that has received God;
received or accepted of God, agreeable to God.
ὀ, ἠ θεόδοχος, θεούδοχος deicapax, deum suscipiens եւ θεόληπτος deocaptus, divino numine afflatus Որոյ ընկալեալ է յինքն զԱստուած եւ է օրինակաւ. աստուածունակ. աստուածակիր. աստուածազգեց. աստուածարեալ.
Այսօր սիմէոն աստուածընկալ՝ երեւեալ աթոռ քերոբէական. (Գանձըն։)
Աստուածընկալ իմացութիւնք։ Ոմն յաստուածընկալ մարգարէիցն։ Աստուածընկալ եւ աստածային օրհնաբանօղ կոչիւր (յեռոթէոս). (Դիոն.։)
chosen of God.
θεόκριτος divino iudicio electus Ընտրեալ յԱստուծոյ. աստուծմէ ընտըրւած.
Վերահռչակեն աստուածընտիր պատուով (գիրք զՄովսէս). (Դիոն. թղթ.։)
Աստուածընտիրն նոյ հաւատով կազմէր զտապանն. (Եպիփ. ծն.։)
that has the wisdom of God, instructed by heaven.
Ամենայն աստուածիմաստքն, եւ ծածուկ խորհրդոցն մարգարէք (այսինքն գուշակք, թարգմանք). (Դիոն. երկն.։)
oracle;
cf. Աստուածախօսութիւն.
Յաւուրսն յայնոսիկ սպառեալ էին աստուածխօսութիւնք. (Իգն.։)
Ի բեմբի աւետարանն զաստուածխօսութիւնն քրիստոսի առ սուրբս ցուցանէ. (Տօնակ.։)
Ոչ խնդայ ընդ Աստուած խօսելովն, խթեալ ի խղճէ մտացն, որ դատէ զնա անարժան աստուածխօսութեան՝ վասն զբաղանացն. (Լմբ. պտրգ.։)
Son of God.
Ոչ այլ իւիք հնար է մատչել առ աստուածորդին, թէ ոչ անմեղութեամբ եւ սրբութեամբ։ Սոքա կատարեցին զկամս աստուածորդւոյն, եւ աստուածորդին ձգեաց զնոսա առ ինքն. (Ագաթ.։)
Գնա՛ գնա՛ աստուածորդիդ պարսից։ Աստուածորդիդ պարսից, ահա հայր քո եւ Աստուած (կրակն), ընդէ՞ր զանգիտես. (Խոր. ՟Գ 55։)
divinity;
deity;
God.
Ի նմա բնակէ ամենայն լրումն աստուածութեան մարմնապէս. (Կող. ՟Բ 9։)
Ոչ ընկալաւ փոփոխումն յաստուածութենէ իւրմէ. (Ագաթ.։)
Պարեգօտք Յոսեփու թաթաւեցաւ արեամբ, բայց մարմին նորա ինչ ոչ վնասեցաւ. սոյնպէս եւ զմարմին տեառն մերոյ կալան, եւ ոչ զաստուածութիւն նորա. (Եփր. ծն.։)
Առ ձգեաց նախ աստուածութիւնն զյակովբ առ ջրհորն։ Ետես Մովսէս, թէ զօրագոյն է զէնն՝ զոր ետ աստուածութիւն։ Աստուածութիւն յայտնեցաւ ի վերայ զոհից։ Քրիստոս բան Աստուծոյ գոլով, ի Մարիամայ մարդ ծնանի ... յԱստուծոյ, եւ ի կուսէ Քրիստոս։ Մարիամ ծնաւ զաստուածութիւն՝ ամենայն արարծոցս զանհամեմատելին. (Եփր. ծն.։ Եփր. ել.։ Եփր. ղեւտ.։ Եփր. աւետար. եւ այլն։)
Շրջէր հոգի աստուածութեան ի վերայ ջուրցն. (Ագաթ.։)
Զպատուական գլուխն դնէ ի գանձարանս աստուածութեան. (Յհ. կթ.։)
Դու ինքն աստուածութիւնդ մարդացեալ ըթներցար։ Գովաբանի առ ի նոցանէ սուրբ աստուածութիւն. (Նար. ՟Ղ՟Գ. եւ Նար. կուս.։)
Յարմարապէս աստուածութեան որովայնի սպաս տանին. (Ածաբ. ծն.։)
goddess.
