Definitions containing the research զինուոր : 204 Results

Զինաշարժ, ից

See full entry →

adj.

that fences, fencer;
cf. Զինախաղ.

NBHL (2)

Որ գիտէ զէն շարժել. վարժ ի մրցանս զինուորութեան.

զորս միանգամ ի զինուորական կարգէ սուսերամերկս եւ զինաշարժս գտանէին։ Քաջամարտիկ արանց պատերազմողաց, եւ աջողակ զինաշարժից. (Յհ. կթ.։)


Զինապետ

See full entry →

s.

corporal.

NBHL (1)

Պետ զինուց. գլխաւոր ի զինուորս. պաշտօնեայ զինուորական.


Զինեմ, եցի

See full entry →

va.

to arm, to provide with arms, to man, to equip;
to provide with, to fortify.

NBHL (2)

ԶԻՆԵՄ ԶԻՆԻՄ. ὀπλίζω, -ζομαι armo, -or;
armis instruo, -or ἁντιστρατεύομαι contra milito Զինու կամ ի զէն վառել, իլ. զէն պատրաստել, սրել. սպառազինել, իլ. զինուորիլ. ի մարտ պատերազմի պատրաստիլ. ճգնիլ ընդդէմ.

Զինեալ ի պատերազմ, կամ յապստամբութիւն, կամ զմի զինուորութիւն, կամ յերգս հոգեւորս. (Յհ. կթ.։)


Զինիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to arm one's self, to take up arms, to oppose;
to provide one's self with.

NBHL (2)

ԶԻՆԵՄ ԶԻՆԻՄ. ὀπλίζω, -ζομαι armo, -or;
armis instruo, -or ἁντιστρατεύομαι contra milito Զինու կամ ի զէն վառել, իլ. զէն պատրաստել, սրել. սպառազինել, իլ. զինուորիլ. ի մարտ պատերազմի պատրաստիլ. ճգնիլ ընդդէմ.

Զինեալ ի պատերազմ, կամ յապստամբութիւն, կամ զմի զինուորութիւն, կամ յերգս հոգեւորս. (Յհ. կթ.։)


Գործի, ծւոյ, ծեաց

See full entry →

s.

instrument, machine, tool;
organ;
utensil, furniture.

NBHL (1)

Գործի ձկնորսաց, կամ հաւորսաց, պատերազմի, զինուորաց, մշակաց, հովուութեան, նաւին։ Ձեռին գործի։ Ամենայն կահ խորանին, եւ ամենայն գործի նորա։ Գործեօք երգոյն (այսինքն նուագարանօք).եւ այլն։


Գունդ, գնդի, աց

See full entry →

s. adv.

assemblage, band;
troops, brigade, battalion, regiment, legion, cohort, phalanx;
globe;
sphere;
ball, bowl;
pincushion;
pommel;
sounding line, plummet;
— փոքրիկ, bullet;
globule;
— անսւոյ, nave of a wheel;
— կշռոց, weight;
— կապարեայ, lead;
չափել զծով գնտով, to sound;
— գունդ, cf. Գունդագունդ.

NBHL (1)

ԳՈՒՆԴ, գնդի, դաց, կամ դից σπείρα cohors, τάξις ordo, συναγωγή , δῆμος coetus, plebs եւ այլն. Բոլորեալ բազմութիւն. խումբ առանձին. դաս. հոյլք. ջոկ. ժողով. ամբոխ, մանաւանդ զինուորականն. մէկտեղ եկած բազմութիւն.


Գրատ, ի

See full entry →

s.

great coat, loose coat, Persian dress.

NBHL (1)

որ գրի եւ ԳՐԱՍՏ. μανδύας mantella, vestis militaris Հանդերձ կրելի զանձամբ. զգեստ. վերարկու զինուորական. . տառատոկ. վարապանակ. (լծ. թ. քէրաքէ, խըրգա ).


Դահճապետ, աց

See full entry →

s.

chief of hangmen;
officer.

NBHL (1)

Առաքեաց զինուորս դահճապետօք հանդերձ. (Ճ. ՟Ա.։)


Դուռն, դրանց, դրաց

See full entry →

s.

door, entrance;
sluice;
— մեծ, portal;
— or — արքունի, the Ottoman or Sublime Port;
the Court;
դրան մարդիկ, the courtiers;
դրան երէց, almoner, chaplain;
արտաքին դրունք, porch, portico;
դրանց ի դուրս, դրանէ ի —, from door to door;
գրօք փակելովք, with closed doors;
դուրք դրանն, the street door, the gate, portal;
ի դուրս, out;
ի դուրս մերձեալ, եկեալ, հասեալ, impending, very near;
առ դուրս մահու, at death's door;
դրունք դժոխոց, the gates of Hell.


