Definitions containing the research ներքս : 387 Results

Զեռուն, ռնոց

See full entry →

s. adj.

reptile, creeping animal;
acquatic insects;
creeping, crawling.

NBHL (1)

Զեռունքն՝ որ ի ջուրս ի ներքս են. (Եզնիկ.։)


Թերակատար

See full entry →

cf. Թերալից.

NBHL (1)

Այսպէս հռչակեալ, թէ թերակատար ուսուցանեն առաքեալքն, եւ մեք մեծամեծս ինչ խորհուրդս ի ներքս բերեմք. (Ոսկ. ՟բ. կոր. ՟Ի՟Գ։)


Գործեմ, եցի

See full entry →

va.

to work, to make, to do, to fashion, to manufacture;
to commit, to perpetrate;
to knit;
to twist;
— զերկիր, to cultivate, to labour, to till;
— զերկաթ, to forge;
չար գործեցէք զոր արտրէքդ, you have done very wrong;
զի՞նչ գործ գործեցեր դու ընդ մեզ, why have you done this to us ? — զանօրէնութիւն, to do wrong;
to commit a crime;
— զարդարութին, to act with justice;
— զփրկութիւն, to effect salvation;
— զհանդերձս, to make clothes;
խորշս խորշս — զտապանն, to make small compartments in the ark;
ճաշ —, to give a dinner;
ճանապարհ —, to open up a way.

NBHL (1)

Բժշկեալ ինչ յորժամ ոչ դարմանեսցի, փուտն ի ներքս գործէ. (Ոսկ. ես.։)


Գռիճ

See full entry →

s.

rock-salt, mineral salt.

NBHL (1)

Անկեալ ի ներքս յաղմուկն ... ի գռճաց վերայ եթէ սատակեսցի. իսկ եթէ ի լեսած անկանիցի. եւ այլն. (Կանոն.։)


Գրակ, աց

See full entry →

s.

small writing.

NBHL (1)

Սակաւ գրակօք զամենայն հրամանսն հաւատոց ի ներքս առաք. (Կոչ. ՟Ե։)


Դռնապանուհի, հւոյ

See full entry →

s.

portress.

NBHL (1)

Ասաց զդռնապանուհին, եւ եմոյծ ի ներքս զպետրոս. (Բրսղ. մրկ.։)


Ել

See full entry →

cf. Ելք;
—ի աղագ means, expedient;
—ի աղագս գտանել, to devise, to find means, to remedy;
ոչ էր նոցա ոչ եւ ոչ մուտ, they could not neither get out nor in;
ոչ գիտեմ զ— եւ զմուտ իմ, I do not know how to act.

NBHL (1)

Ոչ էր նոցա՝ ոչ ել, եւ ոչ մուտ։ Եւ ոչ ել ումեք գոյր ի ներքուստ արտաքս, եւ ոչ մուտ արտաքուստ ի ներքս. (՟Ա. Մակ. ՟Ժ՟Գ. 49։ ՟Ժ՟Ե. 25։)


Ել, ոյ, ով

See full entry →

cf. Եմ.

NBHL (1)

Ոչ էր նոցա՝ ոչ ել, եւ ոչ մուտ։ Եւ ոչ ել ումեք գոյր ի ներքուստ արտաքս, եւ ոչ մուտ արտաքուստ ի ներքս. (՟Ա. Մակ. ՟Ժ՟Գ. 49։ ՟Ժ՟Ե. 25։)


Եղագ, աց

See full entry →

s.

way;
means.

NBHL (1)

Եղագ ներքսանկութեան նմա (դիւին) յանշնորհակալուս բազմերախտութեանն աստուծոյ ներհորդեսցի. (Յհ. իմ. ատ.։)


Եպիսկոպոսանոց

See full entry →

cf. Եպիսկոպոսարան.

NBHL (1)

Մտանէին յեպիսկոպոսանոցն։ Բազմեալք էին ի ներքս եպիսկոպոսանոցին. (Բուզ. ՟Գ. 19։)


Գանգ

See full entry →

cf. Գանկ.

NBHL (1)

Գտին խորս, եւ ի ներքս գանգունս արանց եւ մանկանց. (Սոկր.։)


Գեղեցկաձայն

See full entry →

adj.

that has a good voice, sweet, euphonical.

