indefinitely;
confusedly, indistinctly;
implicitly.
· Calfa
Որդի անդստին ի բնութենէ հօրն անճառապէս եւ անորոշաբար։ Որ առ աստուծոյ եւ ընդ աստուծոյ է անորոշաբար, եւ ոչ արտաքոյ նորա. (Սարգ. ՟բ. պետ. յռջբ։ եւ Սարգ. ՟ա. յհ. ՟Ա։)
that bears the name of another.
· Calfa
Զանուանակիրն շինեաց աստուծոյ՝ տաճար։ Զնսեմանուն վայրսն կեդարու՝ զանուանակիր կոչմանն իսմայէլի. (Նար. խչ. եւ Նար. առաք.։)
Մարկոս անուանակիրն արութեան. (զի մա՛ս, մա՛րիս, է ապու ըստ լտ. որպէս եւ մո՛ւրուս, է պատուար) (Նար. առաք.։)
to name, to call.
· Calfa
Տեսանողք անուանակոչեալք։ Այսու պարգեւօք անուանակոչեալ ժառանգք. (Նար. ՟Լ՟Գ. եւ Նար. առաք.։)
renowed, famous, illustrious;
— լինել, to become illustrious.
· Calfa
Յընտրելոցն թիւ անուանիք։ Անուան անուանին ի կոյտս բազմաց. (Նար. առաք. եւ Նար. մծբ.։)
name;
renown, glory, reputation, honour, title;
— բայի, nominative;
noun, substantive;
— շքոյ, title.
· Calfa
ὅνομα. nomen. Բառ, կամ ձայն նշանական՝ յայտարար ուրուք կամ իրիք. կոչումն իւրաքանչիւր էակի եւ անհատի՝ հասարակ կամ յատու յորջորջմամբ։ Հայ մեկնիչք քերականի ստուգաբանեցին, իբր Անունելի, յասելն.
Առաքէր զոմն վահրիճ անուն։ Հռուփանոս անուն։ Տիրայր անուն։ Վարդան անուն։ Վասակ անուն. եւ այլն. (Կորիւն.։ Եղիշ.։ Փարպ.։ Յհ. կթ. եւ այլն։)
Երթա՛յք ի քաղաքն՝ առ այս անուն (ոմն), եւ ասացէ՛ք ցնա. (Մտթ. ՟Ի՟Զ.18։)
Սոկրատէս, եւ այս անուն, եւ այն անուն առաքինիք։ (Զծնունդս) ծնողացն, զայսր անուան կամ զայնր անուան. (Փիլ. նխ. եւ Փիլ. ՟ժ. բան.։)
Երթիցո՛ւք յայս անուն քաղաք, (Յկ. ՟Դ. 13։)
Դու գաս ի վերայ իմ սրով, եւ ես գամ ի վերայ քո անուամբ տեառն զօրութեանց։ Օրհնեալ եկեալ անուամբ տեառն։ Զոր խօսիցի մարգարէն յանուն իմ։ Յանունքո զօրութիւնս բազումս արարաք։ Մկրտեցէ՛ք զնոսա յանուն հօր, եւ որդւոյ, եւ հոգւոյն սրբոյ։ Յանուն աստուծոյ։ Յանուն յիսուսի. եւ այլն։
Կոչեաց աստուած յանուանէ զբեսելիէլ։ Առէ՛ք զհամար ըստ թուոց, յանուանէ ըստ գլխոցն նոցա։ Զամենեսեան զնոսա յանուանէ կոչէ։ Զիւր ոչխարսն յանուանէ կոչէ։ Ողջո՛յն տաջիք սիրելեաց մերոց իւրաքանչիւր յանուանէ. եւ այլն։
that makes sweet;
confectioner.
· Calfa
Գինի անուշարար կուսից. (Զաք. ՟Թ. 17։)
cf. Անուս.
· Calfa
Սքանչելի ուսուցիչ (է), որ զանուսմունս եւ զծանրամիտս վարժել կարասցէ. (Կլիմաք.։)
uneatable, unfit for food.
