to shoot;
cf. Արձակեմ զհրացան.
to inflame, to set on fire, to burn;
to make red hot, to ignite.
to invite, to desire, to invite to a feast or assembly;
to convoke, to convene;
յառաջագոյն —, to predestine;
— ի ճաշ, to ask or invite to dinner.
to burn, to kindle, to set fire to.
to send an embassy or a deputation;
to announce, to herald.
Որ զայսոսիկ ձեզ հրեշտակեմ. (Ածաբ. կիպր.։)
"cf. Հրետս արձակեմ."
"cf. Հրետս արձակեմ."
to cannonade.
to convert to judaism.
cf. Հրկէզ առնեմ.
Զաշտարակս նորա հրկիզեցին հրով։ Դրունք նորա հրկիզեալ հրով. (՟Ա. Եզր. ՟Ա. 55։ Նեեմ. ՟Ա. 3։)
to rejoice, to divert, to amuse;
— զլսելիս, to delight the ears, to charm, to please.
Գրեթէ զայն ասեմք գոլ գեղեցիկ երաժիշտ, որ զվեհագոյնսն եւ զբաւականապէս խրատեալսն հրճուեցուցանէ. (Պղատ. օրին. ՟Բ։)
to fear, to be afraid.
to fall upon, to make an inroad, to invade, to sack, to plunder.
cf. Յօտեմ.
to tremble with age, to write in a trembling hand.
to chirp, to pip.
to collect, to muster, to heap up.
to beat, to box on the ears, to slap the face;
to use harshly, to abuse to insult.
to laugh at, to deride, to ridicule, to mock, to jeer, to make sport of;
to put to shame, to affront, to vilify;
to lead in triumph;
to triumph, to conquer, to be triumphant, to obtain the victory;
պոմպէոս ձաղեաց երիցս, Pompey triumphed thrice.
Ձաղեցին զնա։ Քահանայապետքն ձաղէին հանդերձ դպրօքն։ Գուցէ տացեն զիս ի ձեռս նոցա, եւ ձաղիցեն. (Մտթ. ՟Ի՟Է. 31. 41։ Երեմ. ՟Լ՟Ը. 19։)
to beat, to whip, to flog, to lash, to scourge, to flagellate, to discipline.
to utter a cry, to cry, to shout, to call out;
to speak to, to address.
to raise one's voice, to cry out, to exclaim, to vociferate;
to call, to invite, to convoke;
to pronounce, to utter, to address, to tell, to express;
to name;
ի խրախոյս —, to encourage, to inspirit, to give heart to.
to tire, to fatigue, to trouble, to importune, to plague;
— զլսելիս, to tease, to vex.
to stretch, to spread, to extend;
to throw, to hurl, to fling;
to shoot, to dart;
to draw;
to attract, to entice, to allure, to decoy, to lure;
to carry off, to bring, to drag, to drag along;
to take or suck in, to suck;
to inhale, to aspire, to breathe;
to lengthen out, to prolong, to protract;
*to leave;
— զօդ, to respire, to breathe;
— զաղեղն, to draw a bow;
— զնետ, to let fly an arrow, to shoot;
— զսուրն, to brandish;
to make a sword-thrust or pass;
cf. Սուր;
— զթի, to row, to impel by oars;
— զվարմ, to lay snares, to spread nets;
— զլուծ, to bear the yoke;
— զառագաստս, to sail, to unfurl or set the sails;
— զձեռն, to stretch or hold out one's hand;
յինքն —, to attract, to allure, to entice;
յինքն — զանարգանս ամենեցին, to incur the public contempt or hatred;
յանձնզցասումն ուրուք, to bring indignation or wrath upon one's head, to draw it upon oneself, to expose oneself to anger of;
— ի կորուստ, to lead to ruin or destruction;
— զկեանս, to pass one's life or days;
— զբանս, to provoke, to rouse, to excite to anger;
— առ ոք զհայհոյութեան բան, to load with insult or execration, to insult, to revile, to abuse.