NBHL (1)

Տաղաւարս կառուցանելով, եւ գեղեցկաձայն նմանողս ի ներքս մուծանելով. (Պղատ. օրին. է։)


Գետնափոր

See full entry →

adj.

hollowed;
subterraneous.

NBHL (1)

Ջանայր որսալ զվախթանգ. եւ ի գիշերին արար գետնափորս ի դրան քաղաքին ծածուկս, եւ թաքոյց ի ներքս տասն այր ընիր. (Պտմ. վր.։)


Դատաստանոց

See full entry →

cf. Դատաստանարան.

NBHL (1)

Շինեսցեն ի ներքս յաթէնս նոր դատաստանոց պայծառ եւ զարդարուն յոյժ. (Վրք. դիոնես.։)


Դարանիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to lie in ambuscade, to be on the watch, to suborn, to circumvent;
to hide one's self.

NBHL (1)

Դեւն ի ներքս մտեալ դարանէր։ Այլ որ ի նմա դարանեալն էր աստուծային շնորհացն. (Յհ. իմ. պաւլ.։)


Դարապաս

See full entry →

cf. Դարպաս.

NBHL (1)

Բացաւ դուռն դարապասու հօրն իւրոյ։ Ելին ծնօղքն նորա ի դարապասէն։ Ի ներքս ի դարապասս ոչ կամի մտանել. (Ճ. ՟Զ.։)


Դժոխաբնակ

See full entry →

adj.

that dwells in hell.

NBHL (1)

Վազելով շնչովն առ դժոխաբնակ մարդկան շունչսն, եւ մարմնով առ մարմնածածուկ ներքսագոյն դժոխս (գերեզմանի). (Նիւս. խոստով.։)


Գմբեթայարդ

See full entry →

adj.

cf. Գմբեթաձեւ.

NBHL (1)

Զիա՞րդ ջուրն կացցէ ի վերայ գմբեթայարդ գլխոյն երկնց։ Տեսանեմք ի բաղանիսս, զի ի ներքս փորուածն գմբեթայարդ է. (Վեցօր. ՟Գ։)


Գոգեմ, եցի

See full entry →

va.

to dig, to hollow;
to contain, to include.

NBHL (1)

Գոգեալ զսաղաւարտն՝ զգլխոյ ոսկրն ի ներքս մղեաց. (Մամիկ.։)


Ետեղակալ, աց

See full entry →

s. adj.

lieutenant, vicegerent;
successor;
stationary, firm, stable.

NBHL (1)

Բարձեալ շրջեցուցանել, կամ ետեղակալ ունել ի ներքս (ի տան՝ զարձանս) զոսկեղէնս եւ զարծաթեղէնս. (Սարկ. հանգ.։)


Բռնաւորաբար

See full entry →

adv.

tyrannically.

NBHL (1)

Ոչ բռնաւորաբար հպեալ։ Մինչեւ ցքո բռնաւորաբար ի ներքս վազելն. (Դիոն. երկն. եւ Դիոն. թղթ.։)


Գերեզմանակից

See full entry →

adj.

buried together.

NBHL (1)

Ի ներքս մտցես՝ առաքինութեամբն գերեզմանակից լինել. (Լծ. ածաբ.։)


Ագուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to clothe, to dress;
to enchase, to set, to fit in;
to harbour, to lodge;
— կօշիկս, to put on the shoes of;
— մատանիս ումեք, to put a ring in a person's finger.

NBHL (1)

Կոչեաց զնոսա ի ներքս, եւ առ իւր ագոյց. (Գործ. Ժ. 23)


Ազդ

See full entry →

s.

sensation, feeling;
advice;
— առնել, to give notice or information, to notify;
to instruct;
to advise, to admonish;
to announce, to publish;
— առնել յառաջագոյն or կանխաւ, to precaution, to premonish, to put on guard;
— լինել, to be aware of, to be informed of;
to be announced or published.

NBHL (1)

Ազդ առնիցէք բարբառով փողոյ։ Եթէ ազդ արարեալ էր ինձ, առաքէի զձեզ ուրախութեամբ։ Ազդ արարին ի տուն թագաւորին ի ներքս։ Որ ինչ ի սկզբանէն էր, ո՞ ազդ արասցէ ձեզ։ Յորժամ գտանիցէք, ա՛զդ արասջիք ինձ. եւ այլն։


Ալուց, ալցի

See full entry →

s. adj.

hollow, cavity, inside;
hollow, interior, deep.