Առնէր զոհս աստուածոցն եւ աստուածուհեաց. (Ճ. ՟Ա.։)
Նոքա եւ զյարութիւնն Աստուած ոմն գոլ կարծէին, իբրու սովորեալք արուս ոմանս աստուածս, եւ էգս աստուածուհիս պաշտել. (Ոսկ. գծ.։)
that has received or embraced God.
Ի չքնաղ նկարակերպութենէ աստուածունակ դիմացն. (Ճ. ՟Ա.։)
instructed by God.
Զի դուք ինքնին իսկ աստուածուսոյցք էք առ զմիմեանս սիրելոյ. (՟Ա. Թես. ՟Դ 9։)
heavenly, by God, of God, divinely.
մանաւանդ ՅԱՍՏՈՒԱԾՈՒՍՏ. θεόθεν divinitus Առ ի յԱստուծոյ. յԱստուծոյ անտի. եւ Որ ինչ է յԱստուծոյ.
Երկնաւոր աստուածուստ պսակօք պատուեալ։ Յերկնից աստուածուստ վկայեալ. (Կիւրղ. եէմի առ կոստանդ.։)
atheist;
apostate.
Հարքն ձեր աստուածուրացք եւ մարգարէակոտորք. (Տօնակ.։)
Ի բաց թողուլ զաստուածուրաց մոգութեանն դէն. (Կաղանկտ.։)
piety, religion, love or worship of God.
θεοσέβεια, εὑσέβεια dei cultus, pietas Պաշտելն զԱստուած. պաշտօն ճշմարտին Աստուծոյ՝ ուղիղ հաւատով, եւ բարի գործովք. բարեպաշտութիւն. երկիւղածութիւն. տե՛ս (Ծն. ՟Ի 11։ Յոբ. ՟Ի՟Ը 28։ Բար. ՟Ե 4։ ՟Ա. Տիմ. ՟Բ 10։ ՟Դ 7 եւ այլն.) որպէս եւ Աստուածապաշտութեամբ. իբր յն. բարեպաշտաբար. (՟Բ. Տիմ. ՟Գ 12։)
Թէպէտեւ հեթանոսութիւնն եմուտ յաշխարհ, այլ աստուածապաշտութիւնն ոչ ամենեւին պակասեաց. (Եզնիկ.։)
Գլուխ ամենայն առաքինութեանց աստուածապաշտութիւն է. (Սարգ. ՟բ. պետ. ՟Ա։)
Հանդիպեցաք որոց առ ի քումմէ աստուածածապաշտութենէդ գրելոցս։ Քո աստուածպաշտութիւնդ, եւ այլն. (Աթ. ՟Է։)
theocratical.
Աստուածպետական Սուրբ հոգի. (Զքր. կթ. մկրտ. (զոր մարթ է իմանալ եւ առանց բարդութեան.)
որպէս եւ ի (Շար.) ասի.
Րամից բոլորից տիրապէս աստուածպետական։)
Աստուածպետականին բնութիւն ծածկեալ է յեղականացս. (Շ. հրեշտ.։)
theocracy;
divine majesty.
ԶՅիսուսին աստուածպետականութեան հանդէսս՝ որ ի կենցաղումս։ Զանճառելի նորա աստուածպետականութեան իմացուածս. (Մագ. ՟Ե։)
Մի՛ կարծեսցուք եւ աթոռս նիւթեղէնս աստուածպետութեան։ Գերագոյնն էութեամբ աստուածպետութիւնն. (Դիոն. երկն.։)
Ի նոյն ինքն յաստուածապետութենէն ուսանին միշտ զիմաստութիւն. (Շ. հրեշտ.։)
love of God, charity, piety.
φιλοθεία, θεοφιλία amor dei, amicitia cum deo, pietas Սէր Աստուծոյ. սիրելն զԱստուած. աստուածասէրն գոլ. աստուածպաշտութիւն.
Կառավար վարուց բարութեան աստուածասիրութիւնն է. (Յճխ. ՟Ե։)
Ընդէ՞ր աշխատեցաւ առ մեզ ասծսիրութիւնդ քո. (Վրք. հց. ՟Ի՟Զ։)
vision of God, divine intuition.
Արժան էր զերկնաւոր զայս աստուածտեսութիւն ոչ տալ լռութեան. (Կիւրղ. եէմի առ կոստանդ.։ (իբր տեսիլ ցուցեալ յԱստուծոյ)։)
cf. Աշտուճ.
