Entries' title containing եմ : 4433 Results

Մերկեմ, կացի

See full entry →

va. vn.

cf. Մերկանամ.


Հոսեմ, եցի

See full entry →

vn.

to shed, to spill, to pour out;
to flow, to fall, to drop;
to gush, to stream, to run;
to scatter, to disperse;
to winnow, to fan;
to precipitate;
— յորդաբուխ արտօսր, — իբրեւ զհեղեղ զարտասուս, to shed tears abundantly, in torrents;
— հողմոյ, to cast to or throw to the winds;
cf. Հոսիմ.


Հոսեցուցանեմ, ուցի

See full entry →

va. mech.

to cause to flow;
to discharge.


Հովահարեմ, եցի

See full entry →

va.

to fan, to blow, to revive a fire.


Հովանացուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to extend or spread a shade over, to shade.


Հովանաւորեմ, եցի

See full entry →

va. fig.

to shade, to cover with shade, to cast a shadow upon;
to protect, to take under one's shadow or patronage.


Հովացուցանեմ, ուցի

See full entry →

va. fig.

to cool, to refresh, to make cold;
to chill;
to cool, to relent, to slacken, to abate, to relax.


Հովեմ, եցի

See full entry →

va.

to fan;
to air, to let air in.


Հովուեմ, եցի

See full entry →

va. fig.

to tend, to pasture, to feed one's flocks;
to have the cure of souls;
to lead, to conduct, to guide;
մահ —եսցէ զնոսա, death will pasture on them.


Հոտեմ, եցի

See full entry →

va.

to render stinking, fetid;
to rot, to putrefy, to stink.


Հոտոտեմ, եցի

See full entry →

vn.

cf. Հոտոտիմ.


Հոտոտեցուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to cause to smell to.


*Հորեմ

See full entry →

va.

to store up corn in pits.


Հպատակեմ, եցի

See full entry →

vn.

cf. Հպատակիմ.


Հպարտացուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to make proud, to puff up, to inflate, to render haughty.


Հպեմ, եցի

See full entry →

va.

cf. Հպեցուցանեմ.


Հպեցուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to approach.


Հռոգեմ, եցի

See full entry →

va.

to pay a salary.


Հռչակեմ, եցի

See full entry →

va.

cf. Հռչակեցուցանեմ.


Հռչակեցուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to make famous, to trumpet, to sound the fame of, to praise, to exalt;
to publish, to divulge, to make public, to noise or rumour abroad;
to chant, to celebrate, to solemnize.

NBHL (1)

Հռչակեցուցանէ զիւր տկարութիւնն մարգարէս, զի նովաւ զաստուծոյ բանին զօրութիւնն ցուցանիցէ. (Մխ. երեմ.։)


Հսկեմ, եցի

See full entry →

vn. fig.

to watch, to abstain from sleep;
to watch over, to guard, to oversee, to take care of, to have an eye upon;
cf. Հիւանդ.


Հրագինեմրրական, ի, աց

See full entry →

adj. chem.

pyrotartaric.


Հրազինեմ, եցի

See full entry →

va. fig.

to arm or furnish with fire;
to inflame, to kindle.


Հրաժարեմ, եցի

See full entry →

va. vn.

to cause to renounce or abdicate;
to dismiss, to discharge;
to forbid, to prohibit, to interdict;
to renounce, to abstain, to deprive oneself of, to forego, to forbear, to refrain, to desist, to resign;
to deny, to disown, to refuse;
to take leave of, to bid farewell to;
to die, to decease;
— յաղանդոյ, to abjure, to recant, to renounce;
— յաշխարհէ, to renounce the world;
to enter a convent;
— յիշխնանութենէ, to abdicate, to resign, to tender, to lay down or throw up one's commission;
— ի թագաւորութէնէ, to abdicate the crown;
աղաչեմ զքեզ կալ զիս հրաժարեալ, I pray thee have me excused, I beg you excuse me, I pray you to be kindly indulgent towards me.

