Definitions containing the research կերակուր : 529 Results

Կամ, կացի

See full entry →

vn. fig.

to be, to exist;
to remain, to stand;
to subsist, to live;
to last, to continue, to be permanent;
to stop, to stay;
to wait;
— մնալ, to rest, to dwell, to reside;
to persist, to persevere;
ի բաց —, to hold aloof, to give up, to withdraw;
ի վերայ —, to superintend, to oversee;
to understand, to comprehend, to perceive;
հաստատուն՝ պինդ —, to hold fast in, to remain firm;
անկեալ —, to lie, to lie down;
— առաջի երեսաց ուրուք, to make head against, to cope with, to resist;
cf. Առաջի;
ստէպ —, to apply oneself, to be assiduous;
ստէպ — օրինաց, to keep the laws;
դատաւոր — ի վերայ, to be judge or arbitrator;
շուրջ — զոմամբ, to beset some one;
կայ մնայ նմա, it is reserved for him;
զիա՞րդ կայք, how do you do ? զի՞ կաս, why do you wait ? what are you waiting for ? զի՞ կայ իմ եւ ձեր, what have you to do with me ? what does it matter to you ? եկաց՝ կացին, there has been;
there have been;
եկաց զնովին ժամանակօք, he lived or flourished about the same time or at the same epoch;
կացին ի նոսա չքնաղ օրինակք առաքինութեան, they possessed rare examples of virtue;
կացին աչք նորա, he has lost his sight, he has become blind;
չկարեմ ի վերայ կալ բանիցդ, I don't know what you mean, I do not understand you;
կալով կացցեն բանք իմ, my words shall come to pass, my prediction shall be fulfilled.

NBHL (1)

Եկաց այլ թագաւոր։ Կացի ես փոխանակ դաւթի հօր իմոյ։ Ոչ եւս եկաց մարգարէ յիսրաէլի իբրեւ զմովսէս։ Եկաց բանսարկու ի մեջ իսրայէլի։ Զիա՞րդ կայք։ Զի՞ կայ իմ եւ ձեր։ Ահաւասիկ կամք քո։ Որոյ կայցէ, կերիցէ եւ արբցէ. եւ տացէ այնցիկ՝ որոյ ոչն կայցէ։ Եւ եյր կայցէ կերակուր, նոյնպէս արասցէ։ Կայ մջւս եւս փոքրիկ, Եւ կայ եւս տեղի. եւ այլն։


Կամակ, աց

See full entry →

adj. adv. s. pl.

agreeable, sweet, pleasing, delicious;
agreeably, pleasingly;
— լինել ի, to be disposed or inclined to;
—ք, pleasures, delights;
dainties.


Հագածիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to become addicted, to give oneself up, to yield;
to cram oneself, to feed well, to feast.

NBHL (2)

Յաղագս որովայնամոլութեան հագածեալք ի փափուկ կերակուրս. (Սարկ. հանգ.։)

Դսրովեն զարարիչն կերակրոցս, եւ յանոյշ անոյշ կերակուրսն որկորստութեամբ հագածին. (Կոչ. ՟Զ։ (Վրիպակաւ գրի յոմանց, հոգածին.)


Հալեմ, եցի

See full entry →

va.

to melt, to smelt, to found, to cast, to smelt down;
to dissolve;
to liquefy;
to exhaust, to drain, to consume;
to digest.


Հալուած, ոց

See full entry →

s.

smelting, melting;
fusion.

NBHL (1)

Հալումն. եւ Հալեալ նիւթն. որպէս եւ մարսեալ կերակուրն.


Ճակնդեղ, աց

See full entry →

s.

beet, beet-root;
cf. Բազուկ.

NBHL (1)

Կարգեցաւ ճակնդեղ ի վերայ բանջարոց՝ իբրեւ զտեւող յամարայնի ի կերակուր մարդկան. (Մխ. առակ. ՟Ծ։)


Ճանճ, ից

See full entry →

s.

fly;
եղանակ, ծիրտ, սատակիչ —ից, — time;
— blow;
— bane;
զ— փիղ գործել, to exaggerate, to make mountains of mole-hills.

