carriage of letters.
sound, noise, detonation;
sound of bells, gingle, clatter;
crash;
թնդիւն արձակել, to resound, to make a noise;
թնդմամբ հարկանիլ, to be perturbed by the uproar, to be alarmed or frightened;
— սրտի, palpitation, throbbing of the heart;
թնդիւն երակի, throbbing, beating, pulsation;
զննել զթնդիւննս երակի, to feel the pulse;
թնդիւն, կայթիւն ձեռաց, clapping;
թնդիւն, դոփիւն ոտից, tramp, trampling;
թնդիւն ժամացուցի, tick, tick-tack;
թնդիւն, գանգիւն զանգակաց, peal;
թնդիւն, բաղխիւն դրան, slam, bang;
թնդիւն, շաչիւն կառաց, rattling;
թնդիւն, թմբիւն, գոռոչ որոտման, peal of thunder, thundering noise, rumbling, roll;
թնդիւն, դափիւն թմբկի, roll;
թնդիւն, շառաչիւն զինուց, clash, clang;
թնդիւն, բոմբիւն հրետից, boom;
թնդիւն, շկահիւն գնդակաց (հրազինուց), whiz.
Զիա՞րդ սիրտն ի ներքս անդ միշտ անդադար զթնդիւն պատրաստէ։ Զշարժմունս երակացն, եւ զթնդումն սրտին։ Զերակսն պնդեն, ստոյգ նկատեն զթնդմունսն. (Կոչ.։ Սարգ.։ Փիլ.։)
cf. Թնդիւն.
Զիա՞րդ սիրտն ի ներքս անդ միշտ անդադար զթնդիւն պատրաստէ։ Զշարժմունս երակացն, եւ զթնդումն սրտին։ Զերակսն պնդեն, ստոյգ նկատեն զթնդմունսն. (Կոչ.։ Սարգ.։ Փիլ.։)
provision;
viaticum;
pay, wages, hire, salary, stipend;
pension;
— եկեզեցական, benefice;
ուսանել —աւ, to be in a boarding-school;
— յետին, վերջին, viaticum;
տալ, պաշտել ումեք զյետին —, to administer the viaticum.
cup, goblet, bowl;
liquor, beverage, drink, potion, libation;
crater;
—ք թեւոց, the tiller ropes;
խառնել —ս, to offer, to pour out libations.
Բաժակօք ոսկեղինօք ի խառնելեացն (այսինքն ի պատրաստեալ ըմպելեաց, կամ ի թակուկաց) ընդունէին զգինի ի մատռուակէն. (Նոննոս.։ գինւովն զխառնելիս) (զըմպելիս կամ զխառնարանն) պատրաստեաց՝ ըստ իմաստութեանն խառնելեաց (այսինքն խառնօղաց կամ պատրաստողին). (Կամրջ.։)
dish, viand, mess;
meat, cooked meat.
self-created;
self-acting, that makes or works for himself, or by himself.
Եւ Անաշխատ. պատրաստական.
autocracy, monarchy, empire.
անձնիշխան գոլով մարդիկ՝ ի մէջ երկուց զօրութեանց արգելեալ կամք. եթէ խորհուրդացուցանեմք զինքնակալութիւն կամացս ի յաջակողմն, պատրաստական ձեռնտւ ըստ այնմ գործոց գտանեմք զաստուած. (Շ. ՟բ. յհ. ՟Ժ՟Ա։)
voluntary, spontaneous, willing;
wilful, self-willed;
capricious;
voluntarily, willingly, spontaneously;
— կրօնք, superstition;
— անձնիշխանութիւն, free will
ԻՆՔՆԱԿԱՄ. αὑτόματος a se ipso faciens, sponte agens. Ինքնաշարժ. դիւրաշարժ. յեղաշարժ. որ ինքնին խլրտի կամ բերի. դիւրապատրաստ.
self-acting, independent, spontaneous.
Առնելով զերախայրեացն զմուտս՝ ինքնահրաման յօժարութեամբ եւ պատրաստութեամբ. (Փիլ. քհ.։)
self-devoted;
that produces naturally, natural;
favorable;
accident, fate, destiny;
— դիմագրաւել, to expose one's self, to devote one's self;
— տալ զօրինակն, to give an exemple easily imitated.