Եկեղեցի, ցւոյ, եցեաց

See full entry →

s.

church, assembly of the faithful;
temple consecrated to God;
assembly;
զինուորեալ —, the church militant;
յազթական —, the church triumphant.


Եղանիմ, եղէ, եղեայ

See full entry →

vn.

to be become, to be created;
to happen;
— ուրեք, to sojourn;
— ընդ կնոջ, to know a woman;
եղիցի լոյս եւ եղեւ լոյս, let there be light! and there was light;
եղիցի եղիցի, amen, so be it, be it so;
մի եղիցի, God forbid!


Գեղեցիկ, ցկի, ցկաց

See full entry →

adj. adv.

handsome, pretty, genteel, gallant, agreeable, smiling, graceful, cheerful;
polite, becoming, proper, decent, light, elegant, happy, good;
—, —ս, — իմն, well, very well, prettily, politely, decently;
bravely, excellently, gallantly;
— դպրութիւնք, fine letters.

NBHL (1)

Զինուորիցիս նոքօք զգեղեցիկ զինուորութիւն. (՟Ա. Տիմ. ՟Ա. 18։)


Դասալիք

See full entry →

adj.

deserter;
— լինել, to desert;
to apostatise.

NBHL (2)

λειποτάκτης desortor Որ ելիք կամ լքանէ զդաս զինուորութեան իւրոյ, կամ զպաշտաման.

Եթէ զինուորիմք քրիստոսի, ո՛չ լիցուք դասալիք. (Ոսկ. ղկ.։)


Դասակցութիւն, ութեան

See full entry →

s.

admission, company.

NBHL (1)

Խաչն է ճշմարիտ հաւատոց դասակցութիւն. (Եպիփ. խչ.) այսինքն միաբանօղ ի ճշմարիտ հաւատս, կամ ի մի զինուորութիւն հոգեւոր։


Դասապետ, աց

See full entry →

s.

the first of an order or class;
chorister, precentor, master of the choir.


Դասաւորեմ, եցի

See full entry →

va.

cf. Դասեմ.

NBHL (1)

Դասաւորեալ եմք յերկնային զինուորուըթիւնս. (Ճ. ՟Ա.։)


Դատախազեմ, եցի

See full entry →

vn.

to accuse, to denounce;
to oppose.

NBHL (1)

Զխոցողացն զինուորութեանց դատախազեցից. (Նար. ՟Ի՟Բ։)


Դարանապետ

See full entry →

s.

chief of footpads.


Դեռընտիր

See full entry →

s.

conscript, recruit.

NBHL (1)

τυρόν tyro, novellus Նորընտիր. համբակ ի զինուորութեան. նորեկ. նորակարգ. նորակերտ. եւ յն. բառիւ, տիւռիոն, տիւռոն։ (Նիւս. թէոդոր.։)


Գլխահատեմ, եցի

See full entry →

va.

cf. Գլխատեմ.

NBHL (1)

Եթէ հրամայող զինուոր զիւր զինուորակիցն սրով հարկանէ, գլխահատեսցի (ա՛յլ ձ. գլխատեսցի). (Մխ. դտ. յօրէնս թգ.։)


Գլուխ, գլխոց

See full entry →

s.

head;
chief;
summit, top;
individual;
the first place, the first rank;
— գրոց, chapter;
— նաւի, prow;
— գործոց, master-piece;
— ցամաքի, point, cape;
— անկեան, angular stone;
— սեան, capital;
— գրամոց, capital, funds, principal, capital or principal sum;
ըստ գլխոյ, ըստ գլխոց, ըստ —, առ —, by head, for each person;
so much a head;
զայն ութ օրն ի —, all this week;
ծածկել —, to be covered, to put on one's hat;
բանալ զ—, to uncover, to take off one's hat;
ի — հանել՝ տանել՝ ածել, to finish, to conclude, to bring to a head, to end, cf. Գլխաւորեմ;
ի — ելանել՝ հասանել՝ գալ՝ երթալ, to be finished or brought to a close, to end, to come to an end;
— ամսոց, the first day of the month, new moon;
— տարւոյ, new year's day;
— բանից, exordium, preamble;
point, article;
— ճանապարհաց, end of the street;
— տողին, beginning of a verse;
առնու Տէր զտէրդ ի զլխոյ քումնէ, Lord will take away thy master from thee;
ունել զթիւ գլխոց որդaւոցն, to take the number of the children;
քանի՞ —ք պատժոց, how many punishments ?
հանել ընդ —ն or ընդ կառափն զյանցանս ուրուք, to have one's revenge, to punish;
— ամբառնալ, to revolt;
անկանիլ զգլխով, to fall suddenly on the enemy;
դնել զ— ի կշիռս, to put one's life in jeopardy;
կալ ի —, to put one's self at the head, to be the leader;
— բանիցս, finally, at length, in conclusion.

