Definitions containing the research եմ : 6134 Results

Վշտագնիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to be afflicted, sorry, concerned, pained or grieved at, to take to heart.

NBHL (1)

Կին վշտագնեալ եմ ես ոգւով. (՟Ա. Թագ. ՟Ա. 15։)


Վշտակրութիւն, ութեան

See full entry →

s.

suffering, grief, sorrow, trouble, anxiety.

NBHL (1)

Աւազական ձայնակցութեամբ զանձինս տարածանեմ զվշտակրութիւն. (Նար. ՟Ի՟Ե։)


Վշտակցաբար

See full entry →

adv.

compassionately, sympathizingly.

NBHL (1)

Վշտակցաբար պատմել, կամ կշտամբել, կամ կարեկից լինել. (Մշխ. երեմ։ Գէ. ես.։ Մարաթ.։)


Վշտակցիմ, եցայ

See full entry →

vn.

cf. Վշտակից լինիմ.


Վշտանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to suffer, to endure, to bear;
to be sad, afflicted, to sorrow, to mourn, to be deeply grieved, to have one's heart full of affliction, to fret for;
to be offended, vexed, irritated.

NBHL (1)

Վշտացաւ, որչափ ինչ պարտ է վշտանալ առնն։ Վշտասցուք ասա մտօք, զի մի՛ վշտանայցեմք անդ տանջանօք։ Որով նա ուրախացաւ, նոքա վշտացան. (Ոսկ. մտթ. Ոսկ. յհ. Ոսկ. եբր.։)


Վստահաբար

See full entry →

adv.

confidingly, trustingly, confidently, boldly;
hopefully.

NBHL (1)

Զոր զի պահեսջիք վստահաբար, մատուցանեմք զբանս որպէս նեցուկ մտաց. (Պրպմ. ՟Լ՟Է։)


Վստահանամ, ացայ

See full entry →

va.

to be assured, to trust to, to confide in, to rely on, to have confidence in, to put one's trust in, to place confidence in, to rely or reckon on;
to hope;
to trust with, to confide to, to commit to, to put into the hands of, to deposit;
չ-, to distrust, to mistrust, to suspect, to be mistrustful;
յինքն or յանձն —, to rely on oneself, to presume, to have a great conceit of oneself, to assume too much.

NBHL (1)

Վստահացեալ ի նա զոնեսիմոս. (Նախ. փիլեմ.։)


Վտանգիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to be in peril, in jeopardy, to risk, to run danger.


Վտառապահ, աց

See full entry →

s.

herd, herdsman, herdsman;
porter, door-keeper.

NBHL (2)

Ի վերայ ապարանիցն մայասայ որդւրոյ սելովմայ վտառապահի. (Երեմ. ՟Լ՟Է. 4։)

Ուր (Մխ. երեմ.) գրէ.


Վտարանդի, նդւոյ, նդեաց

See full entry →

cf. Վտարանդիկ.

NBHL (2)

Եթէ զարտաւազդ եւ զտիրան վտարանդիս ոչ արասցես։ Վտարանդի (որպէս պատանդ) երթալոյ պապայ ի բիւզանդիոն։ Սրոյ զամենայն վտարանդիսն մատնել. (Խոր. ՟Բ. 52։ ՟Գ. 29։ Զվիճակս ժառանգութեան հարցն մերոց վտարանդի լեալ (յն. բռնի կալեալ) յանպարտ թշնամեաց։ Վտարանդի (այսինքն գերի ) եղէք ազգաց բազմաց։ Արարին զերկիրն իմ իւրեանց ի վտարանդի (յն. ձերբակալ)։ Եղիջիք յանապատ, եւ վտարանդիք։ Առնիցեն զձեզ վտարանդիս (յն։ ի վաճառ հանեալ). ՟Ա. Մակ. ՟Ժ՟Է. 33։ Եզեկ. ՟Լ՟Զ. 3. 5։ Երեմ. ՟Խ՟Բ. 18։ ՟Բ. Պետ. ՟Բ. 3։)

Զգազանացն բարս առեր, եւ վտարանդի ետուր (յն. մատնեցեր) զազնուականութիւնն։ Զփրկութիւն անձանց վտարանդի այլոց առնեմք (յն. մատնեմք). (Ոսկ. մ. ՟Ա. 15. 23։)


Վտարանդութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Վտարանդումն.

