Definitions containing the research բան : 7153 Results

Պղերգանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to be idle, to neglect.

NBHL (1)

Մի պղերգասցուք գոհանալ զտեառնէ։ Զիա՞րդ է՝ զի առ նորա փառաբանութիւն պղերգանան բազումք. (Խոսր.։)


Պղերգութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Պղերգումն.

NBHL (1)

Զի թերեւս հնար լիցի պղերգութեամբ հեղգալոյ. (Փիլ. ՟ժ. բան.։)


Պղծալեզու

See full entry →

adj.

foul-tongued, obscene.

NBHL (1)

Որ պիղծ է լեզուաւ. մանաւանդ օձն առաջին՝ բանսարկու.


Պղծեմ, եցի

See full entry →

va.

to soil, to contaminate, to stain, to spot;
to profane, to pollute, to abuse;
to abhor, to detest, to execrate;
— զկոյս, to violate, to dishonour.

NBHL (1)

Անարգեաց ... եւ պղծեաց զնոսա բանիւք հպարտութեամբ. (՟Ա. Մակ. ՟Է. 34։)


Պղնձագործ, աց

See full entry →

s. adj.

coppersmith, brass-founder;
brazier, tinker;
copper, bronze.

NBHL (1)

Պղնձագործ եւ երկաթագործ ի խնամենալն՝ արուեստիւ ճոխաբանէին. (Մխ. առակ.։)


Պղպեղ, ի

See full entry →

s.

pepper;
— լոսեալ, ground or pounded -;
համեմել —աւ, to -.

NBHL (1)

ՊՂՊԵՂ. գրի եւ ՊՂՊԻՂ. նոյն բառ է եւ յայլ լեզուս. թ. պիպէր. πέπερι, πέπερις piper. իտ. pepe, pevere. Համեմ կծու եւ ջերմ յոյժ՝ ի գոյն սեաւ, եւս եւ սպիտակ՝ ի չափ գնձոյ՝ ողկուղօրէն բերեալ ի վերայ փոքրիկ ծառոյ յարեւելեան հնդիկս. իսկ յայլ տեղիս պղպեղ է բերք դոյզն բուսոյ՝ ի սկզբան կանաչ պատճով, որ յետոյ կարմրանայ. տաքդեղ.


Պղտոր, ոյ

See full entry →

cf. Պղտորական.

NBHL (1)

(Զբան տեառն՝ որ վասն անցանելոյ բաժակին՝) եւնոմիոս եւ արիոս՝ իւրեանց չար հաւատովն պղտորեցին, եւ ընկերին արբուցանեն խմորուն պղտորս։ Վա՛յ որ արբուցանէ ընկերի իւրում խոտորումն պղտորոյ. (Ոսկ. ի չրչրնս.։)


Պճնիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to bedizen oneself with coquetry and too great attention to effect, with studied neatness.

NBHL (1)

Ընդ անզարդութեան երկաթոյս սեւութեան գունոյս, պղինձ պճնելի՝ ցոյցք առաքինութեան՝ հրաշեկ լիբանանու , իմա պղինձ փայլուն. որ եւ Ծխեալ ասի. ըստ յն. լիբանանապղինձ, կամ կնդրկապղինձ։


Պնդիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to harden, to grow tough;
to insist, to sustain, to be obstinate;
to pretend;
to run, to go quick;
cf. Զկնի;
cf. Զհետ;
ի պահս —, to be rigorous in fasting.

NBHL (2)

որ եւ ասի ՊՆԴԵԼ՝ իբր ն. κατακρατέω, διαβεβαίω, -ομαι praevaleo, affirmo, adsevero. Հաստատեալ կալ ի բանս կամ ի խորհուրդս. յամառել.

Պնդեցաւ աբրաամ ի խորանն առ սարրա։ Պնդեա ի բանակն, եւ տուր եղբարց քոց։ Պնդեցաւ զկնի նորա՝ գիշերի։ Արի պնդեաց զհետ արանցն.եւ այլն։


Պնդութիւն, ութեան

See full entry →

s.

consistence, solidity, fixity, hardness, density, consolidation;
steadiness, firmness, constancy;
stiffness, severity, obstinacy;
strength, vigour;
sustained, unflagging or continued effort, endeavour, care, solicitude, diligence;
— որովայնի, constipation, costiveness;
պահք պնդութեան, rigorous fasting;
բազում, մեծաւ or փութոյ պնդութեամբ, carefully, diligently, eagerly, cordially, earnestly.

