Definitions containing the research ժողով : 1588 Results

Հանդիսանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to enter the lists, to fight, to wrestle, to vie with;
to labour hard, to strive, to endeavour, to try, to attempt;
to signalize or distinguish oneself, to render oneself illustrious, to be celebrated, renowned, to be made public with praise;
to show one's courage or mettle, to figure, to shine;
to assemble at a public festival or ceremony, to celebrate;
քաջայաղթ —, to make stupendous conquests, to do or work wonders;
յաղթող —, to remain victorious;
յաղթող — իրիք, to be victorious over, to be conqueror.

NBHL (2)

ՀԱՆԴԻՍԱՆԱԼ. Դիմել, հասանել, ժողովիլ ի հանդէս, ի պարակցութիւն, ի տօնակցութիւն.

Հանդիսացեալք ժողովուրդք. (Լմբ. ստիպ.։)


Հանդիսապէս

See full entry →

adv.

in a procession, with pomp, gloriously.

NBHL (1)

Հրապարակաւ. յայտնի եւ երեւելի օրինակաւ կամ բազմութեամբ ժողովոյ. պարակցութեամբ. միաբան։


Հանդիսարան, աց

See full entry →

s.

lists, arena;
court of justice;
gallery, saloon;
exhibition;
scene, spectacle.

NBHL (1)

ἁγωνιστήριον locus certaminis θέατρον theatrum, spectaculum βουλευτήριον praetorium, concio. Տեղի հանդիսի. ատեան. մրցարան. ասպարէս, տեսարան. տեսլարան. ժողովարան. խորհրդարան. ժողով.


Հանեմ, նի

See full entry →

va. arith.

to draw or pull out, to take away, to abstract, to remove, to displace;
to dislodge;
to rise, to lift up, to carry up;
to divulge, to let out, to publish;
to offer, to present;
to subtract, to take away;
— զքառակուսի արմատ թուոյ, to extract the square root of a number;
— իրաւունս, to do justice to;
— առնուն չար, to defame, to decry, to slander, to belie;
— յաչաց, to cause to lose the favour or affection of;
— յաչաց ժողովըրդեան, to render unpopular;
ի վեր —, to inform of, to discover, to disclose, to reveal, to unveil, to unmask;
— ընդ աշխարհ, to publish, to divulge every where;
ի բանս —, to delude, to beguile, to seduce, to betray, to deceive;
յինքն —, to appropriate to oneself, to take possession of, to assume wrongfully;
— ինչ յոք, to ascribe, to attribute, to impute;
— յոք զպատճառս ամենայն չարեաց, to accuse of every evil;
— յոք զիմն, to apply to;
ի բաց —, to exclude;
to scatter;
to send back or away, to dismiss, to discharge;
— բռնի or բռնաբար, to extort, to wrest, to seize by force, to take by violence;
— յարմատոց, to root up, to extirpate;
*— զթեփ, to scale;
to pearl or decorticate seed;
— զվրէժ քինուն or — զփոխարէն չարեացն, to avenge oneself, to be revenged;
to turn the tables upon;
— օգուտ, to turn to account, to profit by, to derive benefit from, to avail oneself of, to improve;
— հետեւանս, to desume a consequence;
— զոք ի ձեռս ուրուք, to give, to deliver up;
— զօրս, to levy soldiers, troops;
— աւուրս, զգիշերն, to pass the days, the night;
— աւուրս բազումս, to remain a long time;
— ի ժառանգութէնէ, to dispossess;
— յայլ լեզու, to translate into;
— ողջակէզ, to sacrifice;
— լեզու, to put out one's tongue;
to loll out one's tongue;
վիճակ —, to draw, to cast lots;
— զկարասիս, to unfurnish, to strip;
— զկինն, to repudiate;
— կանանց զյօնսն, to paint one's eyebrows;
— զջուր, to draw water, to draw up, to fetch up;
— ի նաւէ, to disembark;
to land, to set on shore;
— ճանապարհի, դրան, to lead to, to run into, to abut or end in;
— առ ոք, to present, to introduce;
— զսուրն ի պատենից, to unsheathe;
— ընդ սուր, to put to the edge of the sword;
— զհոգին, to give up the ghost, to expire, to die;
— զօրհնութիւն, to bless, to praise;
հա՛ն զիս աստի, take me out of this.