NBHL (3)

Հրաժարելով հրաժարեաց յինէն դաւիթ երթալ։ Համան կամէր հրաժարել ի տիկնոջէն։ աղաչեմ զքեզ, կալ զիս հրաժարեալ։ Հրաժարել ի տանէ, կամ հոգւոյ ի մարմնոյ։ Հրաժարեալք կամ հրաժարեցաք ի միմեանց, եւ ելաք ի նաւն։ Որ ոչ հրաժարեսցէ յամենայն ընչից իւրոց։ Ողորմութիւն հրաժարեաց յինէն։ Ի խրատուէ ամենակալին մի՛ հրաժարեսցես, եւ այլն։ Ընդէ՞ր հրաժարեցաք յաշխարհէ։ Եւ եթէ հրաժարեմք, ընդէ՞ր յետս դառնամք. (եւ այլն. Վրք. հց. ձ. ստէպ։)

Հրաժարեմք ի տալոյն։ Հրաժարէ տալ, կամ ասել. (Իգն.։)

Ի քեզ կերպարանեալ տեսանեմք զամենեսեան զհրաժարեալսն. (Եղիշ. ՟Ը։)


Հրաժարեցուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

cf. Հրաժարեմ.


Հրալուցիկ առնեմ

See full entry →

sv.

to consume with fire.


Հրակէզ առնեմ

See full entry →

sv.

cf. Հրակիզեմ.


Հրակիզեմ, եցի

See full entry →

va.

to burn, to fire, to set on fire.


Հրահանգեմ, եցի

See full entry →

va.

to instruct, to teach, to exercise, to drill, to discipline, to tutor, to train up, to form, to regulate, to civilize, to polish, to fashion.


Հրահոսեմ

See full entry →

vn.

to flow like a torrent of fire.


Հրամայեմ, եցի

See full entry →

va.

to command, to order, to enjoin, to impose, to prescribe;
to permit, to allow, to authorize;
to establish, to settle, to dispose;
ոչ —, to forbid, to prohibit, to proscribe, to interdict.

NBHL (1)

Աղաչէ միւսանգամ ի բանտ չհրամայել (տանել). (Նախ. երեմ.։)


Հրամանաբանեմ, եցի

See full entry →

vn.

to deliver the oracle.


Հրամանադրեմ, եցի

See full entry →

vn.

to give orders;
to impose;
to decree.


Հրամանատրեմ, եցի

See full entry →

va.

cf. Հրաման տամ;
to deliver an oracle.


Հրաշազարդեմ, եցի

See full entry →

va.

to ornament or adorn wonderfully well.


Հրաշակերտեմ, եցի

See full entry →

va.

to make, build or construct wonderfully well.


Հրաշացուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

cf. Սքանչելացուցանեմ.


Հրապարակաբանեմ, եցի

See full entry →

vn.

cf. Ատենաբանեմ.


Հրապարակացոյց՞՞՞առնեմ

See full entry →

sv.

to expose to public view, to show up in public.


Հրապարակաքարոզ՞՞՞առնեմ

See full entry →

va.

to expose to infamy, to defame, to slander, to lampoon.


Հրապարակեմ, եցի

See full entry →

va.

to publish, to make public, to promulgate, to divulge;
to declare, to disclose, to report.


Հրապուրացուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to overstrain a word or phrase, to pervert the meaning or sense of a passage.


Հրապուրեմ, եցի

See full entry →

va.

cf. Հրապուրեցուցանեմ.

NBHL (1)

Մի՛ հրապուրեսցեն զձեզ սուտ մարգարէքդ ձեր։ Հրապուրեցին արս ոմանս՝ ասել զնմանէ. (Երեմ. ՟Ի՟Թ. 8։ Գծ. ՟Զ. 11։)


Հրապուրեցուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to allure, to attract, to entice, to decoy, to inveigle, to induce, to instigate, to seduce, to suggest, to wheedle, to dupe, to coax, to cajole, to flatter;
to suborn.