NBHL (1)

ԵՒ յիշատակ այլոց պնդութեանց եթող մեզ վասն բանից աստուծոյ։ Թէ քանի՞ խօսս ընկալաք մեք ի պնդութէան անտի իրինիոսի. (եւ այլն. Եւս. պտմ.։)


Համարիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to sum, to number, to count;
to calculate, to compute;
to esteem, to repute, to judge;
to presume, to suppose, to reckon;
to attribute;
to pass for, to be reputed or deemed;
լաւ —, to prefer;
պատուական —, to appreciate;
մեծ ինչ —, to value, to esteem, to repute, to rely on;
առ ոչ ինչ —, not to keep any account of, not to care about, to have little esteem for, to despise;
— զանձն, to look upon oneself as, to believe, deem or account oneself, to think that one is;
ընդ մի — զիմն ընդ ումեմն, to mistake;
երանելի զանձն —, to think oneself happy;
—իմք եթէ, —րեսցուք այնպէս թէ, let us suppose that;
մի —իք թէ, do not believe that.

NBHL (1)

Որպէս իսահակ ոչ մեռաւ, բայց աստուած ընկալաւ (զնա որպէս) զենեալ ի ձեռն խոյին. այսպէս եւ բանին աստուծոյ համարեալ է մահ, եւ ոչ ըստ բնութեան. մեռեալ աստուածացեալ մարմնովն՝ միացեալ բանին աստուծոյ համարեալ է մահ. զի կենացն մահ ոչ յաղթէ. (Մեկն. ղկ.։)


Համարձակագոյն

See full entry →

adj. adv.

more openly;
—, —ս, cf. Համարձակ.

NBHL (2)

Համարձակագոյն բանիւ զմեղուցեալսն յանդիմանէր. (Նախ. ես.։)

Որ կարի համարձակագոյնն է. (Փիլ. ՟ժ. բան.։)


Համարձակախօս, աց

See full entry →

adj.

cf. Համարձակաբարբառ;
— լինել, to speak freely, frankly, openly, to be plain with, to be accustomed to speak one's mind.

NBHL (1)

ՀԱՄԱՐՁԱԿԱԽՕՍ որ եւ ՀԱՄԱՐՁԱԿԱԲԵՐԱՆ. Համարձակ խօսօղ. անվեհեր ի բանս եւ ի պատասխանիս.


Համարձակեմ, եցի

See full entry →

va.

cf. Համարձակեցուցանեմ.

NBHL (1)

Զանգէտսն՝ ճարտարին համարձակեաց առատութիւն արուեստագիտութեան։ Առն միում համարձակեցէք խօսել բանս այսպիսիս։ Ոչ համարձակեաց նոցա հոգին քրիստոսի. (Իմ. ՟Ժ՟Դ. 18։ Յոբ. ՟Լ՟Բ. 14։ Գծ. ՟Ժ՟Զ. 7։)


Համարձակութիւն, ութեան

See full entry →

s.

frankness, hardihood, licence, courage, liberty;
boldness, forwardness;
կարի իմն —, audacity, temerity, venturesomeness;
— առնուլ, to take the liberty to, to permit or allow oneself to;
կարի իմն — տալ, to render impertinent, impudent;
պարտ է համարձակութեամբ ասել, it must be acknowledged;
համարձակութեամբ, cf. Համարձակ.

NBHL (1)

Ոչ ի գլխոյ նորա առ զնա (զեւայ), զի գուցէ համարձակութիւն ինչ լինիցի նմա։ Ո՛րչափ ծառոյ համարձակութիւն տուեալ էր նոցա՝ բանսարկուն էր գիտակ. (Եփր. ծն.։)


Համարող, աց

See full entry →

s.

reckoner, arithmetician.

NBHL (1)

Թուօղ. թուաբան. եւ Աստեղաբաշխ կամ մաթեմատիկոս. րախամ՝ հիսապ գիտցօղ.


Համարողական, ի, աց

See full entry →

adj.

arithmetical.

NBHL (3)

ἁριθμητικός ad arithmeticam pertinens Թուաբանական.

Համարողական արուեստ, որ է թուաբանութիւին. (Ոսկիփոր.։)

ՀԱՄԱՐՈՂԱԿԱՆՆ գ. ՀԱՄԱՐՈՂՈՒԹԻՒՆ ἁριθμητική arithmetica. Թուաբանական արուեստ. թուաբանութիւն. որ եւ Թուականութիւն ասի.