αὑτομάτως φέρων sponte sua ferens αὑτόματος sponte promanans. ինքնին մատուցօղ, յառաջ բերօղ. եւ Ինքնին մատուցեալ, յառաջ բերեալ. ինքնեկ. դիւրագիւտ. պատրաստական.
voluntary, spontaneous, prompt, ready, inclined;
— լինել, to crave, to have a longing for, to desire, to want, to long;
— յորդոր յօժարութեամբ, of one's own freewill, willingly, cheerfully, voluntarily.
Ինքնին յորդորեալ. նքնայօժար. դիւրապատրաստ. պատրաստական. կամակար.
self-moving, automatic;
presumptuous;
forward.
ԻՆՔՆԱՇԱՐԺ. որպէսդիւրաշարժ. նքնայորդոր. դիւրպատրաստ. ինքնակամ.
self-love;
egotism, selfishness.
վասն որոյ ինքնասիրութեամբ պատրաստեաց զլեզուն իւր սուսեր սատակիչ: (Խոր. ՟Գ. 64։)
to expose to public notice;
to conceal, to hide;
to dissemble, to play the hypocrite.
Միայն պատրաստ գտեալ առնուցուն զառն. (Բրս.։)
vanguard, van;
guard;
— նաւաց, pilot, steersman.
Փութասցին ի պարիսպս, եւ պատրաստեսցեն զառաջապահս իւրեանց. (Նաւում. ՟Բ. 5։)
before, in presence of, in front of, opposite;
forward;
— իմ, before me, in my presence;
գնալ —, to go before, to precede;
— առնել, դնել, արկանել, to propose, to assert, to project, to offer, to represent, to produce to decree, to exhibit, cf. Յառաջարկել, cf. Յառաջադրել, cf. Առարկանել, cf. Մատուցանել;
to explain, to declare;
— կալ, to present one's self, to appear, to resist, to oppose, cf. Դիմադրել, cf. Տոկալ;
— կայ, which is or are in front, forward, before;
որ —ս կայ խրատ, the present maxim;
կամքն — կան ինձ, I have the will before me;
ինձ չարն — կայ, the ill is near me;
զոր ասել կայ մեզ —, what we have to say;
ամենեցուն մեզ յանդիման լինել կայ —, it is necessary for us all to appear before.
ԱՌԱՋԻ ԿԱՅ. դիմազ. πρόκειται, παράκειται. praejacet, adjacet, adest. Կայ յանդիման. իբրու ներկայ գտանի, զի ի մօտոյ կամ մերձ լինել տեսանի. առընթեր եւ պատրաստ կայ. ի վերայ կայ. հանդերձեալ է. (Տե՛ս Հռ. Է. 18. 21։ Բ. Կոր. Ը. 12։ Եբր. ԺԲ. 1. եւ 2։ Յուդ. 7։ Իսկ Բ. Մակ. Դ. 16.)
abundant, superabundant, copious;
rich, full, plentiful;
liberal, generous;
simple, plain, clear.
Առատ պատրաստութիւն. (Նար. ՟Լ՟Բ։)
ready to the hand, handy, manual, portatif;
in part payment, on account;
— տալ, to give in part payment;
— բառարան, pocket dictionary.
πρόχειρος. expeditus, facilis, promptus. Որպէս Առձեռն պատրաստ. պատրաստական. առընթերակայ. ներկայ. դիւրագիւտ. դիւրին. ընտանի. ընդել. յայտնի.
Առձեռն գտանի նիւթոյն պատրաստութիւն. (Պիտ.։)
ԱՌՁԵՌՆ, կամ ԱՌ ՁԵՌՆ. մ. Իբրու Առ ձեռս կամ ի ձեռս ունելով. ի պատրաստի. մտադիւր. եւ Ի մօտոյ. այժմէն. անդէն առ նմին. անյապաղ. դիւրաւ. վայրապար. եւ Հարեւանցի. ըստ առաջին տեսութեան.
առձեռն պատրաստ. ա. Նոյն ընդ ԱՌՁԵՌՆ, ա. cf. ԴԻՒՐԱՊԱՏՐԱՍՏ.
