Definitions containing the research ամ : 10000 Results

Բարդեմ, եցի

See full entry →

va.

to accumulate, to hoard;
to bind up;
to compound, to conjoin.

NBHL (2)

Դիզի բարդեցի։ Բարդիմ, եւ անդրէն տոչորիմ։ Բարդելոց ի վերայ միմեանց։ Բարիք բարդեցեալ։ Նամակ բանիւք բարդեցեալ։ Բարդեցան կուտեցան շրջանակք ամացս։ Բարդեցեր զհոտ բուրման անուշահոտ սրբութեան. (Նար.։)

Առնելն՝ զամենայն օգուտս հոգեւորականս յինքեան բարդեալ ունի. (Սարգ. յկ. ՟Է։)


Բարդութիւն, ութեան

See full entry →

s.

accumulation, heap;
composition, formation.

NBHL (1)

Աճումն սրտմտութեան, բարդումն ոխակալութեան։ Մոռացումն մահու, բարդումն ամբարհաւաճութեան. (Կլիմաք.։)


Բարեասաց

See full entry →

adj.

that speaks well of others.

NBHL (1)

Ընթանան աստի եւ անտի շուրջանակի բարեկամք եւ բարեասացք. (Վեցօր. ՟Է։)


Բարեացապարտ

See full entry →

adj.

well deserved, worthy, obliging.

NBHL (1)

Ամենայն բարեաց պատճառ, ամենայն բարեացապարտն Մարիամ. (Ճ. ՟Գ.։)


Բարեաւ

See full entry →

adv.

well, right;
safely;
— եկիք, be welcome;
— նմա՜, adieu ! — մնալ ասել, to bid farewell, to take leave;
to renounce, to forsake.

NBHL (4)

(ի գործիականէ բառիս Բարի) καλῶς bene Բարւոք, բարիոք (որ է իբրու բարեօք) լաւ. եւ Ողջամբ. բարով, աղէկ.

ԲԱՐԵԱՒ կամ ԲԱՐԵՕՔ ՄՆԱԼ ԱՍԵԼ. χαίρειν εἱπεῖν valedicere, negligere Հրաժարիլ, հրաժեշտ տալ սիրով. մնաս բարով՝ կեցի՛ք բարով ըսել, ընել.

Որոց բնութիւնն ոչ փութացաւ (յուսումն) առ կարգեալ ամօքդ, բարեաւ մնալ ասելով՝ թողուլ։ Այնոցիկ բարեաւ մնալ ասել. (Պղատ. օրին. ՟Է. ՟Ը։)

Բարեօք մնալ ասացեալք (խնդրոյս զաստուածոց՝) առ օրէնս միւսանգամ դարձցուք. (Պղատ. օրին. ՟Թ։)


Բարեբախտ

See full entry →

adj.

fortunate, lucky;
prosperous, happy, favourable, propitious.

NBHL (2)

Բարեբախտ ճոխութեամբ զիւրեանցն վարեն ժամանակ կենաց. (Պիտ.։)

Շնորհաւոր եւ բարեբախտ առ ամենեսեան երեւելին. (Սարգ. յկ. ՟Թ։)


Բարեբախտիկ

See full entry →

cf. Բարեբախտ;
բարեբախտիկ լինել, cf. Բարեբախտիմ.

NBHL (2)

Ըստ ժամանակին չարաբախտ զոք լինել, եւ բարեբախտիկ. (Իգն.։)

Բարեբախտիկ եղեալ քաջափառութեամբ՝ հանդիպի ամենայն խնդրոցն. (Խոր. ՟Գ. 48։)


Բարեբախտաբար

See full entry →

adv.

fortunately, happily, luckily.

NBHL (1)

εὑτυχῶς feliciter, prospere, τυχηρῶς forte Իբրեւ բարեբախտ. յաջողութեամբ. աջողակի. ըստ բախտի.


Բարեբախտութիւն, ութեան

See full entry →

s.

fortune, happiness, prosperity, chance, destiny.