Համարողութիւն, ութեան

See full entry →

s.

arithmetic, ciphering.

NBHL (2)

ՀԱՄԱՐՈՂԱԿԱՆՆ գ. ՀԱՄԱՐՈՂՈՒԹԻՒՆ. ἁριθμητική arithmetica. Թուաբանական արուեստ. թուաբանութիւն. որ եւ Թուականութիւն ասի.

ՀԱՄԱՐՈՂՈՒԹԻՒՆ. որպէս Ազգահամար. ազգաբանութիւն.


Համափառ

See full entry →

adj.

of equal glory or honour.

NBHL (2)

ՀԱՄԱՓԱՌ. ըստ յն. ոճոյ. նաեւ Համամիտ. միաբան. ուղղափառ. ὀμόδοξος qui ejusdem opinionis ets.

Ամենեքին միաբանեցան, եւ համափառս գրեցին. (Երզն. մտթ.։)


Համբառնամ, բարձի

See full entry →

va.

to elevate, to raise, to lift up, to take up;
— զձեռն, to stretch forth or raise the hands;
to raise the hand against;
to rebel.

NBHL (1)

Յետ համբառնալոյ փրկչին մերոյ։ Ի համբառնալ բանին յերկինս. (Յհ. կթ.։ Շար. եւ այլն։)


Համբառնամ, բարձայ

See full entry →

vn.

to rise up, to ascend, to mount, to go up;
to raise oneself, to rise, to get up;
— մտօք առ աստուած, to raise the heart to God;
հակառակ, ընդդէմ —, to revolt, to rise, to rise against, to rebel;
ի մտաց —, to grow proud;
դատախազ —, to accuse of, to charge with, to arraign, to impeach.

NBHL (1)

Յետ համբառնալոյ փրկչին մերոյ։ Ի համբառնալ բանին յերկինս. (Յհ. կթ.։ Շար. եւ այլն։)


Համբարու, աց

See full entry →

cf. Համբարի.

NBHL (1)

ՀԱՄԲԱՐՈՒ եւ ՀԱՄԲԱՐԻ. Պարիկ. յուշկապարիկ. պրս. փերի. Կենդանի ջրային կամ ցամաքային՝ խառնակ, եթէ՛ իրական իցէ՝ եւ եթէ բանաստեղծական. ճիւաղ. եբր. պէնօթ խանաթ (դստերք ճչոյ). եւ թաննին, թաննիմ (վիշապ, նհանգք). ըստ սիմաքոսի՝ ջայլամուղտ.


Համբաւ, աց, ոց, ուց

See full entry →

s.

credit, honour, repute;
renown, fame, reputation, name, glory, celebrity;
news, intelligence, rumour, report, tidings;
արագաթեւ —, flying report, swift, speedy renown;
— բարեաց, good repute;
յեղակարծ, սուտ, չար —, strange, false, ill news;
— մեծ ստանալ, to win a great reputation;
վնասել անձին —ոյ, to damage one's reputation;
աղարտել զ— իւր, to tarnish one's renown;
կորուսանել զ—ն, to get an ill name;
չունել զ—, to be unknown, of no reputation or renown;
աղարտել զ— ուրուք, to blacken or ruin the reputation of;
—ի հարկանիլ, to become public, to divulge;
to become famous, renowned, celebrated, far-famed, to be in vogue, request or fashion;
ձախողակի — հանել or ընթացուցանել զումեքէ, to spread abroad an evil report about one;
— հանել, տարածել, to raise, sow or spread the news;
— ընթանայ, it is said that;
the story runs;
ելանէր, հնչէր, տարածէր, ի դուրս յաճախէր —, the report spread;
— քաջութեանն ընդ ամենայն կողմանս ընթանայր, the fame of his courage spread every where;
եւ ել — զնմանէ ընդ ամենայն կողմանս գաւառին, and there went out the fame of him through all the region round about;
—ի հարեալ է խաղս, this play is very popular;
cf. Շռինդ.

NBHL (1)

ἁκοή, φήμη , λαλιά, ἁγγελία, φωνή, ψόφος auditus, rumor, fama, vox եւ այլն. (արմատն է բա, բայ, բան, բաւ) վր. եւս՝ համբա՛վի. Լուր համայն հնչեալ. ձայն. հռչակ. զրոյց. անուն.


Համբաւաբեր, աց

See full entry →

s.

messenger, newsbringer.

NBHL (1)

Որ բերէ զհամբաւ. բանբեր. խապար բերօղ.


