Definitions containing the research տի : 10000 Results

Բառաչ, ի, ոյ

See full entry →

s.

bellowing, lowing;
roaring.

NBHL (1)

βληχή, βλήχημα balatus Ձայն գոչման անբանից, հօտից եւ անդեայց. մայելը, պոռալը.


Բառնամ, բարձի, բարձ

See full entry →

va. vp.

to take away, to remove, to carry off, to displace;
to retrench;
to derogate, to suppress, to withdraw;
to cause to cease, to destroy, to dispel, to efface, to extinguish, to stifle;
to take away, to ravish, to take, to steal, to rob;
to lift up, to raise;
to bear, to support, to sustain;
— ի վերայ, to put, to put on, to load;
— ի հաշուէ, to discount, to deduct, to abate;
— զօրէնս, to repeal a law, to cancel, to annul;
— զխոչս, to clear, to extricate;
— զցանկն, to unbar;
— զմանուկն յարգանդէ, to deliver a woman;
— թողուլ, բարձի թողի առնել, to abandon, to forsake entirely, cf. Մերժեմ, cf. Լքանեմ;
—ի լուծ կշռոց, to weigh;
— զգլուխ, to behead, cf. Գլխատեմ;
աղաղակ կական՝ կառաչ՝ ձայն՝ ճիչ —, to scream, to cry out;
to weep;
— ի միջոյ, to carry away, to stroy, to annul;
— զամենայն դժուարութիւն, to take away all difficulty;
— զկեանս ուրուք, to take away the life of some one, to kill, to murder;
բաղոք —, to appeal, to invoke, to lament;
— զցաւս, to support pain;
— ուստեք, to go away, to depart;
— զթիւ, to subtract;
— արձակել, to dismiss;
բարձեալ բերել, to carry;
to be carried or brought;
to liken, to compare;
to be taken away;
to be destroyed;
to be estinguished;
բարձիր եւ անկիր ի ծով, be thou removed and cast into the sea;
— մտաց հպարտութեամբ, to be proud of;
արք արգարք բառնիմ, the just perish;
Դամասկոս բարձցի ի քաղաքաց, Damascus will soon be no longer a city;
բարձաւ ուխան, the pact is broken;
— ի կենաց, to die;
նմա բարձին զխանչն, they put on him the cross.

NBHL (2)

Բարձէք զչարն ի միջոյ ձերմէ։ Բարձցես զչարն յիսրայէլէ։ Բարձեր զանտառսն յերկրէս Յուդայ։ Բարձցուք զյիշատակս նորա յերկրէ։ Եկն ջրհեղեղն, եւ եբարձ զամենեսեան։ Բարձցեն զլուծն ի պարանոցէ նոցա։ Բարձաւ լուծն հեթանոսաց յԻսրայէլեան տոհմէ անտի։ Արդարութիւն բարձաւ ի նմանէ։ Դատաստան նորա բարձաւ։ Բառնան յերկրէ կեանք նորա։ Բառնան արք արդարք. եւ այլն։

Բարձի թողի զնոսա երթալ զհետ կամաց սրտից իւրեանց. (Սղ. ձ. 13։)


Բասիր

See full entry →

cf. Բասրելի.

NBHL (1)

Որ է հաւաստի կերպարան բասիր անօրէնութեան. (Նար. ՟Ի։)


Բասրանք, նաց

See full entry →

s. pl.

reproach, blame, rebuke.

NBHL (1)

διαβολή, αἱτία criminatio, obtrectatio, culpa, accusatio Պարսաւագրութիւն, բամբասանք. բանսարկութիւն. քրթմնջիւն, ստգտանք, թշնամանք. նախատինք.


Բասրեմ, եցի

See full entry →

va.

to reproach, to blame, to condemn, to rebuke, to censure.