Հրասուզեմ

See full entry →

va.

to engulf in a vortex of flame;
to set fire to.


Հրավառեմ, եցի

See full entry →

va.

to light, to inflame.


Հրատարակ առնեմ

See full entry →

sv.

cf. Հրատարակեմ.


Հրատարակեմ, եցի

See full entry →

va.

to publish, to make public, to divulge, to promulgate;
to denounce, to declare;
to inform the public, to cry, to proclaim;
to pronounce, to intimate;
to spread a report;
to post up, to set up a bill or paper, to publish;
to edit.

NBHL (1)

Եւ ես զնոյն ... առբերելով զբանս հրատարակեմ. (Անյաղթ բարձր.։)


Հրատեմ

See full entry →

va.

to change into fire.


Հրացանահար առնեմ

See full entry →

sv.

cf. Հրացանահարեմ.


Definitions containing the research եմ : 6134 Results

Համաբանութիւն, ութեան

See full entry →

s.

concord, agreement, good understanding, unanimity, intelligence.

NBHL (1)

ὀμολογία consensus ἁναλογία analogia Միաբանութիւն. ձայնակցութիւն. համեմատութիւն.


Համաբարբառ

See full entry →

adj. s.

concordant, unanimous;
concordance.

NBHL (2)

ՀԱՄԱԲԱՐԲԱՌ ԴՐՈՒԱԿՔ կամ ՄԵԿՆՈՒԹԻՒՆ. որ եւ ՀԱՄԱԲԱՐԲԱՌՔ. ἀρμονία, ὀμοφωνία harmonia, concordantiae Ձայնակցութիւն տեղեաց աւետարանչաց ընդ միմեանս. որպէս եւ նմանաձայն բանք սուրբ գրոց ողջոյն. համեմատութիւն վկայութեանց.

Մեկնութիւն աւետարանի համաբարբառ։ Կատարեցաւ համաբարբառս հօր եփրեմի, որ ըստ չորիցն աւետարանաց. (Եփր. համաբ.։)


Համաբնութիւն, ութեան

See full entry →

s.

homogeneousness, connaturality, consubstantiality.

NBHL (2)

Համաբնութեամբ ընդ հօր դաւանեմք զէութիւնն միածնին։ Տկարանայ բանն մեր զհամաբնութիւն հոգւոյն յայտնել. (Լմբ. հանգ. եւ Լմբ. իմ.։)

Համաբնութիւն մեզ (մարդկութիւնն քրիստոսի)։ Ապա ուրեմն համաբնութիւն մեզ է տէրունական մարմինն. (Բրս. թղթ.։)


Համագոյ, ից

See full entry →

cf. Համագոյակից.

NBHL (1)

Եղիցի՛ ուրեմն եւ մարմինն՝ աստուծոյ համագոյ. որ է անտեղի. (Աթ. ՟Բ։)


Համադրութիւն, ութեան

See full entry →

s.

synthesis.

NBHL (3)

σύνθεσις compositio եւ այլն. Շարադրութիւն. առընթերադրութիւն. համեմատութիւն. բաղդատութիւն. եւ Կարգադրութիւն. հանդարտութիւն. (յն. եւ լտ. ոճով)

Համեմատեաց (զանհամեմատս). (այսուհետեւ բժշկէ զկարծիս համադրութիւն առնելոյս. Լմբ. սղ.։)

Յորմէ հետէ արեգակն իմանամք, յայնհետէ եւ զծնեալն յարեգակնէ ճառագայթ եւ ճաճանչ ... իսկ որդի նորա համադրութեան ծանիցի. (Ճ. ՟Գ. այսինք միասնական, կամ ըստ նմին համեմատութեան։)


Համազգի, գւոյ, գեաց

See full entry →

adj.

of the same nation, family, kind or sort;
national;
related;
homogeneous.

