Entries' title containing եմ : 4433 Results

Յատկացուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to appropriate, to appropriate to oneself, to make one's own.


Յօտեմ, եցի

See full entry →

va.

cf. Յատանեմ.


Յարաբարդեմ, եցի

See full entry →

va.

to heap up, to agglomerate;
to compound;
to add.


Յարագեմ, եցի

See full entry →

va.

to insolate, to expose to the sun or to the open air;
to hang.


Յարադրեմ, եցի

See full entry →

va.

to appose, to set, to subjoin, to add, to append, to affix.


Յարակայեմ, եցի

See full entry →

va.

to confirm, to affirm;
to eternize, to perpetuate.


Յարակարգեմ, եցի

See full entry →

va.

to add, to subjoin, to conjoin.


Յարակցեմ, եցի

See full entry →

va.

to join, to conjoin, to connect, to league.


Յարահիւսեմ, եցի

See full entry →

va.

to join, to compound, to connect, to affix;
to weave, to interwine.


Յարաձգեմ, եցի

See full entry →

va.

to continue, to prolong, to cause to last.


Յարանուանեմ, եցի

See full entry →

va.

to denominate, to name, to call.


Յարաշրջիկ առնեմ

See full entry →

sv.

to accompany everywhere.


Յարառոցեմ, եցի

See full entry →

va.

to assume together;
to employ, to make use of continually.


Յարասեմ, եցի

See full entry →

va.

to paraphrase.


Յարարկանեմ

See full entry →

va.

to appose, to subjoin, to add;
to confront.


Յարափոխեմ

See full entry →

va.

to change successively.

NBHL (1)

Զանազան հեշտութեամբ յարափոխեմք զկենցաղս, եւ յետոյ լի վշտօք եւ արտասուօք ելանեմք. (Մաշկ.։)


Յարաքարշեմ

See full entry →

va.

to attract.


Յարգեմ, եցի

See full entry →

va.

to respect, to pay respect to, to honour, to render honour, to revere, to think very highly of, to value highly;
to esteem, to value, to prize, to make much of, to account, to consider;
to exercise, to employ, to make use of, to turn to account;
— զհանճար, զտաղանդ, to employ or exercise one's talents.

NBHL (2)

Ինքն ոչինչ յարգէ զանձն։ Քան զամենեսեան յարգէր (զհարիւրապետին հաւատս)։ Պօղոս զբամբասեալսն յարգէ։ Մեք անձամբ զանձինս մի՛ յարգիցեմք. եւ եթէ այլք եւս կամիցին յարգել, մի՛ առնուցումք յանձն։ Որք պահօք զանձինս յարգել ջանայցեն. (Ոսկ. մտթ. ստէպ։)

Զայս ասեմ, ո՛չ զի ի ցոյց ինչ, այլ զի յօգուտ տեսողացն զանձինս յարգեսցուք. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 4։)


Յարդարեմ, եցի

See full entry →

va. mus.

to fit up, to arrange, to adjust, to put in order;
to fine, to refine;
to form, to fashion, to dispose;
to adorn, to embellish;
to ameliorate, to improve, to better the condition;
to make, to do;
to tune, to put in tune, to accord;
— զսեղան, զճաշ, to get ready, to prepare, to get dinner ready;
— զանկողին, to make the bed;
— զսենեակ, to do the room;
— զեղնգունս, to pare one's nails;
— զճրագ, to snuf the candle;
— զհերս, to adjust, dress or deck one's hair;
— զելս իրացն, to organize, to regulate, to put in order;
ճակատ առ ճակատ —եալ, drawn out in battle-array;
սեղան կազմ եւ —եալ, table ready covered, a well spread table.


Յարեմ, եցի

See full entry →

va.

cf. Յարեցուցանեմ.

