Entries' title containing եմ : 4433 Results

Կիսաձայնեմ

See full entry →

va.

to mark with a flat.


Կիսեմ, եցի

See full entry →

va.

to divide into two parts, to divide in halves.


Կիտադրեմ, եցի

See full entry →

va.

to establish, to determine, to prescribe.


Կլանեմ, կլի, կուլ

See full entry →

va.

to swallow;
to devour;
to ingulf, to absorbe;
զօդ՝ զշունչ or ոգի to breathe, to take breath;
— զբանս, to listen eagerly.

NBHL (2)

Թէ մազ ոք կլանէ։ Եկուլ զիս իբրեւ զվիշապ։ Ձուկն կամէր կլանել զպատանեակն։ Հրամն ետ աստուած կիտին մեծի կլանել զյովնան։ Կլանէին եօթն հասկքն զեօթն հասկսն ընտիրս։ Եկուլ գաւազանն ահարոնի զգաւազանս նոցա։ Ցաւովք կլանիցեմ զտողունս իմ։ Կլցուք զնա կենդանւոյն իբրեւ դժողք։ Բացեալ երկրի զբերան իւր՝ կլանիցէ զգոսա։ Գուցէ կլանիցէ զարքայ, եւ զամենայն ժողովուրդն՝ որ ընդ նմա։ Բերան ամպարշտաց կլանէ զդատաստանս։ Զքօրացաւ մահ, եւ եկուլ։ Կլանէին զազգս։ Առի զգրկոյսն, եւ կլայ (կամ կլի) զնա.եւ այլն։

Յորժամ տագնապեալ ոք յումեքէ իցէ, ասէ. չետ ոգի կլանել, չետ ոգի առնուլ, եւ այնու զօդոյս՝ զոր միշտ ծծեմք, յայտ առնէ. (Եզնիկ.։)


Կլուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to cause to swallow.


Կծանեմ, կծի

See full entry →

va.

to prick;
to sting;
to nip, to bite;
to pique.


Կծատեմ, եցի

See full entry →

va.

cf. Կծանեմ.


Կծեմ, եցի

See full entry →

va.

cf. Կծանեմ.


Կծեցուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

cf. Կծանեմ.


Կծկեմ, եցի

See full entry →

va.

to wind, to coil up, to make into a clew or coil;
to bind, to narrow, to contract, to straiten.

NBHL (1)

Կապեալ աւասիկ կծկեալք, զի եւ շարժել անգամ ոչ կարեմք ի տեղւոջէս. (Բուզ. ՟Գ. 3։)


Կծուեմ, եցի

See full entry →

va.

to gather, to pluck, to pick.


Կկեմ, եցի

See full entry →

va.

to weave with the shuttle.


Կկչեմ, եցի

See full entry →

vn.

to blow, to blossom, to bloom, to open.


Կղթեմ, եցի

See full entry →

va.

to knot, to tie in a knot, to make a knot, to tie up.


Կղկաթեմ, եցի

See full entry →

vn.

to be enamoured of, smitten with, to burn for, to be ardently attached to, very fond of;
to long for, to pant after, to sigh or die for.


Կղկղեմ, եցի

See full entry →

va.

to strain or pass through a filter or strainer;
to defecate, to clear from dregs, to purge of lees or impurities;
to fine, to filter, to refine, to clarify.


*Կղպեմ, եցի

See full entry →

va.

cf. Փակեմ.


*Կճեմ

See full entry →

va.

cf. Կծանեմ.


Կճպեմ, եցի

See full entry →

va.

to merely say, to confine oneself to saying;
*to bark, to peel.


Կնացուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to sensualize, to enervate, to emasculate, to unman.


Կնդեմ, եցի

See full entry →

va. fig.

to tear out the hair;
*to strip off leaves;
to illtreat.


Կնճռեմ, եցի

See full entry →

va.

to wrinkle, to contract, to pucker up;
to embarrass, to confuse, to render intricate, to complicate.


