Definitions containing the research իլ : 9981 Results

Անբուժ

See full entry →

adj.

cf. Անբուժելի.

NBHL (1)

Զի մի՛ ինչ անբուժելի կրեսցեն. (Փիլ. լիւս.։)


Անբուժական, ի, աց

See full entry →

adj.

cf. Անբուժելի.

NBHL (1)

Զի մի՛ ինչ անբուժելի կրեսցեն. (Փիլ. լիւս.։)


Անբուժելի, լւոյ, լեաց

See full entry →

adj.

incurable, irremediable.

NBHL (1)

Զի մի՛ ինչ անբուժելի կրեսցեն. (Փիլ. լիւս.։)


Անբուն

See full entry →

adj.

of a different nature, bastard, spurious.

NBHL (1)

Քեզ (Եսաւայ) անընտանի եւ անհարազատ եւ անբուն ստացուած է առաքինութիւն. (Փիլ. լին.։)


Անգամ

See full entry →

adv. conj.

once, at one time;
even, notwithstanding;
այս —, this once;
այլ —, another time;
առաջին —, the first time;
մի —, only once;
բազում —, many times, often;
միւսանգամ, once more, over again;
առ — մի, at once, this time;
քանիցս —, every time;
how many times?

NBHL (3)

ԱՌ ԱՆԳԱՄ ՄԻ. τέως, interim, interea. Առ մի նուագ առաջիկայ. առ ժամս, առ ժամն. առ ժամայս. առ ետեղ. հիմակուց հիմա, ան ատեն, մէյմը. շիմտիլիք, պիրտէֆա, պիր եօլ, օ հալտէ, օլ եսնատէ.

Եւս. եւ. իսկ. գլխովին. ա՛յլ. ալ. պիլէ, տախի, տա, տէ. δέ, καί (եւ բացասաբար οὑδέ, μηδέ). quoque, etiam, et quidem;
(neque)
.

Եւ ոչ սակաւուց անգամ հասանելի։ Զոր եւ արժան անգամ ո՛չ է ընդ միտ ածել. (Փիլ.։)


Անգայթ

See full entry →

adj.

not liable to stumble, surefooted;
not liable to scandal.

NBHL (1)

Անգայթ գնացիւք վարի. (Փիլ. իմաստն.։)


Անգայտանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to be dilated, to rarefy;
to become liquid, to liquefy.

NBHL (1)

Անօսրիլ. ցանցըռնալ. սէյրէքլէնմէք. ἁραιοῦμαι. raresco


Անգայտացուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to rarefy;
to liquefy.

NBHL (1)

Զօրէն սպնգի անգայտացոյց, զի օդ բազում ընդունելով ընդ նմա թեթեւագոյն համբարձցեն յընթացս. (Փիլ. լիւս.։)


Անգայտութիւն, ութեան

See full entry →

s.

rarefaction;
liquefaction.

NBHL (2)

Որ ոչ գայ ի խոնարհ. անխոնարհելի. որ չիճըկիր. եկիլմեզ.

Անխոնարհ եւ վզան եւ անգայ, նմանեալ կաղնւոյ՝ որ բեկցի յառաջ քան զխոնարհելն եւ զգալ. (Փիլ. լին. ՟Դ. 161։)


Անգեղ

See full entry →

s.

handle;
cf. Անգեղազէշ.

NBHL (1)

Դոյզն եւ անգեղաղէշ է. (Փիլ. լին. Դ. 47։)


Անգեղաղէշ

See full entry →

adj.

deformed, ugly.

NBHL (1)

Դոյզն եւ անգեղաղէշ է. (Փիլ. լին. ՟Դ. 47։)


Անգեղեայ

See full entry →

cf. Անգեղազէշ.

NBHL (1)

Դոյզն եւ անգեղաղէշ է. (Փիլ. լին. ՟Դ. 47։)


Անգէտ

See full entry →

adj.

ignorant, unlearned, stupid, awkward;
յանգէտս, ignorantly, inadvertently;
at all events, at all hazards;
յանգէտս լինել, to connive, to dissemble.

NBHL (5)

ἁγνοῶν. nesciens, nescius, ignorans. Ոչ գիտօղ. տգէտ. անտեղեակ. անհմուտ. անուսումն. տխմար. չգիտցօղ. պիլմէզ. ահմագ. պէխապէր. նատան. իւմմի.

Թէ զայս ո՞չ գիտես. զի եթէ անգէտ ես, անաստուած ոմն ես. (Փիլ. ՟ժ. բան.։)

ՅԱՆԳԷՏՍ. Անգիտութեամբ. անգիտացեալք. κατ’ ἁγνοίαν, ἁγνοούντες, ἑλαθόν. ignoranter, ignorantes. չգիտնալով. պիլմէյէրէք, պիլմէզիքէն..