NBHL (2)

εὑτυχία, εὑτύχημα, εὑπραγία fortuna secunda, felicitas, prosperitas Ունելն զբարի կամ զյաջող բախտ. երջանկութիւն. յաջողութիւն. բարօրութիւն.

Բարեբախտութիւն ո՛չ է արժանի կարծել զմարդոյ առողջութիւն։ Որ բարեբախտութեամբ են յաջողեալք, եւ որ ի վատաբախտութեան են. (Փիլ.։)


Բարեբան, ից

See full entry →

adj.

that praises.

NBHL (1)

Բարեբան գովութիւնք միմեանց, եւ թշնամական ձաղութիւնք. (Պիտ.։)


Բարեբանեմ, եցի

See full entry →

va.

to bless, to praise.

NBHL (4)

εὑτυχέω benedico, laudo Բարիս խօսել կամ ասել. գովել. օրհնել.

Լուտացեալք՝ բարեբանեմք (այսինքն զորս բամբասեցին զմեզ՝ օրհնեմք). (Առ որս. ՟Ը։)

Սիրելիք բազմաց, եւ բարեբանեալք յամենեցունց. (Իգն.։)

Բարեբանեալ է եւ այս իմաստ հոգեւոր։ Զարմանալի մասամբք երանեալք եւ բարեբանեալք. (Նար. ՟Կ՟Ա. եւ Նար. առաք.։)


Բարեբանութիւն, ութեան

See full entry →

s.

benediction praise, encomium.

NBHL (3)

Բարկութեանն՝ զհեզութիւնն ... թշնամանաց՝ զբարեբանութիւն. (Յճխ. ՟Ի՟Բ։)

Շատխօսութեամբ անցուցանեմք զժամանակ բարեբանութեանն. (Սարգ. ՟ա. պ. ՟Թ։)

Իսկ միաշաբաթն է բարեբանութեան օր, եւ աշակերտացն բազմութեան զեկսն յԵրուսաղէմ բարեբանելով. (Մամբր.։)


Բարեբաշխ

See full entry →

adj.

beneficent, bounteous, that does good, liberal.

NBHL (1)

Իւղոյն բարեբաշխ բացատրութեամբ ի մասունս եօթանց առաջադրութեանց գնդիցն վառելոց. (Նար. ՟Ղ՟Գ։)


Բարեբաշխութիւն, ութեան

See full entry →

s.

bounty, benefit, favour, liberality.

NBHL (1)

Խնամովք աջոյդ բարեբաշխութեան առ իս ժամանեալ. (Նար. ՟Կ՟Բ։)


Բարեբաստ

See full entry →

cf. Բարեբախտ.

NBHL (2)

Զանիրաւութիւն եւ զամբարհաւաճութիւն ունելով՝ ոչ արդեօք բարեբաստ է, այլ եղկելի լինել հաւաստի. (Պղատ. օրին. ՟Բ։)

Պա՛րտ է զաստուածայինն խնդրել (պատճառ) յամենայնի ի սակս բարեբաստ կենցաղոյս ստացման. (Պղատ. տիմ.։)


Բարեբաստիկ

See full entry →

cf. Բարեբախտ.

NBHL (2)

Մասնիկ մակբայացուցիչ ի վերջէ, իբրու Պէս, (որ եւ պրս. վար) կա՛մ է եզականն բառիս Բարք, որպէս եղանակ, կերպ, եւ կամ է նոյն ընդ ձայնիս Իբր, իբրեւ, իբրու։

Բարեբաստիկ վայելչանաց ամբարումն. (Պիտ.։)


Բարեբաստութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Բարեբախտութիւն.

NBHL (1)

Բոլոր կենցաղոյս բարեբաստութիւն։ Այսդունակ յաջողեալ բարեբաստութեամբ։ Զդրացեաց զերջանիկ տեսանելով զբարեբաստութիւնս. եւ այլն. (Պիտ.։)


Բարեբարոյ, ի, ից

See full entry →

adj.

goodnatured, good-tempered, civil, benign, affable, kind.