NBHL (1)

Ես բազոմւ գլխոց զզինուորութիւնս զայս ստացայ. (Գծ. ՟Ի՟Բ. 28։)


Դիմամարտութիւն, ութեան

See full entry →

s.

war, contrast, opposition, resistance, enmity, adversity.

NBHL (1)

Դիմամարտութիւն թիւնից վիշապին։ Դիմամարտութիւն տնկակից։ Դիմամարտութիւնք զինուորութեանց դժնեայ մատնչին. (Նար.։)


Ես, իմ, ինձ

See full entry →

pron.

I;
ես ինքն, myself;
յինէն կողմանէ, as for me, for my part;
ըստ իս, in my opinion;
ահաւասիկ ես, here I am, here am I;
ես եմ, it is I;
ոչ եմ ինձ եւ յիս, I am beside myself, distracted, I am not master of my self-possession, I am driven mad.

NBHL (1)

Ուխտեցի ես ընդ իս եւ ընդ ձեզ։ Յիս դա՛րձ տէր, եւ ո՛ւնկն դիր ինձ։ Յի՛ս տէր. տո՛ւք նմա զմանուկն կենդանի։ Ամենայն պակասութիւնդ քո զինեւ։ Ունիմ ընդ ինեւ զինուորս։ Եղիցի յինէն կողմանէ՝ այոն այո՛, եւ ոչն ո՛չ. եւ այլն։


Երախանիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to eat by companies.

NBHL (1)

Երախանս ժողովել ասացաւ, ամենեքին՝ յորժամ ի զինուորութեան իցեն, յայնժամ հարկ է առ ի նորին իցէ իսակս պահպանութեանց իւրեանց երախանիլ ընդ այնմիկ ժամանակի. (Պղատ. օրին. ՟Ա։)


Գերաշխարհիկ

See full entry →

cf. Գերաշխարհ.

NBHL (1)

գերաշխարհիկ զինուորութիւնք. (Սարգ. ՟ա. պետ. ՟Ա։)


Ախորժակ, աց

See full entry →

s.

taste;
appetite;
affection, will, inclination, willingness;
passion, sentiment;
ունել —, to be hungry;
to have a taste;
չունել — իմիք, to have a taste for nothing;
պակասութիւն ախորժակի, want of appetite;
ախորժակաւ ուտել, to eat with appetite;
շարժել՝ բանալ զախորժակ, to excite the appetite;
բառնալ զախորժակ, to take away the appetite;
ընտիր՝ կիրթ —, անկիրթ —, good, bad taste;
ըստ իմոյս ախորժակի, according to my taste.

NBHL (2)

Որ եւ սիրելի իմոց իսկ ախորժակացս է։ Զախորժակս մտացն յայտնել բանիւք ... Մարդկան է սովորութիւն՝ զկատարումն ախորժակացն՝ հանգիստ կոչել։ Ըստ ախորժակի իւր եւ աջողակ զինուորութեանն։ Ըստ իւրեանց ախորժակացն զբանս եւ զխորհուրդս այլոց դատին. (Խոր. ՟Ա. 1։ Խոսր.։ Յհ. կթ.։ Վրք. ոսկ.։)

Ձեռագործականն բոլոր ախորժակք, եթէ զինուորականն, եւ եթէ մշակականն իցէ, եւ կամ նաւաստականն տեղեկութիւն։ Յի՛նչ եւ ձեռնարկիցէ ոք վարժելոցն եւ հրահանգելոց յանցնիւր ախորժակս։ Զկենցաղ օգտակարագոյնս ախորժակացն։ Քերթողականս ախորժակ։ Ընդդէմ ամենաբարի ախորժակի. եւ այլն։ (Պիտ.։)


Ակնարկեմ, եցի

See full entry →

vn.

to make signs with the eyes;
to indicate, to show, to mark, to denote, to signify;
to regard, to see, to revise;
to concern, to belong to;
to permit;
— ընդ ակամբ, to scowl.

NBHL (1)

Տռփամ ակնարկել զդէմսդ ... Ակնարկեալ զկերպարանեալ զինուորն ընդ թագաւորին յաթոռն։ Զաներեւոյթսն՝ հաւատոյ իմացմամբ ակնարկեն ... Նախատեն արք չարք զարդարս, յորժամ ինչ բիծ եւ արատ ի նոսին ակնարկեն. (Լմբ. սղ. եւ Լմբ. առակ.։)


Ահաւոր, աց

See full entry →

adj.

frightful, alarming, terrible.