ԱՆԳԷՏ. Ոչ գիտելի. անյայտ. անծանօթ. չգիտցուած. պիլինմէզ. մէճհում. նամալիւմ. ἅγνωστος. ignotus.

Ի մոռացեալ եւ յանգէտ լոյս հուպ է. (Փիլ. լին. ՟Գ. 18։)


Անգիծ

See full entry →

adj.

not described, not marked, not written;
that cannot be marked, hard.

NBHL (1)

Մարմինն էր քան զանդամանդ անվթար եւ անգիծ. (Փիլ. սամփս.։)


Անգիտանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to be ignorant;
to forget one's self.

NBHL (3)

ἁγνοέω. ignoro. Անգէտ լինել. չճանաչել. տգիտանալ. յանգէտս առնել ինչ. եւ ձեւանալ չգիտել. չգիտնալ. պիլմէմէք. խապէրի օլմամագ. թէճահիւլ եթմէք.

Պա՛րտ է ոչ զայն անգիտանալ. (Փիլ. ՟ժ. բան.։)

Չգիտել՝ թէ զի՛նչ առնիցէ. վարանիլ. եւ անակնկալ իրաց հանդիպել. եւ իբր յայլոյ խելս լինել. ընելիքը չգիտնալ, շուարիլ, չկարծել, զինքը մոռնալ.


Անգիտելի, լւոյ, լեաց

See full entry →

adj.

not to be understood, incomprehensible.

NBHL (1)

ἅγνωστος, ἁγνοούμενος. ignotus, quod ignoramis. Որ չէ գիտելի. անծանօթ. ոչ ծանուցեալ. անյայտ. անիմանալի. անհաս. չգիտցուած, խելք չհասնելու. պիլինմէզ. ագըլ էրմէզ. ֆէհմ օլունմազ.. Յաստուածայինս ասի.


Անգիտութիւն, ութեան

See full entry →

s.

ignorance, inexperience;
անգիտութեամբ, ignorantly.

NBHL (1)

ἅγνοια, ἁγνόημα. ignorantia Պակասութիւն գիտութեան. չգիտելն. անգիտանալն. անհմտութիւն. տգիտութիւն. եւ մեղք տգիտութեան. պիլմէզլիք, նատանլըգ, խադա.


Անգիր

See full entry →

adj. adv.

without letters, — print;
unwritten, verbal, oral;
ignorant, uninstructed;
verbally, by word of mouth.

NBHL (1)

Օրէնս անգիրս։ Անգիր օրինադրութիւն։ Աբրահամ ո՛չ գրովք ուսեալ, այլ անգիր բնութեամբ ճեպեալ, օրէնք ինքն ելով, եւ անգիր գիրք. (Փիլ. ՟ժ. բան. եւ Իմաստ։)


Անգիւտ

See full entry →

adj.

unfindable, rare, precious, dear.

NBHL (1)

ՅԱՆԳԻՒՏՍ. իբր յոչ գտանիլն. առ ի չգոյէ.


Անգղիարէն

See full entry →

adv. s.

in English;
after the English manner;
English, the English language;
— ուսանել՝ խօսիլ, to learn, to speak English.


Անգործ

See full entry →

adj.

idle, inactive, indolent, lazy;
ineffectual, inefficacious, ineffective;
unexecuted, incomplete;
uncultivated;
երկիր —, waste land.

NBHL (1)

Անգործ եւ առանց իրս ինչ վճարելոյ է ինքն յինքենէ։ Յորժամ միտքն ըմբռնեալ իշխեսցեն, զգայութիւնն անգործ տեսանի. (Փիլ.։)


Անգործութիւն, ութեան

See full entry →

s.

idleness, inaction, indolence;
inefficacy.

NBHL (1)

Զըստ քնոյն անգործութիւն (աչաց) ոչ է ի մէջ առնլիս։ Դատարկութեան եւ անգործութեան է այսպիսիս. (Փիլ.։)


Անգտական, ի, աց

See full entry →

cf. Անգիւտ.

NBHL (1)

Թէպէտեւ դժուարագիւտ է, այլ ոչ ամենեւին անգտանելի. քանզի անգտանելոյն ազգակից է կորուստ, իսկ գտանելում՝ փրկութիւն. (Փիլ. լին. ՟Գ. 27։)


Անդադար

See full entry →

adj. adv.

incessant, continual;
restless, agitated;
incessantly, continually.

NBHL (1)

Յայտ էր յոստոստելոյն եւ յանդադար լինելոյն. (Փիլ. լիւս.։)


Անդամ, ոյ, ոց

See full entry →

s.

limb, member;
— — յօշել, to dissect, to dismember, to anatomize, to carve.