NBHL (2)

Որ յարեն տուն ի տուն։ Յարեցի զձեզ առ իս։ Յարեսջի՛ք ի ձեզ զամենայն օրինակիրս օրինաց։ Զկնի Տեառն Աստուծոյ ձերոյ երթիջիք, եւ ի նա յարեսջիք։ Ի գէտս մի՛ յարիցիք։ Յիւրաքանչիւր ժառանգութիւն յարեսցին։ Սահմանք Մանասէի յասեր յարեսցին (կամ յա՛ր իցեն)։ Աղէ դուք եկա՛յք յարեցարո՛ւք ամենեքեան։ Յարեա՛ց յաղջկունս իմ. եւ յարեցաւ հռութ յաղջըկունսն Բոոսայ քաղել հասկ։ Յարեա՛ց ի կառսդ։ Բորոտութիւնն Նեեմանայ յարեսցի ի քեզ։ Ի միմեանս ոչ յարիցին (կամ ո՛չ յարիցեն), զոր օրինակ ոչ խառնի երկաթ ընդ խեցի. եւ այլն։

Զի զմեզ անդրէն առ աստուածութիւնն յարեսցէ իւրով նմանութեամբն։ Ընդ լուսոյն մասին եւ խաւար յարեմ։ Զմի եւ զերկուս ի նշանացն յանուանէ գրեցին, եւ ապա զբազումս ի նոյն յարեցին։ Յարէ զայս յառաջին նոյն միտս։ Յառաջինսն՝ որ ասացան, յարեցից։ Ի նոյն եւ զայս եւս յարեալ գրէ։ Ի նոյն յարեալ՝ ասէ։ Արատ ինչ յարել ի մաքուրն Գրիգորիոս. (Ագաթ.։ Նար. ՟Հ՟Ա։ Իգն.։ Նախ. սղ.։ Եւս. քր. ՟Ա։ Նիւս. ի սքանչ.։)


Յարեցուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to join, to attach, to tie, to annex, to affix, to add;
to attribute, to impute, to ascribe;
to admit to;
արատ ինչ — յոք, to spot, to stain, to maculate, to defame;
յինքն —, to become attached to.


Յարկանեմ, յարկի

See full entry →

va.

cf. Յարկեմ.

NBHL (1)

Փայտս ի գերանս՝ յարկանել զտունսն։ Յարկին զնա, եւ կանգնեցին զդրունս։ Էյարկ զտունն ի վերայ կողմանոցաց սեանցն։ Յարկար (կամ յարկեր) ի վերայ ջուրց զվերնայարկս նորա։ Ի վերայ քո որդն յարկցի. (՟Բ. Մնաց. ՟Լ՟Դ. 11։ Նեեմ. ՟Գ. 14։ ՟Գ. Թագ. ՟Ե. 3։ Սղ. ՟Ճ՟Գ. 3։ Ես. ՟Ժ՟Դ. 11։)


Յարկեմ, եցի

See full entry →

va.

to roof a building, to put the roof on;
to spread like a pavilion;
to cover, to hide;
ի վերայ քո որդն յարկցի, the worms will cover thee.


Յարձակեմ, եցի

See full entry →

va.

cf. Արձակեմ.


Յարձակեցուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

cf. Արձակեմ.


Յարմարագրեմ, եցի

See full entry →

va.

to write correctly or elegantly.


Յարմարեմ, եցի

See full entry →

va. mus.

to adapt, to make proper or fit, to qualify, to proportion, to accommodate, to arrange, to adjust;
to tune, to accord, to put in tune.


Յարուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to raise, to raise up, to cause to appear;
to erect, to set upright;
to awake, to wake up, to arouse;
to revive, to resuscitate, to bring to life again;
to stir up, to excite, to suscitate, to cause to revolt, to agitate, to move, to provoke;
to raise, to build, to elevate, to erect, to set up, to construct;
— զաւակ, to give sons or posterity;
զօր —, to raise troops, to make levies of soldiers;
— հողմ ի ծովու, to cause a wind to blow on the sea;
— վրէժխնդրութիւն, to take revenge or vengeance;
— բանս, to circulate false reports;
— զամբաստանութիւն, to accuse, to charge;
cf. Թշնամի.