NBHL (1)

Ումեմն համազգին արամազդ վկայ, եւ ումեմն օտարականն արամազդ. (Պղատ. օրին. ՟Ը։)


Համազգութիւն, ութեան

See full entry →

s.

nationality;
relationship;
homogeneousness.

NBHL (1)

Ասելով՝ համազգութեամբ, որպէս յամենեցուն ազգապետէն աստուծոյ յառաջ եկեալ ... որոյ եւ ազգ իսկ եմք։ Որո՞վ համազգութեամբ. իմացականքն իմացականութեամբք եւ այլն. (Մաքս. ի դիոն.։)


Համալսարան, աց

See full entry →

s.

academy;
university, faculty.

NBHL (1)

Ի համալսարանին, որ կոչէր աքադեմիա. (Ոսկիփոր.։)


Համակ, ի, աց

See full entry →

adj.

cf. Գորշախայտ.

NBHL (1)

Համակ ի քուն կամք, իմշտ երազս տեսանեմք։ Համակ զողբոց խօսի, համակ զարտասուաց. (Ոսկ. մտթ. եւ Ոսկ. եբր.։)


Համակերտ

See full entry →

adj.

similar, like;
—ք, all beings, all creatures.

NBHL (1)

Համեմատ կերտեալ. բարեյարմար. իսկ յոքն. Համօրէն արարածք, կամ միօրինակ եղականք.


Համահայր, հօր

See full entry →

adj.

born of the same father, consanguineous;
— եղբայր քոյր, half-brother, half-sister, by the father's side.

NBHL (1)

Եղբայր նորա դեմետրէ՝ համահայր, եւ ոչ համամայր. (Պտմ. վր.։)


Համաձայն

See full entry →

adj. mus. adv.

concordant, consonant, conformable;
in unison;
unanimously.

NBHL (3)

Սմին համաձայն գտանեմք զտեառն (բան). (Լմբ. ժղ.։)

Զի համաձայն խաչազգեցից՝ ըզքեզ օրհնեմք յաւիտենից. (Շար.։)

Զի հրեշտակացն համաձայն՝ ըզքեզ օրհնեմք յաւիտեան. (Տաղ կուսի.։)


Համաձայնիմ, եցայ

See full entry →

va. mus.

to agree, to concord with, to be agreed;
to grant, to come to terms, to comply with;
to be in tune.

NBHL (1)

Համաձայնեալք անմարմնոցն՝ օրհնէին։ Ընդ որս եւ մեք համաձայնեալք՝ բարեբանեմք. (Շար.։)


Համայն, ից

See full entry →

adj. adv.

whole, entire, total, complete;
all, entirely;
together, all together, together with;
even, yet, still;
—, —իւ, totally, completely, wholly, thoroughly;
— եւ այնպէս, even though, even if, however, nevertheless;
— եւ այնպէս ոչ յագեցա՞ր, what, and you are not yet satiated?
— ասել, ասացեալ, in short, in a word.

NBHL (1)

Եւ համայն հիացեալ եմ մեծապէս, եւ այլն. (Յհ. իմ. երեւ.։)


Համանգամայն

See full entry →

adj. adv.

whole, universal;
all, all together, generally;
even, yet, still.

NBHL (2)

Երբեմն համանգամայնից յիշատակօք, եւ երբեմն իւրաքանչիւրովքն. (Սարկ. լս.։)

Եւ զի՞ մի մի ասիցեմ. համանգամայն ասացից. (Սարգ. յկ. ՟Դ։)


Համանուն, նուանց

See full entry →

adj. s.

cf. Անուանակից;
name-sake.

NBHL (1)

Լայնաբար՝ Կրօղ զնոյնպիսի անուն յո՛ր եւ է կարգի, իբրեւ հոմանուն կամ համեմատանուն։ բերանուն, եւ այլն.


Համաշխարհական, ի, աց

See full entry →

adj.

universal, general, common, public.