NBHL (4)

ԲԱՐԵԲԱՐՈՅ εὑήθηος, εὑγνώμων bonis moribus, proba mente praeditus , ἁγαθός, -θή bonus, probus, benignus, -a որ եւ ԲԱՐԵԲԱՐՔ ասի. ՈւՆօղ զբարի բարս, կամ զանոյշ բարոյս. քաղցրաբարոյ, հանդարտ, բարեսէր, մարդասէր. եւ Մարդասիրական. բարի. բարեսիրտ, կակուղ՝ անուշ՝ աղէկ.

Խաչակցութեամբն Քրիստոսի ըստ աւազակին բարեբարոյի. (Յհ. իմ. եկեղ.։)

Եթէ առ թշնամիսն բարեբարոյ գտանիմք. (Սարգ. ՟ա. պետ. ՟Ժ։)

Առատացուցեալ նմա զամենայն ... ըստ անդստին բարեբարոյ մտաց իւրոց։ Զոր բարեբարոյ տեսութեամբ զնա նախ ընկալեալ. (Յհ. կթ.։)


Բարեբեր

See full entry →

adj.

productive of good, fruitful, fertile, abundant.

NBHL (2)

Ի յամուլ երկրէ այսօր բուսաւ մեզ բարեբեր բոյսն բարի. (Շար.։)

Բուսեալք ի բարեբեր որթոյն։ Մերձ եկեալ էին բարեբեր ժամանակին. (Վրդն. ծն.։)


Բարեբողբոջ

See full entry →

adj.

that has good suckers, shoots or sprouts.

NBHL (1)

Երեւացաւ ցամաքն հանդերձ բարեբողբոջ բոսօք եւ տնկօք. (Յհ. գառն.։)


Բարեբոյս

See full entry →

adj.

that produces good fruit fruitful;
good-natured.

NBHL (2)

Կամ՝ Բարւոք բուսեալ. գովելի ըստ բուսոյ բարուց. ընտիր.

Կեղծաւորք միշտ զճշմարիտս յանդիմանեն՝ իբրեւ զխոշորս վարուք եւ խիստս մարդկան՝ յօրինադրել, եւ զինքեանս բարեբոյս եւ վշտակից (համարին). (Մխ. առակ. ՟Ժ՟Զ։)


Բարեբուղխ

See full entry →

adj.

that causes good to come forth.

NBHL (1)

ԲԱՐԵԲՈՒՂԽ կամ ԲԱՐԵԲՈՒԽ. Որ բղխէ զբարին. կամ ի բարւոյ եւ բարւոք բղխեալ.


Բարեբուն

See full entry →

adj.

naturally good, that has a good disposition, humane.

NBHL (2)

ἁγαθοφυής natra bonus Որոյ բունն կամ բնութիւնն է բարի. ի բնէ կամ բնութեամբ բարի. բո՛ւն բարի, որ տիրապէս է միայն Աստուած. բո՛ւնը աղէկ.

Այսպէս ասաց բարեբունն բան, ես բարի եմ (կամ առատ եմ). (Դիոն. ածայ.։)


Անսպառութիւն, ութեան

See full entry →

s.

inexhaustible state.

NBHL (2)

Հոգիդ սուրբ ճշմարտութեան բղխեալ առ ի քէն անսպառութեամբ (այսինքն անհատաբար)։ Յարակայ զենեալ անսպառութեամբ (այսինքն անծախապէս). (Նար. ՟Ժ՟Գ. ՟Խ՟Է։)

Որ ի հանդերձեալսն է անսպառութեամբ. (Խոսր.։)


Անսպի

See full entry →

adj.

unscarred.

NBHL (3)

Որ չունի սպիս, վէրս, նշան վիրաց. անարատ. ամբիծ. եարասըզ, զէրէսիզ, փերէսիզ, լեքեսիզ.

