incomprehensible.
ἁπερινόητος. qui mente comprehendi nequit. Զոր անմարթ է պարագրելով իմանալ. անբովանդակելի. տիրապէս անիմանալի. անհասանելի.
uncircumscribed;
unbounded, immense;
incomprehensible.
ἁπερίγραφος, incircumscritus, ἁπερίληπτος, qui comprehendi nequit, incomprehensus. ԱՆՊԱՐՈՅՐ որ եւ ԱՆՊԱՐՈՒՆԱԿԵԼԻ. Որ ոչն պարուրի. ոչ շրջափակեալ. անպարագրելի. անբովանդակելի.
cf. Անպարոյր.
ԱՆՊԱՐՈՒՆԱԿ ԱՆՊԱՐՈՒՆԱԿԵԼԻ. cf. ԱՆՊԱՐՈՅՐ. ἁπερίληπτος. non comprehensus. Որ ոչն պարունակի. անբովանդակելի.
cf. Անպարունակ.
ԱՆՊԱՐՈՒՆԱԿ ԱՆՊԱՐՈՒՆԱԿԵԼԻ. cf. ԱՆՊԱՐՈՅՐ. ἁπερίληπτος. non comprehensus. Որ ոչն պարունակի. անբովանդակելի.
infinite, unbounded;
interminable;
unlimited;
indefinite;
incomprehensible.
ἅπειρος, ἁπέραντος, ἁπεράτωτος , ἁόριστος, ἁπεριόριστος. infinitus, termino carens, indeterminatus, in immensum extensus. Ոյր չիք սահման. անեզրական. անվախճան. անբաւելի. անբովանդակելի. անպարագիր. անվայրափակ. անսահմանելի. անթարգմանելի։ Տիրապէս ասի զաստուծոյ եւ զաստուածայնոց.
cf. Անխրամ.
Զբովանդակն արգելուին վայր՝ անխրամատելիս գործելով. (Պիտ.։)
seamless;
not sewed;
incapable, unable, weak, feeble, impotent;
impossible;
— է, it is impossible.
Առանց սոցա անկար է լինել։ Անկար իսկ զբովանդակն է ճառել. (Պիտ.։)
cf. Յանգաւոր.
Զտուն հօր՝ կրսեր որդւոցն սովոր են տալ. բայց տեսցի անկաւորին լինել։ Ամենայն շնորհ իսկ բովանդակ յանկաւորսն երթիցէ։ Զի չվայելէ զսրբոյ եկեղեցւոյ ժառանգութիւնն յանկաւորացն հեռացուցանել, բայց եթէ անկաւորացն կամաւորութեամբ. (Մխ. դտ.։)
not subject to passions;
impassive, incapable of suffering.
Եւ իբր անկրելի. անտանելի. անբովանդակելի.
imperceptible, incomprehensible, inconceivable;
unripe.
Կամ անհասանելի. անըմբռնելի. անիմանալի. անբովանդակելի. ἁκατάλληκτος. incomprehensus, incomprehensibilis.
infinite, interminable, endless, continual, perpetual;
not finished.
Աստուած զամենայն աւարտէ (այս ինքն բովանդակէ), եւ ոչ ինչ է յէակացս անաւարտ. (Արիստ. աշխ.։)
incomprehensible, immeasurable, infinite.
Անչափ. անբովանդակելի. անպարագրելի. եւ անճառելի. ἅρρητος.
infinity, immensity.
Ամենայն էիցս սկիզբն եւ վախճան՝ նախէն, բովանդակութիւն ամենայնի, եւ անբաւութիւն ամենայն անբաւութեան եւ բովանդակութեան գերունակապէս. (Դիոն. ածայ.։)
cf. Անբժշկելի.
Զբովանդակ թոյնս անբժշկականս իժից եւ քարբից եհեղ ի վերայ քրիստոնէից. (Արծր. ՟Ա. 14։)
to establish one's self, to fortify one's self, to be intrenched, strongly posted.
Ամրանան երկոքին կողմանքն բովանդակ աւուրս ... Զկնի ամրանալոյ կողմանցն երկոցունց. (Խոր. ՟Բ. 4։)
to contain, to be closed or shut up;
to draw closer, to be contracted, concentrated, to assemble;
to fold up;
to fall back;
to reflect.
Լայնութիւն ակնկալութեանն ամենեւին իսպառ ամփոփեալ։ Ո՛չ ի լրմանէ ամփոփեալ։ Յաւէտ անձկութեամբ ամփոփին ի բերումն բովանդակութեան արարչական բանին հանգստեան. (Նար.։)
that does not exist, null, none;
nothing, non-entity.