Հանճարեղ, աց

See full entry →

adj. s.

full of wit, of ingenuity, of sense, witty, ingenious, intelligent, wise, sensible, clever, clear-sighted, judicious, prudent, right-minded;
—եղ այր, a genius, man of great parts, of rare talent;
—եղք, men of wit.


Հապա

See full entry →

adv.

cf. Հապ.

NBHL (1)

Հապա խօսել սկսան՝ որ եկեալ էին ի թագաւորէ անտի։ Հապա զօրաժողով լինէր ապողոնիսս։ Յառաջ ինքն նահատակեցաւ, հապա զօրքն միագունդ զկնի փողեցան. (՟Ա. Մակ. ՟Բ. 17։ ՟Ժ՟Զ. 6։)


Հաս, ից

See full entry →

s.

ripeness, maturity;
arrival, coming;
tax, duty, dues;
income, rent;
funds, annuity;
gift, offering;
ի — գալ, to arrive at maturity, to ripen, to grow ripe, to mature.

NBHL (1)

Զժամանակի շրջաբերութիւն որոշէ յառաջ ճանապարհաւ, եւ ժողովէ առ միմեանս հասիւք. (Դիոն. ածայ.։)


Հասարակաց

See full entry →

adj.

common, public;
cf. Հասարակ.

NBHL (1)

Հասարակաց արարիչ տէր, կամ հասարակաց բնութիւն, օրէնք, բարին, բանտ։ Հասարակաց եղբայրութեանն։ Հասարակաց ժողովրդեանն. (Յճխ.։ Խոսր.։ Նար.։ Լմբ.։ ՃՃ. եւ այլն։)


Հասարակական, ի, աց

See full entry →

adj. s.

common, public, general;
ordinary;
communist.

NBHL (1)

Հասարակական նախիր ի հասարակէ ժողովեալ. (Նիւս. կազմ.։)


Հաստատութիւն, ութեան

See full entry →

s. chem. adv.

stability, firmness, solidity, fixedness, consistence;
constancy, resolution;
strengthening, consolidation, confirmation;
prop, stay, support, base;
affirmation, assertion, acknowledgment, authorization, certifying, approbation, ratification;
solidification;
— երկնից, the firmament;
— մտաց, constancy, firmness of purpose;
— առնուլ, to be vouched for, of a certainty, to prove true, to be confirmed, attested, certified;
հաստատութեամբ, cf. Հաստատ;
հաստատութեամբ եդեալ էր ի մտի, he was resolved, he has taken a resolution, he decided to.

NBHL (1)

Հաստատութիւն խաղաղութեան։ Ընկեցին ի բաց զհաստատութիւնս իւրեանց եւ զդաշինս։ Ամենայն հաստատութեամբ ետու հրաման։ Հաստատութեամբ զօրութեամբ իմոյ։ Ո՞վ եկաց ի հաստատութեան տեառն։ Բեկանեմ զհաստատութիւն հացի։ Թագաւոր հանճարեղ՝ հաստատութիւն ժողովրդոց։ Հաստատութիւն իմ եւ ապաւէն իմ դու ես։ Ետուր նմա օգնական զեւայ, հաստատութիւն նմա զկինն նորա։ Եհաս թագաւորն յիրացն հաստատութեան վերայ.եւ այլն։


Հարազատ, աց

See full entry →

adj. s.

legitimate, authentic, genuine;
true, frank, sincere;
intimate, cordial;
related, near, familiar;
brother;
հարազատ որդի, legitimate son.

NBHL (1)

Քրիստոսաժողով հարանց, եւ հարազատից եղբարց. (Տօնակ.։)


Հարեւանցեմ

See full entry →

va.

to pass quickly, to skip, to omit, to pass over in silence.