Յաւելադրեմ, եցի

See full entry →

va.

cf. Յաւելում.


Յաւելեմ, եցի

See full entry →

va.

cf. Յաւելում.


Յաւէժացուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to perpetuate, to eternize, to immortalize.


Յաւէտացուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

cf. Յաւէժացուցանեմ.


Յաւէրժացուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

cf. Յաւէժացուցանեմ.


Յափշտակեմ, եցի

See full entry →

va.

to ravish, to carry off by force, to carry away with violence, to snatch, to bear off;
to usurp;
to rob, to pillage, to ravage, to plunder;
— զմիտս, to charm, to enchant, to attract, to ravish or carry away the senses;
— զանձն, to escape, to be saved or liberated;
— զսիրտ, to enrapture, to captivate or enslave the heart;
յինքն —, to appropriate, to usurp, to occupy ore possess illegally.

NBHL (1)

Գիտեմ ... յափըշտակեալ զայնպիսին մինչեւ յերրորդ երկնից։ Յափշտակեցաւ ի դրախտն. (՟Բ. Կոր. ՟Ժ՟Բ. 2. եւ 4։)


Յափուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to quench, slake or allay thirst;
to exhaust.


Յափրացուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to glut, to stuff, to surfeit;
to tire of, to sicken, to disgust with, to cause to loathe.


Յաքանքեմ

See full entry →

vn.

to wait hopingly.


Յեղադարձեմ, եցի

See full entry →

va.

to turn, to change.


Յեղանակեմ, եցի

See full entry →

va.

to change, to alter, to vary, to diversify;
to remodel;
to convert;
to repeat, to reiterate, to say again;
to trill, to warble, to sing harmoniously.

NBHL (1)

Ոչ վայրապար զայս յեղանակեմ բազմօրինակաբար. (Խոսր.։)


Յեղաշարժեմ

See full entry →

va.

to transport, to transfer.


Յեղաշրջեմ, եցի

See full entry →

va.

to turn upside down, to turn topsy turvy, to upset, to overset, to turn over, to change, to convert, to transmute.


Յեղափոխեմ, եցի

See full entry →

va.

to convert, to change, to transform;
to degenerate;
to translate.


Յեղեմ

See full entry →

va.

cf. Յեղում.


Յեղյեղեմ, եցի

See full entry →

va.

to change, to convert, to transmute;
to repeat, to re-iterate, to rehearse, to inculcate;
to translate;
— ի մտի, to turn over, to revolve in one's mind, to think over again, to reconsider;
to ruminate, to ponder, to muse on;
ստէպ —, վեր ի վայր —, to repeat eternally the same thing, to return often on the same subject, to twaddle, to harp always on the same string, to be ever talking about.

NBHL (1)

Զտէրունական բարբառն յեղյեղեմ։ Բազում անգամ զնոյն յեղյեղեաց. (Սեբեր. ՟Է։ Սկեւռ. ես.։)


Յեռեմ, եցի

See full entry →

va.

cf. Յեռում.


Մխեմ, եցի

See full entry →

va.

to drive in, to force into or penetrate, to fasten in, to fix, to force down, to plunge;
to pierce, to prick, to run through;
to temper iron or steel, to caseharden;
— զձեռն, to stretch, to extend or hold out the hand;
— զձեռն յարիւն ուրուք, to imbrue the hands in the blood of;
մխեաց զդաշոյնն ի լանջս նորա, he has plunged the dagger in his heart;
cf. Ձեռն.


Մխիթարեմ, եցի

See full entry →

va.

to console, to soften, to soothe, to comfort, to relieve sorrow or vexation, to alleviate.


Մխիրճ հարկանեմ

See full entry →

sv.

cf. Մխրճիմ.


Մխկեմ

See full entry →

va.

to corrupt, to rot, to putrefy.


Մխրճուկ հարկանեմ

See full entry →

sv.

cf. Մխրճիմ.