NBHL (1)

Դարձեալ ի համաշխարհականաց բարբառի ի բուն գլխաւոր արարածոցն։ Յաւելի զերկիր, զերկին, զաստեղս, այլ նոքա թերեւս համաշխարհականք. տեսցուք զսեպհականսն։ Զի եթէ զերկիրս ես արարի, յայտ է եթէ ի համաշխարհական աստուած եմ. (Ոսկ. ես.։)


Համաչափ

See full entry →

adj.

of the same measure, equal, proportioned, symmetrical;
commensurable.

NBHL (1)

σύμμετρος, ἱσομέτρητος commensus, aequam mensuram habens. Զուգաչափ. հաւասարաչափ. համեմատ.


Համաչափութիւն, ութեան

See full entry →

s.

equality, proportion, symmetry;
commensurability.

NBHL (1)

συμμετρία apta proportio. Հաւասարաչափութիւն. չափակցութիւն. համեմատութիւն.


Համառօտութիւն, ութեան

See full entry →

s.

brevity, concision, shortness;
abbreviation;
compendium, abridgement, summary, abstract, epitome.

NBHL (1)

Որ զհամառօտութիւն բանի պատուել գիտեմ. (Յհ. կթ.։)


Համասեռ

See full entry →

adj.

congeneric, homogeneous.

NBHL (1)

Ապա ուրեմն ո՛չ է հրեշտակաց համասեռ, այլ՝ տէր. (Պիտառ.։)


Կաթոգի

See full entry →

adj. adv.

passionately or dot-ingly fond, amorous, very affectionate;
languishing, eager, very anxious;
passionately, lovingly, fondly, eagerly;
— սիրել, to love to excess;
— տենչացեալ, eagerly desired, longed for;
— են ընդ միմեանս, they tenderly love each other;
— լինել, cf. Կաթոգնիմ.

NBHL (1)

Կաթոգին (կամ կաթոգի, կամ խանդակաթ) եմ ես ի սէր քո. յն. խոցեալ սիրոյ եմ ես. (Երգ. ՟Ե. 8։)


Կաթոգին

See full entry →

cf. Կաթոգի.

NBHL (1)

Կաթոգին (կամ կաթոգի, կամ խանդակաթ) եմ ես ի սէր քո. յն. խոցեալ սիրոյ եմ ես. (Երգ. ՟Ե. 8։)


Կաթողիկոսութիւն, ութեան

See full entry →

s.

patriarchal dignity, patriarchate.

NBHL (1)

Սակս կաթողիկոսութեան զորդեակս իմ աստ սնուցանեմ. (Յհ. կթ.։)


Կալ, ոց, ից

See full entry →

s. ast.

threshing-floor, barn-floor;
corn-sheaves, rick, stack;
Halo;
արկանել, հոսել, սրբել զ—, to winnow.

NBHL (1)

Զխոտանն ի կալէ, եւ զանպիտանն ի հնձանէ պատրաստեմք։ Զառաջաւորս կալի եւ հնձանի. (Մանդ. Զ։)


Կալանաւորակապ, աց

See full entry →

adj. s.

cf. Կալանաւոր;
turnkey;
lock-smith.

NBHL (1)

Զարուեստադէտսն, եւ զկալանաւորակապսն, եւ զմեծամեծսն։ Ազատաց, եւ արուեստագիտաց, եւ կալանաւորակապաց։ Զիշխանսն եւ զկալանաւորակապսն. (Երեմ. ՟Ի՟Դ. 1։ ՟Ի՟Թ. 2։ Բար. ՟Ա. 9։)


Կալուած, ոց

See full entry →

s.

possession, domain, land, estate, landed property, fief;
farm, arable land;
possession, occupancy, holding;
dominion, empire, power;
— որովայնի, costiveness, constipation of bowels.

NBHL (1)

Ամենեքին եմք մարդիկ ազգակջցք եւ եղբարք՝ ըստ վերին ազգակցութեան կալուածոց ընտանացեալք. (Փիլ. լին. ՟Բ. 60։)


Կախարդ, աց

See full entry →

s.

charmer, enchanter, sorcerer, wizard, conjurer, magician.