Անարժան եւս համարել զինքն մարմնական կերակրոյ, որ է աստուճ հաց. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Թ։)
Ուխտն թանահատի վանից՝ միայն աստուճ հացիւ, եւ լոկջրով վճարէին զպէտս իւրեանց. (Ուռպ.։)
hence, thence
Կամ Յայսմ բանէ. ի բանէ աստի. բանիւս այսուիկ. յայսմանէ.
Աստուստ է յայտ. (Սահմ. ՟Բ. ՟Դ. ՟Ժ։)
ἕνθεν, ἑνθένδε, ἑντεῦθεν hinc, inde Աստի. ի տեղւոջէ աստի. յայսմ վայրէ. ի կենաց աստի. եւ Յայսմ կողմանէ. աստից, ասկից.
Ի վերուստ խօսի ընդ մեզ, եւ ոչ աստուստ յաշխարհէս. (Ոսկ. յհ. ՟Ա։)
Աստուստ ոք զսա տեսցէ դիւրապէս. (հց) ո՞ւ ստ. (պխ) ուստի իսկ եւ զքաղաքացն աճմունս, եւ այլն. (Պղատ. օրին, ՟Գ։)
Աստուստ եւ քաղաքացն յօրինին կաճառք։ Աստուսի է ճանաչել. (Պիտ.։)
Աստուստ ցուցանէ, կամ յայտնէ. (Լծ. պորփ.։)
Զպտուղն աստուստ բացատրեաց մեզ, քանզի որ զձեզ ընդունի ասէ, զիս ընդունի. (Ոսկ. յհ. ՟Բ 26։)
Աստուստ տարակուսին ոմանք։ Աստուստ պարտ է գիտել. (Սահմ. ՟Է. ՟Ի. (որք հային եւ ի ՟Բ նշ։))
Որ յաղթէ ցանկութեան չարի, ե՛վ նախ քան զարքայութիւնն արդէն իսկ աստուստ կթէ զպտուղն. (Ոսկ. յհ. ՟Բ 26. 46։ էԲարձեալ զկրտսեր մանուկն յուս իւր, զմիւսն աստուստ թոզոյր. Ճ. ՟Ա.։)
hence;
here.
Աստ եւ աստուստ կամ աստէն. տստանօր. յայսմ վայրի, եւ այժմէն. եւ Այժմու.
fleece, wool.
(իսկ ասուի եւ ասուոյ՝ են կրկին սեռական, եւ ածական՝ իբր ասրեղէն) ἕριον lana Բուրդ ոչխարաց. գեղմն. գզաթ. մանաւանդ կտրեալ եւ մաքրեալ՝ սպիտակափայլ. որպէս եւ հանդերձն ասրեղէն։ (Սղ. ՟Ճ՟Խ՟Է 14։ Առակ. ՟Լ՟Ա 13։ Ես. ՟Ա 18։ եւս եւ Ղեւտ. ՟Ժ՟Գ 53։)
Զկաթնդ ուտէք, եւ զասրդ ագանիք. (Եզեկ. ՟Լ՟Դ 13։)
Խոյն առանց տրտմութեան մերկանայ յասրոյ անտի իւրմէ. (Վեցօր. ՟Զ։)
Ի հողոյն եւ յասուէն։ Վասն ասրուն. (Բրս. հց.։)
lanigerous.
Որ բերէ յիւրմէ զասր. Բուրդ բերօղ՝ տուօղ.
dealer in wool.
ἑριουργός lanificus Որ գործէ գործէ գործ ասրեղէն. Բրդե բան շնիօղ.
Ասրագործ ոմն գործէր ի տան նորա։ Մղեալ ընկէց զասրագործն ի վերուստ ի վայր. (Նիւս. բն. ՟Ժ՟Գ։)
lanigerous, woolly;
woollen.
ԱՍՐԵԱՅ ԱՍՐԵՂԷՆ εἱρίνεος, ἑροῦς laneus Որ ինչ է յասրէ. ասուի. ասուեայ. ասուեղէն. Բրդէ, բրդղէն.
Նիւթք մետաքսէնց, ստեւք ասրէից. (Նար. մծբ.։)
Զցեցակեր ասրեղէն հանդերձն. (Եղիշ. յես.։)
Ասրեղէն պատուական։ Անարգ ասրղէն. (Մխ. դտ.։ Թէ՛ ասրեղէն իցէ, թէ՛ կտաւեղէն. Կանոն.։)
cf. Ասացուած.