Համբերեմ, բերի, բեր, բերեցի, բերեա

See full entry →

vn.

to have patience, to be patient, to endure, to suffer, to support, to bear, to undergo, to sustain;
to persevere, to remain firm and constant, to persist;
to wait;
— յամուսնութէնէ, to live single;
to live continently, chastely;
որ համբերեսցէ ի սպառ՝ նա կեցցէ, he that shall endure unto the end, the same shall be saved.

NBHL (1)

Նեղութեան համբերեցէ՛ք։ Վասն քո համբերի նախատանաց։ Չարեացս ոչ համբերիցեմք։ Բարկութեան տեառն համբերից (կամ համբերեցից)։ Որպիսի հալածանաց համբերի։ Երանեալ է այր՝ որ համբերիցէ փորձանաց։ Համբերեցէք աւուրս եւս հինգ։ Ես համբերես ձեզ։ Եւ ես քեզ համբերի զօրհանապազ։ Համբե՛ր տեառն, եւ քաջալերեա՛ց։ Համբերելով համբերի տեառն։ Համբեր անձն իմ բանի քում։ Համբերից անուան քում։ Վասն անուան քո տէր համբերի։ Որ համբերեսցէ կամ համբերեացն ի սպառ, նա կեցցէ.եւ այլն։


Համբուրեմ, եցի

See full entry →

va.

to kiss, to embrace;
*to buss;
— զմիմեանս, to kiss or embrace each other;
— ակամայ, to kiss unwillingly;
ստէպ —, to be always kissing;
— ձեռս, զաջ ուրուք, to kiss the hands;
համբուրեաց ընդ նմա, he kissed him.

NBHL (1)

ՀԱՄԲՈՒՐԵԼ ԸՆԴ ՈՒՄԵՔ, եւ ՀԱՄԲՈՒՐԻԼ. իբր Համբուրել զմիմեանս. ողջագուրել, եւ Սիրով միաբանիլ. պագտուիլ.


Համեղութիւն, ութեան

See full entry →

s.

exquisite flavour, agreeable taste, relish.

NBHL (2)

χυμός sapor γλυκύτης, γλύκασμα dulcedo, dulcitudo. Համեղն գոլ. համ. քաղցրութիւն՝ իրաց ի քիմս, եւ բանից ի միտս, եւ այլն.

Համեղութիւն խօսից, կամ ի բանս. (Լմբ. իմ.։ Տօնակ.։)


Համեմեմ, եցի

See full entry →

va.

to season, to flavour;
to scent, to aromatize, to spice, to powder;
— աղիւ, to sprinkle with salt, to salt.

NBHL (1)

Զանհամութիւնս իմոյ անձին՝ համեմեսցես բանիւ քոյին. (Յիսուս որդի.։)


Համեստացուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to make modest or moderate.

NBHL (1)

Համեստացոյց զմարդիկ. (Փիլ. ՟ժ. բան.։)


Համեստութիւն, ութեան

See full entry →

s.

modesty, moderation, reserve, temperance, probity;
politeness.

NBHL (1)

Երկրաւոր բանակք ճգնաւորաց զերկնաւոր բանակացն ունին զհամեստութիւն. (Յճխ. ՟Ի՟Գ։)


Համիմաստ

See full entry →

cf. Համամիտ.

NBHL (1)

ՀԱՄԻՄԱՍՏ ՀԱՄԻՄԱՑ. ὀμόφρονος consentiens. Ոյր իմացուած՝ միտք եւ խորհուրդ միաբան է ըստ այլում. համամիտ. համախորհուրդ. մէկ մտքի՝ մէկ խելքի տէր.


Համիմաց

See full entry →

cf. Համամիտ.

NBHL (1)

ՀԱՄԻՄԱՍՏ ՀԱՄԻՄԱՑ. ὀμόφρονος consentiens. Ոյր իմացուած՝ միտք եւ խորհուրդ միաբան է ըստ այլում. համամիտ. համախորհուրդ. մէկ մտքի՝ մէկ խելքի տէր.


Համոզակեր, աց

See full entry →

adj.

persuading;
persuasive;
— լինել, to persuade, to convince;
cf. Թափիչ.

NBHL (1)

Զհայրն մշակ, փոխատու, համոզակեր, եւ առատ պարգեւատու բանն անուանեաց. (Եփր. աւետար.։)


Համուռ

See full entry →

cf. Համուռն.

NBHL (1)

Համուռն՝ միաբանեցին եկին լսի։ Համուռ կուտեցին։ Հ հասին. (Երզն. քեր.։)


Համուռն

See full entry →

s. adv.

crowd, multitude;
cf. Միահամուռ.

