Definitions containing the research սար : 4919 Results

Յորդորիչ, չի, չաց

See full entry →

adj.

exhorting, persuasive;
engaging, winning;
stimulating, animating.


Յորդորումն, ման

See full entry →

s.

exhortation, persuasion, incitement, stimulus, spur, incentive, encouragement.


Յորդութիւն, ութեան

See full entry →

s.

abundance, affluence, superabundance, exuberance;
outflow, overflowing, discharge, torrent, inundation;
յորդութիւն արեան, rivers of blood;
յորդութիւնք պատուհասից, plagues upon plagues;
յորդութեամբ, in torrents, abundantly, copiously.


Յորձնեռանդն

See full entry →

adj.

boiling, foaming;
agitated, furious, turbulent.


Յուզեմ, եցի

See full entry →

va.

to seek, search or inquire after, to make search for, to ferret out, to hunt after;
to examine, to discuss;
to agitate, to move, to trouble;
to excite, to incite, to provoke, to stir up, to move sedition;
— զծով եւ զցամաք, to seek everywhere for, to ransack;
— խնդիրս, to breed disputes, to excite quarrels.


Յուլութիւն, ութեան

See full entry →

s.

idleness, laziness, slowth, negligence;
cowardice.


Յուղարկեմ, եցի

See full entry →

va.

to accompany, to attend on, to escort;
to lead, to conduct, to guide;
to send, to expedite, to despatch, to forward;
to perform the funeral obsequies.

NBHL (1)

Լաւագոյն է քան զյղելն՝ յուղարկելն. հասարակագոյն եւ միաբանութեան բարս ցուցանէ. (Փիլ. լին. ՟Դ. 20։)


Յստակ, աց

See full entry →

adj. fig. adv.

clear, clean, pure, limpid;
pure, sincere, candid;
manifest, evident, distinct;
clearly, cleanly, purely;
distinctly, evidently, manifestly.

NBHL (1)

Որ յաղագս գունիցն է ... հաւասարքն առանց զգայութեան (աչաց) են. զորս արդեօք եւ յստակս կոչեմք. (Պղատ. տիմ.։)


Յստակամտութիւն, ութեան

See full entry →

s.

single-mindedness, simple-heartedness, sincerity, ingenuousness, candour.


Յօդաթափումն, ման

See full entry →

s.

dislocation.


Յօդալոյծ

See full entry →

adj.

with dislocated articulations;
paralytic.

NBHL (1)

Իբրեւ զգանեալս եւ զյօդալոյծս առհասարակ անկեալ դնէին. (Յհ. կթ.։)


Յօդակապ, ից

See full entry →

s. adj.

tie, bond, union, knot;
articulated, composed of articulations;
— մտերմութեան, ընկերութեան, bonds of friendship, ties of society.


Յօդաւոր, աց

See full entry →

adj.

articulated, articular;
articulated, uttered;
well expressed, well turned, harmonious.


Յօդուած, ից, ոց

See full entry →

s.

articulation, joint, knot;
composition, construction;
article, paragraph.


Յօժարամտութիւն, ութեան

See full entry →

s.

goodwill, entire disposition, inclination, devotion, eagerness.


Յօսեմ, եցի, սի

See full entry →

vn. va.

to weave, to intertwine;
to fornicate, to commit fornication;
to violate, to force, to deflower;
— ի բոզս, to whore, to be a whoremonger.

NBHL (1)

Երիտասարդք ի բոզս յօսնուին. (Փիլ.։)


Ն (nou)

See full entry →

s.

the twenty second letter of the alphabet, and the seventeenth of the consonants;
four hundred, four hundredth.

NBHL (1)

Բարդիցն զարմանազանութիւնք, են որ յերկուց աւարտելոց են, են որ ըմպակասեցելոց եւ նաւարտեցելոյ։ Մեծասարն ներկայանէ եւ նաղօտէ. մեծավերջն նաղօտէ եւ ներկայնէ. անգայտն ներկուց աղօպաց։ Վերջատանջն ներկուց նաղօտաց, եւ իեզէ ներկարէ. եւ այլն. (Թր. քեր.։)


Նա, նորա, նոքա, նոցա

See full entry →

pron. conj.

he, she;
that, it;
ուտէ նա, he or she eats;
ուտեն նոքա, they are eating;
խնդրեմ զնա, I am looking for him, her or it;
ասեն նոքա, they say;
նա է, it is he or she;
անուն նորա, his, her or its name;
ետու նոցա, I have given them;
նոքա նոքին, they;
նմա, to him or her;
նորա, to him or to her;
նոցա, to them;
but, however, nevertheless, yet;
indeed, really, in fact;
նա՛ է, that is, that is to say, i.e.;
նա աւանիկ, նա աւասիկ, look there, look here;
but, yet;
նա եւ, also, even, likewise, again;
moreover, besides;
նա զի, նա մանաւանդ թէ, above all, the more;
rather;
նա եւ ոչ, neither, nor;
not even;
նա եւ արդ իսկ ոչ, not even now;
նա ուրեմն, certainly;
perhaps, it may be that;
well;
now, then.