Կնչեմ, եցի

See full entry →

vn.

to grunt.


Կնտացուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to make bald, to depilate, to cause the hair to fall off.


Կնքեմ, եցի

See full entry →

va.

to seal, to close with a seal, to affix a seal, to seal up;
to mark, to stamp, to sign;
to hide, to cover, to close, to shut up;
to confirm, to ratify, to verify;
to conclude, to decide;
to prbnounce sentence;
to seal, to complete, to terminate, to finish;
to baptize, to confer baptism;
to sign with sign of the cross, to make the sign of the cross;
դաշն հաշտութեան —, to conclude a treaty of peace.

NBHL (3)

Կնքել մատանեաւ զհրովարտակ, զդիր՝ զմուրհակ, զթուղթ. Կամ զվէմ գերեզմանի, եւ գբոյ, եւ զգիրս. (՟Գ. Թագ. ՟Ի՟Ա. 8։ Եսթ. ՟Ը. 8։ Տոբ. ՟Է. 16։ Ես. ՟Ի՟Թ. 11։ Նեեմ. ՟Թ. 38։ ՟Ժ. 11։ Մտթ. ՟Ի՟Է. 66։ Դան. ՟Զ. 17։ Յայտ. ՟Է. 1։)

Զխոստումն երդմամբ կնքեմք. (Երզն. մտթ։)

Ի ձեռն հոգւոյն կնքեմք զսոսա մարմին եւ արիւն քրիստոսի։ Աստանօր կնքեմ զընթացս բանիս. (Լմբ. պտրգ։)


Կշռադատեմ, եցի

See full entry →

va.

to weigh in the mind, to ponder, to consider, to reflect upon;
to compare, to confront;
to conjecture, to judge by guess.

NBHL (2)

ԿՇՌԱԴԱՏԵԼ. Կշռելով կամ կշի՛ռ դատել. զուգակշռել. քննել. համեմատել. հաւասարել.

ըստ մերումս կշռադատեալ յազգաբնակութիւն համարու։ Ընդ ազգաբանութեանն սեմայ զմերն աբէթ կշռադատեալ։ Ի հաւասարութիւն առ ամենեսեան զինքն կշռադատեալ։ Լոյս ճառագայթաւէտ վառեալ, ի վեր քան զգլուխ թագաւորին կշռադատեալ հաւասար նմին. (Յհ. կթ.։)


Կշռեմ, եցի

See full entry →

va. fig.

to weigh, to measure;
to weigh, to calculate, to examine, to ponder on, to take into, consideration;
to compare, to confront;
to shoot, to dart, to take good aim at, to hit the mark;
քաջ —, to weigh well, to ponder, to reflect with mature consideration, to pause;
— զխօսս իւր, to be cautious in one's words;
— զփոխարէն, to return like for like, to recompense, to reward, to renumerate;
— զհարուածն, to strike, to adjust one's blow;
— զամենայն աշխարհս, to be worth the whole world;
ըստ կշռելոյ ական, judged by eyesight;
եւ ոչ կշռեսցի արծաթ ընդ գնոց նորա, neither shall silver be weighed for the price therof.

NBHL (6)

Կշռես զիրաւունս, եւ քննես զսիրտս. (Երեմ. ՟Ի. 12։)

Ոչ իշխեմք կշռել, եւ հաւասարել զանձինս մեր ոմանց. (՟Բ. Կոր. ՟Ժ. 12։)

Զանձինս եւ ո՛չ բնաւ կշռեմք. (Լմբ. պտրգ.։)

ԿՇՌԵԼ. συγκρίνω comparo. Համեմատել. բաղդատել. հաւասարել.