NBHL (1)

Հարեւանցիկ առնէին ժողովուրդքն. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 4։)


Հարիւրապատիկ

See full entry →

adj.

centuple, a hundredfold, hundred times as much.

NBHL (1)

Յաւելցէ տէր ի ժողովուրդն՝ որչափ ենն՝ հարիւրապատիկ։ Հարիւրապատիկ առցէ.եւ այլն։


Հարկահան, աց

See full entry →

s.

tax-collector, tax-gatherer.

NBHL (1)

φορολόγος exactor եւ tabellarius. Որ հանէ ի հպատակաց զհարկ արքունի, որպէս եւ զայլ տուրս կամ զպարտս. հարկաժողով. հարկապահանջ. հարկապետ.


Հարկանեմ, հարի

See full entry →

va. mus.

to beat, to strike, to give or deal a blow;
to strike or sweep the chords of the lyre, to vibrate, to touch, to play or perform on;
to ring;
to knock, to thump;
to prick, to bite;
to wound, to hurt, to harm;
to knock down, to beat to death, to kill;
to spoil, to taint, to gnaw, to eat away;
to ill-treat, to punish, to abuse;
to strike against, to shock;
to feel remorse;
to pay tribute;
to write down, to put into writing, to set down;
— զքաղց եւ զծառաւ, to stay hunger;
to quench, slake or allay thirst;
— այսոյն պղծոյ, to possess with a devil;
ի շամփուր —, to spit, to put on the spit;
— զոք ի ցից, to empale;
— ի մահ, — զոք յոգի, to give the death-blow, to despatch, to slay, to kill;
— ի գլուխն, to cause a headache;
— գինւոյ ի գլուխն, to mount to the head;
to intoxicate;
տաւիղ կամ ջութակ —, to harp, to play on the harp or violin;
խորան —, to set up a pavilion;
— զմիմեանս, to strike one another, to knock against each other;
to come in collision, to collide, to come into contact with;
— ընդ միմեանս, ընդ միմեանս — համեմատութեամբ, to compare, to confront with;
— զճանապարհս, to go, to be on a journey, to travel;
մարտ ընդ միմեանս —, to fight, to combat, to make war;
— զպատերազմ, to gain the battle, to conquer;
— զթշնամին, to beat the enemy, to discomfit, to defeat, to rout;
— հուր զտամբ, to set a house on fire;
— գաւազանաւ, to cudgel, to cane, to whip, to thrash, to belabour;
խրախոյս խընդութեան —, to shout with joy;
— զպէտս ուրուք, to supply the needs of, to provide or furnish the needful;
— զմիտս, to strike, to impress;
— զամանակ, to beat the measure;
զծայրս —, to dawn, to rise;
— զանձն, to be afflicted, grieved, mournful, desperate;
ընդ միտ —, to think, to reflect;
—նէ զդաւիթ սիրտն իւր, հարեալ գտանի ի խղճէ մտաց, David is struck by or eaten up by remorse;
ընդէ՞ր —նէ զքեզ սիրտ քո, why is your conscience afflicted and why is your heart heavy within you ?
արեւն ընդ ծայրս —նէր, the sun gilded the mountain tops;
ժանգն —նէ զերկաթ, rust consumes iron;
կօշիկ իմ —նէ զոտս, my shoe pinches.

NBHL (1)

Օձ դարանակալ ի ճանապարհի՝ հարկանել զգարշապար երիվարի։ Առաքեաց օձո կոտորիչս, եւ հարկանէին զժողովուրդն. (Ծն. ՟Խ՟Թ. 17։ Թուոց. ՟Ի՟Ա. 6։)


Հարկատու, աց

See full entry →

adj.

tributary;
vassal;
liege, subject;
ածել ի —ս, — առնել, to subject to tribute, to render tributary;
— լինել, to be tributary.