Definitions containing the research եմ : 6134 Results

Կշռութիւն, ութեան

See full entry →

s. fig. ast.

weight, heaviness, weighing;
examination, judgment, consideration;
proportion, equality;
comparison;
Libration;
մէտ կշռութեան, equilibrium.

NBHL (2)

σταθμός, ὀλκή pondus եւ այլն. Կշռելն, եւ Կշիռ, չափ ծանրութեան. համեմատութիւն. քննութիւն. որոշողութիւն.

Ըստ նմին համեմատութեան եւ կշռութեան. (Նիւս. կազմ.։)


Կշտամբանք, նաց

See full entry →

s.

reproach, upbraiding, reprimand, admonishing, reproof, reprehension, rebuke, scolding, chiding;
correction, admonition;
adjuration.

NBHL (1)

Համաձայնել երեմիայի ի կշտամբանս չարեաց հրէիցն. (Նախ. եզեկ.։)


Կշտամբիչ

See full entry →

adj.

scolding, grumbling;
exorcising.

NBHL (1)

ԿՇՏԱՄԲԻՉ. որպէս Երդեմնեցուցիչ.


Կոթող, աց

See full entry →

s.

obelisk.

NBHL (1)

Դարձոյց զաչս իւր ի գերեզման առնն աստուծոյ, եւ ասէ. Զի՞նչ է կոթողն այն, զոր ես տեսանեմ. (՟Դ. Թագ. 17։)


Կոթուն

See full entry →

s.

stalk, stem;
pedicle.

NBHL (1)

Յառաջ իսկ կոթունն է, եւ ապա ցորեան. եւ յետոյ զկոթունն ի բաց ընտրեմք ի ցորենոյն. եւ թէ չէր կոթունն, եւ ոչ ցորեանն լինէր. (Ոսկ. փիլիպ.։)


Հինգերորդ, աց

See full entry →

adj. adv. s.

fifth;
fifthly;
the fifth part.

NBHL (1)

Չորիր՝ ստուգաբանութեան գիւտ. հինգերիր՝ համեմատութեան տեղեկութիւն։


Հինգկրկին

See full entry →

adj.

folded in five.


Հինինումն, ման

See full entry →

s.

panting, shortness of breath.

NBHL (1)

Զայսպիսի հինինումն ժողով (իբր նշանակ) տրտմութեան առնեմք, հեծեծումն զնա կոչելով։ Զհինինուն տուրեւառութեան շնչոյն ի ձեռն թոքոյն գործէ։ Կրթումն հինինման այրեցելոյն ջերմամբն յաճախագոյն լինի. (Նիւս. կազմ.։)


Հինօրեայ, էի, ից

See full entry →

adj.

old, aged, in years;
inveterate;
— հիւանդութիւն, chronic distemper.

NBHL (1)

Երբեմն իբրեւ զհինօրեայ, երբեմն իբրեւ զմատաղօրեայ երեւէր. (Եզնիկ.։)


Հիւանդոտ

See full entry →

adj.

weakly, sickly, of unsound constitution, infirm, valetudinary.

NBHL (2)

Ողջականս, ւամ հիւանդոտս։ Հիւանդոտ (ասեմք) վասն անզօրն լինել, եւ դիւրաւ տեղի տալ հիւանդութեանց. (Արիստ. որակ.։)

Զի եւ ես այր եմ ծերացեալ եւ հիւանդոտ. (Խոր. ՟Գ. 65։)


Հիւծանիմ, ծայ

See full entry →

va.

cf. Հիւծեցուցանեմ.


Հիւպատ, ից

See full entry →

cf. Հիւպատոս.

NBHL (1)

Գիտեմք զքրիսաւորիէ հիպատոս ի հռոմ, բարեկամ պորփիւրի. (Անյաղթ պորփ.։)


Հիւպատոս, աց

See full entry →

s.

consul;
փոխան —ի, vice-consul;
ի —տոջն, during the consulate of.