NBHL (2)

Անդամունք. զանդամունս. (Թէոփիլ. Խ. Մկ։ Վրք. հց.։)

Անդամ անդամ յօշեալ. (Փիլ. իմաստն.։)


Անդամալոյծ, լուծի, ծաց, ծից

See full entry →

adj. s.

paralytic, palsical.

NBHL (1)

παραλυτικός, παραλυόμενος. paralyticus. Լուծեալ անդամօք. որոյ ջիլք եւ անդամք լուծեալ են. քէօթրիւմ, մեֆլուճ.


Անդամախեղ

See full entry →

adj.

laimed, crippled.

NBHL (1)

Խեղ անդամօք, թոյլ եւ ցաւագար. անդամալոյծ. չորս դին բռնըւիլը, թուլնալը.


Անդամախեղութիւն, ութեան

See full entry →

s.

lameness.

NBHL (1)

βλακεία. mollities. Խեղութիւն անդամոց, թուլութիւն, անպիտանութիւն. չորս դին բռնըւիլը, թուլնալը.


Անդաստան, աց

See full entry →

s.

cultivated land, fields;
village.

NBHL (1)

Անկարգ եւ անդաս. ((յն. մի բառ) Փիլ. լին. ՟Ա. 55։)


Անդատ

See full entry →

adj.

not sentenced, not condemned.

NBHL (2)

Զի մի՛ եւ երեւելիդ նիւթականութիւն քումդ տեսութեան մտացդ դիտման անդատ եղիցի. (Նար. ԽԶ։ (Ի նոյն միտս մարթի բերիլ եւ որ ի ԿԱ։))

Ի կիկղոպայց երկիրն՝ յանօրինաց, յանդատից հասաք. (Փիլ. նխ. ՟բ.։)


Անդեդեւ

See full entry →

adj.

unshaken, firm, resolute.

NBHL (1)

ՅԱստուած փութալով՝ հաստատուն եւ անդեդեւ ճանապարհ ուղիղ վարեն. (Փիլ. իմաստն.։)


Անդեդեւուն

See full entry →

cf. Անդեդեւ.

NBHL (1)

ՅԱստուած փութալով՝ հաստատուն եւ անդեդեւ ճանապարհ ուղիղ վարեն. (Փիլ. իմաստն.։)


Անդեղայ, ի, ից, այց

See full entry →

s.

antidote, counter-poison.

NBHL (1)

Իբրեւ զանդեղեայ ետ զաւազանն. (Ոսկ. փիլիպ.։)


Անդէն

See full entry →

adv.

there;
-, — առ մնին, — վաղվաղակի, — իսկ, — եւ անդ, on the spot, immediately, out of hand, without delay.

NBHL (4)

ԱՆԴԷՆ, ԱՆԴԷՆ ԻՍԿ. ԱՆԴԷՆ ԵՒ ԱՆԴ, ԱՆԴԷՆ ԱՌ ՆՄԻՆ, ԱՆԴԷՆ ՎԱՂՎԱՂԱԿԻ. եւ այլն. ἑξαυτῆς, αὑτίκα, statim, illico, mox, continuo. Նոյն հետայն, վաղվաղակի. նոյն ժամայն. իսկ եւ իսկ. անյապաղ. զոյգ ընդ. համայն. իսկոյն, նոյն ատեն. հէման, ֆիլհալ, օլ տէմ, հէմանտէմ.

Անդէն իսկ ի ծնանիլն։ Անդէն իսկ սկսանին. (Պիտ.։)

Հարազատ եւ սիրելի որդի ստացեալ զսա միայն, անդէն առ նմին ունէր եւ զախտ գորովանացն. (Փիլ. իմաստն.։)

Անդէն եւ անդ զբանիւք եկեալ երեւէր. (Փիլ.) յն. նոյնաբանութիւն էր, կամ կրկնութիւն բանի ταυτολογία, repetitio ditorum։


Անդէպ

See full entry →

adj.

indecent, unbecoming, unseasonable;
absurd, clumsy, extravagant, ridiculous;
յանդէպս, indecently, unbecomingly;
awkwardly, unseasonably.

NBHL (1)

Ո՛չ վայրապար եւ անդէպ գովեալ. (Փիլ. իմաստն.։)


Անդիմադարձ

See full entry →

adj. adv.

irresistible;
irresistibly, beyond contradiction.

NBHL (1)

Ընդունելութեան անդիմադարձ. (Փիլ. սամփս. (որ հայի եւ ի յաջորդդ)։)


Անդնդային, այնոյ, ոց

See full entry →

adj.

very deep;
infernal, hellish.