Ներբողականց ի մէնջ արժանիեղեն ասից։ Ո՞վ մեզ օգնեսցէ, ախտակցելով ասիցս. (Խոր. ՟Ա 2։ ՟Գ 68։)
Ըստ ասից մեծին դանիէլի. (Նար. ՟Է։)
to be capable, to be clever.
Ոչ այնչափ զսա փրկութիւն քաղաքին ուրախ առնել ատակէր. (Փիլ. յովն.։)
matter;
timber;
timber-work, carpentry.
ὔλη materia, lignum Նիւթ, մանաւանդ փայտեղէն. փայտ անատառի կարծր՝ ի պէաս կերաս կերտուածոյ. (ուստի Ատաղձ ռամկօրէն է կարծր, պինդ, խիստ). թ.
Հատանել զգեղեցիկ գեղեցիկ աստաղձս ի լեռնէն, ի յարկս շինուածոյն. (Եւս. քր. ՟Ա։)
Իմաստուն ճարտարապետ պիտանացու ատաղձ, եւ առնիցէ անօթ ինչ. (ՃՃ.։)
Ոչ զարարիչն յայտ առնէ, այլ զնիւթ եւ զատաղձ ինչ՝ յորմէ լինիցի։ Ոչ նիւթն եւ ատաղձ արոեստաւորացն իցէ ... Ամենայն նիւթք եւ ատաղձք եդան առաջի յԱստուծոյ, եւ արուեստն ի մտաց մարդկան ծնաւ. (Սեբեր. ՟Ե. ՟Գ։)
carpenter, joiner.
ὐλοτόμος lignarius Որ յատաղծից գործ է ինչ կամ հիւսնէ.
Ապա թէ ոք ատաղձագործ հիւսն (յն. մի բառ) զփայտ ինչ գեղեցիկ սղոցեալ՝ քերեաց ճարտարութեամբ զամենայն կեղեւ նրոա. (Իմ. ՟Ժ՟Գ 11։)
cf. Ատամնահան.
ὁδοντάγρα forceps dentalis Գործի հանելոյ զատամունս. որպէս աքցան, եւ այլն.
to bite.
Որպէս որ երկնէն՝ ոչ առ ատելոթեան ինչ ատամացէ զսպասաւորն, այլ առ կարեացն աղետի. (Կիւրղ. թագ.։)
cf. Ատամնացի.
Ատամացի ծակոտէր զմարմին նորա. (ՃՃ.։)
forceps;
toothless;
— լինիմ, to lose the teeth.
Որ զքարինս գգուէ, ատամնաթափ լինի. (Ոսկիփոր.։)
that sets the teeth on edge.
Որ ինչ կարծրութեամբ կամ թթուութեամբ խանգարէ եւ անգործ առնէ զատամունս.
setting on edge.
Յազոխանալ հարցն՝ ատամնառութիւնն պէսպէս բարկութեամբ՝ որդեացն պատահեսցի. (Վրք. ոսկ.։)
with the teeth.
Երանի՛ թէ իբր զհմակեր գազան ատամնացի զմիմեանց միս ոչ ծախէաք. (Խոսր. պտրգ.։)
toothed, notched, dented.
Ատամնաւորի եւ աճեցելոյն մատուցանէ զհացն. (Նիւս. կազմ.։)
tribunal, court, audience, auditory, assembly of judges, seat, bar;
magistrate;
senate;
յ— մատնել, to call before a tribunal or council;
գումարել զ—, to convoke, to call together an assembly.
Տեղի կամ ժողովարան դատաստանի. բեմ. հրապարակ. դատաստան. եւ Նոյն ինքն ժողովն դատողաց. բազմութիւն ժողովելոց. ... Որպէս յն. κριτήριον tribunal եւ judicium
Ատեան նստաւ եւ դպրութիւնք բացան։ Ատեան նստցի։ Դարձա՛յք անդրէն յատեան։ Զկամար աթոռոցն ուր դատէր ի կամարի ատենին։ Ոչ էք արժանի անարգ ատենից. եւ այլն։
Որպէս συνέδριον concessio, consitium
Հան զժանտն յատենէ, եւ ելցէ ընդ նմա եւ հակառակութիւն. զի յորժամ նստիցի յատենի, զամենեսեան անարգէ։ Եթէ հարկանես զանզգամ ի մէջ ատենի։ Այր երկխօս յայտնէ զխորհուրդս յատենի։ Ոչ նստայց յատենի այպանողաց։ Պարտաւոր լիցի յատենի։ Մատնեսցեն զձեզ յատեան։ Քահանայապետքն եւ ամենայն ատեանն։ Ժողովեցին քահանայապետքն եւ փարիսեցիքն ատեան։ Հրամայեցին նոցա արտաքս քան զատեանն ելանել։ Կոչեցին միաբան զատեանն։ Ածեալ զնոսա կացուցին յատեանն։ Գնացին խնդալով յերեսաց ատենին։ Զգացուցէ՛ք հազարապետին հանդերձ ատենիւ, եւ այլն։
Որպէս βῆμα tribunal, suggestus
Մինչ նստէր յատենին (պիղատոս)։ Նստէր յատենի (հերովդէս)։ Ածէին զնա յատեանս։ Մերժեաց զնոսա յատենէ անտի։ Հարկանէին առաջի ատենին։ Յատենի կայսր հասեալ կամ։ Ամենեքին կալոց եմք առաջի ատենին Քրիստոսի. եւ այլն։
Սոցին հանգոյն եւ յայլ գիրս պէսպէս առմամբ.