Նախագիծ, գծի

See full entry →

adj. s.

traced, delineated before;
delineation, sketch, outline, firstdraught, minute;
acrostic.

NBHL (2)

ՆԱԽԱԳԻԾ. գ. ὐπογραμμός, προχάρασμα exemplar εἷσον aequale, par. Ուրուական օրինակ. նախկին գծագրութիւն. հաւասարն գրութեամբ. միւսէվէտէ, ելի՛, այսինքն զոյգն կամ նմանն. էօրնէկ.

Թէ այր ոք առնէ իսօն (բառ յն. հաւասար), այսինքն նախագիծ կտակի, եւ ոչ գրի նոյնն հաստատութեամբ, ոչ է ընդունելի կտակն. (Մխ. դտ.։)


Նախագոյն

See full entry →

adj. adv.

more ancient;
cf. Յառաջագոյն.


Նախագրեմ, եցի

See full entry →

va.

to write beforehand;
to prescribe;
to say or mention before.

NBHL (1)

Զոր ի մասնէ վերաճառեալքդ նախագրեցին։ Նախագրեալ համարդ սակաւութեան։ Ընդ նախագրեալ երջանկացն փառատրական աղերսարկութիւն. (Նար. ՟Ի՟Է. ՟Ի՟Թ. ՟Ձ՟Բ։)


Նախադասեմ, եցի

See full entry →

va.

to set over, to put above, to promote;
to prefer, to give the preference to, to esteem more.

NBHL (1)

Ոչ նուաստութեամբ հոգւոյ՝ զորդին նախադասեմ։ Յետնոցն հաւասարեալ, որով ընդ նախադասեալսն ի բազմականսն երանութեանն համարձակեցայց. (Նար. ՟Լ՟Գ. ՟Ծ։)


Նախադասութիւն, ութեան

See full entry →

s.

first order or rank, preference, precedence, pre-eminence;
proposition, premises.

NBHL (1)

Հասարակաց բաշխի շնորհս, եւ առաւել եւ նախադասութեամբ՝ կենդանեաց քան մեռելոց. (Լմբ. պտրգ.։)


Նախադուռն, դրան

See full entry →

s. fig.

entrance-door, portal;
vestibule;
commencement.

NBHL (1)

Նախադուռն մարտիւրոսաց եւ սարկաւագաց (ստեփանոս). (Գանձ.։)


Նախախնամական, ի, աց

See full entry →

adj.

provident, careful.


Նախամայր, օր

See full entry →

s.

our first mother, the mother of mankind, Eve;
the wives of the patriarchs.

NBHL (1)

προμήτωρ, προμάμμη prima mater, proavia, abavia. Նախնի մայր հասարակաց. եւայ.


Նախամարտկութիւն, ութեան

See full entry →

s.

skirmish.


Նախամիջօրեայ

See full entry →

adj.

antemeridian.

NBHL (1)

Որ ինչ լինի նախ քան զօր հասարակ.


Նախայօժար

See full entry →

adj.

predisposed, willing.

NBHL (1)

Հանգոյն մեծի արքայիդ եւ համեմատ նախայօժար սրտի նորին եւ զհօրդ հասարակաց ծանեաք զկամակցութիւն. (Շ. թղթ.։)


Նախայօժարութիւն, ութեան

See full entry →

s.

predisposition.


Նախանկար

See full entry →

adj. s.

delineated or designed beforehand;
prototype, original.


Նախանձաբեկ

See full entry →

adj.

dying with envy, full of envy, envious, jealous;
— առնել, to move to envy, to provoke to jealousy, cf. Նախանձեցուցանեմ.

NBHL (1)

Բանսարկուն նախանձաբեկ լինէր ի տեսանել զերանելին յայնպիսի հանդէս բարեպաշտութեան. (Ճ. ՟Բ.։)


Նախանձաւոր, աց

See full entry →

adj. s.

zealous, full of zeal, desirous, ardent, fervent;
emulous;
zealot, emulator, rival, competitor;
envious, jealous;
— լինել, to be zealous;
to bear envy, to be envious of;
to vie with.

NBHL (1)

Մերթ՝ որպէս Նախանձընդդէմ. նախանձորդ (բանսարկու).