NBHL (1)

Ի ճանճոց կերակրին, մինչեւ կարիցեն թռչել, եւ որսալ զկերակուրս իւրեանց. (Մեկն. ղկ.։)


Կոկորդ, աց

See full entry →

s.

throat, gullet, gorge;
wind-pipe, larynx.

NBHL (1)

Կոկորդ զկերակուրս ճաշակէ։ Պտուղ նորա քաղցր է ի կոկորդի իմում։ Դարձո՛ զկոկորդ քո ի ծարաւոյ։ Ոչ գոյ բարբառ ի կոկորդս նոցա։ Կերկերեցաւ կոկորդ իմ։ Որպէս գերեզման բաց է կոկորդ իմ.եւ այլն։


Մերձաւորութիւն, ութեան

See full entry →

s.

proximity, neighbourhood, contiguity;
approximation;
familiarity;
affinity, alliance by marriage;
relationship, kindred;
copulation.

NBHL (1)

Հեշտութիւնք՝ մարմնականք կոչին, որպէս կերակուրք, եւ մերձաւորութիւնք։ Ըստ օրինացն մերձաւորութիւնն. (Նիւս. բն.։)


Միջնորդեմ, եցի

See full entry →

va. vn.

cf. Միջնորդիմ.

NBHL (1)

Տեսանե՞ս կերակուր, որ զմահ միջնորդեաց։ Զքիրտն երեսաց (դո՛ւ եւայ) միջնորդեցեր ինձ յանմտութենէ. (Ոսկ. ծն. յն. առթել։)


Պարգեւեմ, եցի

See full entry →

va.

to give, to make a present, to present with, to make largesses, to give freely and munificently, to distribute generously or liberally;
to reward.

NBHL (1)

Պարգեւեաց ինձ աստուած պարգեւ բարի։ Պարգեւս բարեաց պարգեւեցից զեզ։ Պարգեւեաց թագաւորն եսթերայ զգանձն համանայ։ Այն՝ որ պարգեւէ սերմն սերմանահանաց, եւ հաց ի կերակուր պարգեւեսցէ։ Որովք մեծամեծքն եւ պատուական աւետիք պարգեւեալ են մեզ. (Եւն։)


Պարէն, ենից

See full entry →

s.

maintenance, food, nourishment, subsistence, victuals, provisions, stores;
աւուրն —, daily bread, daily board;
զաւուրն հայթհայթել or գտանել —, to gain or earn one's livelihood.

NBHL (1)

βίος, σίτησις victus. Ուտեստ ապրելոյ. կերակուր ոդեպահիկ. ռոճիկ. ճարակ. ապրուստ, ուտելիք.


Պարկեշտ, ից, աց

See full entry →

adj.

modest, virtuous, chaste, pudic, maidenly, pure;
sober, moderate, temperate, frugal;
discreet, well-behaved.

NBHL (1)

Պարկեշտն ի կերակուրս եւ յըմպելիս։ Ո՛վ արբշիռդ ի պարկեշտից. (Խոր. ՟Ա. 23։ Նար. ՟Ը։)


Պարկեշտութիւն, ութեան

See full entry →

s.

modesty, decency, decent bearing, carriage, demeanour or deportment, honesty;
chastity, pudicity, purity, bashfulness;
moderation, temperance, abstinence, frugality, sobriety;
gravity, stateliness, reverend aspect;
պարկեշտութեամբ, cf. Պարկեշտաբար.

NBHL (1)

Մի՛ ագահութեամբ եւ որկորստութեամբ վարիցիք (ի կերակուրս եւ յըմպելիս), այլ պարկեշտութեամբ եւ օրինաւոր ըստ կարգի կրօնաւորաց։ Պատուէր տամք եւ կանանց ազգի՝ պարեշտութեամբ եւ բարեձեւութեամբ լինել յամենայնի. (Շ. ընդհանր.։)


Պեհիարոն

See full entry →

s. bot.

arum, colocasia.

NBHL (1)

Որպէս պեհիտրոնն եւ մտուկքն եւ տիդանքն՝ խոզի կերակուր են՝ փոքր ինչ անգիտացն. նոյնպէս եւ դառն եւ տախտուկ եւ թքանելի քան զմեզ ոչ ոք գտանիցէ. (Համամ առակ.։)


Պիտոյանամ, ացայ

See full entry →

vn.

cf. Պիտանամ.