Առձեռն պատրաստ ունել, կամ տեսանել, կամ գտանել, կամ էր. (Յճխ.։ Յհ. կթ.։ Պիտ.։)
Զէն կամ գործի առձեռն պատրաստ. (Անյաղթ բարձր.։) (Խոսր.։)
Զառձեռն պատրաստ եկեալ հասեալ աջողութիւն. (Յհ. կթ.։)
Յառձեռն պատրաստ վտանգիցն. (Լմբ.։)
trench, channel;
brook, small stream of water;
հեղուլ՝ հոսել —ս արտասուաց, to shed tears profusely.
Արտօսրն հանդիպի, յորժամ խորագոյն խելապատկին որ ի տըրտմութենէ գոլորշիքն են՝ լնուցուն իբրեւ ի ձեռն առուացն ոմանց որ յաչսն դնացք են խոնարհագոյնք՝ զծանրուին պատրաստէ. (Բրս. գոհ.։)
stable;
drove of horses, horses.
Ձիոց ասպաստանս կազմելով, կերակուրս պատրաստելով։
here, in this place;
— է, he or it is here;
— եւ անդ, here and there, this way, that way.
Աստ յառաջագոյն է տեսականն քան զգործականն։ Են աստ պէտք բազում երկիւղագին պատրաստութեան. (Փարպ.։)
here, in this place.
Զաստանօր կենացս պէտս պատրաստէ. (Պիտ.։)
adorned by God, or with the grace of God.
Թեւս աստուածազարդ պատրաստեցսէ առ ի վերացուցանել ի բարձրութիւնս երկնից. (Թէոփիլ. ՟խ. մկ.։)
observation, examination;
spectacle, view;
ի — ելանել, մատչել, կալ, to visit, to go to see;
to look at, to observe, to examine;
ի — գալ, to come within view, to be observed.
Ներկագործ զըննով զըննեալ՝ եւ կազմէին կերպասագործքն, ոսկեթել յօրինէին, զարդ հարսանեաց պատրաստէին. (Շ. տաղ.։)
altar of sacrifice;
vase of immolation.
to bind, to tie close, to press;
to subdue, to hold, to hinder;
to draw, to draw again.
Բազպանս զսպեսցէ զձեռսն, եւ պատրաստ սպասաւորութեան արասցէ. (Լմբ. պտրգ.։)
cf. Ընդ առաջ ելանեմ.
Սպասեսցուք պատրաստեալք արթնութեամբ ընդառաջել. (Շար.։)
extent, extension, size, latitude, greatness, width, amplitude, amplification, enlargement;
diffusion;
field;
capacity, capaciousness;
disengagement, relaxation, freedom, liberty.
Ձագուցն ընդարձակութիւն փախստեան պատրաստէր. (Բրս. մկրտ.։)
receiving, welcoming;
capable, susceptible;
acceptable, agreeable.
Լուսոյ, կամ շնորհաց, կամ բարձրագոյն բարեաց, կամ շնորհաձիր էին եւ հոգւոյ նորա ընդունակ։ Որդւոյն պատրաստեալ զքեզ ընդունակ. (Նար.։)
Որք զծիրանին ներկեն, այլովք ոմամբք զընդունակսն պատրաստեն. (Տօնակ.։)
catechism (of St. Cyril).
Քաջալերութիւն պատրաստեաց զսուրբ հայրապետն Կիւրեղ՝ իւր ընթերցուածագրովն. (Լծ. կոչ.։)
to sup, to take the evening's repast.
պատրաստեա՛ զի՛նչ ընթրելոց իցեմ. (Ղկ. ՟Ժ՟Է. 8։)
supper, evening's repast;
— տէրունեան, the Lor's —, the Last —, —ս առնել, գործել, տալ, to invite to -;
to give a banquet;
ընթրիս առնել առ ումեք, to sup with...;
ի ժամ ընթրեաց, at supper-time.
place of offering, altar
Սեղան ընծայից. մատուցարան. որպէս խորան պատարագի, եւ որպէս փոքրիկ սեղան առընթեր ի պէտս պատրաստութեան.
to consign, to place in the hands of some one;
to lend, to give;
to undertake, to prove;
to transmit, to refer, to leave in writing.
Զիա՞րդ զիս ինքն առ ձեռն պատրաստ ընձեռեցից յաղագս Աստուծոյ բանիցն. (Առ որս. ՟Բ։)
cf. Թալամ.