NBHL (1)

Դարձուցից զվտարանդութիւն յարկացն յակովբայ. (Երեմ. ՟Լ. 18։)


Վտտանամ, ացայ

See full entry →

vn.

cf. Վտտիմ.


Վտտիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to grow lean, to fall away, to become thin, emaciated, weakened.


Վրէժխնդիր, դրաց

See full entry →

adj.

revengeful, vindicative, avenging;
— լինել, to call for vengeance, to be revenged.

NBHL (1)

Աստուած ոչ միայն ինքեան է վրէժխնդիր, այլեւ մարդկան. (Մխ. երեմ.։)


Վրիժապարտ, ից

See full entry →

adj.

guilty, worthy of being punished.

NBHL (1)

Չէ պարտ կեալ դմա, զի որդի վրիժապարտի է դա։ Ե՞ս միայն վրիժապարտ իցեմ յիսրայէլի. (Ագաթ.։ Մծբ. ՟Ժ՟Թ։)


Վրիպիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to be mistaken, to commit an oversight, to err, to miscarry, to be under a mistake;
to be deceived, frustrated, deluded, disappointed;
to turn away, to swerve, to go astray, to wander;
— ի մտաց, to escape from one's memory;
ոչ վրիպեաց բան մի, not one word remained without its effect;
վրիպեալ ըստ բժշկութիւն, past cure, incurable, hopeless.


Վրնջիւն

See full entry →

cf. Վրնջումն.

NBHL (1)

Շնութիւն եւ վրնջիւն քո, եւ օտարանալն յինէն պոռնկութեամբ քով. (Երեմ. ՟Ժ՟Գ. 27։)


Տ (dioun)

See full entry →

s.

the thirty first letter of the alphabet, and the twenty fifth of the consonants;
four thousand, four thousandth.

NBHL (1)

cf. Բաղաձայն տառ՝ անուանեալ Տիւն (կամ տի-ուն), ի կարգէ անձայնից՝ իբր նուրբ կամ լերկ քան զլծորդ իւր, որ է դ. որ եւ մեղմի երբեմն որպէս տ. վասն որոյ անխտիր գրի՝ բանտ, բանդ. արգանդ. արգանտ. ընտել, ընդել. դոփել, տոփել. որպէս եւ դրամն է տրամ։


Տախտակամած, ից

See full entry →

adj. s.

covered with boards, planks, boarded, planked, floored;
wainscoted;
wooden floor;
scaffolding;
wainscot;
— նաւու, deck;
— առնել, գործել, to wainscot, to plank, to board, to floor.

NBHL (1)

σανιδωτός tabulatus, asseribus tectus ἑξυλώμενος ligno tectus, contignatus. Տախտակօք մածեալ, պատեալ, զօդեալ. Խոր տախտակամածս արասցես զնա (զսեղանն)։ Բովանդակ տախտակամած գործեաց զնա։ Շինեցեր քեզ տուն ... տախտակամածս ի մայրից։ Տունն եւ որ զնովաւ յարկքն ... տախտակամած. (Ել. ՟Ի՟Է. 8։ ՟Լ՟Ը. 7։ Երեմ. ՟Ի՟Բ. 14։ Եզեկ. ՟Ի՟Ա. 18։)


Տաղաւար, աց

See full entry →

s.

tabernacle, tent, booth;
hut, lodging, cabin, vine-arbour;
scene, stage;
— մրգապահաց, fruit-house.

NBHL (1)

Տօնեցին զտաղաւարացն. այսինքն զտօն տաղաւարահարաց. (Նախ. նեեմ.։)


Տաղաւարահարք, րաց

See full entry →

s.

cf. Տաղաւարաշինութիւն.

NBHL (1)

Տօնէին զտաղաւարահարսն. (Նախ. նեեմ.։)


Տաղաւարահարութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Տաղաւարաշինութիւն.

NBHL (1)

Տօնէին զտաղաւարահարսն. (Նախ. նեեմ.։)


Տաղաւարաշինութիւն, ութեան

See full entry →

s.

erecting a tabernacle or pavilion, building a hut or cottage;
տօն —ահարաց, feast of tabernacles;
scenopegia.

NBHL (1)

Տօնէին զտաղաւարահարսն. (Նախ. նեեմ.։)


Տաղաւարիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to dwell in tents or in huts.