NBHL (1)

եւ ոչ եւս այլ պիտոյասցի քեզ մարմնաւոր կերակուր. (Վրք. ոսկ.։)


Պղծախառն

See full entry →

cf. Պիղծ.

NBHL (1)

Յետս դարձուցէք զպղծախառն կերակուրսն. (Հ=Յ. փետր. ՟Ժ՟Է.։)


Համբարեմ, եցի

See full entry →

va.

to warehouse;
to provide, to furnish food, to victual, to revictual, to lay in a stock of, to store;
to lay by, to hold in reserve, to amass, to gather, to treasure up.

NBHL (1)

Համբարեաց կերակուրս ի քաղաքս։ Համբարեաց ի նմա. (Ծն. ՟Խ՟Ա. 48. 49։)


Համեղանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to become well flavoured, sweet, appetizing;
to be agreeable to.

NBHL (1)

Ոչ համեղանայր կերակուր ի քիմս նորա. (Արծր. ՟Ա. 10։)


Համեղութիւն, ութեան

See full entry →

s.

exquisite flavour, agreeable taste, relish.

NBHL (1)

Աղ չափաւոր խառնել ի կերակուր՝ զանհամեղութիւն ի համեղութիւն ածէ. իսկ աւելին կամ պակասն յանհամութիւն ածէ. (Մեկն. ղկ.։)


Համեմեմ, եցի

See full entry →

va.

to season, to flavour;
to scent, to aromatize, to spice, to powder;
— աղիւ, to sprinkle with salt, to salt.

NBHL (1)

Համեմել աղիւ կամ զօրութեամբ աղի։ Աղն զկերակուրս կամ զանհամութիւն կերակրոց համեմէ. (եւ այլն. Նար. ՟Կ՟Գ. ՟Ղ՟Զ։ Իգն.։ Շ. մտթ. եւ այլն։)


Հայթայթեմ, եցի

See full entry →

vn. va.

to invent, to find the means or a way to do any thing, to contrive, to devise;
to provide, to provision, to procure;
to solace, to assuage;
to pretend.

NBHL (1)

Միտք հայթայթեն զկերակուրս պիտոյից. (Նիւս. կազմ.։)


Հանդարտ, ից

See full entry →

adj. adv.

peaceable, quiet, calm, tranquil, mild;
moderate, staid, sedate, grave, sober;
—, —ս, gently, softly, mildly, tranquilly, slowly;
— լինել, կալ, to remain quiet or tranquil;
— լինել, to have patience, to be patient.

NBHL (1)

Օդս՝ կերակուր է եւ սա՝ հանդարտ եւ անհատ. յն. մի բառ, անդադար կամ անընդհատ։


Հաս, ից

See full entry →

s.

ripeness, maturity;
arrival, coming;
tax, duty, dues;
income, rent;
funds, annuity;
gift, offering;
ի — գալ, to arrive at maturity, to ripen, to grow ripe, to mature.

NBHL (1)

Մի՛ (ի կերակուրս) հաս եւ խած լինել. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Ա։)


Հասարակեմ, եցի

See full entry →

va.

to equal, to divide in two parts, in halves;
to share, to part equally, to portion out;
to accomplish;
— զսէրն ընդ ամենեսին, to love impartially, to be large-hearted;
մի —եսցեն զաւուրս իւրեանց, they shall not live out half their days.

NBHL (1)

Զկերակուրն հասարակէ՛ր ընդ նոսա. (Բուզ. ՟Դ. 3։)


Հասումն, ման

See full entry →

s.

the arriving, arrival;
cf. Հասողութիւն.

NBHL (1)

Նախ կաթամբ տածէ զերախայն.. եւ ի հասմանն՝ կատարեալ կերակուր. (Ոսկիփոր.։)


Հասուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to cause to arrive, reach or attain;
to bring, to refer;
to cook, to dress, to get ready, to prepare;
to ripen, to mature;
հասոյց ինձ անբաւ աշխատութիան այս բառգիրք, this dictionary has cost much labour.