NBHL (1)

Եղիցի ամենայն ժողովուրդն հարկատուք եւ հնազանդեալք քեզ։ Եղեւ նմա հարկատու։ Իշխան աշխարհի եղեւ հարկատու։ Ած զնոսա սողոմոն ի հարկատուս. (Օր. ՟Ի. 11։ Դտ. ՟Ա. 30։ Ողբ. ՟Ա. 1։ ՟Բ. Մնաց. ՟Ը. 8։)


Հարկաւոր, աց

See full entry →

adj. s.

necessary, important, essential;
intimate;
ministering, serving;
necessaries.


Հարսնացուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to marry, to join in wedlock, to give or take in marriage.

NBHL (1)

Վասն մովսէսի, պօղոսի եւ այլն, ասի, զժողովուրդ կամ զեկեղեցին Հարսնացուցանէր աստուծոյ. հարսնացոյց քրիստոսի. (Լմբ. ովս. եւ Լմբ. սղ.։)


Հարցափորձութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Հարցափորձ.

NBHL (1)

Ոչ ժողովք իրաց ինչ հարձափորձութեան. (Ոսկ. ես.։)


Հաւ, ուց

See full entry →

s.

bird;
hen;
cock;
grandfather;
beginning, rise, origin;
-ք, poultry;
ձագ հաւու, վառեկ, chicken, poult;
աղբ —ուց, hen-dung;
վանդակ —ուց, hen-coop;
դադարք —ուց, hen-roost, hen-house;
վաճառական —ուց, poulterer;
վաճառանոց —ուց, poultry-market;
միս —ու, fowl;
— խորովեալ, roast fowl;
—ն գրգռայ, the hen clucks;
եւ խօսեցաւ —, and the cock crowed.


Հաւանական, ի, աց

See full entry →

adj.

persuasible, likely, probable, plausible;
— է, չէ —, it is likely;
unlikely.

NBHL (1)

Միաձայնեալ ժողովուրդն՝ զամէնն եւ զհաւանականն ասիցեն. (Խոսր. որպէս թէ զայոն. (զի եւ արմատն Հաւան ձայնիս, երեւի այո՛. հա՛)։)


Հաւանեցուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to persuade, to induce to believe, to convince;
to advise, to induce to do.

NBHL (1)

Այնու հաւանեցուցեր զթշնամիսն մեր, եթէ դու ես՝ որ փրկես զմեզ։ Հաւանեցո՛ զկինն հեբրայեցի ուտել եւ ըմպել ընդ մեզ։ Հաւանեցուցին զժողովուրդն, զի խնդրեսցեն զբարաբբայ։ Հաւանեցուցանէին զնոսա կալ մնալ ի շնորհսն աստուծոյ.եւ այլն։


Սով, ու

See full entry →

s.

famine, dearth, scarcity, penury;
hunger;
ի —ու, by famine.

NBHL (1)

Եղեւ սով յերկրին։ Զօրացաւ սով յերկրին։ Եօթն ամ սովոյ։ Յերեսաց սովոյն։ Սպանանել զամենայն ժողովուրդս ի սովոյ, կամ ի սով (յն. ի սովու, այսինքն սովով)։ Մաշեալք սովով։ Կերակրել զնոսա ի սովի։ Ի սովի փրկեսցէ զքեզ ի մահուանէ։ Սովք եւ սրածութիւնք. եւ այլն։


Սովոր, ից

See full entry →

adj.

accustomed, used to, inured, trained;
customary, usual, habitual, wont;
familiar;
— լինել, to be accustomed or used to;
որպէս — էր, as he was wont to, as he was in the habit of.

NBHL (1)

Յոր սովոր էր զքարն ժողովել։ Սովոր էր դատաւորն արձակել, Որպէս սովոր էր՝ միւսանգամ ուսուցանէր զնոսա։ Որպէս եւ սովոր են սմանք.եւ այլն։


Սորսորեմ, եցի

See full entry →

vn.

to flow out often, abundantly;
to leave the ranks, to be dispersed, to disband.