NBHL (1)

Ի պատճառս զբօսանաց սիրոյ զերեսին եղբարսն բասրեալ ածեալ ի միասին՝ դնէ՝ ի բանտի. (Յհ. կթ.։)


Բարբանջ, ից

See full entry →

s.

idle tales, nonsense, tiresome repetitions, silly story, prating, gossip, dotage

NBHL (1)

Որք զիւրեանց մտաց զբարբաջ հաստատել կամէին. (Ոսկ. ՟ա. տիմ. ՟Է։)


Բարբաջ, ից

See full entry →

cf. Բարբանջ.

NBHL (1)

Որք զիւրեանց մտաց զբարբաջ հաստատել կամէին. (Ոսկ. ՟ա. տիմ. ՟Է։)


Բարբաջանք

See full entry →

s.

cf. Բարբանջ.

NBHL (2)

Խոնարհեալ ի նենգապատիր բարբաջանս ոմանց. (Յհ. կթ.։)

Ի սատանայական բաջաղմունս եւ բարբաջանս. (Ոսկ. տիտ.։)


Բարբանջեմ, եցի

See full entry →

va.

to make tiresome repetitions, to chat, to prattle, to bawl, to tattle.

NBHL (2)

ԲԱՐԲԱՆՋԵՄ կամ ԲԱՐԲԱՋԵՄ. παραφθέγγομαι, ληρέω inepta loquor, nugor, deliro, garrio Շաղփաղփել. շաղակրատել. աղճատանս եւ օտարոտիս բարբառել. խօսել որպէս զառանցեալ պառաւունս. առանցանել. ցնորիլ.

(Արբեալքն) սկսանին աղճատիլ եւ բարբաջել. (Գէ. ես.։)


Բարբաջեմ, եցի

See full entry →

va.

cf. Բարբանջեմ.

NBHL (2)

ԲԱՐԲԱՆՋԵՄ կամ ԲԱՐԲԱՋԵՄ. παραφθέγγομαι, ληρέω inepta loquor, nugor, deliro, garrio Շաղփաղփել. շաղակրատել. աղճատանս եւ օտարոտիս բարբառել. խօսել որպէս զառանցեալ պառաւունս. առանցանել. ցնորիլ.

(Արբեալքն) սկսանին աղճատիլ եւ բարբաջել. (Գէ. ես.։)


Բարբառ, ոց

See full entry →

s.

speech, voice, accent, language, idiom, dialect;
acclamation, exclamation;
cry, clamour;
sound;
կերկերեալ դողդոջ՝ ընդհատ սպառնալից —, a hoarse or gruff, trembling, interrupted, menacing voice;
յօդել —, to offer a word, to speak;
ածել ի —, to make one speak;
— արձակել, to cry, to raise the voice, to exclaim;
հնչեցին օդք ի — ցնծութեան, the air was filled with cries or a thousand cries of joy;
ի Հայ —, in the Armenian language;
— ամպոց, սրաման, thunder, noise;
— ամբոխին, clamour, cry;
— փողոյ, հաւուց, վահանաց, հողմոց, blast of trumpets, ruff;
cackling;
noise or clashing of shields;
whistling or bluster of the wind;
— առիւծու, դաղանաց, cf. Մռնչիւն;
— աղաղակի, rumour

NBHL (1)

Ետ տէր բարբառս (իբր որոտման), եւ կարկուտ։ Ազգ առնիցէք բարբառով փողոյ։ Քաղցրաձայն հաւուց բարբառ հնչէր։ Բարբառ ահագին գազանաց գոչելոց։ Լցցէ (առիւծ) զլերինս բարբառով իւրով։ Ձայն բարբառոյ (յն. ձայն գոչողի) յանապատի։ Լուան այլազգիքն զբարբառ աղաղակի. եւ ասեն այլազգիքն. զի՞նչ է բարբառ մեծի աղաղակին. եւ այլն։


Բարգաւաճիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to increase, to flourish, to be in repute, in honour, in vogue, to profit, to improve.

NBHL (1)

Որ ինչ միանգամ ոք բարուեանց ասիցէ վերաբերումն, սիրելեացն մերձաւորութեամբ յարդարեալ բարգաւաճին։ Զբարգաւաճեալ պատիւ թագաւորութեանն։ Բարգաւաճեալք ցուցանին (մեծատունք, կամ իմաստունք, կամ առաքինիք)։ Աշխարհագովութեամբ յաւէտ բարգաւաճեալ։ Ի բարգաւաճելի նահատակութիւնս. (Պիտ.։)


Բարդեմ, եցի

See full entry →

va.

to accumulate, to hoard;
to bind up;
to compound, to conjoin.