· Calfa
Էշ եւ յաւանակ՝ յանուտելի անասնոց։ Յանմաքրոցն եւ յանուտելեացն. (ՃՃ.։ Ածաբ. ծն.։)
ingenuousness, goodness, simplicity of character.
· Calfa
Անզգայութիւն իցէ քոյդ անմեղութիւն. (Իսիւք. եւ Օգոստ. եւ Սիմաք.) բայց կայ եւ յն. չարութիւնն։
Երիս սիւնս կանգնեսցեն, անչարութիւն, զպահս, զիմաստութիւն. (Կլիմաք.։)
want of symetry, disproportion.
· Calfa
Որպէս գեղեցկութիւն՝ չափակցութիւն է մասանց եւ անդամոց եւ գունոց, այսպէս եւ տգեղութիւն է նոցունց. (Մաքս. ի դիոն.։)
immensity;
enormity;
superfluity, superabundance, exuberance;
immoderation, intemperance.
· Calfa
Ի բաց փախչել յերկաքանչիւրոց անչափութեանց. (Նիւս. երգ.։ Խոսր.։ Սահմ. ՟Դ. ՟Ի։)
unadorned, simple, plain, unpolished.
· Calfa
Հաց անպաճոյճ, եւ աղ՝ խորտիկ։ Տուն անպաճոյճ, եւ զգեստն նոյնպէս դուզնաքեայ, եւ առանց պաճուճանաց. (Փիլ. տեսական.։)
without answer;
— առնել, to confound.
· Calfa
Որք սպանին զանձինս իւրեանց բարեպաշտ հոգւով, անպատասխանի կան. (Կլիմաք.։)
that loves not war, peaceable.
· Calfa
Տիւ (կոչէ) զանպատերազմ առաքինութիւնն։ Անպատերազմ կանխէ յիմացուածս աստուծոյ. (Լմբ. սղ.։)
dishonoured, dishonourable, abject, base, vile;
dishonourably, vilely;
— դրամ, false money.
· Calfa
Յանպատիւ ծառայութենէն արտաքս ելեալ գտար. (Բրս. գոհ.։)
Զիջաւ ի խոնարհութիւն, եւ յանպատիւ առաքինութիւն։ Նեղութիւն որովայնի անպատիւ եւ անվայելուչ սպասք. (Կլիմաք.։)
impudent, disrespectful, irreverent, immodest, shameless;
impudently, without shame, irreverently, disrespectfully.
· Calfa
Անպատկառ դիմօք, անդանդաղ ճեպով։ Անպատկառ խօսնակք։ Անպատկառ յանդիմանիչ. (Նար. խչ. եւ Նար. առաք. եւ ՟Ձ՟Ը։)
effrontery, impudence, shamelessness;
irreverence, disrespect.
· Calfa
Հետեւեալ լինի զեղխութեան՝ անկարգութիւն, անպատկառութիւն, անպարկեշտութիւն. (Արիստ. առաք.։)
cf. Անպատեհ.
· Calfa
Զտերունի գանձն յանպատշաճ ձեռս մատնէ։ Զմանկունս տգէտս եւ զանպատշաճս՝ քահանայութեան վիճակեցաք. (Լմբ. պտրգ.։)
to dishonour.
· Calfa
Մի՛ անպատուեր զնա. (Սիրաք. ՟Գ. 15։)
Ամենայն մարգարէ յիւրում գաւառի անպատուի։ Յանպատուիլ մի՛ խռովիք. (Կլիմաք.։)
irreverence;
dishonour.
· Calfa
Ընդ կուսութեան զծնունդն, եւ ընդ անպատուութեան՝ եւ որ քան զամենայն պատիւս բարձրագոյն։ Դարձուցեր զերեսս քո, եւ անպատուութեամբ լցաք. (Ածաբ. յայտն. եւ Ածաբ. կարկտ.։)
Ամենեւին բռնադատեա՛ զբնութիւնդ ի վերակացուին մերոյ պատուական անպատուութիւնն, ի հարկանելն եւ ի սաստելն եւ այլն. (Կլիմաք.։)
insupported, unprotected, abandoned.