Անսպի ոչխար, կամ կերպարան. (ՃՃ.։)

Լեառն՝ որ է կուսական արգանդն, անսպի մնաց եւ անթերանալի. (Համամ առակ.։)


Անստացուած, ից

See full entry →

adj.

without means, without property, poor.

NBHL (1)

ἁκτήμων. nihil possidens, inops, pauper. Ոյր ոչ գոն ստացուածք. անինչ. աղքատ, մանաւանդ կամաւորն.


Անստեղծ, ից

See full entry →

adj.

uncreated

NBHL (3)

Ոչ կեղծեալ, չհնարեալ ստութեամբ.

Զանստեղծ բանս եւ զճշմարտութեամբ համարձակութիւն ախորժէ (աստուած). (Իսիւք.։)

Անտեսս մանրկութեամբ, եւ անստեղծ կենդանիս. (Պղատ. տիմ.։)


Անստին

See full entry →

adj.

without breast or udder;
without milk.

NBHL (1)

ԱՆՍՏԻՆ հնչեալ ԱՆԸՍՏԻՆ. Ոյր ոչ գոն կամ չեւ են ի վեր երեւեալ եւ լցեալ կաթամբ ստինք. ծիծ՝ կամ կաթ չունեցօղ.


Անստուեր, աց

See full entry →

adj.

unshadowed, unclouded, clear, light.

NBHL (5)

ἅσκιος. umbra carens, inopacus, lucidus, clarus. Ուր չիք ստուեր, կամ մթութիւն. անաղօտ. լուսաւոր. պայծառ. ուր որ շուք չկայ. քէօրկէսիզ, նուրանի, րուշէն.

Անստուեր ծագումն, կամ նշոյլք, կամ բոց, կամ պայծառութիւն։ Արեւ անստուեր. (Նար.։)

Կամ իբր Անհովանի.

Նմանութեամբ, Անպատրուակ, գերապանծ, վսեմ, անխափան, յայտնի, եւ այլն.

Անստուեր իմաստութիւն, կամ յիշատակ, յոյս, փառք։ Անստուեր եւ անապական զճշմարտութեանն բան ամենայն ազգաց ծանուցին. (Նար.։)


Անստութիւն, ութեան

See full entry →

s.

veracity, without falsehood.

NBHL (3)

Արժա՛ն է ընդունել զանստութիւն մտացն խոստովանեցելոյ։ Իմացեալ լինի ոչ դուզնաքեայ եւ յայլոցն անստութեամբ եսովպոս. (Փիլ. լին. եւ Փիլ. լիւս.։)

Ի կողմն անկանել ճանապարհին՝ զոր հալածէրն, որ է նոյն ինքն ճշմարտութիւնն, անստութեամբ գնալով ի նմա. (ՃՃ.։)

Որպէս եւ ուսաք իսկ ի բնական արանց, որ անստութեամբ տան հաւանութիւ իմաստնասէր մարդոյ. (Եղիշ. խաչել.։)


Անսրբութիւն, ութեան

See full entry →

s.

uncleanness, impurity.

NBHL (2)

Ոչ իւիք ունելով անսրբութեան վարս։ Անսրբութեանն զսրբութիւնն ի ներքս ամբարել. (Յճխ. ՟Ժ՟Ա. ՟Ի՟Գ։)

Զանսրբութիւնս իմ իմանալով՝ ողբամ հանապազ. (Եփր. խոստով.։)


Անսրտնութիւն, ութեան

See full entry →

s.

good-humour, mildness.

NBHL (2)

Սկիզբն առնէ ողորմածութեան, կամ անսրտնութեան։ Ո՞ւր է քո անսրտնութիւն. (Լմբ. սղ.։)

Անսրտնութեամբ եւ աննախանձ բարոյիւք. (Մխ. դտ.։)


Անսփոփելի

See full entry →

cf. Անսփոփ.

NBHL (1)

Անսփոփելի վտանգ, կամ լալումն. (Նար. ՟Լ՟Ա. ՟Հ՟Թ։)


Անվախճան, ից

See full entry →

adj.

endless, eternal.