NBHL (1)

Բղխէ զծուխ չարութեանն, որ առաջի իմ բարդի. (Լմբ. ստիպ.։)


Բարեասաց

See full entry →

adj.

that speaks well of others.

NBHL (1)

Ընթանան աստի եւ անտի շուրջանակի բարեկամք եւ բարեասացք. (Վեցօր. ՟Է։)


Բարեացապարտ

See full entry →

adj.

well deserved, worthy, obliging.

NBHL (1)

Բարեացապարտն Թէոդոս։ Բարեացապատին Վահանայ. (Խոր. ՟Գ. 46։)


Բարեաւ

See full entry →

adv.

well, right;
safely;
— եկիք, be welcome;
— նմա՜, adieu ! — մնալ ասել, to bid farewell, to take leave;
to renounce, to forsake.

NBHL (1)

Յարուցեալ գնացից առ հայր իմ բարեաւ, ուստի ելին չարապէս. (Ոսկ. ղկ.։)


Բարեբախտ

See full entry →

adj.

fortunate, lucky;
prosperous, happy, favourable, propitious.

NBHL (1)

Ի ձեռին քաջին եւ բարաբախտին Ներսէսի. (Խոր. ՟Գ. 56։)


Բարեբախտաբար

See full entry →

adv.

fortunately, happily, luckily.

NBHL (1)

εὑτυχῶς feliciter, prospere, τυχηρῶς forte Իբրեւ բարեբախտ. յաջողութեամբ. աջողակի. ըստ բախտի.


Բարեբախտութիւն, ութեան

See full entry →

s.

fortune, happiness, prosperity, chance, destiny.


Բարեբանեմ, եցի

See full entry →

va.

to bless, to praise.

NBHL (1)

Ի զուարթնոց միշտ բարեբանեալ սուրբ Աստուածածին։ Բարեբանեալ ես նշան փայտիդ փրկութեան. (Նար. կուս.։ եւ Նար. խչ.։)


Բարեբանութիւն, ութեան

See full entry →

s.

benediction praise, encomium.

NBHL (1)

Որ այսպիսի տիեզերագով եւ բարեբանօղ հանդիպեցաք աւուրս. (Սհկ. կթ. արմաւ.։)


Բարեբաստ

See full entry →

cf. Բարեբախտ.

NBHL (4)

Զբարեբաստից եւ զերջանկաց զմաքրութիւն անախտութեան. (Սկեւռ. լմբ.։)

Զանիրաւութիւն եւ զամբարհաւաճութիւն ունելով՝ ոչ արդեօք բարեբաստ է, այլ եղկելի լինել հաւաստի. (Պղատ. օրին. ՟Բ։)

Պատմել վասն բնակութեան բարեբաստիս (գարնայնոյ). (Պիտ.։)

Պա՛րտ է զաստուածայինն խնդրել (պատճառ) յամենայնի ի սակս բարեբաստ կենցաղոյս ստացման. (Պղատ. տիմ.։)


Բարեբաստանամ

See full entry →

vn.

cf. Բարեբախտանամ.


Բարեբաստութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Բարեբախտութիւն.

NBHL (1)

Տարաւ զէութիւն բարեբաստութեանն, որ զնախնին որսաց ի կորուստ։ Ատտիկեցիս ըստ վատթարութեան, այլ ոչ ըստ բարեբաստութեան։ Այլաբանեսցուք ի զանազան բարեբաստութիւնս. (Նար.։)


Բարեբարոյ, ի, ից

See full entry →

adj.

goodnatured, good-tempered, civil, benign, affable, kind.