NBHL (1)

Գիտեմք զքրիսաւորիէ հիպատոս ի հռոմ, բարեկամ պորփիւրի. (Անյաղթ պորփ.։)


Հիւսակ, աց

See full entry →

s.

tress;
braid;
plait;
— վարսից, tresses, plait of hair.

NBHL (1)

Մի՛ ի հիւսակս ոսկեմանս. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 24։)


Հիւսիսային

See full entry →

adj.

northern, septentrional, hyperborean, boreal.

NBHL (1)

Հիւսիսային զօրաց։ Զարթուցից զհիւսիսայինն։ Զհիւսիսայինն հալածեցից ի ձէնջ. (Երեմ. ՟Խ՟Զ. 24։ Ես. ՟Խ՟Ա. 25։ Յովէլ. ՟Բ. 20։)


Հիւսն, սանց

See full entry →

s.

carpenter, joiner.

NBHL (2)

τέκτων, τεκταινόμενος faber lignarius, tignarius . Արհեստաւոր կերտօղ փայտեղինաց. իբրու հիւսիչ ատաղձից. ... եբր. խարազ. տե՛ս ՟(Բ. Թագ. ՟Ե. 11։ ՟Դ. Թագ. ՟Ժ՟Բ. 11։ ՟Ա. Մնաց. ՟Դ. 14։ ՟Բ. Մնաց. ՟Ի՟Դ. 12։ Ես. ՟Խ 18. 20։ Երեմ. ՟Ժ. 3։ Մտթ. ՟Ժ՟Գ. 35։)

Զօդեմք աւասիկ ... լինել մեզ հիւսն պատկանաւոր. (Խոր. ՟Ա. 31. (որպէս հիւսօղ բանից, կամ հիւսուած։))


Հիւրատեցութիւն, ութեան

See full entry →

s.

inhospitality.

NBHL (1)

Յաղավս հիւրատեցութեան արտեմիդեայ. (Նոննոս.։)


Հիքութիւն, ութեան

See full entry →

s.

misfortune, misery, adversity, wretchedness.

NBHL (1)

Յայսպիսի անհնարին հիքութիւնս կապեմք զանձինս մեր։ Յուշ առնէ նոցա զառաջին հիքութիւնն իւրեանց եւ զանարժանութիւնն. (Սարգ. ՟ա. պետր. ՟Ը. եւ Սարգ. յուդ. ՟Ա։)


Հմայք, յից

See full entry →

s.

divination, augury, prognostication, witchcraft, sorcery, conjuration, enchantment;
— յանուանէ, onomancy, nomancy;
չարագոյժ —, evil presage;
հմայութիւնս առնել, հմայս հմայել, to seek a sign or augury;
to believe in divination;
cf. Հմայեմ;
հմայից անսալ, to have faith in diviners;
լուծան հմայք, the charm is broken.


Հմուտ, մտաց

See full entry →

adj.

well versed, erudite, learned;
practised, expert, experienced, skilful, skilled.

NBHL (1)

Հմուտ որսոյ կամ նաւարկութեան, գիտութեան ամենայնի հմուտ։ Չեմ հմուտ. (Ծն. ՟Ի՟Ե. 27։ ՟Գ. Թագ. ՟Թ. 27։ Թուոց. ՟Ի՟Դ. 16։ Դան. ՟Ա. 4։ ՟Բ. Մակ. ՟Ը. 9։ ՟Ա. Թագ. ՟Ժ՟Է. 39։)


Հնաբուն

See full entry →

adj.

old, ancient, antiquated;
cf. Հնագիտակ.

NBHL (1)

հին եւ բուն. նախնի վաղեմի. կամ Բանիբուն տեղեակ հնութեանց.


Հնազանդ, ից

See full entry →

adj.

obedient;
— առնել, to cause to obey, to make oneself obeyed, cf. Հնազանդեցուցանեմ;
— լինել, to obey, to yield, to be obedient, docile, cf. Հնազանդիմ;
— առնել ընդ իւրեւ, to compel obedience, to reduce or bring to obedience.