NBHL (1)

Համուռն՝ միաբանեցին եկին լսի։ Համուռ կուտեցին։ Հ հասին. (Երզն. քեր.։)


Համր, մերց

See full entry →

adj.

dumb;
speechless, mute, tongue-tied;
— ի ծնէ, born dumb, dumb from one's birth;
— բնութիւնք, babies;
— լինել, or համրանամ, համրիմ, cf. Համրանամ, cf. Համրիմ.

NBHL (1)

Ո՞վ արար զխուլն եւ զհամրն։ Որպէս համր՝ որ ոչ բանայ զբերան իւր։ Համր եղիցին շրթունք նենգաւորք։ Եբաց զբերանս համերց։ Խլից լսել տայ, եւ համերց խօսել։ Կաղս, կոյրս, համրս։ Համերքն խօսէին։ Զլեզու քո կապեցից ի քիմս քո, եւ եղիջիր դու համր.եւ այլն։


Համրանամ, ացայ

See full entry →

vn.

cf. Համրիմ.

NBHL (3)

Եւ համրացայ բարեաց բանին, որպէս բերանն այսահարին. (Յիսուս որդի.։ Տե՛ս եւ Նար. ՟Ի՟Գ. ՟Խ՟Է. ՟Ղ՟Բ։)

Ասի եւ զանբանից.

Լուիցուք դարձեալ իբրեւ բանս ի համրացելոցն (յանխօս ձկանց)։ Համրացեալ անասունքն ունին փոյթ յանձին խնդրել հնարս. (Վեցօր. ՟Է։)


Համրացուցանեմ, ուցի

See full entry →

vn.

to make or strike dumb.

NBHL (1)

Ամրափակ խցմամբ համրացոյց արգել հողմ բանսարկուին. (Նար. ՟Ժ՟Ը։)


Համօրէն

See full entry →

adj. adv.

whole, total, entire, universal;
all, entirely, totally, wholly;
ընդ — աշխարհ, throughout the world;
— կալ ի վերայ, understand perfectly, to know to the bottom, to penetrate deeply, to pierce to the inmost parts.

NBHL (1)

Համօրէն ի վերայ ամենայն բանիցն կարգաւ ոչ կացին։ Յետ անդրէն դառնալոյն կալոց էին համօրէն ի վերայ գիտութեան նորա. (Իգն.։)


Հայեացք, եցից

See full entry →

s.

look, sight, view.

NBHL (1)

Առակէ զհայեացս աչաց բանսարկուին. (Վանակ. յոբ.։)


Հայերէն

See full entry →

adj. adv.

Armenian;
in Armenian;
— գիր, Armenian writing;
— տառիւք, in Armenian letters or characters;
— լեզու, դպրութիւն, the Armenian language, literature;
ուսնանել զ—, to learn, to study -;
— թարգմանել, to translate into -;
— գիտ՞էք, խօսի՞ք, do you know Armenian ? do you speak Armenian ?.


Հայեցողութիւն, ութեան

See full entry →

s.

contemplation;
speculation;
theorem.

NBHL (2)

Հայեցողութեամբ հոգւոյն իմաստից զզօրութիւն բանից քննել. (Շ. ՟ա. յհ. ՟Ժ։)

Յանիմաստ բանաւորէ, եւ կրկին հայեցողութեամբ ճայրոտելոյ՝ իմանալեաւ եւ զգալեաւ. (Սկեւռ. ես.) իմա՛, տեսանելեօք հոգւոյ եւ մարմնոյ։


Հայիմ, եցայ, եա՛ց, եա՛

See full entry →

vn.

to look, to give a look, to cast the eyes on, to see;
to look upon, to gaze on, to consider attentively, to look in the face, to observe, to contemplate, to speculate, to weigh well;
to take care;
to concern, to regard;
to have in view, to aspire to, to aim at;
to face, to front, to look on, to overlook;
գեղեցիկ հայելով, handsome, elegant, beautiful, charming;
— ի վեր, to look up;
— ընդ պատուհանն, to peep or look in at the window or through the window;
— գաղտագողի, to look stealthily at;
պշուցեալ — յոք անյագ, to gaze with greedy or devouring eyes at, to stare at;
— յայրատս or յայրատութեամբ, to look at impudently, lustfully, lewdly;
— յոք սիրով, գորովալից աչօք, to look at lovingly or tenderly, to look sweet upon, to cast sheep's eyes on, to ogle;
— խանդաղատանօք, to gaze on dotingly, with fondness, with glistening eyes;
ընդ ակամբ — յոք, to look scornfully at or with contempt;
— մտօք, to contemplate, to muse on;
ոչինչ հայեցեալ ի, in spite of, despite;
մինչդեռ նա այսր անդր հայէր, as he looked about or around.