NBHL (1)

Զաղաւաղել հնձողոցն, զսորսորել մանգաղին ափս ածեալ ժողովէր. (Ոսկ. ի հերոդ.) (իբրու թափիլ ի բերանոյ մանգաղին)։


Սուղ, սղից

See full entry →

adj. gr. s. mus.

little;
brief, short, succinct, concise;
*dear, high-priced;
short;
"an Armenian note;
— ինչ, իմն or մի, a little, cf. Փոքր ինչ, cf. Խուն մի, cf. Սակաւ մի;
— ինչ յառաջ, some time before;
— ինչ կանխագոյն, a little before;
— ինչ զկնի, some time after;
յաւելից այլ եւս — ինչ, one word more;
ի — բանս, — բանիւ, in few words;
— իշխանութիւն, իշխանք, cf. Սակաւապետութիւն."

NBHL (1)

Ժամանակ մահկանացուացս սուղ եւ անյայտ։ Սուղ ինչ գլուխս յինքենէ ի կանոնս ժողովոյն յաւելու. (Խոր. ՟Ա. 6։ ՟Բ. 87։)


Սպիտակազգեաց, եցից

See full entry →

cf. Սպիտակազգեստ.

NBHL (1)

Սպիտակազգեստ երիտասարդ տեսին։ Արս սպիտակազգեստ։ Ի կերպարանս առն սպիտակազգեստի։ Ի մի վայր եկեալ ժողովեսցին սպիտակազգեստք։ Սպիտակազգեստ լինէր. (Սկեւռ. յար.։ Հ=Յ. յնվր. ՟Ի՟Բ. Հ=Յ. յունիս. ՟Ժ՟Զ.։ Փիլ. տեսական.։ Վրք. սեղբ.։)


Սպիտակազգեստ, ից

See full entry →

adj.

dressed in white;
— քորք, Nuns consecrated to the Holy Virgin.

NBHL (1)

Սպիտակազգեստ երիտասարդ տեսին։ Արս սպիտակազգեստ։ Ի կերպարանս առն սպիտակազգեստի։ Ի մի վայր եկեալ ժողովեսցին սպիտակազգեստք։ Սպիտակազգեստ լինէր. (Սկեւռ. յար.։ Հ=Յ. յնվր. ՟Ի՟Բ. Հ=Յ. յունիս. ՟Ժ՟Զ.։ Փիլ. տեսական.։ Վրք. սեղբ.։)


Սպունգ, պնգի, պնգոյ, պունգի

See full entry →

s.

sponge;
սուտ —, bastard —, alcyonium;
— լսնոսկւոյ, spongy platina;
սրբել, ջնջել սպնգաւ, to sponge, to clean or wipe off with a sponge;
ընդ սպնգով ծածկել զերկաթ, զնետ, to admonish kindly, to warn gently.

NBHL (1)

Իբրեւ սպունկաւ իւիք յինքն հաւաքեալ ժողովէր. (Սանահն.։)


Ստանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to acquire, to gain, to obtain, to get;
to have, to possess, to hold;
to purchase, to buy;
to create;
վերստին —, to regain, to re-acquire, to recover;
փառս —, to achieve glory.

NBHL (2)

Ստացայ մարդ աստուծով։ Ագստակն եւ այրն՝ զոր ստացաւ աբրաամ յորդւոցն քետայ։ Ստացի՛ր զմեզ եւ զերկիրս մեր փոխանակ հացի։ Եւ ստացաւ յովսէփ զամենայն երկիրն եգիպտացւոց՝ փարաւոնի։ ժողովուրդ քո այս՝ զոր ստացար։ Կորուստ անձին իւրում ստանայ.եւ այլն։

Առաքես զոգի քո, եւ ստանաս զնոսա։ Այսպէս արասցէ խորանին վկայութեան ստացելոյ ի նոսա ի մէջ պղծութեանց նոցա։ ժողովուրդ՝ որ ստացեալ է, օրհնեսցէ զտէր.եւ այլն։


Ստորոգութիւն, ութեան

See full entry →

s.

predicament, class;
category, kind.

NBHL (1)

Յետ աստուծոյ (քահանայք) հովիւք եւ հեղինակ ժողովրդոց իրօք եւ անուամբք պարտին ստորոգութիւն ընդունել. (Սարկ. քհ.։)


Պախարակեմ, եցի

See full entry →

va.

to blame, to reprove, to rebuke, to reproach, to find fault with, to reprobate, to disapprove, to condemn, to censure.