Տաղտկալուր

See full entry →

adj.

tedious, wearisome to hear.

NBHL (1)

Զառաջիկայն տրամաբանութիւն տաղտկալուր ճեմարանին բացատրէաք. (Մագ. կբ։)


Տաղտկանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to be disgusted, wearied, sick or tired of, to loathe, to nauseate;
տաղտակացեալ եմ ի մարդկանէ, I am weary of men.


Տաճարակողոպուտ

See full entry →

cf. Սեղանակապուտ.

NBHL (1)

Արծաթսիրութիւնն տաճարակողոպուտ եւ մատնիչ արար զնա։ Ասես, թէ չեմ իբրեւ զսա տաճարակողոպուտ. (Ոսկ. մտթ. եւ Ոսկ. ՟բ. տիմ.։)


Տաճկաստանեայք

See full entry →

s. pl.

Arabs;
Turks.

NBHL (1)

Փախստեայք էին արարեալք զտաճկաստանեայսն (կամ զտաճկաստանսն)։ Ամենայն թագաւորացն արաբացւոց՝ զտաճկաստանաց ասէ. (Մամիկ.։ Մխ. երեմ.։ Իսկ ՟Բ. եւ ՟Գ. Մակ. ուր ի մեզ Տաճկաստան ասի, ըստ յն. դնի Փիւնիկէ։ Եւ ըստ այսմ քանանուհին կոչի տաճիկ ասորի, այսինքն փիւնիկ ասորի. Մծբ. ՟Բ։)


Տամալի, լւոյ, լոջ

See full entry →

s.

house-top, terrace.

NBHL (1)

ՏԱՄԱԼ որ եւ ՏԱՄԱԼԻ. δῶμα superior pars domus. թ. տամ. յն. տօ՛մա. հյ. Տանիք. երդ. ճեմելիք ի վերայ տան.


Տանիմ, տարայ, տար

See full entry →

va. vn.

to carry, to carry away or off, to bear off, to take or convey away, to lead, to bring, to fetch away, to transport;
to drive at, to tend or lead to;
to hold, to contain, to comprise, to include, to comprehend;
to bear, to suffer, to endure;
to carry to an end, to accomplish, to crown;
to be brought, conducted, led;
յինքն —, to appropriate to oneself, to assume wrongfully, to arrogate, to lay claim to;
ընդ միտ —, to take exception or offence at, to find fault with;
— եւ ածել ինչ, to publish, to celebrate, to make public.

NBHL (1)

Գիտեմք, եթէ ոչ բաւականապէս իմանալ զաստուածայնոցն իմացուածս տանեմք (այսինքն բաւեմք). (Դիոն. ածայ.։)


Տանիք, նեաց

See full entry →

s.

roof, roofing, house-top.

NBHL (1)

δῶμα tectum, superior pars domus, solarium. Տեղի տափարակ կամ ճեմելիք ի վերայ տան. տամալի. երդ. երդիք. տամ, պամ,


Տանուտէրական, ի, աց

See full entry →

adj.

appertaining to the head of a house, feudal.

NBHL (1)

Երբեմն տանուտէրական ինչ տեսուչ կացուցանեն, եւ երբեմն միայնակեցաց հաւասար առնեն զնա. (Եւագր. ՟Ի՟Զ։)


Տանջանք, նաց

See full entry →

s.

torment, torture, punishment, suffering, pain, plague, grief;
—նս ածել ի վերայ or արկանել զգլխով ուրուք, cf. Տանջեմ.


Տեսանողութիւն, ութեան

See full entry →

s.

vision, sight;
prophecy.

NBHL (1)

Վասն տեսանողութեանն նմանեցուցանէ զեղբօրորդին այծեման. զի յանասունս քան զայծեամն չիք տեսանօղ. վասն այնորիկ քրիստոսի տեսանողութեանն օրինակէ զնա. (Նար. երգ.։)


Տեսարան, աց

See full entry →

s.

theatre, spectacle;
scene;
sight, the eyes;
landscape, scenery;
watch-tower;
look-out man, top-man;
vedette;
շուրջ —, amphi-theatre;
— աշխարհի լինել, to be a subject of scorn or opprobrium.