Նախանձորդ, աց

See full entry →

adj.

envious, jealous, invidious;
emulous, rival.

NBHL (2)

Հապստէտ լսէր զնախորդացն զբանսարկութիւն. (Փարպ.։)

Եւ ոչ զրպարտութեամբ պատճառս տայր նախանձորդաց։ Եւ ոչ խափանել կարաց զիս նախանձորդն (բանսարկու). (Իսիւք.։)


Նախաշաւիղ, ւղի, ւղաց

See full entry →

s.

fore-runner, precursor;
preliminary, introduction.

NBHL (1)

Ճառել զարդատայ որպէս զգործակցէ եւ զհաւասար ճգնողէ մերոյ նախաշաւիղ եւ լուսաւորութեանց նահապետի. (Խոր. ՟Բ. 89։)


Նախատեսութիւն, ութեան

See full entry →

s.

foresight, prevision;
prophecy.


Նախարարապետ, աց

See full entry →

s.

premier noble.


Նախարարութիւն, ութեան

See full entry →

s.

satrapy, proconsulship, lordship, prefecture, mayoralty.

NBHL (1)

Զնոյն ինքն զբանսարկուն ցրուեաց, եւ զընդ նովաւ զնախարարութիւնս դիւաց. (Ճ. ՟Գ.։)


Նախաւորութիւն, ութեան

See full entry →

s.

priority.

NBHL (1)

Չէ՛ քո նախաւորութիւնդ, քանզի զսիսարակին սպան, նորա է քաջութիւն. (Կիւրղ. դտ.։)


Նախերգան, ի

See full entry →

s.

exordium, preamble, prologue, prolegomena.

NBHL (1)

Զոր օրինակ մարդ ի պատկերէն իւրմէ ճանաչի, սոյնպէս եւ գիրք ի նախերգանէն. (Կրպտ. յռջբ. սարգ.։)


Նախընծայ, ից

See full entry →

adj. s. adv.

offered previously;
preliminary;
premices;
primitively, at first;
— օրինակ, first example.


Նախիր, խրաց

See full entry →

s.

herd of black-cattle.

NBHL (1)

Հասարակական նախիր ի հասարակէ ժողովեալ։ Չորքոտանի կենդանեացն հոյլք, յոլով անդէոցն նախիրք (յն. (մի բառ). Նիւս. կազմ.։ Ածաբ. ժղ.։)


Նախկի

See full entry →

cf. Առաջին.


Նախնի, նւոյ, նեաւ

See full entry →

adj. s. adv.

first, primitive, ancient, old;
ancient, chief;
—ք, the ancients, ancestors, antecessors, forefathers;
ի —նումն, anciently, formerly, in times past, in former ages.

NBHL (1)

Նախնի բանն ճշմարիտ գոլով, իբրու՝ հաւասարութիւն զսիրելութիւն գործէ. (Պղատ. օրին. ՟Զ։)


Նամակագիր, գրի

See full entry →

s.

letter-writer;
— լինել, to write a letter.

NBHL (1)

διαβάλλων, ἑνδεκτής deferens, delator, proditor. եւ այլն. Ամբաստանօղ գրով. գրօղ զնամակ ամբաստանութեան. բանսարկու. մատնիչ, գուշակ.


Նայապէս

See full entry →

adv.

as he or she, like him or she.


Նանրահաւատ

See full entry →

adj.

incredulous, unbelieving;
superstitious.

NBHL (1)

(Միտէ) ի խաւարային կողմն մոլորութեան բանսարկուին, եւ հետեւի նանրահաւատիցն. (Լմբ. ժղ.։)


Նանրանամ, ացայ

See full entry →

vn.

cf. Նանրիմ.

NBHL (1)

Նանրացեալ ես խաբէութեամբ բանսարկուին. (Ճ. ՟Ա.։)


Նանրիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to become useless, to cease to be, to faint, dwindle or vanish away, to come to nothing;
— ի խորհուրդս, to become wise in one's own eyes, conceited, infatuated.

NBHL (1)

Նանրացեալ ես խաբէութեամբ բանսարկուին. (Ճ. ՟Ա.։)


Նարօտաներկ, աց

See full entry →

s.

dyer.

NBHL (1)

Գունակ գունակ ծաղկով զարդարեալ է առ հասարակ ամենայն երկիր. որոց ոչ կարեն նմանեցուցանել նարօտաներկք իւրեանց ճարտար արուեստագիտութեամբ։ Ոչ երբէք ուրեք յիմաստուն նարօտաներկաց կարաց յայնպիսի գոյնս ներկել յաշխարհի. (Վեցօր. ՟Ե։)