Յորժամ կշռեսցես դու ի գիրս աւետարանի խելամուտ լինիս։ Յամենեցունց ընդ միմեանս կշռեալ համեմատութենէն ճշմարիտ գիւտն հասանիցի։ Կշռիցէ զհռոմայեցւոց ժամանակսն ընդ յունաց։ Առ նինեաւ կշռի եգիպտացւոց ՟Ժ՟Զ հարստութիւնն. (Եւս. պտմ. եւ Եւս. քր.։)

Են ցաւք՝ որ ի կշռելոյ խառնուածոց. այսինքն յանհամեմատութենէ. (Եզնիկ.։)


Կշտամբեմ, եցի

See full entry →

va.

to reproach, to reprove, to scold, to reprimand, to admonish, to chide, to reprehend, to rebuke, to censure;
to correct, to punish;
to raise an outcry against, to cry out, to inveigh against;
to adjure, to exorcise.


Կոզպատեմ, եցի

See full entry →

va.

to veil.


Կոթողեմ, եցի

See full entry →

va.

to set up, to erect an -.


Կոխեմ, եցի

See full entry →

va. fig.

to tread under foot, to trample on;
to rack, to grind;
to press, to crush, to squeeze;
to trample upon, to grind down, to ride roughshod over, to set at nought;
to invade, to make an invasion;
առ ոտն —, to trample under foot, to stamp upon;
— մարդկան զմիմեանս, to crowd or crush one another;
— զբանակս, to surprise, to make oneself master of, to take possession of the enemy's camp;
— զտուն ուրուք, to make a descent on, to invade;
յիշխանութեան —, to attain to dignity or honour, to be invested with power.


Կոծեմ, եցի

See full entry →

va.

to beat, to strike, to reiterate blows.

NBHL (1)

Ամենայն մորուք խզեսցին, եւ ամենայն ձեռք կոծեսցին. (Երեմ. ՟Խ՟Ը. 37. (իբր կոտորիլ, ցտիլ։))


Կոկեմ, եցի

See full entry →

va.

to smooth, to polish, to gloss;
to put or set in order, to arrange.


Հինգերորդեմ, եցի

See full entry →

va.

to contribute the fifth part of, to take up or give the fifth part of the fruits.


Հինգկնեմ, եցի

See full entry →

va.

to quintuple, to increase five fold.


Հինեմ, եցի

See full entry →

vn.

cf. Հրոսակեմ.


Հիւանդացուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to cause to fall sick, to make ill or infirm.


Հիւթեմ, եցի

See full entry →

va.

to form, to compose of matter.


Հիւծեցուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to make lean, to extenuate, to emaciate.


Հիւսեմ, եցի

See full entry →

va. fig.

to weave;
to plait;
to braid;
to twist, to enlace, to entwine, to intertwine;
to knit;
to compose, to write;
— զնենգութիւն, to hatch wickedness, to frame or get up a plot, to machinate, to devise.


Հիւսնեմ, եցի

See full entry →

va.

to carpenter, to work in carpentry.


Հիւրընկալեմ, եցի

See full entry →

vn.

to receive travellers, to welcome, to entertain, to lodge, to shelter.


Հիքացուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to render unhappy or wretched, to ruin.


Հծծեմ, եցի

See full entry →

vn.

to whisper;
to murmur;
— ումեք յունկանէ or յունկն, to whisper in a person's ear.


Հմայեմ, եցի

See full entry →

vn.

to divine, to augur, to prognosticate, to bewitch, to conjure, to charm, to enchant;
հմայեալ հայելիք, magic glass;
cf. Թուղթ.

NBHL (1)

οἱωνίζομαι, μαντεύομαι opinor, auguror, divinor, praestigior, experior, vaticinor. Որպէս թէ Հմուտ կամ իմացօղ հանդերձելոց զինքն ցուցանել. գուշակել ստութեամբ եւ ճարտարութեամբ. դիւթել. ըղձութիւնս առնել. բարեմաղթել խտրանօք, եւ խոստանալ զբարեբախտութիւն. փորձել զփորձ անգիտելեաց՝ սնոտի իրօք կամ գործակցութեամբ դիւին. փորձել զաստուած. բան գիտցօղ ցցընել զինքը՝ վարպետութեամբ կամ կախարդութեամբ.


Հմտացուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to inform, to instruct, to teach, to train.


Հնազանդեմ, եցի

See full entry →

va.

cf. Հնազանդեցուցանեմ.


Հնազանդեցուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to reduce to obedience or subjection, to subject, to subdue, to subjugate.


Հնարաւորեմ, եցի

See full entry →

va. vn.

cf. Հնարաւորիմ.

NBHL (1)

Երկու երկիւղից տեսակս՝ գրեթէ ներհականս՝ հնարաւորիմք (այսինքն կարեմք) իմանալ։ (Պղատ.օրին. ՟Ա։)


Հնարեմ, եցի

See full entry →

va.

cf. Հնարիմ.


Definitions containing the research եմ : 6134 Results

Երկնագնաց

See full entry →

adj.

that hastens, presses on towards heaven.

NBHL (1)

Մարդ՝ երկնագնաց ոչ լինի։ Պատկեր տեսանեմք երկնագնաց եղեալ. (Աթան. համբ։ եւ Գէ. ես.։)


Երկնագոչ

See full entry →

adj.

that cries to heaven.

NBHL (1)

Զերկնագոչ բարեբանութիւնն յիշատակեմք. (Մամբր.։)


Երկնային

See full entry →

adj.

celestial;
ethereal;
— մարմինք, celestial bodies, planets, etc.;
— բարկութիւն, the wrath of heaven.

NBHL (1)

Յառագաստիս երկնայնում ընդ անմահ փեսային իցեմք. (Խոսր. պտրգ.։)


Երկնչոտ

See full entry →

cf. Երկչոտ.

NBHL (1)

Միթէ վա՞տ իցեմք եւ երկնչոտ. (Հ=Յ. ապր. ՟Թ.։)


Երկոտասանամեան, մենից

See full entry →

adj.

of twelve years, twelve years old.

NBHL (1)

Առ երկոտասանամենիւք ուրեմն սկսանի շարժիլ յարբունս հասակին. (Անյաղթ հց. իմ.։)


Երկուանամ, ացայ

See full entry →

vn.

cf. Յերկուանամ.

NBHL (1)

Զերկուանալիդ եդ՝ գուցէ. (Մխ. երեմ.։)


Երկուորական, ի, աց

See full entry →

adj.

dual;
double.

NBHL (2)

Եզական, կոփեմ. (երկուորական, կոփոմ. Թր. քեր.։)

Չունիմք երկուորական անուն յատուկ, այլ յոքնականաւն կոչեմք։ Երկուորական խօսս ոչ ունելով ի բառս մեր. (Վրդն. սղ. եւ Վրդն. օրին.։)


Երկուորեակ, եկաց

See full entry →

adj. s.

that brings forth, that has twins;
couple, pair;
twin;
—ք, testicles.

NBHL (1)

Եւ ո՛չ երկուորեակք լծոցն ի ճահ ճեմեսցին առանց եղողի. (Նար. ՟Ծ՟Դ։)


Երկուորի, րւոյ, րիք, րեաց

See full entry →

cf. Երկուորեակ.

NBHL (1)

Իբրեւ զուլս երկուորիս այծեման. (Երգ. ՟Դ. 5։)


Երկրագործութիւն, ութեան

See full entry →

s.

agriculture, tillage, culture.

NBHL (1)

Ընդ երկրագործութեան ցորենոյն՝ որոմն սերմանեմ. (Նար. ՟Հ՟Ա։)


Երկրաչափական, ի, աց

See full entry →

adj.

geometrical;
—ն, geometry.

NBHL (1)

Երկրաչափական համեմատութիւն. (Փիլ. լին.։ եւ Անյաղթ պերիարմ.։)


Երկրասէր

See full entry →

adj.

mundane, worldly;
patriot.