Մինչեւ ցվախճան մեծ ասէ, փոխանակ ասելոյ՝ թէ հարուստ ժամս ձգեցին զխօսսն։ Զի մի՛ ձգիցեմք զժամանակս, եւ ծախիցեմք մագաղաթ. (Կիւրղ. թագ.։)
to pull or haul about;
ձգձգեալ ի դատաստան, dragged from one tribunal to another.
Այր դատափետեալ, եւ ձգձգեալ ի դատաստան յամենայն երկրի. (Երեմ. ՟Ժ՟Ե. 10։)
cf. Ձգտեցուցանեմ.
to stretch, to extend, to distend, to draw;
to tighten, to stiffen.
Ձկտեցուցանել զանձինս։ Ձգտեցուցանել զարմատս. (՟Բ. Կոր. ՟Ժ. 14։ Երեմ. ՟Ժ՟Է. 8։)
to make with the hand, to manufacture, to work.
to write with one's own hand;
to sign, to subscribe.
cf. Ձեռագործեմ.
cf. Ձեռակոծեմ.
to strike with the hand, to beat with the fist.
cf. Ձեռագրեմ.
to lay hands on the head of;
to ordain, to confer the orders of the church;
to consecrate;
to anoint, to crown.
to put one's hand to, to undertake, to try, to attempt;
to lay hands on, to make an attempt, to attack, to encroach;
to argue, to reason, to dissert, to descant.
Ձեռնարկեն այսպէս։ Զայսոսիկ այլուստ ձեռնարկեմք ցուցանել. (Անյաղթ վերլծ. արիստ. եւ Անյաղթ պորփ.։)
to lend a helping hand, to help or succour.
to take, to seize, to arrest, to make prisoner, to take into custody, to apprehend.
to form, to figure, to fashion.
cf. Կերպարանեմ.
to form, to figure, to fashion;
to model, to cut out, to shape;
to cross, to get over or across.
to pursue or hunt on horseback.
cf. Ձիավարեմ.
to manage, to govern or mount a horse;
արշաւասոյր —, to gallop, — full speed.
to ride, to mount a horse.
to give a horse the reins, to slacken the reins of a horse, to run full speed, to gallop, to ride or go at a gallop.
to oil, to anoint with oil.
Խմորես, ձիթես, աղես, եւ համեմես (ասորիդ զնշխար). (Ոսկիփոր.։)
to give, to make a gift or present.
to pitch.
to cause to fall like snow.
pronounced, uttered from the throat.
Մե՛ք քիտեմք զքրիստոս, թէ ծնաւ բան, եւ ո՛չ իբրեւ զհագագասփիւռ, այլ բան հաստատուն կենդանի. (Կոչ. ՟Ժ՟Ա։)
pronunciation.
Հ. Երբեմն որպէս զտառդ յ, զօրութեամբ ունի զնախդիրդ ի.
rhapsody;
passage or extract from, part of a poem, canto;
book, chapter.
Որպէս յն. րաբսօտի՛ա. ῤαψῳδία rhapsodia որ մեկնի յոմանց գաւազաներգութիւն , եւ յայլոց կարկատերգութիւն. (զի րավտօս է գաւազան, եւ րա՛բդօ կարեմ կարկատեմ). իսկ ի մեզ ոմանք ի հագնի բառէ ածանցեն, եւ այլք ի հագնելոյ, կամ ի հագագէ, կամ յագուցանելոյ։ Ո՛րպէս եւ է, նշանակէ՝ Քերթուած. տաղ. վէպ կամ վիպասանութիւն.
to cough;
անդադար —, to do nothing but cough;
հազաց զգիշերն ողջոյն, he coughed all night.
hardly, scarcely, barely.