NBHL (2)

Գիր համարոյն ... անվախճան կատարած յաւուրս քառասուն ձգտէր. (՟Գ. Մակ. ՟Դ. 12.) յն. զանկատար առեալ կատարած։

Անվախճան հատուցմունք, կամ արքայութիւն. կամ կորուստ, պատուհաս. նախատինք. սպանդ, վիշտ. (Ագաթ.։ Փարպ.) (Նար.։)


Անվաճառ

See full entry →

adj.

unsaleable.

NBHL (2)

Սիմոն կախարդն զանվաճառ շնորհսն հոգւոյն վաճառաւ արծաթոյ գնել կամէր. (Կոչ. ՟Ղ։)

Անվաճառելի լինել զեկեղեցոյսն կամի. (Մխ. դտ.։)


Անվայելուչ

See full entry →

cf. Անվայել.

NBHL (3)

Անվայելուչ խենեշութիւն, կամ պատահմունք, կամ յարձակումն. (Նար. ՟Ղ՟Բ։) (Իգն.։)

Անվայելուչ դէմք, կամ ստուեր ամօթոյ. (Սարգ. ՟ա. պ. ՟Դ։ Նար. ՟Ժ՟Թ։)

Անվայելուչք եւ վատափառք. (Պիտ.։ (զոր մարթ է իմանալ եւ Զրկեալ ի վայելից կամ ի վայելմանց։))


Անվայելչութիւն, ութեան

See full entry →

s.

indecency, impropriety;
deformity.

NBHL (1)

ἁπρέπεια. indecentia, dedecus, αἱσχύνη, pudor, ignominia. Անպատշաճութիւն. անտեղութիւն. տգեղեութիւն. ամօթ.


Անվայրափակ

See full entry →

adj.

unlimited, unbounded;
incomprehensible.

NBHL (2)

Անվայրափակ զօրութեամբ. (Ագաթ.։)

Որ անվայրափակդ ես յամենայն արարածոց. (Զքր. կթ.։)


Անվան

See full entry →

adj.

that cannot be repulsed or put to flight, invincible, impregnable.

NBHL (1)

Անվան սուրբ արձան։ Անվան ամրացեալ. (Նար. խչ. եւ Նար. մծբ.։)


Անվանելի

See full entry →

cf. Անվան.


Անվաստակ

See full entry →

adj. adv.

indefatigable;
idle, lazy;
without fatigue.

NBHL (4)

Որ ոչ կամի վաստակիլ, այսինքն աշխատիլ. պղերգ. անգործ. չաշխատօղ, ծոյլ. չալըշմազ.

Անարդիւն. յետնեալ ի պիտանի գործոց, կամ ի վարձուց ըստ վաստակոց. անշահ. անօգուտ. եմէկսիզ. ֆաիտէսիզ.

Առանց վաստակելոյ, այսինքն յոգնելոյ, կամ աշխատելոյ.

Կամիցի անջան եւ անվաստակ կերակրել. (Եւագր. ՟Ի՟Ե։)


Անվար

See full entry →

adj.

uncultivated.

NBHL (3)

Իբր Ոչ վարեալ կամ չհերկեալ եւ ոչ ցանեալ. վարուցան չեղած, չբանած. գըր. եապանի. կամ Անվայր, որպէս Անշէն, եւ որպէս Չունօղ զտեղի կամ զպէտս կարեւորս. (զի տարտամ են գրութիւնքս, եւ իմաստքս առաջիկայ.)

Զամս չորս պահէ ի տառապանս անվար եւ անհանգիստ. (վրդն. պտմ։)

Ապականեաց ամենայն մարմին զճանապարհս. զի անվար կենաց խառնավար է մարմին. (Փիլ. լին. Ա. 99։)


Անվարժ, ից

See full entry →

adj.

inexperienced, rude, unpractised, unskilled, unexercised.

NBHL (2)

ἁδάμαστος. indomitus. Ոչ վարժեալ. անուս. անմարզ. անկիրթ. տրմուղ. չսորված. չիկրթուած. ալըչմամըշ, աճամի, թօյ, թէրպիէսիզ.