NBHL (1)

Զիշխանս խրատեմք երկրասէր լինել եւ ողորմած. (Պտմ. աղեքս.։)


Երկրորդ, աց

See full entry →

adj. adv.

second;
secondary, accessory;
secondly, in the second place;
— օրէնք, Deuteronomy;
—ք, bigamists;
— անգամ, once again, once more, a second time.

NBHL (2)

Եւ եղեւ բան տեառն առ երեմիա երկրորդ անգամ. (Երեմ. ՟Լ՟Դ. 4։)

Զհետ այնորիկ զոր ընտրեաց տէր, երթայց ... եւ երկրորդ անգամ՝ ո՞ւմ ծառայիցեմ ես, ո՞չ ապաքէն առաջի որդւոյ նորա. (՟Բ. Թագ. ՟Ժ՟Զ. 19։)


Երկօթիմ, եցայ

See full entry →

vn.

"cf. Երեկօթս առնեմ."


Երջանկանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to prosper, to be fortunate

NBHL (1)

Երջանկացան ամենեքեան՝ որք արհամարհեն զարհամարհանս. (Երեմ. ՟Ժ՟Բ։) յն. εὑθύνω , իբր εὑθυμέω


Երրորդութիւն, ութեան

See full entry →

s.

Trinity;
triplicity.

NBHL (1)

Երրորդութեանս մերում խաղաղութիւն առնելով՝ զճմարիտ խաղաղութիւնն խաղաղանայցեմք. (Սարգ. ՟ա. պետ. ՟Է։)


Եւս

See full entry →

conj. adv.

also, still, more;
— առաւել, the more so;
— քան զ—, more and more, instantly.

NBHL (3)

Եթէ ե՛ւս (տակաւին) ընդ երկուեալ եմք, թէ իբրու այլաբար ունի. (Պղատ. օրին. ՟Ժ։)

ԵՒ ԵՒՍ. շ. եւ մ. ի մի զօդեալք որպէս նոյն ընդ վերնոյն, կամ ընդ Եւս եւ. καὶ ἕτι, ἕτι δὲ, ἕτι καὶ ἕτι et adhuc, atque etiam. Երբեմն զատուցեալ, զոր օրինակ.

Եւ երբեմն կից.


Եօթանասնեկի

See full entry →

adj. adv.

seventy;
seventy times.

NBHL (1)

Ոչ ասեմ քեզ, թէ մինչեւ յեօթն անգամ, այլ մինչեւ յեօթանասնեկին եօթն. (Մտթ. ՟Ժ՟Ը. 22. (որ ի Մծբ. ՟Բ. ի մի ձեռ. գրի, եօթանասնեկից։))


Եօթնածին

See full entry →

adj.

that has engendered seven times.

NBHL (1)

Ունայնացաւ եօթնածինն. (Երեմ. ՟Ժ՟Ե. 9։)


Եօթնամեայ

See full entry →

adj.

septennial, seven years old.

NBHL (1)

ԵՕԹՆԱՄԵԱՅ ԵՕԹՆԱՄԵԱՆ. cf. Եօթնեմեան։


Եօթնուտասնամի

See full entry →

cf. Եօթնուտասնամեայ.

NBHL (1)

Եօթն աւելի ի վերայ տասինն. տասնը եօթը .... (՟Գ. Թագ. ՟Ժ՟Դ. 21։ ՟Ա. Մնաց. ՟Ե. 11։) որ եւ ԵՕԹՆԵՒՏԱՍՆ. (Ծն. ՟Խ՟Ե. 28։ ՟Բ. Մնաց. ՟Ժ՟Բ. 13։) եւ ՏԱՍՆԵՒԵՕԹՆ. (Նեեմ. ՟Է. 42։)


Զազրանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to loathe, to nauseate;
cf. Աղտեղանամ.