Ստացողին իմոյ յանէից։ Յօրինեցեր կարող տիրապէս զբովանդակ բնութիւնս ամենայն էից յանէից. (Նար. ՟Ժ՟Ա. ՟Լ՟Գ։)
that cannot be taken;
incomprehensible, inconceivable.
Իբր ի վեր քան զըմբռնումն մտաց. անիմանալի. անբովանդակելի. անհաս. անպարագիր. ագլա սըղմազ, ագըլ էրմէզ. ἅπλητος. omnem captum superans.
incapable, unqualified, insufficient.
Կամ անտանելի. անբովանդակելի.
unintelligible, inconceivable, incomprehensible.
ἁνόητος. qui intelligi non potest, intelligibilis, ἁπερινόητος, qui mente comprehendi nequit, incomprehensibilis. ԶԱստուծոյ ասի որպէս անպարիմանալի, անբովանդակելի. անհասանելի. ֆէհմ օլունմազ, լաեուֆհէմ.
person;
hypostasis, personality;
creature, being;
soul;
mind;
heart;
myself, thyself, himself;
անձամբ, personally;
անձամբ անձին, by one's self, personally;
զանձամբ դառնալ, to turn back;
զանձամբ արկանել, to put on, յանձին բերել, to imitate;
յանձին ունել, to accept, to approve;
չառնուլ յ—, to refuse, to deny;
սիրէ նա զ— իւր, he loves himself;
վասն անձին եւեթ տամ պատասխանի, I only answer for myself;
երգնում յ— իմ, թէ այդ այդպէս է, on my soul, it is so;
զգաստանալ յանձին, to revive, to recover one's senses;
փոյթ ունի նա վասն անձին, he takes care of himself;
անձին առնել, to commit suicide;
եռն յանձին հարկանել, to boast of, to flatter one's self, to prick one's self;
յ— առնել, to recommend, to confide;
յ— լինել, to commend one's self, to have confidence in, to confide in, to be committed.
Կամէի՝ թէ զբովանդակ անձնս յարուցեալ էր, եւ ոչ զկէսս։ Ըստ իւրաքանչիւր անձին սրբոցն (նահատակելոց) սապատս. (Փարպ.։)
Զքերովբէիցն զթեւսն տարածեալ ի վերայ գլխոցն եւ բովանդակ անձանցն (իբր մարմնոցն երեւելոց). (Խոսր. պտրգ.։)
tie, fastening, knot;
ligature, lace, lashing, band, withe, bandage, swath;
rope, cord, string;
spelling;
tie, bond, link, obligation;
sour, sharp, harsh, tart.
Զբովանդակ զերկիւղին ի բաց լուծանէ զկապ. (Յհ. կթ.։)
perfectly, in perfection;
entirely.
ԿԱՏԱՐԵԼԱՊԷՍ որ եւ ԿԱՏԱՐԵԼԱԲԱՐ. Կատարեալ օրինակաւ. անպակասաբար, անթերի. եւ Տիրապես. կամ բոլորովիմբ. բովանդակապես.
perfection, integrity;
crowning, perfecting;
completion, accomplishment, consummation;
martyrdom;
consecration;
initiation;
—դ or քո —, your Holiness.
ԿԱՏԱՐԵԼՈՒԹԻՒՆ. τελείωσις consummatio. Կատարումն. բովանդակութիւն. լրումն. կատարելն, եւ իլն. նահատակութիւն կամ վախճան. եւ Արդեամբք գոլն սարօք իւրովք.
to finish, to end, to accomplish, to complete, to consummate;
to crown, to effectuate, to execute, to perfect, to fulfil, to realize;
to improve;
to consecrate, to hallow, to sanctify;
to initiate;
— զպարտս, to perform, to fulfil a duty;
— զխորհուրդ, to carry out a project;
— զկամս անձին, to have one's will, to be contented, to do according to one's desire;
— զկամս ուրուք, to fulfil the wishes of, to humour, to content;
— զբարկութիւն իւք յոք, to glut one's wrath or vengeance on;
— զնթացս, զաւուրս իւր, to terminate one's career;
to end one's days;
— զհոգի, to give up the ghost, to expire, to die.
τελειόω, τελέω, συντελέω perficio, consummo, perpetro . Ի կատար հասուցանել. գլխաւորել. բովանդակել. աւարտել. լրացուցանել. լնուլ. առնել. վճարել. վախճանել. կր. վախճանիլ, լրանալ, եւ կատարեալ լինել. լմնցընել.
accomplishment, completion, consummation;
execution, realization;
perfection;
end, term, conclusion;
end, death;
consecration;
initiation;
— առնուլ, to be accomplished, finished;
to improve;
— տալ, ի — ածել, to finish, to terminate, to achieve;
to improve, to perfect;
cf. Ծագ.