Հնարագէտ

See full entry →

adj.

ingenious, shrewd, sharp, clever;
crafty, cunning, artful.


Հնարաւոր, աց

See full entry →

adj.

possible, feasible, that can be made or done;
powerful, potent;
cf. Հնարագէտ.

NBHL (1)

Ի մտաւորաց եւ ի բանաւորաց, եւ ի հնարաւոր կենդանւոյս, զմարդոյս ասեմ։ Առաւել հնարաւոր երեւեցաւ հողանիւթեայ բնութիւնս. (Սարգ. ՟ա. պետր. ՟Բ։ Խոսր.։)


Հնարաւորիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to invent, to find means or expedients, to contrive, to excogitate.

NBHL (1)

Երկու երկիւղից տեսակս՝ գրեթէ ներհականս՝ հնարաւորիմք (այսինքն կարեմք) իմանալ։ (Պղատ.օրին. ՟Ա։)


Հնարիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to invent, to find out, to imagine a device, to conceive a project, to contrive;
to strive, to endeavour, to exert oneself;
to bend or apply one's mind to, to study;
to counterfeit, to feign;
cf. Հնար.

NBHL (1)

Զամենայն վասն նոցա հնարի։ Հիւանդաց հնարին առողջութիւն դեղօք. (Մխ. երեմ.։)


Հնդիկ, դկաց

See full entry →

s. adj.

Indian;
black, negro;
—ք, India;
— փայտ, ebony, ebon;
— եղէգն, bamboo;
— ընկոյզ, nutmeg;
— որդն, silk-worm;
— մրջիւն, ant-lion;
— հաւ, turkey, turkey-cock;
գնալ ի —ս, to go to the Indies.

NBHL (2)

Առաջի նորա նախ հնդիկք անկցին։ Ետուր զնա կերակուր զօրացն հնդկաց։ Եթէ փոխիցէ հնդիկ զմորթ իւր։ Հնդիկք յառաջագոյն ձեռնտու լիցին առ աստուած. (Սղ. եւ Երեմ.։)

Հնդիկ եմ, եւ սպիտակ։ Հնդիկ եւ սեաւ դու։ Թէպէտեւ հնդիկ իցես մարմնովդ, հանդիպելոց ես փրկութեանս. (Վրդն. երգ.։ Վրք. հց. ՟Ժ՟Զ։ Ածաբ. մկրտ.։)


Հնձանահար, աց

See full entry →

s.

wine-presser.

NBHL (1)

Ոչ կոխեցին, եւ ոչ հանին զձայնն հնձանահարաց. (Երեմ. ՟Խ՟Ը. 33։)


Հնոց, ի

See full entry →

s.

stove, furnace, oven;
— հալողութեան, բարձր, կոնաձեւ, ցոլացուցիչ, խառնարանի, պառակաւոր, melting furnace, blast furnace, shaft furnace, reverberatory furnace, puddling furnace, muffle furnace.

NBHL (1)

Երկաթի հնոց զչարչարանս եգիպտոսի կոչէ. (Մխ. երեմ.։)


Հնութիւն, ութեան

See full entry →

s.

oldness;
age, old age, decay;
antiquity;
relic of antiquity;
old rubbish;
—ք անւոյ, the antiquities, the ancient monuments of Ani;
— ծերութեան or ալեաց, extreme old age, hoary old age;
decrepitude;
— օձից, the slough or cast off skin of serpents.

NBHL (1)

παλαιότης vetustas, antiquitas. Հին կամ հնացեալ գոլն. փտութիւն. ապականութիւն. եւ Վաղեմի գոլն. երկարութիւն ժամանակի. ծերունի. հին ըլլալը, հննալը.


Հնչիւն

See full entry →

cf. Հնչումն.