(որպէս թէ ուժով հզօրի. կամ ի ռմկ. ձայնիցս հըզ, խըզ, կիւճ, աղ) μόλις, μόγις vix, vix demum, tandem, aegre, difficile. Բուռն առնելով. յետին ճգամբ. դժուարաւ. դուն ուրեք. յետոյ ուրեմն. հուսկ յետոյ. ճորով, դժար, զօռով.
Արդարն հազիւ կեցցէ։ Հազիւ նկատեմք զերկրաւորս։ Հազիւ մեկնի ի նմանէ։ Հազիւ լռեցուցանեն զժողովուրդսն ի չզոհելոյ նոցա։ Հազիւ ինչ հանդարտեցուցանէր.եւ այլն։
Զոր ի բազում ժամանակաց հազիւ ուրեմն կարացին շինել. (Եղիշ. ՟Է։)
Հազիւ ուրեմն ի բաց զերծանելով։ Հազիւ ուրեմն ի վերայ հասեալ։ Հազիւ ուրեմն յայրին լոյս տեսեալ. (Պիտ.։ Մագ. ՟Լ՟Ա։ Վրք. հց. ՟Ի՟Զ։)
melting;
smelting;
fusion;
— առնուլ, to melt;
to smelt;
to thaw.
Թեման, որ այժմ կոչի բիւրհալք. իբր թէ հալք եւ մարզիչք բազում գոյութեանց պատուական նիւթոց. (Նար. խչ.։)
fusion, draining off;
exhaustion, consumption, decay.
Մի՛ ինչ հոգայցեմլ. զի ոչինչ աւելի անտի գտանեմք, բայց եւեթ անձանց հալանս. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 22. յն. ձգձգել զանձինս։)
aloes.
Հալուէ անուշահոտ՝ նուէր անապական թաղմանն տեառն։ Յովսէփ եւ նիկոդեմոս պատուէին հալուէիւ (կամ հալուիւ) անուշահոտ. (Մեկն. ղկ.։)
embroidered, laced.
Բառ անյայտ, իբր Յօրինեալ զարդուք. (թերեւս լծ. եւ ընդ ռմկ. քեմխա)
steersman, helmsman;
director, governor, chief.
Որ բազմութեանդ ղեկավարդ էք ի ծով աշխարհիս։ Եւ թէ սոքա՝ որ ուղղիչք, այսպէս, զաշխարհէ՝ որոյ ղեկավարք եմք, զի՞նչ պարտ է ասել. (Լմբ. իմ. եւ Լմբ. սղ.։)
steering a vessel;
government, direction, management.
Ղեկավարութեամբ հոգւոյն անցուցեալ ընդ ծով աշխարհիս՝ հասո՛ յանքոյթ նաւահանգիստ առ բաղձալիդ զոր խնդրեմ. (Լմբ. սղ.։)
to hide, to conceal oneself;
to lurk, to crouch, to squat;
to creep into;
to swim.
the nineteenth letter of the alphabet, and the fourteenth of the consonants;
hundred, hundredth.
Տառ բաղաձայն՝ կոչեցեալ ըստ հնչմանն Ճէ, միջակ ընդ ծ, եւ ջ. վասն որոյ եւ լծորդ ընդ նոսա. զոր օրինակ՝ ճանաչեմ, ծանեայ, վերծանել (որ է ըստ յն. վերաճանաչել, իբր ընթեռնուլ). ճիւղ, ծիղ. ճկոյթ, ծկոյթ. բճիճ, բջիջ. գէճ, գէջ. կինճ, կինջ. եւ այլն։
Ճ. Թէեւ յայլ լեզուս երբեմն փոխեսցի ի կ, ղ. այլ ի մեզ յամենայն լեզուաց անտի վերածի ի գ. զի որ առ այլս ասին ճէպրայիլ, կապրիէլ, ղավրիէլ. կամ ճէհօն, կիյօն, ղէօն, եւ այլն, ի մեզ լինին գաբրիէք, գեհօն, եւ այլն։
Ճ. Դնի ի մեզ երբեմն՝ ուր այլազգականն է չ, իբր ջ. զոր օրինակ՝ չէնգ, չէնկէլ ՝ է ճանկ. եւ չարէ՛ կամ ջա՛ր, է ճար. չարխ, ճախարակ, եւ այլն։ Համեմատութեամբ այլեւայլ ազգաց՝ ճ. փոխի ընդ կ. ղ. եւ գ. եւս եւ ընդ ի, յ, ժ, զ, որպէս տեսցի յընթացս գործոյս։
rabbit, coney;
էգ, մատակ —, doe-rabbit;
արու —, buck rabbit;
ձագ —ի, young rabbit;
որջ, դադարք —ի, rabbit-burrow, rabbit-hutch;
կաղկանձել —ի, to squeak;
ղօղել —ի, to squat, to lie squat or cowering.