NBHL (1)

Կոկորդիլոսն անդնդային. (Փիլ. նխ. ՟բ.։)


Անդորր

See full entry →

adj.

quiet, still, tranquil, calm, mild, peaceable;
easy, convenient, comfortable;
— or յանդորրու, peaceably, in tranquillity;
comfortably, at ease;
— առնել, յ— հանել, to calm, to quiet, to soften, to appease, to comfort.

NBHL (1)

Չի՛ք անդորր ի բերիլն ընդ երկիր։ Անդորր եւ մխիթարութիւն եղեւ։ Անդորր եւ հանգիստ են մեզ ամենայն նեղութիւնքն։ Չէ՛ յանդորր, այլ ի մահուն երկիւղէ խռովեալ. (Լմբ. սղ.։)


Անդորրանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to compose one's self;
to be easy, to be comfortable.

NBHL (1)

Ընդարձակիլ տեղւոյ, եւ ոգւոյ. կէնիշլէնմէք.


Անդուլ

See full entry →

adj. adv.

assiduous, continual;
assiduously, continually, incessantly.

NBHL (1)

Փութա՛ ասէ վարժիլ անդուլ. (Շ. այբուբ.։)


Անդրագոյն

See full entry →

adj.

further.

NBHL (3)

Կամ յայնժամ. երբեմն. ատենով. վեմանի եվայիլտէ, օ վագըթ.

Տանջիլն՝ աստ, եւ անդ. (Շ. ամենայն չար.։)

Որ աստ իրքս են, ընդդէմ են անդ իրացն (կամ անդն իրաց). (Փիլ. լին. Բ. 82։)


Անդրանիկ, անկի, անկան, կաց

See full entry →

adj. s.

eldest, first-born.

NBHL (2)

(լծ. տ. անդէ՛րիօր ռմկ. առջինեկ). προτώτοκος. primogenitus. Նախծին եւ երիցագոյն զաւակ. առաջին ծնունդ կենդանեաց. իլք էվլատ, իլք էվվել տօղմուշ.

Նմանութեամբ յիմիք կարգի՝ պէսպէս առմամբ, առաջին. սկիզբն. առջինը. իլք. պաշ. փիր.


Անդրանկածնունդ

See full entry →

cf. Անդրանիկ.

NBHL (1)

Սերումն յօրհնութիւն երից որդւոցն Նոյի մինչեւ ցանդրանկածնունդն Աբրահամ. (Նախերգ. փիլ.։)


Անդրանկանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to be eldest;
to claim primogeniture.

NBHL (1)

ԱՆԴՐԱՆԿԱՆԱԼ. Անդրանիկ զաւակ գտանիլ. առջինեկը ըլլալ.


Անդրանկացուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to make eldest, to give the right of primogeniture.

NBHL (1)

πρωτοτοκεύω. primogenitum facio. Անդրանիկ առնել՝ կացուցանել՝ զկրտսերն. առջինեկին տեղը անցընել. իլք էվլատ եէրինէ գօմագ.


Անդրժելի, լւոյ, լեաց

See full entry →

adj.

inviolable;
cf. Անդժրելի.

NBHL (1)

Զարու ազգն անդրժելի թողուլ. (Փիլ.։)


Անեզր

See full entry →

adj.

interminable, boundless.

NBHL (1)

Երեւեալքս այսոքիկ են արդեօք անեզե՞րք, եթէ ոլորտացեալք. (Փիլ. իմաստն.։)


Անել

See full entry →

adj.

much embarrassed, much perplexed, inextricable, without escape;
— եւ անմուտ առնել, to hem in en all sides, to cut off all means of escape from;
— փողոց, blind alley;
street or court with only one entrance.

NBHL (1)

Անունդ Սինա՝ ասի անմատոյց. արդ անել եւ անմերձենալի արդարեւ է աստուածային վայրն։ Յանել եւ յանմատոյց եւ սուրբ անդ սերմնն անկցի. (Փիլ. ել. եւ քհ։)


Անելանելի

See full entry →

cf. Անել.

NBHL (1)

Զլեառնն անելանելի եւ անմատոյց եցոյց ժողովրդեանն. Փիլ. ել.։


Անեղ, ից

See full entry →

adj.

uncreated, uncreate.

NBHL (2)

Անեղն եւ մշտնջենաւորն Աստուած։ Արդեօք երեւեալքս այսոքիկ են անե՞ղք, եթէ լինելութեան առին սկիզբն. (Փիլ. ՟ժ. բան. եւ Իմաստն։)

Յանեղիցն յօդիլ, (կամ յանեղացն). (Երզն. քեր.։)