NBHL (1)

Թէ գերան իցէ ի մեզ՝ մերումս տեսարանի կուրացուցիչ։ Մեղօք խաւար տեսարանին՝ ոչ նկատեմ յիս գերանին։ Համբարձմամբ տեսարանացն տեսանէ զփառս հօր. (Շ. ընդհ.։ Յիսուս որդի.։ Գանձ.։)


Տեսողական, ի, աց

See full entry →

adj.

visual;
contemplative, ascetic, intellectual.

NBHL (1)

Առ տեսողական ունակութիւն եւ զօրութիւն, ամենասուրբ աչօք մտաց վերամբարձեալս։ Տեսողական աստուածապետականին վայելչութեան (քերովբէն)։ Զտեսողականսն զօրութիւնս (հրեշտակաց)։ Միայն ստոյգ գիտել ասեմ տեսողականին նոցա կատթարողապետութեանն. (Դիոն.։)


Տեսութիւն, ութեան

See full entry →

s.

sight, vision, look, view;
theory, plan, speculation;
visit;
contemplation, consideration;
idea, conception, knowledge, notion;
vision, dream;
prophecy;
ecstasy;
տեսութեան or դիտական ասպարէզ, field of view or vision;
համառօտ —, cursory view, short notice, sketch;
հասարակաբար տեսութիւն, at or with a single glance, in a summary way.

NBHL (1)

Գործ՝ տեսութեան ասպանջական է։ Բարիո՛ք (է) տեսութիւն, բարիո՛ք գործ։ Սրբոյ եւ թագաւորականի տեսութիւն երրորդութեանն (դէմ յանդիման). զոր միայնակ եւ մանաւանդ անդ արքայութիւն երկնից ես գնեմ. (Ածաբ. մկրտ. Ածաբ. աղք. Ածաբ. կարկտ.։)


Տեսչութիւն, ութեան

See full entry →

s.

Providence;
direction, inspection, superintendence, survey, watch;
incarnation;
police;
government;
աստուածական, վերին —, Divine Providence.

NBHL (1)

Բազում արտասուօք ժտէր ի տեառնէ զտեսչութիւն իրացն (այսինքն տեսանել եւ իմանալ) թէ յորո՛ւմ պատուի էր նա։ Տեսանեմ զարհաւիրս գեհենին, եւ զսոսկալի աղետիցն զտեսչութիւնն (այսինքն զտեսիլն). (Վրք. ոսկ.։ Մանդ.։)


Տետրակ, աց

See full entry →

s.

quire of paper, stitched-book, copy-book;
pamphlet.

NBHL (2)

Զի թէ զերկինս տետրեր ձեւեմ, եւ զանբաւ անտառս գրիչ հատանեմ. (Մարաթ.։)

Զի թէ զերկինս տետրեր ձեւեմ, եւ զանբաւ անտառս գրիչ հատանեմ. (Մարաթ.։)


Տէրունի, նւոյ, նեաց

See full entry →

adj.

cf. Տէրունական.

NBHL (1)

Պատարագ եմ տէրունի, մի՛ ինձ մեղանչեր, եւ նա ասէ. պատարագն տէրունի ի տէրունի սեղանն իցէ. (Մխ. առակ. ՟Ճ՟Ժ՟Զ։)


Տէրունուստ, ի —

See full entry →

adv.

from God, on the Lord's side.

NBHL (1)

Ոչ միայն ի տէրունուստ անտի զլացեալ, այլ ձեզ զանձինս մեր հնազանդեմք վասն նորա. (Ոսկ. ՟բ. կոր.։)


Տիեզերահրաշ

See full entry →

adj.

universally wondered at, marvelled at by all the world, by every one.

NBHL (1)

Հրաշալի յաչս ամենայն աշխարհի. գերաշխարհիկ. անհամեմատ.


Տիեզերք, րաց

See full entry →

s.

the universe, the whole world, the earth, macrocosm;
ընդ —րս, ընդ ամենայն or բնաւ —ս, ընդ ոլորտս —րաց, throughout the world, every where;
առնել —րս անապատ, to reduce the earth to a waste.

NBHL (2)

Տիեզերս զբնաւ աշախրհս անուանէ. (Մխ. երեմ.։)

Զամենայն տիեզերս առ երկինս։ Երկիրս ամենայն տիեզերօք առ երկինզս այնչափ համեմատութիւն ունի. (Կոչ. ՟Զ։)


Տիկ, տկաց

See full entry →

s.

leather bottle, goat's skin;
— գինւոյ, a skin of wine;
— հովուաց, bagpipe.