Զձագար եհարց աղուէս, եւ ասէ. զի՞ է՝ զի ես (եմ) նուազ միշտ, եւ դու այդքան ստուար։ Հարցաւ նապաստակ, եւ այլն. (Մխ. առակ.։)
flight, soaring;
turn, tumble;
wheeling about;
caper, somerset;
— առնուլ, to take wing or flight, to fly away, to fly up, to soar on high, cf. Շրջագայիմ;
to caper, to cut capers, to turn a somerset, to turn heels over head;
cf. Ձի.
Զոսկիղնաց ճախրն ճեմարան. (Գանձ.։)
Զոր տեսեալ զօրացն աղեքսանդրի՝ (ուրախութեամբ) ճախր առեալ ճեմէին. (Պտմ. աղեքս.։)
Հեծեալ ի ջորւոջ իւրում՝ ճախր առեալ ճեմէր յասպարիզի անդ. (Յհ. կթ.։)
cf. Ճախր.
Անկարօտաճեմ ճախրանօք. (Նար. խչ.։)
fatalism.
Եւթէ այդպէս իցէ (ըստ մոլար մտաց), հաստատուն է ճակատագրութիւնն. (Մխ. երեմ.։)
beet, beet-root;
cf. Բազուկ.
Ի լեզուաց ոմանց ճարտարաց ի ճահ ճեմութեանց։ Անդէն՝ ընդ նմին կարգի ի ճահ փոխադրութեանց. (Նար. ՟Ղ՟Գ. եւ Նար. խչ.։)
"cf. Ի ճահ լինել."
cf. Ճաճանչաւուխտ.
ՃԱՃԱՆՉԱՆԱՒՈՒԽՏ կամ ՃԱՃԱՆԱՒՈՒԽՏ. ποικίλος, -λα versicolor, -ria. (գրի եւ Ճաճանչաւուխտ) Դիպակ կամ կերպաս կամ քեմուխտ բազմագունի երեւեալ. (որպէս թէ ճաճանչիւք վխտալով) գունագոյն. պէսպիսակ. գունզգուն, խատուտիկ.
decoration, ornament;
embroidery.
Սքեմ է նոցա բամբակէ գրատք կազմաւ ճամկօք. (Մխ. դտ.։)
cf. Ճայթումն.
Բան ասեմք՝ ո՛չ ամենայն իրօք, զոր ի ձեռն լեզուիս ճայթման. (Կիւրղ. գանձ.։)
cf. Ճայթումն.
Բան ասեմք՝ ո՛չ ամենայն իրօք, զոր ի ձեռն լեզուիս ճայթման. (Կիւրղ. գանձ.։)
great noise, crash, cracking, crackling, crick-crack;
bursting, blowing up, explosion.