NBHL (1)

μυχός penetrale Ալք. ներքսագոյն վայր. խորշք. խորք. խոր. գունճ, խորունկ տեղ. ուճուպուճագ.


Ախոնդանք, դանաց

See full entry →

s. pl.

cf. Ախոնդիք.

NBHL (2)

cf. ԱԽՈՆԴԱՆՔ, cf. ԱԽՈՆԴԵԱՆՔ, cf. ԱԽՈՆԴԻՔ. θώραχ, στόμαχος thorax, stomachus, orificium ventriculi superius Ներքին մասունք կենդանւոյ. ներքսակողմն լանջաց. փորոտիք վերին, կամ բերան փորոտեաց. խախացոց. ստամոքս. կուրծքին կամ փորին միջի գործարանքը. կէօնիւս իչի, պաղր, միտէ.

Իւղն զախոնդանս (այս ինքն զներքսակողմն) զգայարանացս հեշտացուցանէ. (Լմբ. սղ.։)


Ախոնդիք, դեաց, դաց

See full entry →

s. pl.

hypochondria;
entrails, intestines, pluck.

NBHL (1)

cf. ԱԽՈՆԴԱՆՔ, cf. ԱԽՈՆԴԵԱՆՔ, cf. ԱԽՈՆԴԻՔ. θώραχ , στόμαχος. thorax, stomachus, orificium ventriculi superius Ներքին մասունք կենդանւոյ. ներքսակողմն լանջաց. փորոտիք վերին, կամ բերան փորոտեաց. խախացոց. ստամոքս. կուրծքին կամ փորին միջի գործարանքը. կէօնիւս իչի, պաղր, միտէ.


Ակն, կան, կամբ

See full entry →

s.

eye;
sight, look;
bud, germ;
hope, expectation;
opinion, suspicion;
յականէ անուանէ, by name, specially, expressly;
յական թոթափել, in the twinkling of an eye, instantaneously;
— առնուլ, to show a respect of persons, to be partial, cf. Աչառեմ;
զակն արկանել, to cast eyes upon, cf. Անտեսեմ;
յակն արկանել, to show;
to review, to read;
ընդ ակամբ ակնարկել, to scowl;
— ունել, to hope, to expect, cf. Ակնկալեմ, cf. Յուսամ;
— յայտնի, — յանդիման, in presence of, visibly, openly;
— յանդիման առնել, to represent, to lay before;
առ ական դիպել to see by accident;
առ ականէ, ostentatiously;
յ— առնուլ, to have an eye to, to watch, to take care of;
—ի խոնարհ, quite confused, cf. Ակնկոր;
կորովաբիբ —, Argus-eyed, piercing eye;
— կառուցեալ հայել, to look fixedly;
տալ ակն, cf. Նայիմ, cf. Նկատեմ;
ակն դնել, cf. Ցանկամ;
ակն ածել, cf. Պատկառեմ, cf. Ակնառեմ, cf. Ամաչեմ, cf. Խնամեմ;

NBHL (1)

Իբր մարգարէական ակամբ հայեցեալ։ Հոգւոյ ակամբն նայի ... Ոչ յառեցի զակն ոգւոյս ի գլուխն իմ կենաց Քրիստոս։ Սուղ ինչ զմտաց ակն ի ներքս հայեցուցանելով. (Խոր.։ Նար.։ Պիտ.։)


Ակն, ական, կանք

See full entry →

s.

precious stone, jewel, gem;
pearl;
cameo;
— բազմագունի, cf. Բազմագունի;
— վանի, cf. Վանի.

NBHL (1)

Իբր մարգարէական ակամբ հայեցեալ։ Հոգւոյ ակամբն նայի ... Ոչ յառեցի զակն ոգւոյս ի գլուխն իմ կենաց Քրիստոս։ Սուղ ինչ զմտաց ակն ի ներքս հայեցուցանելով. (Խոր.։ Նար.։ Պիտ.։)


Ակն, ական, կունք

See full entry →

s.

source, origin;
water-spout, spring;
hole, stitch;
ring, link;
— արեւու՝ լուսոյ՝ տունջեան, day-star, the sun, cf. Արեգակն;
— գերեզմանի, grave, tomb;
— տապարի, the orifice of the hatchet, axe;
ակունք լուսարձակք, glass.