NBHL (1)

φαρμακός, φαρμακεύς fascinator, praestigiator, veneficus γόης incantator եւ այլն. Դիւթ. կիւս. վհուկ. մոգ. սուտ եւ խարդախ մարգարէ. դեղատու. թովիչ. խաբօղ լսելեաց եւ աչաց դիւական գործակցութեամբ. Տե՛ս (Ել. ՟Է. 10։ ՟Թ. 11։ ՟Ի՟Բ. 17։ Երեմ. ՟Ի՟Է. 9. Նաւում. ՟Գ. 4։ Յայտ. ՟Ի՟Ա. 8։)


Կախարդութիւն, ութեան

See full entry →

s.

charm, enchantment, spell, fascination, sorcery, magic, witchcraft, theurgy.

NBHL (1)

Այնպիսի տեսի ես երբեմն զկախարդութիւն հաւու դիւրահնարի. Ճարտարութիւն. վարպետութիւն ուսուալ։


Կախիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to hang, to hang oneself;
to be hanged or held in suspense;
to suspend;
to be lowered;
to depend, to be dependant, in the power of;
to become attached to, to get fond of;
— զսիրոյ ուրուք, to love tenderly;
— զշրթանց ուրուք, to listen open-mouthed, to hang on the lips of a speaker;
— զառասպելեաց, to believe in fables;
ժողովուրն ամենայն կախեալ կային զնմանէ ի լսել, all the people hung on his lips.


Կականալիր

See full entry →

adj.

lamentable, rueful, mournful, full of lamentation or complaint.

NBHL (2)

Կանչեմ առ քեզ ձայն կանացի, կականալիր ու ողորմելի. (Շ. եդես.։)

Կանչեմ առ քեզ ձայն կանացի, կականալիր ու ողորմելի. (Շ. եդես.։)


Կահաւորութիւն, ութեան

See full entry →

s.

conveniency;
— համարել, to judge suitable.

NBHL (2)

Կահեմ զկարգս կահաւորելոց. (Երզն. քեր.։)

Լծորդութիւնք շեշտոլոր բայից. իններորդ հոյիւ, զոր օրինակ կահեմ. (Երզն. քեր.։)


Կաղամ, ացայ, ացի

See full entry →

vn. fig.

to limp, to be or go lame, to halt, to hobble;
to hesitate, to water;
յերկուս հետս —, to halt between two opinions

NBHL (1)

Յարուեստիցս յայսցանէ կաղացեալ եմք. (Մագ. քեր.։)


Կաղամբ, ից, աց

See full entry →

s.

cabbage;
— ընդաւոր, cauliflower;
— խոպոպի, savoy cabbage;
— վայրի, colewort, rapeseed;
—ի տակ, — stalk, — stump.

NBHL (1)

Ի բժշկութիւն որովայնի զինքն քարոզէր կաղամբ, եթէ կերեալ ոք հում, զորովայնն լուծանեմ, եւ եփեալ՝ պնդեմ. (Մխ. առակ.։)


Կաղանդ, ի

See full entry →

s.

calends, first day of month or year;
new-year's day;
շնորհաւոր -! a happy new-year to you, & many of them.

NBHL (1)

Բառ յն. գալանտէ, (ի գալէ՛օ, կոչել). լտ. գալէնտէ. καλάνδαι calendae. Ժամանակ կոչելոյ զժողովուրդն ի տօն եւ ի հանդէս ինչ. մանաւանդ Ամսագլուխ. ամսամուտ. յորմէ ի մեզ եւ Տարեմուտ։ Իբրեւ Տարեգլուխ, տե՛ս ի Տօմար. ս. եւ Յայսմաւ. ի վարս սրբոյն բարսղի ։ Այլ իբրեւ Ամսագլուխ, տե՛ս Պրպմ. ՟Ի՟Թ։ ՃՃ. եւ այլն։ Յորս որպէս կաղանդք ասի ՟ա օր ամսոյն, նոյնպէս ՟բ, ՟գ, ՟դ եւ այլն, կաղանդաց ասին՝ նախընթաց աւուրք ամսագլխոյն, իմա՛ յետախաղաց հաշուով. զոր օրինակ երկրորդն կաղանդաց յունվարի է դեկտ. ՟լա. երրորդն՝ դեկտ. ՟լ. ութերորդն՝ դեկտ. ՟ի՟ե, եւ այլն։


Կաճառիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to assemble, to reunite, to meet together.