NBHL (1)

Զկորուստ ժողովրդեան ոչ ցաւէին, զորոց եւ Ամովս պախարակէ. (Երզն. մտթ.։)


Պահակեր, աց

See full entry →

s.

overseer, surveyor;
tutor;
cf. Պահայոյզ.

NBHL (2)

Ո՞ւր են դպիրքն. ո՞ւր եւ խրատտուքն. ո՞ւր է որ ունի զհամար պահակերաց զմեծի եւ զփոքու ժողովրդեանն. (Ես. ՟Լ՟Գ. 18. ի լտ. ասի՝ վարդապետ տղայոց։)

Ո՞վ է՝ որ ունի զհամար պահակերացն, որ են գիշերապահքն. կամ որ համարի զվարիչս մեծի եւ փոքու ժողովրդեանն։


Պահեստ, ից

See full entry →

s. adj.

reserve;
keeping;
deposit, consignment;
maintenance, keep;
sequestration;
placed or kept in reserve;
— հօտք խաշանց, fattened sheep;
դնել ի —ի, to put in reserve, to reserve;
դնել ի —, to deposit, to consign;
to put in prison;
կալ or լինել ի — or ի —ի, to be in custody, in arrest, in prison.

NBHL (1)

Դիցես զնա (այսինքն զսափոր մանանային) առաջի Աստուծոյ ի պահեստ։ Դի՛ր զգաւազանդ Ահարոնի առաջի վկայութեանցն ի պահեստ։ Ետու ձեզ զպահեստ պտղոց իմոց։ Եղիցի ժողովրդեան իմոյ ի պահեստ ջուր սրսկման. (Ել. ՟Ժ՟Զ. 33։ Թուոց. ՟Ժ՟Է. 10։ ՟Ժ՟Ը. 8։ ՟Ժ՟Թ. 9։)


Պահպանեմ, եցի

See full entry →

va.

to guard, to preserve, to keep;
to protect, to guarantee, to sustain, to defend;
to shield, to screen, to secure or shelter from;
to maintain, to entertain;
— զանձն, to guard, to preserve oneself from;
— ի ցրտոյ, to screen from the cold.

NBHL (1)

Պահպանեա՛ զմեզ Քրիստոս Աստուած մեր։ Օրհնեսցի եւ պահպանեսցի, եւ այլն։ Պահպանեա՛ զժողովուրդս քո Քրիստոս. (Ժմ.։ Նար.։ եւ Շար. ստէպ։)


Պահպանեցուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

cf. Պահպանեմ.

NBHL (1)

Պահպանեա՛ զմեզ Քրիստոս Աստուած մեր։ Օրհնեսցի եւ պահպանեսցի, եւ այլն։ Պահպանեա՛ զժողովուրդս քո Քրիստոս. (Ժմ.։ Նար.։ եւ Շար. ստէպ։)


Պաղատանք, նաց

See full entry →

s.

supplication, imploration, instance, entreaty, prayer, invocation, request, solicitation;
rogation.

NBHL (1)

Նաեւ եպիսկոպոսացն ժողովեալ՝ պաղատանս մատուցանէին (հայրապետին). (Խոր. ՟Գ. 29։)


Պաճարանք, նաց

See full entry →

s.

the gaining or procuring one's livelihood;
subsistence, maintenance;
food, victuals;
means, way, remedy, expedient.

NBHL (1)

Զպաճարանս սնոտի շահուց՝ վնաս իւր վարկեալ։ Զառ եւ զաւար եւ զպաճարանս անասնոց բազմաց ի մի վայր ժողովեալ. (Յհ. կթ.։)


Պայծառացուցանեմ, ուցի

See full entry →

va. fig.

to clear, to brighten, to render brilliant, to give splendour;
to cause to shine, to render illustrious, to distinguish, to celebrate;
— զբանս, to render clear, to explain, to dilucidate.