NBHL (2)

Ջեռուցանել, եւ զկերակուրն հասուցանել. (Սարգ. յկ. ՟Ը։)

Ջերմութեամբն իւրով հասուցանէ զկերակուր, մարդկան եւ անասնոց. (Եղիշ. ՟Ը։)


Հաստատուն, տնոց

See full entry →

adj. s. geom. adv.

firm, solid, stable, fixed;
certain, sure, positive;
immovable, constant;
permanent, persevering;
determined;
solid;
cf. Հաստատ;
— կերակուր, solid food.


Հաստումն, ման

See full entry →

s.

creation;
production;
strengthening, consolidation, confirmation, reestablishment, restoration.

NBHL (1)

Բուսոց լինելութիւն ի կերակուր եւ ի հաստումն մարդկան։ Ի հաստումն գնացից. (Նիւս. կազմ. ՟Ա. եւ ՟Ի՟Է։)


Հատանեմ, հատի

See full entry →

va.

to cut, to cut off, to break;
to carve, to cut;
to divide, to separate;
to retrench, to diminish, to curtail;
to castrate;
to resolve, to decide, to determine;
to cross, to traverse, to pass;
to stop, to interrupt;
— գծից զմիմեանս, to cross one another;
— զծով, to plough, cross or traverse the sea;
— զծով եւ զցամաք, to run over, to over-run or scour both sea and land;
— ճանապարհ, to open, to pave away or road;
to progress towards, to bend one's steps to, to traverse, to travel;
— անցանել, to cross, to traverse, to pass, to travel over or through, to go over;
— ի ստենէ, to wean;
— զծառս, to fell, to cut down;
to clear;
դատ —, to sentence, to judge, to decide;
ական —, to mine, to dig, to hollow;
— զգլուխ, to cut off the head, to behead, to decapitate;
— զանդամս, to cut off limbs, to amputate;
— յարքունիս, to confiscate, to forfeit;
— ի կենաց, to slay, to deprive of life, to kill;
— զանձն ի փափկութիւն, to give oneself up to effeminacy;
ի վատութիւն —, to make a coward of;
— զծարաւ, to quench, to slake the thirst;
— զանձն յիմեքէ, to abstain, to keep from, to refrain, to forbear, to deprive or debar oneself of, to do without, to dispense with;
ակօս —, to plough, to furrow;
— գունդ մի, to detach, to form a detachment;
— լուսոյ զգիշեր, to drive away darkness;
— զբոց հրոյ, to spark, to sparkle, to emit sparks;
— զբանակն, to fray a way, to pass through, to cross;
— զգրիչ, to make a penpop;
գետն զդաշտն —նէ, the river traverses the plain.

NBHL (1)

Եհատ ի նմանէ զկերակուր նորա. (Մծբ. ՟Դ։)


Հաց, ից

See full entry →

s.

bread;
food, victuals, livelihood;
meal, repast, table;
— առաջաւորութեան, առաջադրութեան or երեսաց, show-bread;
— կենաց, երկնաւոր —, the bread of life;
the Eucharist;
— սգոյ, նեղութեան, the bread of pain, of affliction;
թարմ, կակուղ, քաջեփ or կսկուծ, ջերմ —, new, soft, well baked, hot bread;
օթեկ՝ գահ or քարտու, կարծր, անեփ —, stale, hard, half-baked bread;
սպիտակ, սեաւ or թուխ —, white, brown bread;
տան, հացագործի —, household, baker's bread;
— համեմաւոր, gingerbread;
անխմոր —, unleavened bread;
գետնոյ —, hog's-wort, sow-bread;
կեղեւ —ի (կողինձ), bread-crust;
ներքին կամ վերին կեղեւ, under-crust or upper-crust;
միջուկ —ի, crumb;
շերտ —ի կոգեզանդ, slice of bread and butter;
կոտոր —ի, a morsel of bread;
փշրանք —ի, crumbs;
— յարգանակի, sopped bread, panado;
— խորովեալ, toast, slice of toast;
քրտամբք երեսաց իւրոց գտանել զ— իւր, to get one's bread by the sweat of one's brow;
— թրել, գործել, to make, to bake bread;
— ունել, to have bread;
առանց —ի լինել, not to have bread to eat;
չոր — ուտել, to eat dry bread;
թանալ զ— իւր արտասուօք, to eat the bread of affliction;
—ի բերան վարձու գործել, to serve for his bread;
ի — կոչել զոք, to invite to dinner;
— մեծ գործել, to give a grand dinner;
հաղորդլ ընդ ումեք —իւ, to eat with one;
արկանել —, to serve up;
to give to eat;
— կտրել, բեկանել, բրդել, to cut or break bread;
to crumble, to crum;
կեղեւել զ—, to cut off the crust, to chip it off;
հատանել զ— քաղցելոց, to keep the bread from the hungry;
անարժան է —ին զոր ուտէ, he is not worth his salt.