NBHL (1)

Առատացուցեալ նմա զամենայն ... ըստ անդստին բարեբարոյ մտաց իւրոց։ Զոր բարեբարոյ տեսութեամբ զնա նախ ընկալեալ. (Յհ. կթ.։)


Բարեբողբոջ

See full entry →

adj.

that has good suckers, shoots or sprouts.

NBHL (1)

Բարեբողբողջ բոյսս վարսաւոր փայտից. (Նար. խչ.։)


Բարեբոյս

See full entry →

adj.

that produces good fruit fruitful;
good-natured.

NBHL (1)

Կամ՝ Բարւոք բուսեալ. գովելի ըստ բուսոյ բարուց. ընտիր.


Բարեբուն

See full entry →

adj.

naturally good, that has a good disposition, humane.

NBHL (1)

ἁγαθοφυής natra bonus Որոյ բունն կամ բնութիւնն է բարի. ի բնէ կամ բնութեամբ բարի. բո՛ւն բարի, որ տիրապէս է միայն Աստուած. բո՛ւնը աղէկ.


Անստեղծ, ից

See full entry →

adj.

uncreated

NBHL (2)

Անկերպարան. ոչ ձեւացեալ տիրապէս. անկազմ. ἁδιάπλαστος. non formatus.

Անտեսս մանրկութեամբ, եւ անստեղծ կենդանիս. (Պղատ. տիմ.։)


Անստուերագիր

See full entry →

cf. Անստուերագիծ.

NBHL (1)

ճշգրտիւ դրոշմեցին, զի անտրտում եւ անստուերագիր տպաւորեալ եղիցի գրութիւնն. (Շիր. զատիկ.։)


Անվախճան, ից

See full entry →

adj.

endless, eternal.

NBHL (2)

Անվախճան հատուցմունք, կամ արքայութիւն. կամ կորուստ, պատուհաս. նախատինք. սպանդ, վիշտ. (Ագաթ.։ Փարպ.) (Նար.։)

Անվախճան եղիցի յիշատակ քո ի մտաց սրտի իմոյ. (Վրք. հց. ՟Բ։)


Անվայելուչ

See full entry →

cf. Անվայել.

NBHL (1)

Բնակէր յանապատի խոշոր եւ անվայելուչ կենօք. (Զքր. կթ.։)


Անվանելի

See full entry →

cf. Անվան.

NBHL (2)

Ամենայնիւ կարող, եւ անվանելի։ Անվանելի արուեստից։ Հոգեղինացն եւ անվանելեացն։ Անվանելի օծութիւն։ Անվանելի փառօք պսակեալ. (Նար.։)

Ի ներքոյ դիր զքո զանվանելի զվիզդ. յն. անտիրելի. (Բրս. մկրտ.։)


Անվաստակ

See full entry →

adj. adv.

indefatigable;
idle, lazy;
without fatigue.

NBHL (2)

Որ ոչ կամի վաստակիլ, այսինքն աշխատիլ. պղերգ. անգործ. չաշխատօղ, ծոյլ. չալըշմազ.

Ամենայն բժիշկք խափանեցան յարուեստից իւրեանց, եւ անվաստակք եւ անշահք մնացին. (Հ=Յ. սեպտ. ՟Ի՟Դ.։)


Անվարձ

See full entry →

adj.

without salary, unpaid;
without merit or recompense.

NBHL (3)

Միայնակեաց սնափառ՝ մշակ անվարձ։ Ի զուր ախատիս, եւ անվարձ ելանես. (Նեղոս.։)

Ողջակիզելին յանկաշառ եւ յանվարձ հօրն պատիւ. (Փիլ. ել. ՟Բ. 32։)

ἁμισθή. sine mercede. Առանց վարձուց. պատիհեվա.


Անվեհեր

See full entry →

adj. adv.

intrepid, fearless, courageous, bold;
intrepidly, fearlessly, boldly.

NBHL (2)

Անվեհեր ձեռօք զգլուխ երանելոյն ի բաց հատին. (անդ։)

Անվեհեր արկից զանձն իմ ի խորս իմաստից. (Լմբ. ստիպ.։)


Անվերակացու

See full entry →

adj.

without inspector, without superintendent.