NBHL (1)

Որ զժողովս ոչ ընչիւք, այլ սքանչելեօք զանազանութեան պայծառացուցանես. (Եւագր. ՟Խ։)


Պանդխտեցուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to cause to emigrate, to estrange, to convey, transport or remove from one's country, to cause to inhabit another place, to dwell elsewhere.

NBHL (1)

Զժողովուրդն պանդխտեցոյց ի Բաբելոն։ Զորս պանդխտեցոյց Նաբուքոդոնոսոր. (՟Բ. Եզր. ՟Ե. 12։ Նեեմ. ՟Է. 6։)


Պանդխտութիւն, ութեան

See full entry →

s.

condition of an alien or stranger;
emigration, transmigration, migration;
pilgrimage.

NBHL (1)

Ժառանգել քեզ զերկիր պանդխտութեան քոյ։ Ոչ կարէր երկիրն պանդխտութեան հանդարտել նոցա ի բազմութենէ ընչից իւրեանց։ Վարեսցի նա յոտից իւրոց ի պանդխտութիւն հեռաւոր։ Ի պանդխտութիւն եւ ի գերութիւն երթիցեն։ Որք էին ժողովեալք յելիցն պանդխտութեան։ Որք եկեալ էին ի գերութենէն որդիք պանդխտութեան.եւ այլն։


Պաշտեմ, եցի

See full entry →

va.

to adore, to worship;
to minister, to serve, to wait on;
to administer, to confer;
to officiate;
to provide, to furnish;
to exercise, to employ;
— զխորհուրդս, to administer the Sacraments;
— զծառայութիւն, to serve.

NBHL (1)

Պաշտեսջի՛ք զԱստուած ի լերինս յայսմիկ։ Տեառն Աստուծոյ քում երկիրպագցես, եւ զնա միայն պաշտեսցես։ Պաշտել զնա սրբութեամբ եւ արդարութեամբ։ Զոր պաշտեմն հոգւով իմով։ Պաշտիցէք զՏէր Աստուած մեր զամենայն ժամանակս։ Զոր դուք յանծանօթս պաշտէք։ Պատարագօք զերեսս սորա պաշտեսցեն մեծամեծք ի ժողովրդոց.եւ այլն։


Պաշտօնարան, աց

See full entry →

cf. Պաշտօնատուն.


Ուստեք

See full entry →

adv.

from some place;
— —, from several places, in all directions;
ամենայն —, on all sides;
from all quarters;
այլ —, այլուստ —, from another side, elsewhere, in or from another part;
բազում —, յոլով —, from many places;
often, in many ways;
ոչ —, ոչ — այլ —, from no other place, from no other part;
երկիւղ եւ ոչ —, no fear;
ոչ — է իշխանութիւն, եթէ ոչ յաստուծոյ, there is no power but from God;
ոչ գոյր — նմա պատերազմ, no war was undertaken in his time.

NBHL (2)

Յորժամ հայր սիրելի ուստեք գայցէ, արժանի որդիքն կառօք ընդ առաջ ելանեն։ Ուստեք ժողովէր հոնս։ Միթէ կասկա՞ծ ինչ ուստեք էր նմա. (Ոսկ. թես.։ Փարպ.։ Եզնիկ.։)

Եւ որ ուստեք ուստեք եկեալ հասեալ էին ի թիկունս օգնականութեան։ Ոմանք ուստեք ուստեք եկեալ ժողովեալ են։ Մոգպետք՝ որք գային ուստեք ուստեք. (Ագաթ.։ Զենոբ.։ Ճ. ՟Բ.։)


Ուստի

See full entry →

adv. conj.

whence, of which, of what;
whence ? from where ? from what place ? from whom ? from what ? so, for that reason, on that account;
well, then, consequently, in consequence;
— ճանաչես զիս, how comes it that you know me ?
— գաս, whence comest thou ?
— ես, whence are you ?
— է ինձ այս զի, how is it that it happens to me ? how is it that ?
— եւ, — եւ իցէ, from any place whatever, where you like.