τελείωσις perfectio συντέλεια consummatio. Կատարելն եւ իլն. կատարած. լրումն. բովանդակումն. վախճան.
cord, line, string, packthread, twine;
needlework;
sewing;
seam;
—ս հարկանել, to sew, to seam.
Չկայ յոք կար զբովանդակ բարերարութիւնս ի մեզ եղեալս բանիւ յառաջ բերել. (Խոսր. պտրգ.։)
force, vigour;
power;
means, faculty, capacity, ability;
— է, it is possible;
ոչ է —, it is impossible;
ըստ կարի, as much as possible;
ըստ կարի փութով, with all possible speed;
ըստ կարի նուազ, as little as can be;
իւրաքանչիւր ըստ իւրում կարի, every one according to his ability;
որչափ իկարի քում իցէ, as much as you can or as lies in your power;
ըստ իւրում կարի— զօրութեան իմոյ, to the utmost of my power, the best I can, all I can;
ոչ գոյ ի ձեռս մեր —, it is not in our power, we cannot;
իվեր քան զկար իւրեանց, beyond their strength.
Չկայ յոք կար զբովանդակ բարերարութիւնս ի մեզ եղեալս բանիւ յառաջ բերել. (Խոսր. պտրգ.։)
to bear, to carry;
to convey, to transport;
to carry, to wear, to have on;
to hear, to sustain, to support, to endure, to suffer, to undergo;
— դժնդակս, to be pained, grieved, to suffer cruelly, to support ill treatment, to be very ill used, to be treated severely;
— զպատուհաս յանցանաց, to pay dear for, to smart for, to bear the consequences, to suffer the punishment of one's crime;
— զծանրութիւն գործոց, to bear the burden of affairs;
— անուն գեղեցիկ, to hear a distinguished name, to be renowned;
զամօթ —, to remain confused;
ընդ կրելոյն, in name only.
Որով զկենդանութիւն կրէ բովանդակ մարմինն. (Սարգ. ՟ա. պ. ՟Գ։ Որ ի կեանք հպի, կեանս կրէ յինքեան. Խոսր.։)
to exercise, to train up, to inure, to form;
to instruct, to discipline, to accustom, to civilize;
to educate, to polish;
— զմիտս, to inform the mind;
ի զարմանս or յապուշ —, to astonish, to surprize.
Ի զարմանս կրթեաց զբովանդակ զօր պարսից. (Արծր. ՟Ա. 5։)
brevity, concision.
ἑπιτομή, συντομία compendium. Համառօտութիւն. բովանդակութիւն.
to spend, to expend;
to eat, to use, to consume, to waste, to reduce to nothing, to exhaust;
to absorb;
to devour;
to corrode;
*to sell;
— զժամանակն, to waste, to throw away one's time;
— զինչս, to dissipate one's fortune;
զվաստակս —, to lose one's labor, to have one's labor for one's pains;
ի զուր զբանսն —, to speak to no purpose, to talk to the winds;
հրոյ —, ի հուր —, to consume by fire;
— առաւել քան զսովորականն, to exceed the ordinary expenditure.
to blossom, to bloom, to flower, to flourish;
to exfoliate.
"cf. Ծայրակոտոր առնեմ;
to abridge, to shorten;
to cull, to gather, to extract, to compile, to make a collection or selection;
to recapitulate;
to refer briefly, to touch in passing, to say in few words."
ԾԱՅՐԱՔԱՂ ԱՌՆԵԼ. κεφαλαιόω summatim attingo ἑκλέγω seligo եւ այլն. Ծաղկաքաղ առնել. ընտրանաւ քաղել. համառօտել. բովանդակել.
Ի մի վայր բովանդակեալ եւ ծայրաքաղ՝ փոքր ինչ ցուցաք զաղէտս իրին. այսինքն ծայրաքաղ առնելով. (Շ. եդես.։)
combustible, fit or liable to burn.
Անբովանդակելի եւ կիզելի հրովն ոչ այրիմք կիզանուտ մարմնովք. (Նար. երգ.։)
burning, scorching;
cf. Կիզանուտ.
Անբովանդակելի եւ կիզելի հրովն ոչ այրիմք. (Նար. երգ.։)
act of milking;
milk, milk-diet;
emulsion;
—ք, the vintage.