NBHL (2)

Զդին՝ որ յորդանց եւ ի թարախոյ զազրացեալ, այնպէս զարդարեմք. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 38.) տպ. զազրեալ. յն. ծախեալ կամ ծախելի։

Եթէ էր յայտնեալ նորա զառաջին՝ եթէ ես եմ Քրիստոս, զազրայր (կամ զազրանայր) նա՛ի նմանէ։ Իբրեւ՛ի հրէէ զազրացաւ. (Եփր. համաբ.։)


Զանազան, ից

See full entry →

adj.

diverse, different, various, distinct.

NBHL (1)

Գոյնք զանազանք։ Ի զանազան ժամանակս, տեսակս։ Զանազան հանդերձիւ, վիրօք, եւ այլն. (Փիլ.։ Սահմ.։ Մխ. երեմ.։ Շար.։)


Զանխլաբար

See full entry →

cf. Զանխուլ.

NBHL (1)

Բայց սակայն զանխլաբար նշանակէ զերրորդութիւնն. (Մխ. երեմ.։)


Զանխլանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to hide ones self, to steal away, to retire;
to be ignorant of.

NBHL (2)

Յաչաց մարդկան եւ յԱստուծոյ զանխլանալ կարծէին. (Մխ. երեմ.։)

Զանխլանալ կամիմ յամենայն երկնային զօրութեանցս. քեզ միայնում յայտնեմ. (Ոսկ. յաւետիս.։)


Զանխուլ

See full entry →

adj. adv. s.

hidden, secret;
secretly, clandestinely, by stealth, incognito, without being known;
hiding-place, lurking-place;
— ի ներքս սպրդել, to creep, to slip, to steal stealthily.

NBHL (1)

Զհոգւով ընթերցօղն քննութեան սաղմոսացս՝ կարծեմ ոչ զանխուլ գոլ խորհրդոցն Քրիստոսի։ Ի սորա դատաստանէն ոչ եմք զանխուլ, այլ ծանեաք. (Լմբ. սղ.։)


Զանց

See full entry →

s.

passage, transition;
— առնել, to pass, to omit, to skip, to leave, to neglect, to fail;
— լինել, to be wanting, to fail;
— առնուլ, to flee, to run away.


Զառամանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to be decrepit or extremely old.

NBHL (1)

Որ ծերունիք էին, ասեն. մեք զառամացեալ եմք հասակաւ. (Պտմ. աղեքս.։)


Զատական, ի, աց

See full entry →

adj.

disjunctive;
separate, disjoined.

NBHL (1)

Խոյս տուեալ ծառայն Աստուծոյ՝ եմուտ ի տուն մի զատական ի տանէ հարսանեացն. (Ճ. ՟Զ. եւ Ճ. ՟Ժ.։)


Զարգացումն, ման

See full entry →

s.

profit, progress.

NBHL (1)

Զնորայն բազում եւ առաւել տեսանեմ զարգացումն. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 28։)


Զարդ, ուց

See full entry →

s.

ornament, finery, embellishment, preparation, furniture, clothes, fringe, decoration;
dress, toilette;
attire;
— or —ք երկնից, the stars;
առնուլ զ— զանձամբ, — առնուլ, to adorn one's self;
ի զէն եւ ի — վառիլ, to arm one's self, to fly to arms.

NBHL (1)

Զարդու ոսկւով (յն. ոսկեղինաւ) զարդարեսցիս. (Երեմ. ՟Դ. 30։)


Զարդի

See full entry →

adj.

recent, new;
cf. Արդի.

NBHL (1)

Եւ զարդիս ասեմ ձեզ. ի բա՛ց կացէք յարանցդ յայդցանէ. (Գծ. ՟Է. 35։)


Զարդիս

See full entry →

adv.

at present, presently, now.