· Calfa
Անպատսպար վայրս ունէր քաղաքն. (Լաստ. ՟Ժ՟Թ։)
unprepared, unfurnished, unprovided;
յանպատրաստից, without preparation, unawares, unexpectedly;
cf. Յանկարծակի.
· Calfa
Մի՛ տապ տօթոյն յանպատրաստս պահուն զարմատս հատեալ ցամաքեցուսցէ. (Նար. ՟Ձ՟Բ։)
Եկն եհաս յանպատրաստիցն ի վերայ քաղաքին։ Յանպատրաստիցս, որպէս ասացաք. (Ճ. ՟Ա.։)
to be busy, to be occupied.
· Calfa
Ոչ առաքեցին յանտիոք. վասն զի առ երուսաղէմացիսն անպարապացեալ էին. (Ոսկ. գծ.։)
without rampart, unwalled.
· Calfa
Քաղաք անպարիսպ. (Թուոց. ՟Ժ՟Գ. 20։ Առակ. ՟Ի՟Ե 28։)
Յաղագս մահուան ամենայն մարդիկ ի քաղաք անպարիսպ իցեն բնակեալ. (Ոսկիփոր.։)
immodest, unchaste, indecent, bawdy, obscene;
dissolute, debauched;
—ս, indecently.
· Calfa
ἅσεμνος, incastus, impudicus, inhonoratus, ἁκάθαρτος, immundus, impurus. Օտար ի պարկեշտութենէ. անհամեստ. անամօթ. եւ Անվայելուչ. անմաքուր. աղտեղի. անսուրբ. անդէպ. էտէպսիզ, փիս, եագըշըգսըզ, պէթ.
immodesty.
· Calfa
Հետեւեալ լինի զեղխութեանն՝ անկարգութիւն, անպատկառութիւն, անպարկեշտութիւն. (Արիստ. առաք.։)
cf. Անպարոյր.
· Calfa
Պարունական ամենայնի, իսկ ինքն անպարունակելի։ Անպարունակելին թաքնութիւն. (Դիոն.։)
cf. Անպարունակ.
· Calfa
Պարունական ամենայնի, իսկ ինքն անպարունակելի։ Անպարունակելին թաքնութիւն. (Դիոն.։)
unblamable, innocent;
not due;
— առնել՝ կացուցանել, to clear, to acquit.
· Calfa
Զանպարտսն պարտաւոր մահու արարեալ։ Եւ ես անպարտ եւ ատաքոյ մեղադրութեան մնացից. (Յհ. կթ.։)
Մեք յանպարտս զմարդիկ սպանանէաք, եւ սա յաշխարհի զմեռեալս յարուցանէր. (Եղիշ. երէց.։)
useless, vain, frivolous, insignificant;
vile, abject, miserable, despicable, worthless;
— առնել, to render useless, to spoil;
յանպէտ, յանպէտս, vainly.
· Calfa
Անպէտ դատաւոր, կամ քաղաքապէտ. (Ճ. ՟Բ.։)
without a crown.
· Calfa
Գնացաք անպսակք, քանզի ոչ մարտեաք օրինօք. (Միսայ. խչ.։)
unprofitable, useless;
unfertile, unfruitful, barren;
un-profitably, uselessly.
· Calfa
Զիա՞րդ բարի ծառ ոստս անպտուղս արձակեաց. (Կլիմաք.։)
Զանպտուղսն արդարութեան ցամաքեցուսցէ զփուշսն. (Ագաթ.։)
careless, remiss, negligent;
easily.
· Calfa
Լռութիւնն՝ անջան առաքինութիւն. (Սարգ. յկ. ՟Դ։)
to separate, to detach, to disjoin, to disunite;
to uncouple.
· Calfa
Անջատաք (կամ անջատեցաք) մեք ի նոցանէ. (՟Ա. Մակ. ՟Ա. 12։)
cf. Անջուր.