Բան ասեմք՝ ո՛չ ամենայն իրօք, զոր ի ձեռն լեզուիս ճայթման. (Կիւրղ. գանձ.։)
way, road, route, street, path;
issue;
journey;
mediation;
means, way, manner, method, process;
—ք մարմնոյ, the senses;
— արքունի, highway, public road, thoroughfare;
վարուն —, great thoroughfare;
կիցք —աց, cross-road;
անկոխ, ղարտուղի —, by-way, by-path;
— անգնաց, անկոխ, impassable road;
տըղմալից —, dirty or muddy road or street;
— երկնից, the way of heaven, the path of virtue;
աւուր միոյ —, a day's journey;
— երից աւուրց, three day's journey;
զ—այն, ի —ին, առ —աւ, զ—աւ, on the road, by the way, on a journey, during the journey;
— արարեալ, on or by the way;
— առնել, to go along, to travel, to undertake a journey;
to open, to prepare a way;
ի — անկանել, to set out on, to begin a journey, to start;
— ունել, to advance, to go forward, to get on;
անցանել զ—աւ, to take a wrong course, to go astray, to err;
թիւրել զ—ս ուրուք, to mislead, to lead astray, to put out of the right way, to cause to err;
արգելուլ, փակել, խափանել զ—, to interrupt or block the way, to stop up, to obstruct;
դնել ի —, to see off on a journey;
յաջողել զ—ս իւր, to prosper, to get on prosperously, to thrive;
ի —ի իւրում երթալ, to go one's own way;
to pursue one's point;
գնալ զ—ս or զ— ուրուք, to go by the same way as, to tread in the same steps;
to follow, to imitate;
ընդ ո՞ր —, by what road ? by what way ? which way ?
ընդ ուղիղ —ն, straight forward;
այս — հանէ ի գիւղ մի, this road leads to a village;
զրուցատրութեամբ կարճի —ն, company shortens distance.
ՃԱՆԱՊԱՐՀ ԱՌՆԵԼ. Երբեմն է Ճանապարհորդել. եւ երբեմն Ճանապարհ հորդել, ճամբա ընկնել. եւ ճամբա բանալ.
Ի ճանապարհի մեղաւորաց նա ոչ եկաց։ Ճանաչէ տէր զճանապարհս արդարոց. ճանապարհք ամպարշտաց կորիցեն։ Ուսուցից անօրինաց զճանապարհս քո։ Ես եմ ճանապարհ, եւ կեանք. եւ այլն։
to travel with another, to be a travelling companion.
Երթային յեմմաւուս. եւ ճանապարհակցեցաւ նոցա յիսուս։ Կղէոպայ, որ ի գեղն եմմաւուս ճանապարհակցեցաւ ընդ քրիստոսի։ Ճանապարհակցեալ պօղոսի (ղուկաս) յամենայն վաստակս քարոզութեան. (Սկեւռ. յար.։ ՃՃ.։ Հ. կիլիկ.։)
cf. Ճանապարհակից.
Խնդրեմք զքոյ վերակացութիւնդ եւ զճանապարհորդակից լինելն. (Խոսր.։)
to travel, to make a journey;
to set off, to start, to take the road, to begin one's journey, to walk, to go.
Ո՞չ այսուիկ հեռի են ի մէնջ հրեշտակք, զի ոչ կարօտին՝ որոց մեքն. ապա ուրեմն որչափ նուազից լինիմք կարօտք, այնքան առ նոսա ճանապարհորդիմք։ Ի մէջ գիշերի ճանապարհորդի, եւ ընդ գետ անցանէ. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 34. 37։)
to equal, to match, to be on a par or level with, to liken oneself to, to make oneself equal or conformable with, to be compared, confronted with;
to communicate, to participate, to share;
—իմ ընդ կնոջ, to be united, to conjoin.
equality, parity;
uniformity, conformity;
comparison, likening;
equalization;
participation, sharing;
union, concord, agreement;
գալ ի — ընդ, to equal;
cf. Հաւասարումն.
ՀԱՒԱՍԱՐՈՒԹԻՒՆ. որպէս Համեմատութիւն.
certainly, truly, doubtlessly, assuredly, positively, upon good grounds.