NBHL (4)

Գործ է խոհեմութեան կաճառիլն ուղղապէս. (Արիստ. առաք.։)

Տեսայ զհամբակս եւ զերիտասարդ աղջկունս կաճառելով ընդ միմեանս խոհեմասիրաբար. (Պղատ. օրին. ՟Ը։)

Կաճառելով ընդ միմեանս խոհեմասիրապէս բնակեսցեն. (անդ. ՟Թ։)

Որպէս երբեմն ընդ եւայի, նոյնպէս եւ աստ ընդ խորհրդական առնն կաճառէր բարեհամբոյր բանջւ. (Յհ. կթ.։)


Կաճեայ

See full entry →

adj.

felt, made of felt.

NBHL (1)

Սքեմ է նոցա կաճէ դիպակաւ. եւ յորժամ վախճանի արքայն, նոքա են՝ որ զդագաղսն եւ զգահոյսն բառնան. (Մխ. դտ.։) (ուր ի լս. եդեալ է յումեմնէ, ապրիշում։)


Կամածին

See full entry →

adj.

voluntary, spontaneous, free.

NBHL (1)

Զամենայն զոր ի ստայօդ կամածին կամացդ խօսեսցիս, ոչ լսեմք։ Եղեն կամացոյցք կամածին կամացն. (Մծբ. ՟Ժ՟Է. ՟Ժ՟Թ։)


Կրկնակ

See full entry →

adj. arith.

cf. Կրկին;
binary;
binary scale.

NBHL (1)

զի՞նչ է կրկնակ. աւելիք են, որ քան զշաբաթս (քառեակս) երկու աւուրքն. զոր ի վերայ միւսոյն (յաջորդ ամսոյ) ածեմք, մինչեւ շաբաթանայ. (Տօմար.։)


Կրկնոց, աց

See full entry →

s.

mantle, cloak;
hooded cloak;
pilot-coat.

NBHL (1)

Պճնումն հանդերձից՝ իշխանաց է, եւ կրկնոցաց՝ քաղաքացեաց. (Մաշտ. սքեմ.։)


Կրկնոց, ից

See full entry →

s.

bigamy contracted in ignorance.

NBHL (1)

Պճնումն հանդերձից՝ իշխանաց է, եւ կրկնոցաց՝ քաղաքացեաց. (Մաշտ. սքեմ.։)


Կրկուտ, կտի

See full entry →

s.

sprig, twig;
fagots, fallen-wood, brambles, bushes, briars.

NBHL (1)

Քաղեմ կրկուտս երկուս. (՟Գ. Թագ. ՟Ժ՟Է. 12։)


Կրճումն, ման

See full entry →

s.

cf. Կրճիւն.

NBHL (1)

Ձեռնագէտական է, յորժամ պարզելով զձեռս, վասն կրճմանցն (կամ կորճմանցն) որ ի նոսա, ասիցեմք, այս ինչնմա կայ եւ մնայ. (Նոննոս.։)


Կրուկ, կրկան, կրկունք

See full entry →

s.

heel;
back, hind part;
ընդ — դառնալ, դարձ ընդ — առնել, to fall or go retreat back, to recede, to go backwards, to retreat;
յետս ընդ — դառնալ, to turn back, to retrace one's steps;
cf. Կորանամ.