Լցեալ էր ամենայն ատեանն արամբք. (Փարպ.)
Գայ դատաւորն առ ատեանն. (Նար. էլ՟Ը։)
Յատենից ի բանտից եւ յամենայն տառապանաց զանձն ազատիցէ։ (Ոսկ.մ. ՟Ա 16։)
Ժողովուրդ (այսինքն ժողովարան) աստ զերբրայեցւոց ատեանն կոչէ. (անդ։)
Անսովոր է հոլովդ՝ ատեանաւ. իբր ատենիւ.
ԱՏԵԱՆ. Մէջ տաճարի, առաջի բեմին. կամ Վերնայարկ եկեղեցւոյն.
Միաբան յատեանն ելանեն խաչիւ եւ աւետարանաւ, խնկօք եւ մոմեղինօք։ Յատեան ելանեն խաչիւ եւ աւետարանաւ եւ մոմեղինօք եւ ամենայն զարդուք մինչեւ ասի հայր գթածն. եւ ելանեն նոյն զգեստիւն ի դուրս, եւ այլն. (Տօնաց. ստէպ։)
ԱՏԵԱՆ ՀՈՂՄՈՑ. կա՛մ է Դէպ ժամանակ, որպէս ռմկ. ատեն. (յորմէ Ատենահաս). կամ Գումարումն, սաստկութիւն, յաջողութիւն.
hateful, odious;
tiresome, disagreeable, unpleasant;
that bears hatred, malevolent.
μισητός qui odio habetur, odiosus, odibilis, invisus Որ ինչ ոչ է սիրելի. ատեցեալ. կամ արժանի ատելոյ. արաբ. ատիւ, ատիւվվ
Մինն ի նոցանէ սիրելի, եւ միւսն ատելի. եւ եղիցի որդի անդրանիկ ատելւոյն. (Օր. ՟Ի՟Ա 15։)
Որչափ շատ տայր, շատ եւս ատելի լինէր. (Խոր. ՟Բ 42։)
Փրկեսցէ զիս ի թշնամեաց իմոց եւ յատելեաց իմոց։ Զտտելիս իմ սատակեցեր։ Աջ քո գտցէ զամենայն ատելիս քո։ Զատելիս մեր յամօթ արարեր։ Ահրեցայց ես յատելեացիմոց։ Բարի արարէք ատելեաց ձերոց. եւ այլն։
Անձանց ատելիք էք, եւ այլոց թշնամի. (Եղիշ. ՟Ը.)
Եթէ ատելի բարւոյ, եւ սիրող չարի իցէ մարդն. (Շ. հրեշտ.։)
Եւ այժմ ոչ զօրէ ատելեացն զչար. (Յճխ. ՟Զ։)
hate, aversion, horrour, rancour, enmity, dislike.
μίσος odium Ատելն. զզուումն. ոխակալութիւն. թշնամութիւն. հակառակութիւն. արաբ. ըտվէգ. ադավէթ
Հատուցին ատելութիւն փոխանակ սիրոյ իմոյ։ Դարձո՛ զսիրտ նորա յատելութիւն թշնամւոյն մերոյ։ Ատելութեամբ (յն. ատելաբար) ընդունէին զօտարս. եւ այլն։
Ատելութիւն կատարեալ ատել. (Յհ. իմ. երեւ.։ յորմէ եւ Խոսրովիկ.։)
Ի յայնմանէ՝ վաշխառութիւն, եւ ըզմիմեանս ատելութիւն. (Շ. այբուբ. ՟Ա։)
to hate, to abhor, to detest;
to become tired of, to take a dislike to.