NBHL (3)

Ի խորհուրդս ամբարշտաց հայեցար։ Հայեա՛ց տէր յիրաւունս իմ։ Եղիցին ականջք քո հայել յաղօթս ծառայից քո։ Հայեցար յերկիր, արբեցուցեր զնա։ Հայեցարո՛ւք ի հրամանս օրինացն։ Ոչ հայեցան յօրէնս քո։ Հայեա՛ց յանձն քո, կամ հայեցարո՛ւք յանձինս ձեր, գուցէ եւ այլն։ Պա՛րտ եւ արժան է խնամակալութեամբ ի թագաւորի հայել բանս. (Ածաբ. ժղ.։)

Հայիլ՝ յայսմ վայրի զքննելն ասէ, եւ զիմանալն։ Իմաստութեամբ հայել ի բանս մարգարէիցն. (Սարգ. յկ. ՟Է։ եւ Սարգ. ՟ա. պետ. ՟Բ։)

Հայի բանս եւ ի նորս իսրայէլ։ Ի խաչիս հայելով խորհուրդ ասի. (Շ. բարձր.։)


Հայհոյեմ, եցի

See full entry →

va.

to curse and swear, to blaspheme;
to talk scandal;
to revile, to abuse, to slander, to traduce, to defame, to speak ill of.

NBHL (1)

(ի ձայնէս Հա՛յ հո՛ւյ, յա՛յ յո՛ւ. պրս. հայահույ, հայահայ. իբր ղավղա. կագ) βλασφημέω blasphemo. իբր կագ) Թշնամանել, անարժան բանիւք անարգել, նախատել զաստուած, կամ զմարդիկ. որ եւ Անիծանել. յիշոցնատու լինել. ասի եւ եբր. ոճով Օրհնել. քֆրել, գէշ բան զուրցել.


Հայհոյիչ, չի, չաց

See full entry →

s. adj.

blasphemer;
blaspheming.

NBHL (2)

Զհայհոյչաց չարաբանութիւն։ Մակեդոն հայհոյիչ։ Ի հայհոյիչ լեզուաց. (Նար. ՟Լ՟Զ։ Շար.։ Ոսկ. յհ.։)

Այլանդակ եւ հայհոյիչ շարադրութիւն, կամ խոստովանութիւն, կամ բանք. (Յհ. իմ. երեւ.։ Սոկր.։ Պրպմ.։)


Հայրաբուղխ

See full entry →

adj.

proceeded from the Father.

NBHL (1)

Որ զցօղն հայրաբուղխ անձրեւեցեր ի բանական երկիր. (Շար.։)


Հայրենատուր

See full entry →

adj.

left by a father, transmitted from the ancients;
paternal, ancestral.

NBHL (1)

Վրթանէս՝ լի հայրենատուր շնորհօք, եւ բանիւ վարդապետութեամբ. (Կաղանկտ.։)


Հայրենի, ենւոյ

See full entry →

adj.

paternal;
native, natal;
— ժառանգութիւն, patrimony;
— գաւառ, աշխարհ, երկիր, cf. Հայրենիք.

NBHL (1)

Հայրենի յանդիմանութիւն (բան դաւթի հօրն սողոմոնի). (Նար. ՟Խ՟Ը։)


Հայրութիւն, ութեան

See full entry →

s.

paternity.

NBHL (1)

Բաց ի հայրութենէն, եւ յիսկզբանէն. (Սարգ. ՟բ. պետ. ՟Զ։)


Հայցական, ի, աց

See full entry →

s. gr.

accusative.

NBHL (1)

αἱτιατική (ի αἱτέω հայցել. կամ αἱτιάομαι պատճառել) accusativus. Խնդրական. որ ինչ է նշանակ հայցելոյ կամ խնդրելոյ զիմն. ըստ քերականաց անուն հոլովոյ, որ յայտ առնէ զներքոյ անկեալն զներգործութեան այլոյ, ունելով ի սկզբան տառդ՝ զ ՝ ներգործութեամբ կամ զսրութեամբ. զոր օրինակ, կե՛ր զհաց կամ հա՛ց կեր։