Հովիւն զբովանդակ կիթն ոչ ուտիցէ. (Ոսկ. ՟ա. կոր.։)
half, in part, imperfect.
Եւ ոչ այնպէս բովանդակ ի բաց կացինյամբարշտութենէ, բայց ի սակաւուց կիսամասնեայ ինչ. (տպ. կիսամասնէ. Ոսկ. յհ. ՟Ա. 30։)
lime;
calx.
Յետ վեց աւուր, եւ միւսն՝ եթէ յետ ութ աւուր. սա զառաջինն ոչ առնու ի կիր, իսկ միւսն զբովանդակն. (Կիւրղ. ղկ.։)
wooden bowl, vat, trongh;
albura, morphew (a malignant itch).
the suffering, passion, any exterior influence;
—, ի — արկումն, use, usage, common practice;
ի — ածել՝ առնուլ՝ արկանել, to put to use, to make use of, to employ, to use;
to practise, to put into practice;
to exercise;
չարաչաբ ի — արկանել, to abuse, to misuse.
Յետ վեց աւուր, եւ միւսն՝ եթէ յետ ութ աւուր. սա զառաջինն ոչ առնու ի կիր, իսկ միւսն զբովանդակն. (Կիւրղ. ղկ.։)
to be idle, lazy, indolent, slothful.
Զբովանդակն ասել հեղգանամ։ Ոչ հեղգանամ զաղօթս իմ պատարագել նմա։ Ի հեղգանալն պատկառէի։ Դու ընդէ՞ր մատչել առաջի նորա հեղգանաս. (Լմբ. պտրգ. Լմբ. սղ. Լմբ. համբ.։)
brief, concise, precise, succinct, summary.
συντέλων, ὐποτέμνων praecidens, vel praecisus Համայն կարճ կամ կրճատ. կարճառօտ. համառօտ. համառօտիչ կամ համառօտեալ. բովանդակեալ. վճռական.
universal, all, whole.
συνόλος universus Համօրէն. բոլոր բովանդակ. համայն.
cf. Համագումար;
flocked together, gathered in crowds or in a mob;
in a united company, with all the company, in crowds;
— թռչիլ, to fly in flocks or swarms.
Առ հասարակ խմբեալ. միաժողով. համախումբ. համագումար. բովանդակ. միաբան.
cf. Համախմբեմ.
Համահաւաքեալ ի բովանդակութիւն լրման ժամանակաց. (Արծր. ՟Ա. 1։)
brief, short, abridged, concise, succinct, summary;
peremptory;
—, —ս, —աբար, succinctly, briefly, summarily, precisely;
peremptorily;
compendium, abridgement;
final or irrevocable sentence;
— հատանել, to cut short;
— ասել, ասացից, եւ — իսկ ասացեալ, in short, in a word.
ՀԱՄԱՌՕՏ σύντομος, συντετμημένος, ἑπίτομος brevis, concisus, praecisus, compendiosus, compendiarius. որ եւ ԿԱՐՃԱՌՕՏ. (իբր ի կարճոյ համօրէն առեալ, կամ առյօդեալ) Կարճ. սուղ. ամփոփ. բովանդակեալ. ի կարճոյ եւ փութով եղեալ կամ լինելի. եւ Վճռական. հատու. եւ կտրուկ
ՀԱՄԱՌՕՏ. իբր գ. ըստ յն. ոճոյ. Համառօտիւն. բովանդակութիւն. եւ Վճիռ հատու, կամ անվրէպ համար.
briefly traced, succinct;
— բովանդակութիւն, an abridgement;
— պատկեր, sketch, short notice, cursory view.
to abridge, to diminish, to shorten;
to digest, to resume, to recapitulate;
to reduce, to contract, to extract;
ուղիղ —, to understand thoroughly and cause to be perfectly well understood;
— զօրէնս, to transgress, to break a law;
— քորեպիսկոպոսին զեկեղեցիս, to make a visitation of the diocese.
συντέμνω concido, brevio. Կարճ առնել. բովանդակել. ամփոփել. կարճել. քաղել. ի համառօտն վերածել. ի կարճոյ առաջի դնել. անվրէպ սահմանել կամ ուսուցանել.
ՀԱՄԱՌՕՏԵԼ. Քաղելով բովանդակել, եւ աւարտել.
brevity, concision, shortness;
abbreviation;
compendium, abridgement, summary, abstract, epitome.
threshing-floor, barn-floor;
corn-sheaves, rick, stack;
Halo;
արկանել, հոսել, սրբել զ—, to winnow.
Կալի նմանեցուցանէ զբովանդակ աշխարհս. (Շ. մտթ.։)