NBHL (1)

Հնչիւն յերկնից եկեալ իբրեւ սաստիկ հողմոյ։ Իբրեւ զհնչիւն փողոյ։ Հնչիւն խաղաղութեան։ Հնչիւն բարբառոյ (ոսկի զանգակաց. յն. լսելի բարբառ). (Գծ. ՟Բ. 2։ Երեմ. ՟Խ՟Ը. 36։ եւ ՟Լ՟Գ. 6։ Ել. ՟Ի՟Ը. 35։)


Հնչումն, ման

See full entry →

s.

sound, noise, rumour;
echo;
— զանգակաց, tinkling, peal, jingle, ringing;
— հողմոց, ծովու, murmur, roar;
— խորտակելոյ ալեաց, rushing, dashing;
— որոտման, rumbling, roll;
— անձրեւոյ, pattering;
— հրոյ, crackling;
— հրետից, boom, roar;
— թմբիկ, roll;
— կառաց, rumble;
— հարազանի, crack;
— զինուց, clash, clang;
— շղթայից, clank, clanking;
— ժամացուցի, tick;
— բարբառոյ, aspiration;
— հանել, to make a noise;
եղեւ —, a noise was heard;
— դրամոց, chink.

NBHL (1)

Քաղցրաձայն հնչմամբ նուագեմք. (Տաղ.։)


Հոգաբարձութիւն, ութեան

See full entry →

s.

guardianship, trusteeship;
charge, custody, inspection, superintendence;
administration, direction;
watchful care, solicitude.

NBHL (1)

Ո՛րպիսի հոգաբարձութիւն ունի. եղբայր ասէ, եւ որդի աղեաց. (Ոսկ. փիլեմ.։)


Հոգամ, ացայ, ացի

See full entry →

vn.

to provide, to provision;
to furnish, to garnish, to store, to procure;
to take care of, to preserve with care, to keep, to husband;
to care, to mind;
— վասն ուրուք or զումեքէ, to grow or be anxious about, disquieted, uneasy, thoughtful, to trouble one's head or oneself about, to torment oneself, to fret about;
չ— վասն վաղուի, to take no thought for tomorrow;
մի՛ ինչ —այք, don't be uneasy, do not distress yourself.

NBHL (1)

Իբր զպանդուխտ, որ ոչ զտանէ հոգայ. (Մխ. երեմ.։)


Հոգեհան

See full entry →

adj.

dying, in agony.

NBHL (1)

Դժնդակ ախտիւ զեօթն ամիս հոգէհան կացեալ՝ հազիւ ուրեմն սատակէր. (Կաղանկտ.։)


Հոգեշարժ

See full entry →

adj.

moved by the Holy Spirit;
soul-stirring, pathetic, moving, touching, affecting.

NBHL (1)

Հոգեշարժ քնարիւք զքեզ բարեհամբաւեմք. (Նար. կուս.։)


Հոգեշնորհ

See full entry →

adj.

granted by the Holy Spirit;
adorned with or full of the gift or grace of the Holy Spirit;
communicating the Holy Spirit.

NBHL (1)

Զնոյն ձայն (սաղմոսի) հոգեշնորհ հնչեցուցանեմք. (Յհ. իմ. եկեղ.։)


Հոգեւոր, աց

See full entry →

adj. s.

spiritual;
devout, pious;
animated, lively, spirited;
—ք, spiritual things.

NBHL (2)

Ընդ հոգեւորսն զհոգեւորս համեմատեմք։ Հոգեւորացն հաղորդ լինել։ Շնորհս ինչ հոգեւորս։ Հոգեւորն քննէ զամենայն։ Հոգեւոր կերակուր, կամ ըմպելի, կամ տաճար. կամ պատարագ. եւ այլն։

Մարմին առեալ հոգեւոր եւ բանական։ Ասեմք ի մարմին հոգեւոր միանալ բանն։ Զի՞նչ այլ է մարդոյն բնութիւն. բայց միայն մարմին հոգեւոր իմանալի (այսինքն իմացօղ). (Պրպմ. ստէպ։ Նոյնպէս եւ Առ որս. ՟Թ։ Դամասկ.։ Գերման.։)


Հոգընկէց

See full entry →

adj.

hazardous, bold;
fussy, busy, meddling.