NBHL (1)

Զուռուցիկ տիկսն մեծեմեծս՝ քարալիցս, աւազալիցս, (անդ։)


Տիկին, կնոջ, կնանց, կնայց

See full entry →

s. fig.

mistress, Mrs, dame, lady;
princess, queen, empress;
վիկտորիա տիկնանց —, Queen Victoria;
— մանկամարդ, young lady, miss, damsel;
— երկնից, queen of heaven, moon;
— վանաց, superioress, abbess.

NBHL (2)

Ո՞ր տիկինն իցէ, եւ կամ ո՞ր նաժիշտ։ Տիկնայք փափկասունք հայոց աշխարհին։ Հանդերձ գանձիւքն, եւ տիկնաւն փառանձեմաւ։ Եզեր տիկին հայոց մեծաց. (Եղիշ.։ Խոր.։ Շ. տաղ.։)

Արկանել խունկս տիկնոջ երկնից. (Երեմ. ՟Խ՟Թ. 18. այն է ի չաստուածուհիս անահիտ. ըստ յն. դեմետրիա. լտ. տիա՛նա։)


Վաղվաղ

See full entry →

adv.

quickly, very fast, swiftly, rapidly.

NBHL (1)

Յղեցին վասն վաղվաղ գալոյ։ Վաղվաղ նախ վաղուրեմն իրազգած լեալ։ Լինի առ նա ձայն վաղվաղ. (Բուզ. ՟Դ. 8։ Յհ. կթ.։ Վրդն. ծն.։)


Վաղվաղուկ

See full entry →

adj.

cf. Վաղվաղուն.

NBHL (1)

Զոր անդամ՝ վաղվաղուկ գոլով՝ ոչ պահեաց։ Ոչ վաղվաղուկ էր (յհ. մկ)։ Վասն շութափութութեան վաղվաղուկ եւ անվայելուչ յանդգնութեան։ Մի երբէք անքնին եւ վաղվաղուկ ձեռնադրութեամբ հաղորդեսցի սա մեղաց օտարաց։ Զի մի՛ վաղվաղուկ եւ անփոյթ առնելով իմ յուրուք վերայ ձեռն դնիցեմ. (Ճ. ՟Գ.։ Ոսկ. մ. ՟Բ. 12։ Բրս. հց. Մաշտ.։ Վրք. հց. ՟Ի՟Զ։)


Վաճառաշահութիւն, ութեան

See full entry →

s.

gain, lucre, profit;
cf. Շահավաճառութիւն;
կենցաղօգուտ —, benefit that commerce confers on the world.

NBHL (2)

Գնեմ սակաւոյ, եւ վաճառեմ շատի. եւ առնեմ վաճառաշահութիւն։ Ի նաւաստիկ վաճառաշահութեանց դիւրաւ ճանաչի։ Թողին զվաճառաշահութիւն իւրեանց։ Զվաճառաշահութիւնսն արհամարհելով։ Արգելու ի վաճառաշահութենէ շահից։ Եթէ յուղեգնացութեանդ վաճառաշահութիւն ինչ յուսալի է. (Վրք. հց. ձ։ Պիտ.։ Անան. ի յովնան.։ Նանայ.։ Սոկր. է. 46։ Մագ. ՟Թ։)

Սիմոն մոգն եկն առ Պետրոս՝ առ վաճառաշահութիւն։ Ոչ վարձու առաք զիմաստութիւն, եթէ ի վաճառաշահութիւնս զսա ի կիր արկանիցեմք. (Լմբ. պտրգ.։ Վրք. ածաբի.։)


Վաճառարան, աց

See full entry →

s.

market-place, bazaar;
emporium;
counting-house.

NBHL (1)

Վաճառարան է կենցաղս այս։ Ամենքին իբրեւ ի վաճառարանի եմք. ջանացարու՛ք շահել. (Խոսր.։ Վրք. ոսկ.։)


Վայել

See full entry →

s. v. imp.

cf. Վայելք;
վայել է, վայել են, վայելէ, վայելեն, to befit, to become, to be beseeming or seemly, to be proper;
ոչ — են, it is not fit, it is unbecoming.

NBHL (1)

Ոչ վայելիցն տարփանօք հեծեմ։ Զվայելս անտեսիցն հոգիագրկեալ. (Նար. ՟Ժ՟Բ. եւ Նար. կուս.։)