NBHL (1)

յայտնեցաւ յետուստ քո՝ խայտառակեալ զկրկունս քո. (Երեմ. ՟Ժ՟Գ. 22։)


Կրպականոց

See full entry →

s.

street of shops.

NBHL (1)

Որքան ծակոտեալ կրպականոցքն բազմանան, փառս շինութեան դնեմք. (Լմբ. պտրգ.) (որով հեգնէ զառանձին մատրունս արծաթասէր քահանայից։)


Կրօն, Կրօնք, նից

See full entry →

s.

religion, faith;
religious order, monastic life;
law, right, custom, usage;
manners conduct, life;
sect;
— աստուածպաշտութեան, the true faith.

NBHL (2)

Եղեւ ի կրօնս ի մէջ իսրայէլի՝ ողբալ զդուստրն յեփիթայեայ։ Ըստ կրօնից ազգացն։ Զկրօնս աստուծոյ երկրին։ Այլոց կրօնից։ Կրօնք նոցա յօտարոտիս համարեցան։ Ըստ ճշմարտագոյն կրօնից օրինաց մերոց կեցեալ եմ փարիսեցի։ Կրօնիւք եւ այլն։ Կրօնք ասի հաւատք, եւ վարք ուղիղ։ Կրօնք՝ վարուցն եւ կարգացն կոչէ. (Խոսր.։)

Խարազանաւոր կրօնիւք. (Մաշտ. սքեմ.։)


Կցկցանք, նաց

See full entry →

s.

affectation, fiction, quibblillg, shuffling.

NBHL (1)

Այլ զայնս յարտաքնոցն կցկցանաց գտանեմք (կամ դիտեմք). (Ոսկ. փիլիպ. ՟Ժ՟Է։)


Կցորդ, աց

See full entry →

adj. s.

participating, partaking, having part or share in;
party, companion, associate;
partaker, partner, consort;
cf. Կցուրդ;
կենաց —, living together;
consort, husband, wife;
կարեաց —, compassionate;
assisting, helping, relieving;
արեան —, consanguineous, related;
— չարեաց, accomplice, accessory;
— առնել, to impart, to acquaint with, to inform, to oommunicate;
— լինել, cf. Կցորդիմ.

NBHL (1)

Կցորդ է նա արանց ամպարշտաց։ Կցորդ եղէց նմա։ Որպէս կցորդ եմք չարչարանացն, նոյպէս եւ մխիթարութեանն։ կցորդս ինձ շնորհեաց զձեզ ամենեսին լինել։ Արտասուաց կցորդ լինել։ Մի՛ կցորդ լինիք անպտղութեան գործոցն խաւարի։ Կցորդքեղերուք ինձ ի նեղութեանս։ Մերձաւորութեամբ կցորդ եղեւ նոցունց։ Ոչ եղէց կցորդ ընտրելոց նոցա (յն. կապակցեցայց)։ Ամբիծք եւ ուղիղք կցորդ եղեն ինձ (յն. կցեցան, կամ յարեցան). եւ այլն։ Կցո՛րդ լեր կարեացս, կամ տկարութեան, ուղւոյն, եւ այլն։ Կցո՛րդ է (այսինքն կից է) սմին եւ յոյժ նմանատիպ՝ հաւատալն իսկապէս. (Նար.։)


Կցորդութիւն, ութեան

See full entry →

s. mus.

communication, participation, relations, connexion, association;
accompaniment, concert;
— կենաց, company, society;
— արեան, consanguinity, affinity;
— չարեաց, the being an accomplice;
ճանապարհ կցորդութեան, roads, means of communication;
— ունել ընդ ումեք, to be connected, in communication with, to form a connexion with;
in compliance with.

NBHL (1)

Լոյս առանց կցորդութեան խաւարի։ Որակութեան կցորդութիւն ունիմ, ըստ որում մարդս եմ. (Փիլ. բագն. եւ Փիլ. ՟ժ. բան.։)


Կքիմ, եցայ

See full entry →

vn. fig.

to be bent, folded;
to be humbled, dejected.