Մինչչեւ կատարելապէս թմբրիլ եւ թալանալ (կամ թալալ) եւ ընկղմիլ, ի զկնի այնր ի միւս եւս գինարբուս պատրաստին. (Փիլ. տեսական.։)
to saddle, to harness.
Ձի թամբեալ պատրաստ պահեն. (Կաղանկտ.։)
to translate;
to interpret, to explain;
— յանպատրաստից, to translate off hand, extemporally, fluently;
— բառ առ բառ, to translate literally, word for word.
sleeves.
Պաշտօնեայք թեզանեօքն պատրաստ առ ի գործ ունին զձեռս. (Լմբ. պտրգ.։)
frightful, dreadful, terrible;
timid.
Փակեալ ընդ երկիւղագին ահիւ։ Են պէտք երկիւղագին պատրաստութեան. (Փարպ.։)
pang, work, labour in child-birth;
pains, labour, trouble, fatigue;
երկունք ծննդականի, throes;
յերկունս լինել, ունել երկանց, պատիլ զումամբ երկանց, to be in labour, in the pangs of child-birth, to labour.
agriculturist;
planter, husbandman, labourer.
Որ յանապատին պատրաստէր քեզ սեղան երկրագործ. (Ճ. ՟Բ.։)
of many colours, variegated.
Որք զծիրանիսն ներկեն, այլովք ոմամբք զընդունակսն ներկուածոյն պատրաստեն, զի մի՛ արտաքս թքցէ զերփնագոյն ծաղկերանգսն». յն. զծաղիկն. (Ոսկ. գծ.։)
and;
also, likewise;
-..., -..., both..., and;
— ոչ, neither, no, nor;
ոչ մին եւ ոչ միւսն, neither;
neither one nor the other;
— երիտասարդք — ծերք, both young and old;
— այլն, et caetera, and so on;
— այն զի, — այս զի, the more so;
— արդ, now, then;
—եթ, only, solely;
— եւս, also, more, over, still, moreover, likewise;
— զի, — քանզի, since, because.
Ի սկզբանէ արար աստուած զերկին եւ զերկիր։ Եւ երկիր էր աներեւոյթ եւ անպատրաստ.եւ այլն։
to pass, to surpass;
to go beyond;
to cause to fail or be wanting, to make to sin;
անցուցանել —, to excel, to exceed.
Ջանան եւ որոգայթս պատրաստել, եւ աստուած զանցուցանէ զմեօք. տպ. անցուցանէ. (Խոսր.։)
several admirable ways, very admirable, wonderful, surprising, excellent.
Եւ առեալ զայս ամենայն քահանայիցն՝ մեծապէս եւ ամենայն վայելչութեամբ զարմանազան՝ պատրաստեցին զզատիկն ... եւ յօրինեալ կացին. յն. բարեվայելչապէս կացին. (՟Ա. Եզր. ՟Ա. 10։)
admirable, astonishing, surprising, miraculous, wonderful, bewitching, incredible, extraordinary, excellent;
—ք, wouder;
miracle;
admiration;
—ք առնուլ զոք, to be astonished.
Քո են զարմանալիք անճառից բարեաց միա՛յն հրաշագործ։ Զարմանալեօք հրաշագործութեամբ (թեան) մատակարարիլ մեզ պատրաստեցեր. (Նար. ՟Ձ՟Է. ՟Զ՟Գ։)
sly, circurnspect, considerate, guarded, wary;
sure, safe, secure;
զգուշ լինել կալ, cf. Զգուշանամ;
ի զգուշի առնել, cf. Զգուշացուցանեմ;
— վայր, place of safety.
Որ երկնչին, զգոյշ եւ պատրաստ հանապազ կան. եւ զգուշանալովն՝ ոչ ըմբռնին յարատոյ մեղաց. (Խոսր.։)
bold, courageous.
Երեսաւորք ի սիրտ եւ ի պատրաստութիւն պատերազմի։ Ի մարտն երեսաւոր. (Խոր. ՟Ա. 12. 20։)
three;
three times;
third.
Զի երիս ընդ միոյ պատրաստեսցէ. (Եղիշ. ՟Դ։)