Ես զհաւաստեաւն գիտացեալ եմ, թէ դու ես։
cf. Հաւաստիք.
Ամենայն ուրեք զհաւաստութիւն կամի ապհել. զի ասելով համառօտ՝ յայտ արար, թէ ի ձեռն երկայն յարմարաբանութեան ոչ առնեմ անհաւաստութիւն. (Անյաղթ պորփ.։)
faithfully, loyally, truly, accurately.
cf. ՀԱՒԱՏԱՐՄԱՊԷՍ. Զօրհնութիւնս ասեմք եւ գոհացողութիւնս յոյժ հաւատարմաբար. (Ոսկ. ՟ա. կոր.։)
fidelity, loyalty;
good faith, honesty, plain-dealing, sincerity;
confidence, security;
certitude, certainty, assurance.
ՀԱՒԱՏԱՐՄՈՒԹԻՒՆ. πίστις fides. Հաւատք. եւ Արժանահաւատութիւն. յարգ ընծայելի հաւատարիմ անձին կամ հաւաստի բանից. Տե՛ս (՟Ա. Թագ. ՟Ի՟Զ. 23։ ՟Ա. Մնաց. ՟Թ. 22. 26. 31։ ՟Բ. Մնաց. ՟Լ՟Ա. 15։ Նեեմ. ՟Թ. 38։ Երեմ. ՟Ի՟Ը. 9։ Ովս. ՟Ե. 9։)
bird-catcher, fowler;
bird of prey;
bird-call.
Գործի, կամ վարմք հաւորսաց. (Ամովս. ՟Ը. 1. եւ 2։ Երեմ. ՟Ե. 26։ Յհ. իմ. պաւլ.։)
cf. Հօփալ.
Զհաւփալն եւ զաղաւնին նմանս միմեանց ասեմք գոլ։ Հովփալն զանազան որակութիւնս ունի. (Սահմ. ՟Ժ։)
mild, meek, gentle, affable;
calm, tranquil, still;
softly, gently.
Այրն մովսէս հեզ էր յոյժ քան զամենայն մարդիկ։ Այր հեզ՝ բժիշկ է սրտի։ Հեզ բարոյիւք, եւ հանդարտ սրտիւ։ Հեզ եմ, եւ խոնարհ սրտիւ։ Հեզոց եւ խոնարհաց։ Ի հեզս եւ ի խոնարհս։ Անկռիւս լինել, հեզս։ Հեզ, դիւրահաւան։ Բարերարացն եւ հեզոցն.եւ այլն։
cf. Հեզաբանեմ.
mild, meek, gentle, affable, good-humoured.
Իցեն ոմանք հեզամիտք եւ հանդարտք (ի բնէ). այնպիսւոյն հեզամիտ ոչ ասեմք. (Ոսկ. գծ.։)
heathen, pagan, paynim, gentile;
infidel, idolater, barbarian;
nation, people;
—ք, the heathen.
Բառ յն. է՛թնօս, էթնիգօ՛ս (լծ. հյ. Ազն, յայլմէ ազնէ) ἕθνος , ἑθνικός gens, populus, ethnicus, gentilus, paganus ἁλλόφυλος alienigena. Որ ոչն էր երբեմն յազգէ հրէից, կամ այժմ չէ յազգէ քրիստոնէից. օտարազգի, այլազգի. եւ Այլակրօն. անհաւատ. բարբարոս. եւ Ազգք եւ ժողովուրդք երկրի. եբր. կօկ
ՀԵԹԱՆՈՍ դնի ի մեզ երբեմն եւ իբրեւ Հելլենացի. այսինքն հին ազգ յունաց. եբր. էօն այսինքն յոնացի. յն. է՛լլին, իգ. էլլի՛ս ἔλλην hellenus, graecus.
heathenish, pagan, gentile.