Ուտիճ, տճաց

See full entry →

s. med. chem.

worm, moth, grub, caterpillar;
rust;
cancer;
corrosive-sublimate, protochloride of mercury;
— ցորենոյ, weevil;
— պանրոյ, maggot, mite;
— փայտի, pulsator, death-watch.

NBHL (1)

Ցեցոյ եւ ուտճի եւ գողոց ժողովես. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 20։)


Ուր

See full entry →

adv. conj.

where, whither;
while;
when, on;
where ? in what place ?
— զի, whereas;
— ուրեմն, hardly, scarcely;
at last, finally;
— ուրեք, where, in whatever place, wherever;
— եւ, — եւ իցէ, wherever, wheresoever, any where, no matter where;
— եւ իցեն, wheresoever they may be, wherever they are;
— եմ, — իցեմ ես, where am I ?
— է նա, where is he ?
— գնաց, where is he gone ?
— եւ ուստի՞ եկն, how and whence came he ?.

NBHL (1)

Եկեալ եկաց ի վերայ, ուր էր մանուկն։ Եկն ի նազարէթ, ուր սնեալն էր։ Ուր իցեն երկու կամ երեք ժողովեալ յանուն իմ, անդ եմ ես ի մէջ նոցա։ Եդ ի կռածոյ գերեզմանի, ուր չէր բնաւ զոք եդեալ։ Յերկրի, ուր ցեց եւ ուտիճ ապականեն։ Ուր գանձն ձեր է, անդ եւ սիրտք ձեր եղիցին։ Որդւոյ մարդւոյ ոչ գոյ՝ ուր դիցէ զգլուխ իւր.եւ այլն։


Ուրախ, աց

See full entry →

adj.

light-hearted, gay, merry, joyful, jocund, cheerful, sportive, playful;
— առնել, cf. Ուրախացուցանեմ;
— լինել, to be cheerful, delighted, to rejoice, to feel glad, to have pleasure;
to feed well, to feast;
— լեր, hail! joy be with you! God keep you!.

NBHL (1)

Ետես եւ ուրախ եղեւ։ Ուրախ լիցին սիրտք ձեր։ Ուրախ եղէ կամ եղաք։ Եւ արդ ուրախ եմ։ Ուրա՛խ եղէց յաստուած փրկիչ իմ։ Ուրա՛խ լեր յոյժ դուստր սիովնի։ Ուրա՛խ լեր բերկրեալդ, տէր ընդ քեզ։ Ուրախ էք անճառ եւ փառաւորեալ խնդութեամբն։ Ցնծացէ՛ք, եւ ուրա՛խ լերուք։ Ուրախ լերուք ի տէր։ Ուրախ եղեւ ամենայն տամբն։ Ուտէին եւ ըմպէին, եւ ուրախ լինէին։ Ուրախ եղէց ընդ բարեկամս իմ։ Ուրախ լինել առաջի տեառն զեօթն օր։ Ուրախ եղեւ անդ սամուէլ եւ ամենայն ժողովուրդն յոյժ։ Ուրախ լինէր հանապազ առատապէս.եւ այլն։


Ուրբաթ, ու

See full entry →

s.

friday;
աւագ —, Good Friday.

NBHL (1)

(պէսպէս ստուգաբանեալ ըստ հեռաւոր նմանութեան ձայնից յայլեւայլ ազգս) παρασκευή (որ է պատրաստութիւն՝ իմա՛ առ շաբաթն). parasceve, feria VI, dies veneris. Վեցերորդ օր եօթնեկի. օր կանխեալ քան զշաբաթ. եբր. եօմ շիշի. այսինքն օր վեցերորդ. ճիւմա, ճիւմահի. որպէս օր ժողովարանի.


Ուրոյն

See full entry →

adv. prep. adj.

separately, apart, aside, privately, severally;
without, except, excepting, save;
separate, different, distinct;
peculiar, particular, private, own, special, individual, proper;
— —, separately, distinctly.

NBHL (1)

Զմի մի ի նոցանէ ուրոյն ուրոյն ի վեց տապանս ժողովեալ էր. (Եղիշ. ՟Ը։)