NBHL (1)

Զփո՛յթ բազում անգամ փառասէր եւ հոգընկէց կոչեմք. (Բրս. հց. յորմէ եւ Մաշկ.։)


Հոլամուկ

See full entry →

s.

bat, vampire.

NBHL (1)

Կարծի որպէս Թեւաւոր մուկն, այն է չղջիկան. սեկեմուկ.


Հոլանի

See full entry →

adj. adv.

bare-headed, unveiled, uncovered;
naked, hare, undressed;
openly, manifestly, publicly;
— առնել, cf. Հոլանեմ;
— լինել, հոլանիմ, cf. Հոլանեմ.


Հոլանիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to undress, uncover or strip oneself;
to unveil, to put off one's hat or veil, to stand bare-headed.


Հոծիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to be condensed, to grow thick;
to fill, to be filled.

NBHL (1)

Իշխեմ իմովս հոծեալ բերանով յիշել զսուրբդ. (Վանակ. յուրախացիրն.։)


Հողագործ, աց

See full entry →

s.

agriculturist, farmer, cultivator, husbandman, ploughman.

NBHL (1)

γεώργιος, γεωργός γῆς, ἁρότριος agricola, rusticus, arator. Որ գործէ զհող, զերկիր, զարտ. երկրագործ. մշակ. արդիւնարար. տե՛ս (Ծն. ՟Թ. 20։ Երեմ. ՟Ծ՟Ա. 23։ Զաք. ՟Ժ՟Գ. 5։ Ղկ. ՟Ժ՟Է. 7։)


Հողագործութիւն, ութեան

See full entry →

s.

husbandry, agriculture, tillage.

NBHL (1)

Մրուեցից ի քեզ զհողագործութն, եւ զհողագործութիւն իւր. (Երեմ. ՟Ծ՟Ա. 23։)


Հողածին

See full entry →

cf. Հողածնեալ.

NBHL (2)

Մի՛ նստցի ի նմա ծնունդ հողածնի. յն. մարդոյ. (Երեմ. ՟Խ՟Թ. 33։)

Ազգ մարդկան տիրեմք հողածին կենդանեաց։ Զհողածին եւ զծովային տեսակս կենդանեաց։ Բնաւ հողածին կենդանեաց զարմս ծննդովքն եւ ձագուցն երամովք. (Պիտ.։)


Հողմակոծիմ, եցայ

See full entry →

vn. fig.

to be agitated, tossed, troubled by the wind;
to hull or float at the mercy of the winds;
to fluctuate, to waver, to be irresolute or wavering, bewildered, in doubt.

NBHL (1)

Հողմակոծեալ. (Մրկ. ՟Զ. 48։ Յկ. ՟Ա. 6։ Երեմ. ՟Ժ՟Գ. 44։)


Հողմահարիմ

See full entry →

vn.

to lash away flies with the tail;
cf. Հովահարեմ.


Հոմանի, նւոյ, նեաց

See full entry →

s.

lover.

NBHL (1)

ἑραστής amasius, amator κοιμώμενος dormiens. Այր տռփեալ առ կին օտար. սեղեխ. վր. տռփիա՛լի. Տե՛ս (Ես. ՟Ծ՟Է. 8։ Երեմ. ՟Դ. 30։ ՟Ի՟Բ. 20. 22։ Եզեկ. ՟Ժ՟Զ. 32։ Ովս. ՟Բ. 13։)


Ճաշակելի, լւոյ, լեաց

See full entry →

adj. s.

that may be tasted, savoured, relished;
—ք, the taste.

NBHL (2)

Որոյ ճաշակելիքն կիրթ են։ Ճաշակելիք սրտի իմոյ հեծէ. (Եբր. ՟Ե. 14։ Երեմ. ՟Դ. 19։)

Ճաշակելիք սրտի՝ բերան քաղրթին. (Մխ. երեմ.։)