Ի հարկէ երթեալ հասանիցեմք ի հեթանոսական զրուցակարգութիւնս։ Վասն հմայից ինչ հեթանոսականաց։ Ըստ հանդուրժելոյ հեթանոսական լսելեացդ. (Խոր.։)
near, nigh to, neighbouring, bordering on, adjacent;
present;
coming, next;
imminent.
Զնա ասեմք մեծատուն, որ անտես առնէ զամենայն մերձակայսս. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 35։)
near, nigh, next;
neighbouring, bordering on, adjacent, contiguous;
approximate;
akin, consanguineous;
neighbour, friend, acquaintance;
relation;
— ազգական, near relation.
Լա՛ւ է բարեկամ մերձաւոր՝ քան եղբայր ի հեռաստանէ բնակեալ։ Մերձաւորաց եւ հեռաւորաց։ Հայեցայ ես շուրջ զմեօք ի մերձաւորս արքայութեան մերոյ։ Աստուած մերձաւոր եմ ես.եւ այլն։
approximately, approximatively.
Հրոյ հաղորդիմք, երբեմն մերձաւորապէս ի նմանէ ջեռեալք, եւ երբեմն ի ձեռն միջնորդից. ըստ նմին օրինակի եւ զօդս մերձաւորապէս ունիմք. (Նիւս. բն.։)
proximity, neighbourhood, contiguity;
approximation;
familiarity;
affinity, alliance by marriage;
relationship, kindred;
copulation.
Քեզ իսկ է անկ ըստ մերձաւորութեան առնուլ ի ստացուած։ Եւ ինքն իսկ մերձաւորութեամբ (յն. մերձաւորապէս. παραπλησίως ) կցորդ եղեւ նոցունց. (Երեմ. ՟Լ՟Բ. 7։ եւ Հռութ. ՟Դ. 6. 7։ Եբր. ՟Բ. 14։)
cf. Մեցոտ.
Մէցն՝ գիջութեան է անուն ... իսկ ամէսն թուի թէ իբրեւ յօդ իմն ըստ պատշաճի անուանցդ, որպէս յիմովսանն եւ յիւրեանցայոցն ... իսկ ուտիճն (որ եւ ցեց) կերիչ է եւ վատնիչ, թերեւս զգէճսն եւ զցամաքս, զոր կարծեմ միանգամայն խառնելով՝ ցեց մեցամէս կոչէ, յայտնելով զչոր եւ զդալար, որպէս թէ զոսկր եւ զմարմին։
membrane, pellicle;
secundine, after-birth;
cf. Մզումն.
Յովհաննէս մկրտիչ չեւ ելեալ ի սաղմաբոյն մզանացն՝ խաղայր ցնծայր ընդդէմ կուսորդւոյն։ Արուեստ կոչեմ զոստայնանկութիւնն, մինչ զի զհանդերձս (եւ) վերարկուս առնիցէ, եւ ոչ մզանց եւ սարդի ոստայնից նման. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 4։ ՟Բ. 24։)
membranous;
choroides.
Ասեմք զջլացն՝ զմեցածն, եւ զմղզնաձեւացն. (Վանակ. յոբ.։)
mist, fog, haze;
թանձր —, dense fog, thick mist.
Եղեւ խաւար, եւ մէգ, եւ մութ։ Մովսէս եմուտ ի մէգն, ուր էր աստուած։ Եդ զամպն եւ զմէգ ի մէջ մեր եւ ի մէջ եգիպտացւոցն. Տէր ասաց հովանի լինել միգով։ Եւ ոչ միգով սատակեսցէ զիս։ Կամ թէ ի միգի դատիցի։ Եդի նմա զմէգ ի հանդերձ, եւ զմառախուղ նմա ի խանձարուրս։ Եւ զմէգ որպէս փոշի ցանեաց.եւ այլն։
midday, noon, noon-day;
of noon.
Ի մէջօրեայն նսեմացաւ. (Շար.։)