;
easily, without fatigue or trouble.
Անաշխատ ընկալաք զպատկերին արժանաւորութիւն. (Լծ. կոչ.։)
banished or driven from his country;
captive, enslaved;
strange, foreign.
Որ չէ ի նոյն աշխարհէ կամ գաւառէ. տարաշխարհիկ. օտարական. նժդեհ. պանդուխտ. դրսեցի. տաշրալը, եճնեպի, զարիպ, եապանճը.
Գալ դնել զորդիսն իսրայէլացւոց յանաշխարհիկս իւրեանց. (՟Ա. Մակ. ՟Գ. 4.) այժմու յն. ի կորուստ. ἁπώλεια , այլ ըստ մեզ՝ ἁπολίτης, qui civis esse desiit.
Հրաժարեալն յաշխարհէ. միայնակեաց.
impartial, showing no respect of persons, upright, disinterested, just, fair, righteous, exact;
strict, austere, severe, rigid, rigorous;
cf. Անաչառաբար.
cf. Անաչառաբար.
impartiality, disinterestedness, uprightness, justness, sincerity;
strictness, rigour, austerity, severity.
Վրէժ առնուլ անաչառութեամբ. (Եղիշ. ՟Ե։)
Շարժեն ի բարկութիւն, անաչառութիւն զնոյն ասելով. (Լմբ. սղ.։)
cf. Անաչեայ.
pure, unmixed, neat, unadulterated.
Բաժակ քո որպէս անապակ արբեցոյց զիս։ Բաժակ ի ձեռին Տեառն՝ գինի լի անապակ արկեալ։ Ա՛ռ զբաժակ գինւոյս անապակի այսորիկ։ Յանապակէ բարկութեան բաժակին։ Գաղտնացուցեալս անապակաւ. (Սղ. ԻԲ. 5։ ՀԴ. 9։ Երեմ. ԻԷ. 15։ Յայտ. ԺԴ. 10։ ՟Գ. Մակ. ՟Ե. 1։)
Նմանութեամբ՝ որպիսի եւ իցէ անխառն կամ անմասն ի հակառակէ իմեքէ. զուտ. սոսկ. լոկ. պարզ՝ (բարի կամ չար, յոյժ ազնիւ, կամ կարի յոռի)
incorruptible;
pure, chaste, inviolate.
ԱՆԱՊԱԿԱՆ ՄԱՐՄԻՆ ասի Քրիստոսի՝ ի սուրբ խորհրդեան եւ յերկինս, զի է այժմ ի փառաւորեալ վիճակի. իսկ ըստ նախկին վիճակի յերկրի՝ որպէս անփուտ ի գերեզմանին, որպէս անախտ, կամ հեռի յանգոսնելի կամ ի հարկեցուցիչ կրից. զի զամենայն կամաւ կրեաց։
Իբր անապականութեամբ. եւ յաւէժաբար.
Մինչեւ ցայժմ անապական նորայն պատմին մարգարէութիւնք. (Պիտ.։)
incorruption;
purity, chastity.
Եւ ոչ ապականութիւն զանապականութիւն ժառանգէ. (՟Ա. Կոր. ՟Ժ՟Ե. 50=54։)
cf. Անապաշաւ.
Տանջանքն անվախճան, եւ ժամանակն անապաշխար. (Վրք. հց. ԻԶ։)
impenitence, obduracy.
solitary, eremitical;
hermit, anchorite.
to cause to be deserted, to lay waste, to unpeople.
dissolute, debauched, libertine, licentious, wanton, lewd;
prodigal, profuse.
Զանառակ որդին մերձեցոյց ի հայրենի ժառանգութիւնն. (Նար.։)
Զայս մի ըստ միոջէ թուել զանառակն կորուստ (պատուոյ, իշխանութեան, եւ ընտանեաց) ոչ է հարկաւոր. մարթ է իմանալ որպէս անօրինակ, մեծ յոյժ։
debauchery, dissoluteness, libertinism, excess, disorderly life, wantonness, lasciviousness, lust;
unchastity, prostitution.
without a guide or chief, indirected.
Առաքէ յաշխարհս Հայոց՝ իբր անառաջնորդ զսա վարկուցեալ։ Դժուարին վարկուցեալ զանառաջնորդն լիներ. (Խոր. ՟Գ. 10. 48։)
impregnable, inexpugnable
Շինեաց իւր շիրիմ յոյժ անառիկ. (Նոննոս.։)
unspeakable, ineffable.
ԱՆԱՍԵԼԻ. Զոր չէ՛ օրէն ասել. անվայելուչ. անպատշաճ. անարժան. անըլմազ. աննըլմասը նա լայըգ.
brutally, coarsely.
Յորժամ ուտէ, մեղմութեամբ (կերիցէ,) եւ մի՛ անասնաբար. (Վրք. հց. ՟Բ.)
brutal, rude, ill-mannered.
Ի ձեռս բժշկացն (եւեթ) զյոյսն ունել, եւ ի նոցանէ զառողջութիւն՝ անասնաբարոյ է. (Բրս. հց.։)
unnatural knowledge of a beast, bestiality.
Յորժամ զառն զչար գիտասցէ զանասնագիտութեան. (Մխ. դտ.։)
cf. Անասնախառն.
cf. Անասնագէտ.
irrational;
animal, brute.
Զգազանս, եւ զանասունս։ Ամենայն անասնոց, եւ ամենայն թռչնոց երկնից, եւ ամենայն գազանաց վայրի։ Մեծատուն յոյժ՝ անասնով եւ արծաթով։ Արդարն ողորմի անասնոյ իւրում։ Որոց անասնոց մատչէր արիւնն։ Իբրեւ զանխօս անասունս. եւ այլն։
Իբրեւ զանբան անասունս ի գերութիւն վարէին։ Իբրեւ անբան անասուն՝ ժանեօք մանրեալ ուտէին. (Յհ. կթ.։)
atheistic, atheist;
ungodly, irreligious.
Զանաստուած բարս, կամ զխնդիրս։ Անաստուած ժամանակ (երիտասարդաց). (Սարգ.։)
atheism;
ungodliness, irreligion.
Աղբիւր ամենայն անիրաւութեանց անաստուածութիւն է. (Փիլ. ՟ժ. բան.։)
immaculate, without sin, innocent, irreproachable;
clear, refined;
intact, pure, whole, perfect.
Յանեղծ եւ յանարատ եւ յանթառամ ժառանգութիւնն։ Պահեաց անարատ զսուրբ տեղի իւր. (՟Ա. Պետ. ՟Ա. 4։ ՟Բ. Մակ. ՟Ժ՟Ե. 34։)