NBHL (2)

Զիա՞րդ իբրեւ զանվերակացու, որոյ ոչ ուրեք ոչ (ոք) գտանիցի, առնէր յանձն աշակերտին. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 5։)

Զոր եւ յանձն իսկ առնէ աշակերտին իբրեւ զանվերակացու ոք. (Իգն.։)


Անվերարկու

See full entry →

adj.

without cloak or mantle.

NBHL (1)

Անվերարկուք, գետնիխշտիք լինէին. (Եղիշ. ՟Ը։)


Անվերնագիր

See full entry →

adj.

without title or inscription.

NBHL (1)

ասի եւ ԱՆՎԵՐԱԳԻՐ. ἁνεπίγραφος. inscriptione, vel titulo carens. Որ ոչ ունի զվերնագիր կամ զտիտղոս.


Անվթար

See full entry →

adj. adv.

exact, precise, perfect;
exactly, precisely.

NBHL (1)

Կարացեալ անվթար զանցիցն առնել գնացս։ Առ ի յանվթար բխել զառատ բերոցն լիաբեր արմտիս. (Պիտ.։)


Անվիշտ

See full entry →

adj.

without pain, that has nothing to suffer.

NBHL (1)

Առն անվշտի, եւ յաջողելոյ յամենայնի. (Սիր. ՟Խ՟Ա. 2։)


Անվիրաւոր

See full entry →

adj.

invulnerable

NBHL (1)

Անվիրաւոր կացցէ ի նետից թշնամւոյն. (Նեղոս.։)


Անվիրաւորելի

See full entry →

cf. Անվիրաւոր.

NBHL (1)

Անվիրաւոր կացցէ ի նետից թշնամւոյն. (Նեղոս.։)


Անվճար

See full entry →

adj.

invaluable;
unpaid;
infinite, endless.

NBHL (1)

Անզեկուցանելի եւ անվճար։ Յաճախ եւ անվճար։ Յանվճար տանջանաց։ Անվճար ախտից եւ չարեաց։ Անվճար զբաղմանց. (Փիլ.։)


Անվնաս

See full entry →

adj. adv.

harmless, innocent, innoxious;
unhurt, undamaged, safe and sound;
harmly.

NBHL (1)

Անվնաս ոտից գարշապարօք խրախուսեալք. (Նար. առաք.։)


Անվնասելի, լւոյ, լեաց

See full entry →

adj.

not liable to injury.

NBHL (1)

Իմ թոյլ տալով՝ ազգաց տիրեն, սակայն իմոց ծառայիցն անվնասելիք են. (Տօնակ.։)


Անվրէպ

See full entry →

adj. adv.

unfailing, punctual, exact, regular, correct, sure, certain;
without fail, punctually, precisely, exactly, correctly.

NBHL (2)

ἁψευδής, ἁπήραντος. infallibilis, illaesus. Ազատ ի վրիպանաց. անսխալ. անսուտ. հաւաստի. աներկբայ. ուղիղ. ողջիկ. անվնաս. անքոյթ. անվտանգ. եանզըլմազ, խադասըզ, շիւպհէսիզ, թէհլիքէսիզ.

Անվրէպ լիցին կենաց աւետիք. (Ագաթ.։)


Անտառախիտ

See full entry →

s. adj.

strong, tough;
thick;
bushy;
woody.

NBHL (1)

Զանտառախիտս իւր արձակեաց ընդ ամենայն փայտս դաշտին. (Եզեկ. ՟Լ՟Ա. 4։)


Անտառակ, ի

See full entry →

s.

grove, thicket.


Անտառամոլ

See full entry →

adj.

become a forest, overgrown with wood.

NBHL (2)

ὐλομανοῦσα. frondibus luxurians. Մոլեալ, այսինքն յանչափս ուռճացեալ ոստովք (փշոց), կամ մոլախոտիւք իբրեւ զանտառ.

Ապառաժուտ ոք իցէ, եւ փշօք անտառամոլ։ Որ զզանազան տեսակ ախտիցն անտառամոլ առնէ. (Նիւս. երգ.։)