Բամբասիցէ իբր զանվարժս ոմանս. (Խոր. ՟Ա. 1։)


Անվարժութիւն, ութեան

See full entry →

s.

unskilfulness, inexperience.

NBHL (1)

Անվարժութիւն՝ անբաւ աղէտ։ Ոյք անվարժութեամբ դերեւանան. (Պիտ.։)


Անվարկ

See full entry →

adj.

unforeseen, unexpected;
vile, without esteem.

NBHL (1)

իբր ա. Անսակ, անպայման, անչափ. կամ Անկարծելի.


Անվարձ

See full entry →

adj.

without salary, unpaid;
without merit or recompense.

NBHL (3)

ἅμισθος. mercedis expers եւ gratuitus. Ոյր կամ ուր չկայցէ վարձ. անպտուղ. եւ Որ ինչ լինի առանց վարձուց ձրի. իւճրէթսիզ, միւֆթ.

Բժշկութիւն անվարձ եւ ինքնամատոյց. (Առ որս. ՟Է։)

Յամենայն կորուստ հաւատարիմ լինել եւ անվարձ։ Անվարձ եւ զայս հրամայէ. (Մխ. դտ.։)


Անվաւեր

See full entry →

adj.

invalid, null, illegal, insufficient;
apocryphal;
— առնել, to invalidate.

NBHL (4)

Անվաւեր եւ փոփոխական ամենայն ինչ եղեւ։ Սոցա տառապանքն եւ հեծութիւնն անվաւեր առնէ զհեշտութիւնն. (Շ. ատեն.։) (Լմբ. սղ.։)

Փարթամութիւն մեր այսմ գործոյ է, զոր պօղոս անվաւեր առնէ. այսինքն ի դերեւ հանէ. (Ոսկ. գծ.։)

Անվաւեր պատմութիւն քաղդէացւոց. (Սամ.։)

Ի քակտումն աղանդոյ անվաւեր չարափառութեանն։ Առանց հաւատոց՝ ամենայն ինչ անվաւեր է. (Ի գիրս խոսր.։)


Անվաւերական, ի, աց

See full entry →

cf. Անվաւեր.

NBHL (1)

Անվաւերական մատենագրութիւն։ Մատեանք աստուածեղէնք, կամ անվաւերականք (արտաքինք)։ Ամենայն գործառնութիւնք նոցա անվաւերականք. (Մագ. ՟Ե. ՟Ժ. լ։)


Անվեհեր

See full entry →

adj. adv.

intrepid, fearless, courageous, bold;
intrepidly, fearlessly, boldly.

NBHL (4)

(լծ. հյ. անահ, անվախ. որ եւ յն. ա՛ֆօվօս. իսկ լտ. իմբիճէր անպղերգ) ἅοκνος, impiger, ἁνυπέρθετος, cunctationis nescius, ἅφοβος, intrepidus. Արի եւ փոյթ. ժիր եւ մտադիւր. աչալուրջ. որ չէ վատ եւ թոյլ. անյապաղ. անդանդաղ. անկասելի. եւ Աներկբայ. աներկիւղ. համարձակ. անպատկառ. գօրգմազ, սէրպէսթ, ճէսուր.

Անվեհեր երագութեամբ կրթեալք. (Խոր. ՟Գ. 68։)

Առանց յապաղելոյ. արագ արագ. անդանդաղ. փութով. արիաբա, եւ մտադիւր սիրով. համարձակ. աներկբայ.

Անվեհեր մատուցանէ զիւր պատուիրանապահսն յիւր բնութիւնն։ Առաջի ամենեցուն անվեհեր քարոզել. (Ագաթ.։)


Անվերակացու

See full entry →

adj.

without inspector, without superintendent.

NBHL (2)

Ամ մի անվերակացու լեալ. (Սամ.։)

Զայլն ամենայն (մասունս զոհին) թողուլ աննուէր եւ անվերակացու. (Սարկ. լուս.։)