NBHL (1)

Իբր մարգարէական ակամբ հայեցեալ։ Հոգւոյ ակամբն նայի ... Ոչ յառեցի զակն ոգւոյս ի գլուխն իմ կենաց Քրիստոս։ Սուղ ինչ զմտաց ակն ի ներքս հայեցուցանելով. (Խոր.։ Նար.։ Պիտ.։)


Ակնկալութիւն, ութեան

See full entry →

s.

expectation, hope.

NBHL (1)

Նա է ակնկալութիւն հեթանոսաց։ Մինչդեռ ի ներքս է, սակաւ ինչ է ակնկալութիւն։ Յամենայն ակնկալութենէ ժողովրդեան հրէից։ Ակնկալութիւն արարածոց յայտնութեան Որդւոյն Աստուծոյ սպասէ։ Ըստ ակնկալութեան եւ յուսոյն իմոյ. եւ այլն։


Անուստեք

See full entry →

cf. Անուրեք.

NBHL (1)

Մահ եւ ապականութիւն ըստ վնասու ինչ՝ անգոյ անուստեք ի ներքս մտեալ ի բնութիւնս. (Սանահն.։)


Անջրպետութիւն, ութեան

See full entry →

s.

space, interval;
separation, partition.

NBHL (1)

Ի մէջ որդւոյ եւ հօր եւ ո՛չ մի ինչ անջրպետութիւն ի ներքս մտանէ. (Կոչ. ՟Է։)


Անկանիմ, անկայ, անկիր

See full entry →

vn.

to fall;
to chance, to happen;
to descend, to flow;
to steal away, to slip away, to escape;
to fall to ruin, to decay, to be impaired, to decline, to fail;
to place one's self, to fix one's self, to belong, to have relation to;
to put down, to deposit;
to pass away;
— ընդ, to undergo;
to sink under;
— երեսաց, to be put out of countenance, to be abashed;
— զբանիւք, to hold a long discourse;
— յոք, to associate with (any one), to be intimate with, to confide in;
— ի միտս՝ զմտօք՝ ի սիրտ, to remember, to recall, cf. Յիշեմ;
— ի ճանապարհ՝ իչու՝ յուղի, to voyage, to travel, cf. Ուղեւորեմ;
— ի վերայ, to come upon unawares, to attack, to surprise;
— ի մտաց, to become made, to lose one's reason, cf. Խելագարիմ, cf. Յիմարանամ;
— ի կենաց, to die, to lose one's life;
— ի յուսոյ, to lose hope, to become desperate;
— ի վերայ երեսաց, to fall upon one's face, to prostrate;
— յոտս ուրուք, to throw one's self or fall at the feet of some one;
— ի ձեռս ուրուք, to fall in the bands or power of some one;
— ընդ ումէք՝ ընդ միմեանս՝ այր ընդ այր, to come to blows, to fight, to combat, to quarrel, to dispute;
— յիշխանութենէ, to lose one's authority, to fall from one's power.

NBHL (1)

Ի քեզ անկայ ես յարգանդէ։ Յիտալիա բռնութեամբ հողմոց անկաք։ Անկան ընդ կողմն դրանն ի ներքս։ Ահա քաղաքս այս մերձ է՝ անկանել ի նա։ Մինչեւ անկանիցիս անդր։ Անկցի ի մի ի քաղաքաց։ Անկեալ էր եւ շիմոն ի նոսա։ Զանկեալսն՝ որք անկան ի նա, խեղեցոյց նաբուզարդան։ Յարեաւ Թեւդաս, յոր անկան արք, եւ այլն։


Անկուած, ոց

See full entry →

s.

weaving, texture;
weft.

NBHL (1)

Զի մի՛ երբէք կակղացեալք ախտիցն՝ ի ներքս անկուածովքն հովտանայցեմք. (Նիւս. երգ.։)


Անհաւաստութիւն, ութեան

See full entry →

s.

incertitude, doubt, uncertainty;
contingency.

NBHL (1)

Զանհաւաստութեանն ի ներքս ածել ակնարկէ կարծիս. (Խոր. ՟Բ. 61։)


Այլայլութիւն, ութեան

See full entry →

s.

alteration, changement, variation, mutation;
emotion, perturbation;
corruption, degeneration;
falsification;
distemper, disorder, indisposition.