Հացալից

See full entry →

adj.

abounding in bread, in victuals;
sated.

NBHL (1)

Լցեալ կամ առաւելեալ հացիւ. (որպէս դնի ի յն) այս է՝ որ ունի զհաց անպակաս, կամ զկերակուր առատ. յագ. կուշտ. եւ Հացաշատ.


Հացտու, աց

See full entry →

adj.

bread or dinner giving.

NBHL (1)

Զկամաւոր օրինացն ուտեն կերակուրս ... ի կոչողէն եւ ի հացտուէն աստուծոյ. (Փիլ. լին.։)


Հացքուլեփ, ի

See full entry →

adj.

gluttonous, insatiable, insatiate.

NBHL (1)

ἅπληστος insatiabilis. Կլանօղ եւ լափօղ զհաց եւ զկերակուր (կամ զկուլիփա). անյագ. (իսկ գաղմ. քլեպ կամ խլեպ, է հաց)


Հաւակեր, ի

See full entry →

s.

food for birds;
ի —երի դնել, ի սատակումն գազանագէշ —երի նուիրել, to give a prey to the fowls of heaven.

NBHL (1)

οἱωνόβροτος ab avibus comestus, depastus. Կեր կամ կերակուր հաւուց եղեալ՝ կամ լինելի. կուր լինելն թռչնոց.


Սոսկ

See full entry →

adj. gr. adv. s.

simple;
common, ordinary;
depraved, devoid;
sharp, acute;
simply, solely;
terror, horror;
horrible.

NBHL (2)

Սոսկ եւ անաւելորդ զկերակուրսն նոցա պատրաստեաց. (Բրս. հց.)

Մեք սոսկք եմք, եւ կերակուրս սոսկս կերաք. (Վրք. հց. ձ։)


Սոսկամ, ացայ

See full entry →

vn.

to be greatly afraid, to tremble, to shudder with horror, to dread, to fear;
սոսկացեալ դողալ, to be horror-struck, terrified, to quake with terror.

NBHL (1)

Զամենայն կերակուրս՝ յորոց մարդն ոչ գարշէր եւ սոսկէր. (Մծբ. ՟Ժ՟Գ։)


Սովամահ

See full entry →

adj.

dying of starvation;
— առնել, to starve to death;
— կորնչել, լինել, cf. Սովամահիմ.

NBHL (1)

Կերակրեա զանձն իմ սովամահ։ Հայեցաւ ի սովամահ բնութիւնս։ Շրջէին ողորմելի սովամահք։ Մարք ոմանք զսովամահ որդոց իւրեանց զմարմինս ի կերակուր իւրեանց պատրաստեցին. (Սարկ. աղ.։ Իգն.։ Փարպ.։ Յհ. կթ.։)


Սովիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to be tormented with famine, with hunger, to be famished, starved, to suffer through hunger.

NBHL (1)

Ահա մինչ սովեցար, քան զսէր իմ եւ ամենայն կանանց զկերակուր ախորժեցեր. (Վրք. հց. ՟Ի՟Ա։)


Սպանդանոց, աց

See full entry →

s.

slaughter-house.

NBHL (1)

Սպանդանոց կոչի, ուր զանուշահամ կերակուրս առնեն. (Լծ. կլիմաք.։)


Սպասեմ, եցի

See full entry →

vn.

to hope for, to expect, to wait for, to look for, to look forward to;
to observe, to watch, to spy;
to serve;
to be reserved for.

NBHL (1)

Նոցա սպասիցէք, մինչեւ զարգանայցեն։ Նստէր եւ սպասէր ըստ սովորութեանն ճանապարհին որդւոյն իւրոյ։ Ամենեքեան քեզ սպասեն, եւ դու տաս կերակուր նոցա ի ժամու։ Երանի ամենեցուն՝ ոյք սպասեն նմա։ Պատրաստ են, եւ սպասեն քում հրամանի.եւ այլն։


Ստամոք, աց

See full entry →

s.

stomach;
belly;
ոչ գոյ յիս — կերակրոյ, I have a weak digestion;
— իմ ցաւէ, I have the stomach-ache.