Ատեցեր զիս, եւ ոչ սիրեցեր։ Զմին սիրիցէ, եւ զմիւսն ատիցէ։ Ատելութի՝ զոր ի նանիր ատեցին զիս։ Որ ատէ զյանդիմանութիւն, անմիտ է.
Ած մեր սէր է. եւ արդ ընդէ՞ր արդեօք որք սիրոյ եմք, այնպէս ատեմք եւ ատիմք. (Առ որս. ՟Ժ՟Ե։)
to harangue, to speak in public, to declaim.
Մեզ զծնունդ տէրունական ատենաբանեաց աւետարանիչն։ Ատենաբանել զյաղագս Մկրտչին բան դադարեցուցի. (Ճ. ՟Գ.։)
Որպէս սուրբն ոնեսիմոս ի վկայութեան իւր հանդէս զսոյն ի նախատինս կռապաշտութեան ատենաբանեաց. (Լմբ. իմաստ.։)
Առաջի բազմութեան, եւ ի տան Տեարն ատենաբանէր. (Մխ. երեմ.։)
Եւ Պօղոս ատենաբանէր, ձեր բանս այս փրկութեան առաքեցաւ։ Ի դատելն պօղոսի, եւ յատենաբանելն. (Լմբ. առակ. եւ Լմբ. յանառակն։)
Դարձեալ պետրոս՝ որպէս ի սկզբանն՝ ատենաբանէ. (Ոսկ. գծ.։)
reporting, judician report.
Գրութիւն ատենական բանից. դիւան. արձանագրութիւն. օրէնք.
յառաջագէտ լինել յատենագրութիւնս նորս իսրայէլի. (Յհ. կթ.։)
secretary;
chancellor.
Դպիր ատենի. դպրապետ. որպէս յն. ի սուրբ գիրս ՝ γραμματοεισαγωγεύς litterarum instituor, magister
Ոչ եթէ անխօս էր, այլ ատենադպիր էր յունաց ճարտարախօս. (Վրք. հց. ձ։)
magistrate, senator;
— դպիր, cf. Ատենադպիր.
Ատենակալ թարգմանի ի գիրս Մարթինի ՝ եւ լատին ձայնս դռի՛պունուս. որ է Տրիբուն. զի դռիպո՛ւ է ատեան. իսկ դռի՛պուս, ցեղ։
that belongs to courts of justice, judicial;
public, oratorical;
orator;
magistrate;
judge;
practitioner.
δικαστικός forensis, δημόσιος oublicus Որ ինչ անկ է ատենի. եւ հանդիսական. հրապարակական.
Ատենական խօսք. (Վերնագր. Լմբ. ատ.) որպէս Ժողովական. synodalis
Ճարտասանականն սեռ գոլով՝ յերիս բաժանի տեսակս. յատենականն, եւ այլն։ Ատենականն վասն անցեալ ժամանակին ունի զգոյութիւն. վասն զի ամենայն որ դատէ, վասն այնոցիկ դատէ զորս գործեաց. (Սահմ. ՟Ժ՟Թ։)
to fill, to be full, fertile or fat.
Սերմունք ատոքացեալք։ Ատոքացեալ տեսցուք զբոյս ոճոյ։ Վասն այսորիկ առ սակաւ սակաւ յաստուածեղէն սեզանոյ աստի առեալ ձեզ ջամբեմ, զի եւ դուք քաղցրագոյն ատոքասջիք. (Ոսկ. յհ. ՟Ա 1. եւ 3։)
to fill, to make full or fat.
Ատոքացո՛ բարերարութեամբ քով, պարարտացո՛ սիրւով. (Թէոփիլ. ՟խ. մկ.։)
Որպէս կորդ երկիր, զի ատոքացուցանէ զսէզն. (Լմբ. ովս.։)
fulness, abundance, fertility, ripeness.
Մատուսցէ զատոքութեանն բերրի զպտուղ ցուցանիցեն. (Ագաթ.։)
cf. Ատտիկական.
ἁττικός. atticus. Բնակիչ ատտիկէ դաւառի յելլադա. աթենացի.
that writes quick.
Ասէ ցարագիրն. գրեա՛ եւ զանունս իմ. (Հ=Յ. օգոստ. ՟Ի՟Զ.։)
that walks or goes quick, swift, rapid.
Կէսքն յամրագնացք, եւ կէսքն արագագնացք. (Եզնիկ.։)