NBHL (1)

Եւ զարդիս ասեմ ձեզ. ի բա՛ց կացէք յարանցդ յայդցանէ. (Գծ. ՟Է. 35։)


Զարթնում, եայ

See full entry →

vn.

to awake, to rise;
to be sensible of;
— յանկարծ ի քնոյ, — ընդոստ, to wake up with a start;
to start out of one's sleep.

NBHL (3)

Զարթեաւ Յակոբ ի քնոյ անտի իւրմէ։ Զարթեաւ փարաւոն, եւ անդրէն ի քուն եմուտ։ Ե՞րբ ի քնոյ զարթիցես.եւ այլն։

Զարթուցեալ եմ ի բանս իմ՝ առնել զնոսա։ Զարթեաւ ինծ ի վերայ քաղաքաց նոցա։ Զոր օրինակ զարթուցեալ էի ի վերայ նոցա ի խլել եւ ի կործանել ... նոյնպէս զարթեայց ի վերայ նոցա ի շինել եւ ի տնկել. (Երեմ. ՟Ա. 12։ ՟Ե. 6։ ՟Լ՟Ա. 28։)

Զարթի՛ր զարթի՛ր Ե՛րեմիա, զարթի՛ր, եւ ողբա՛. (Խոր. ՟Գ. 68։)


Զարհուրելի, լւոյ, լեաց

See full entry →

adj.

hideous, dreadful, formidable;
horrible, execrable.

NBHL (1)

Զձայն զարհուրելի պատերազմողացն ասէ։ Նշանակաւ զզարհուրելին դնէ։ Զարհուրելի ցաւ. (Մխ. երեմ.։)


Զարհուրեցուցիչ, չի, չաց

See full entry →

adj.

cf. Զարհուրելի.

NBHL (1)

Զարհուրեցուցիչ կազմած պատերազմի, կամ սաղաւարտ, կամ պատասխանի. (Մխ. երեմ.։ Յհ. կթ.։ Բրս. հց.։)


Զարհուրումն, ման

See full entry →

s.

cf. Զարհուրանք;
լինել ի զարհուրման, cf. Զարհուրիմ;
— ածել, cf. Զարհուրեցուցանեմ.


Զարմանագեղ

See full entry →

adj.

charming, very fine, genteel.

NBHL (1)

Զդուստր իւր զարմանագեղ զՓառանձեմ տուեալ էր ի կնութիւն Գնէլայ. (Ուռպ.։)


Զարմանագործ, աց

See full entry →

adj. s.

charming, admirable;
wonder-working;
—ք, miracles, wonders, prodigies.

NBHL (1)

Համեմատել ... ընդ զարմանագործ արարչութեանն, որ է հաստիչ ամենայնի. (Վեցօր. ՟Բ։)


Զարմանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to admire, to wonder, to be astonished;
to be enraptured.

NBHL (1)

Որպէս երբեմն ի տաճարին՝ զՏեառն Յիսուսէ զարմանային. (Կրպտ. ոտ.։)


Զարմանաւոր

See full entry →

cf. Զարմանալի.

NBHL (2)

Որպէս զհուրն (առ նեեմեաւ) նշանաւոր եւ զարմանաւոր։ Զօրութիւն զարմանաւոր. (Նար. ՟Ժ՟Ա. ՟Հ՟Ե։)

Տեսանեմ զքո կորուստ՝ ա՛յլ զարմանաւոր. այսինքն ե՛ւս զարմանալի. (Մաշկ.։)


Զարմանք, նաց

See full entry →

s.

cf. Զարմացումն;
wonder, miracle;
cf. Զարմ;
զարմանալ —ս, —ս առնել or համարիլ, ընդ —ս գալ, to be astonished or amazed, to be struck with admiration, to wonder, to marvel;
ի զարմանս ածել՝ կացուցանել, to astonish, to amaze;
ի զարմանս ըմբռնել, to strike with amazement;
որպիսի՛ — կալան զիս մինչ ..., what was my surprise when...;
— կալան զամենեսին, they were all amazed;
զի՞նչ — իցեն, what is there astonishing in that ? — են, it is wonderful, strange, surprising;
չեն ինչ —, ոչինչ են —, there is nothing wonderful in that;
no wonder, no marvel.