NBHL (1)

Զայլայլութիւնն (ընդ հրէայս եւ ընդ սամարացիս) ի ներքս ժողովէ. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 32։)


Այլանդակ, աց

See full entry →

adj.

whimsical, odd, capricious, fanciful, fantastical, extravagant, mad, ridiculous, extraordinary, singular, strange, enormous, uncouth;
grotesque, distorted.

NBHL (1)

Այլանդակ իրացն շամանդաղ։ Այլանդակացն ի ներքս անկելոց ցանկութեանց. (Փիլ.։)


Այծեամն, եման, եմանց

See full entry →

s.

wild goat;
roe;
buck, hart;
deer.

NBHL (1)

Արգելլով ի ներքս այծեմունս երագունս. (Խոր. ՟Բ. 38։)


Այպնակատակ գուսան

See full entry →

s.

mime, buffoon.

NBHL (1)

Որ ի ներքս անդ էին, այպնկատակ լինէին եբրայեցւոցն. (՟Բ. Մակ. ՟Ժ. 34։)


Անանջատ

See full entry →

adj.

inseparable, indivisible.

NBHL (1)

Բազումս փոխանակ միոյ տեարս եւ տիկնայս ստասցիս ի ներքս ի քեզ որջացեալս, որ զքո զոգիդ անանջատ եւ անմեկնելի ջնջեն. (Փիլ. լին.։)


Անբժշկութիւն, ութեան

See full entry →

s.

incurability.

NBHL (1)

Մի՛ գուցէ եռացեալ խաղաւարտիւք՝ ի ներքս ածիցես զանբժշկութիւն. (Ածաբ. յայտն.։)


Անբնական, ի, աց

See full entry →

adj.

artificial, unnatural.

NBHL (1)

Ես զբնականացն ասեմ, դու զանբնականսն ի ներքս մղես. (Յհ. իմ. երեւ։)


Անդ

See full entry →

adv.

there, yonder, in that place;
— ի ներքս, therein, within;
ի վեր —, there above, yonder above;
— ի վայր, down there, below;
— ... աստ, then... and now;
աստ եւ —, here and there.


Անդողդոջ

See full entry →

adj.

unshaken, firm.

NBHL (1)

Աննիւթիւք եւ անդողդոջիւք աչօք ի ներքս ընկալեալ. (Դիոն. երկն.։)


Աներեւոյթ, ութի, ից

See full entry →

adj. adv. gr. adv.

invisible, vanished;
imperceptible, insensible;
—, յ—ս լինել, to vanish, to disappear, cf. Աներեւութանամ;
— լինելն, disappearance;
infinitive;
Աներեւոյթ, Յաներեւոյթս, աներեւութաբար, invisibly.

NBHL (1)

Համբարս ընդ աներեւոյթ կողմանս ի ներքս մատուցանէր. (՟Բ. Մակ. ԺԳ. 20։)


Անզէն

See full entry →

adj.

unarmed.

NBHL (1)

Ոչ ոք մերկ եւ անզէն իշխեսցէ ի ներքս մտանել. (Ոսկ. ես.։)


Կատարելութիւն, ութեան

See full entry →

s.

perfection, integrity;
crowning, perfecting;
completion, accomplishment, consummation;
martyrdom;
consecration;
initiation;
—դ or քո —, your Holiness.

NBHL (1)

Որպէս ի մոմի զօրութեամբ են ամենայն կնիք. իսկ կատարելութեամբ մի միայն ի ներքս անդ տպաւորեալ է. (Փիլ. այլաբ.։)


Կարաւանդք, դից

See full entry →

s. anat.

seam, joint of a cuirass;
hypochondria.

NBHL (1)

Վիրաւորեցաւ ընդ կարաւանդսն ի ներքս. (՟Ա. Թագ. ՟Լ՟Ա. 3. (ուր ձայնդ ի ներքս, հայի ի յն. իբօ)։)


Կարողութիւն, ութեան

See full entry →

s.

power, authority;
might, strength, force;
faculty, capacity, ability;
reach;
competence, means, resources, wealth;
—ք, faculties.

NBHL (1)

Յիշելի է զաստուած առաւել՝ քան թէ զշունչ կլանելի. եւ թէ է՛ կարողութիւն ասել, ոչինչ այլ քան զայս գործելի։ Ի ներքս մտի, որպէս է կարողութիւն։ Որպէս է կարողութիւնն հաւաքել. (Առ որս. ՟Ա. եւ ՟Է։)