· Calfa
Անջրդի իբրեւ զանապատ։ Յերկիր անջրդի։ Յանջրդի ճանապարհի։ Յանջրդի գբոյ։ Աղբերք անջրդիք։ Ամաք անջրդիք. եւ այլն։
intermedium, space, interval, interstice;
partition, boundary.
· Calfa
Զոր միութիւն քրիստոնէից խրատեցաք հեթանոսաց ընդդէմ ցանկ արկանել, զայն միմեանց անջրպետ ձգեմք։ Անջրպետ ձգել զթշնամութիւնն։ Զխռովութիւնն անջրպետ սիրոյն ձգել։ Յայս զբաղանացս անջրպետ լինի նմա բազում անգամ սատանայ. (Լմբ. ատ.) եւ (Լմբ. պտրգ.) եւ (Լմբ. սղ.։)
to separate, to cutoff, to shut out, to exclude.
· Calfa
Անջրպետեաց աստուած ի մէջ ջրոյն. եւ ի մէջ ջրոյն։ Անջրպետել կամէր ընդ նոսա եւ ընդ քաղաքն։ Անջրպետիցէ ձեզ վարագոյրն ի մէջ սրբութեանն, եւ ի մէջ սրբութեան սրբութեանցն։ Անջրպետել ի մէջ սրբութեանցն, եւ եւ ի մէջ պարսպացն յօրինուածոյ տաճարին։ Եւ ահա կառք հրեղէնք եւ երիվարք հրեղէնք, եւ անջրպետեցին ի մէջ երկոցունց. (Ծն. ՟Ա. 7։ ՟Ա. Մակ. ՟Ժ՟Բ. 36։ Ել. ՟Ի՟Զ. 33։ Եզեկ. ՟Խ՟Բ. 20։ ՟Դ. Թագ. ՟Բ. 11։)
space, interval;
separation, partition.
· Calfa
Ելանեմն անջրպետութիւն ցուցանէ, եւ առաքեմն՝ չանջրպետութիւն. (Սեբեր. ՟Է։)
Սա արկ լիր անջրպետութեան, որ ընդ քաղաքն եւ ընդ մեհեանն։ Սակաւաւոր ժամանակի անջրպետութիւն. (Եւս. քր. ՟Ա։)
without limit;
indefinitely;
indeterminately.
· Calfa
Թէ ոք անսահման խօսէր, որպէս զբազմախօս արգելուին զնա արտաքոյ վանիցն. (Կլիմաք.։)
to listen, to obey, to give ear to, to acquiesce, to yield, to consent, to submit;
չ-, to turn a deaf ear, to refuse consent, to disobey.
· Calfa
Անսայ (այսինքն յանձն առնու) եւ զվարելն եւս ի հոգւոյն, եւ մարտ ապտերազմի տալ ընդ թշնամւոյն։ Բարութեանց պատճառք հաւանելեացն, զոր օրինակ չարեաց պատճառաք նոյն է չանսալեացն. այսինքն չանսացողաց. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 13. 23։)
Որոց եւ ոչ ա ժամանակ մի անսացաք հնազանդութեանն. (Գաղ. ՟Բ. 5։)
Ի սեբաստացւոց քաղաքին անսայր՝ հաւաքել զնիւթ վարդապետութեան. (Խոր. ՟Բ. 77։)
without bridle, without reins;
unbridled, unrestrained;
unruly, ungovernable.
· Calfa
Արտաքուստ անսան կացոյց զձեզ սուր. (Ածաբ. կարկտ.։)
cf. Անսասան.
· Calfa
Անսասանելի հաստատութիւն, կամ ուղղութիւն։ Հիմամբ անսասանելեաւ։ Անսասանելի շաղկապք սիրոյ. (Նար. ՟Լ՟Բ. ՟Հ՟Ե. Նար. առաք.։)
cf. Անսաստ.
· Calfa
Արտաքոյ անյագ սահմանին հանէ զմեզ (բանս) յանսաստելի անդունդս արշաւանաց իւրոց. (Վեցօր. ՟Զ։)