NBHL (1)

Եւ չէ ինչ զարմանս. (Մխ. երեմ.։)


Զարտուղիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to be led astray, to lose one's way, to deviate, to turn aside;
to lose one's self.


Զբաղանք, նաց

See full entry →

s.

intrigue, affair, traffic;
occupation;
evagation, distraction;
motion;
care.

NBHL (1)

Արդարեւ սուտ տեսանեմ զամենայն կարծիս սնոտի զբաղանացս մարդկան։ Զաղտ մեղաց եւ զբաղանաց մաքրել ի սրտից. (Լմբ. պտրգ. եւ Լմբ. յանառակն։)


Զբօսանամ, ացայ

See full entry →

vn.

cf. Զբօսնում;
to take some relaxation, to unbend one's mind.

NBHL (1)

Մեք ասէ զբօսանալով ի լուր սոցա՝ ո՛չ կեղակարծ մտօք թերահաւատեմք։ Սքանչանամք ընդ նոյն, եւ զբօսանալով հաւատամք. (Լմբ. պտրգ. եւ Լմբ. սղ.։)


Զբօսանիմ, սայ

See full entry →

vn.

cf. Զբօսանամ.

NBHL (1)

Մեք ասէ զբօսանալով ի լուր սոցա՝ ո՛չ կեղակարծ մտօք թերահաւատեմք։ Սքանչանամք ընդ նոյն, եւ զբօսանալով հաւատամք. (Լմբ. պտրգ. եւ Լմբ. սղ.։)


Զբօսանք, նաց

See full entry →

s.

diversion, relaxation, refreshment, recreation, pastime, sport, amusement, toy;
occupation, distraction, care;
pleasure;
trouble, agitation, flutter of spirit;
water, torrent, tbe ebb and flow;
— ծովու, waves, fluctuation, storm;
— ջրոց, watering places, well watered pleasure-grounds or gardens, lake scenery;
— բարձանց, irrigated uplands;
— հովտաց, pleasant valleys;
— աչաց, proud or naughty glance.

NBHL (1)

Զբօսանք զայն սովոր եմք կոչել, յորժամ մարդ զբաղեալ ի գործ ինչ կամ ի տեսութիւն՝ ի նոյն զբաղի, եւ զայլ ինչ ի հարկաւորացն մոռանայ։ Զբօսանք զայն սովոր եմք կոչել, յորժամ ոք ձայնէ առ մեզ, իսկ մեք ընդ գործ ինչ կամ ընդ խօսս զբաղեալ՝ անտես առնեմք զաղաղակն. (Լմբ. սղ.։)


Զգածնում, ծայ

See full entry →

vn.

cf. Զգածիմ.

NBHL (1)

Ապ՝ եթէ զաշխարհիս կենօք զգածնուցումք. յն. պատատիցեմք զանձինս. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 15։)


Զգամ, ացայ, ացի

See full entry →

vn.

to feel, to be sensible of, to hear, to have a glimpse of, to learn, to know;
to scent;
— յառաջագոյն, to foresee;
անձին —, — խելաց, մտաց, to come to one's senses, to recover ones wits.

NBHL (1)

Խնդրեմք յԱստուծոյ զգալ ձեր ի թմրութենէ անգիտութենէդ այդորիկ։ Զգացեալ յետ բազում ժամուց որպէս յափշութենէ եւ ի թմրութեանց. (Փարպ.։)


Զգայական, ի, աց

See full entry →

adj.

sensitive;
sensible;
sensual;
discreet, vigilant;
-*, the sensible things;
the beasts, brutes;
the senses.

NBHL (1)

Ի զգայականս Եդեմայ։ Զգայականացն մասանց։ Ի քառից տարերաց զգայականաց. (Նար.։)