NBHL (1)

Սիրտ եւ ստամոք։ Գործարանք են կերակրականին՝ բերանն եւ ստամոքն եւ որովայնն։ Գործեալ կերակուրն առաքի յորովայնն ի ձեռն ստամոքին. քանզի ստամոքսն ոչ միայն գործարան է կարօտութեան, այլ եւ ճանապարհ կերակրոյն. (Նիւս. բն.։)


Ստամոքացաւ, ի

See full entry →

adj. s.

having a pain in the stomach;
stomach-ache.

NBHL (1)

Եթէ ոք մատուցանէ նոցա խրատ՝ ըստ ստամոքսացաւացն նմանութեան, որոց դառն մաղձիւք ապականեալ իցեն։ Ոչինչ այլ, բայց զստամոքսացաւացն ախտանամք, որոց թէեւ զառաւել փափկագոյն կերակուրն ընձեռես, այնպէս է որպէս զանարգն. (Շ. ընդհանր.։ Ներս. աբեղ. ի լմբ.։)


Ստեղն, ղան, ղին, ղունք

See full entry →

s. anat. gr. mus. bot.

branch, bough, shoot;
stalk, stem, trunk;
focil;
dactyle;
key, stop;
cf. Ստեղի;
umbel;
— ծխոյ, pillar of smoke;
ստեղունք աշտանակաց, branches of a candelabrum;
ստեղունք եղջերուաց, antlers or branches of stags' horns;
ստեղունք դաշնակի, keys, key-board, finger-board of a piano-forte;
— արձակել, to branch out, to ramify.

NBHL (1)

Երկրորդի (ձայնի) ստեղն. զորս գտեալ հրոյն՝ ճարակ եւ կերակուր իւր առնէ զամենեսեան. իսկ վերջին ստեղն պատրաստէ սիրելեաց իւրոց բաժակ փրկութեան եւ անմահութեան յարքայութեանն երկնից. (Քերթ. եկեղ.։)


Պակումն, ման

See full entry →

s.

fright, start.

NBHL (1)

Մի կերակուր ոմանց բաղձանս բերէ եւ յօժարութիւն, եւ նոյն այլոյ ումեմն հեղձումն եւ պակումն. (Կլիմաք.։)


Պահացող

See full entry →

adj.

abstaining, abstinent, fasting.

NBHL (1)

Ի մէջ բազմականաց գլուխ պահացողին յառաջադրեցաւ իբրեւ կերակուր. (Ժմ. յն.։)


Պահեմ, եցի

See full entry →

va.

to preserve, to keep, to maintain;
to guard, to watch over;
to preserve, to guarantee;
to keep, to observe;
to hide, to keep secret, to conceal;
to abstain from, to fast;
լռութիւն, — to keep silence;
— զանձն յիմեքէ, to refrain, to forbear, to avoid;
նմա պահեալ կայ or է, it is reserved or destined for him to;
cf. Խոստումն.


Պաճուճեմ, եցի

See full entry →

va.

to deck, to attire, to embellish, to adorn, to beautify, to decorate, to bedizen, to bedeck;
to paint, to plaster;
to dissemble, to feign, to disguise;
to give oneself airs;
— զմարմին, to embalm;
—եալ, cf. Պաճուճազարդ;
— առասպելք, cunningly devised fables;
— կերակուր, skilfully dressed meats.


Պայծառազգեստութիւն, ութեան

See full entry →

s.

luxury in dress.

NBHL (1)

Ի կերակուրս, յըմպելիս, ի պարաւորութիւնս եւ ի պայծառազգեստութիւնս. (Սարգ. ՟բ. պ. ՟Ա։)


Պանդեմի

See full entry →

adj.

popular.

NBHL (1)

Հեթանոսք տանելով ի գերեզմանն կերակուրս եւ ըմպելիս՝ յաւուրս կոչեցեալս պանդեմին, եւ ողջակիզեն զկերակուրսն. (Ոսկ. եզեկ.։)