Անյաջող

See full entry →

adj.

unfavourable, unlucky, unfortunate, disadvantageous.

NBHL (1)

Անյաջող ի զինուորութեան. (Մխ. դտ.։)


Անյաջողակ

See full entry →

adj.

cf. Անյաջող;
awkward, incapable.

NBHL (1)

Անյաջող ի զինուորութեան. (Մխ. դտ.։)


Անպատիւ, տուաց, ից, ոց

See full entry →

adj. adv.

dishonoured, dishonourable, abject, base, vile;
dishonourably, vilely;
— դրամ, false money.

NBHL (1)

Ընդդէմ անպատիւ կրիցն զինուորին. (Շ. ՟ա. յհ. ՟Ի։)


Անհաւատութիւն, ութեան

See full entry →

s.

incredulity, infidelity, irreligion.

NBHL (1)

Իշխանին անհաւատարմութիւն է առ թագաւորն՝ եթէ յումեքէ կաշառս առեալ՝ զնա ի պատիւ եւ ի զինուորութիւն կարգէ. (Լմբ. պտրգ.։)


Անաշխարհիկ

See full entry →

adj.

banished or driven from his country;
captive, enslaved;
strange, foreign.

NBHL (1)

Անաշխարհիկ գոլով՝ կարգեցաւ ի դասս զինուորաց. (Վրք. ոսկ.։)


Ամրոց, աց

See full entry →

s.

castle;
citadel;
fort, fortress;
redoubt, outwork.

NBHL (1)

Քաջապինդ զօրութիւն ձիոյս՝ զիւրն պատրաստական ձիազէնս, եւ զամրոցս, եւ զսպառազինութինս զինուորին բառնալ զինքեամբ կարողացեալ. (Պիտ.։)


Կամար, աց

See full entry →

s. phys.

vault, arch, arcade;
porch, portico;
girdle, belt;
soundwave;
— սրոյ, baldric, sword-belt;
— յաղթութեան, triumphal arch;
կապուտակային —, the arch, vault or canopy of heaven, the vaulted sky.

NBHL (1)

Կամար իշխաական, կամ զինուորութեան. (Յհ. կթ.։ Շ. վիպ.։ ՃՃ.։) որպէս ζωστήρ balteum, baltheus


Կատակաբան

See full entry →

adj.

droll, facetious, jocular, waggish.


Կարաւան, աց

See full entry →

s.

caravan.

NBHL (1)

(ռմկ. քէրվան, քէվրան. պ. քեարպան, քեարվան. իտ. քարօվանա). Խումբ եւ չու ուղեւորաց՝ բեռնաբարձ գրաստուք, բանակ ճանապարհորդաց, եւ զինուորական, եւ արքունի.


Կոչ

See full entry →

s.

call, appeal, invitation;
— յատեան, writ, summons, citation;
— ի մենամարտ, challenge;
— զինուորական, muster, roll-call;
գտանիլ ի կոչն, to be present at roll-call;
տալ կոչոյն պատասխանի, to answer a summons.


Կրթեմ, եցի

See full entry →

va.

to exercise, to train up, to inure, to form;
to instruct, to discipline, to accustom, to civilize;
to educate, to polish;
— զմիտս, to inform the mind;
ի զարմանս or յապուշ —, to astonish, to surprize.


Ծիրանազգեաց

See full entry →

adj.

clad or arrayed in purple;
royal, imperial, august.

NBHL (1)

Երկրորդ անդամն ծիրանազգեաց եղեալ (ի զինուորաց). (Զքր. կթ.։)


Ծիրանազգեստ

See full entry →

adj.

cf. Ծիրանազգեաց.

NBHL (1)

Երկրորդ անդամն ծիրանազգեաց եղեալ (ի զինուորաց). (Զքր. կթ.։)


Ծիրանազգեստեալ

See full entry →

adj.

cf. Ծիրանազգեաց.

NBHL (1)

Երկրորդ անդամն ծիրանազգեաց եղեալ (ի զինուորաց). (Զքր. կթ.։)


Ծիրանազգեցիկ

See full entry →

adj.

cf. Ծիրանազգեաց.

NBHL (1)

Երկրորդ անդամն ծիրանազգեաց եղեալ (ի զինուորաց). (Զքր. կթ.։)


Հնգապետ, աց

See full entry →

s.

chief of five soldiers.

NBHL (1)

Պետ հնգից զինուորաց.


Հետագայ, ից

See full entry →

adj.

following, next, subsequent.

NBHL (1)

Ծննդոց եւ հետագայ մանկանցն։ Նման սմին եւ հետագայս (զինուորութիւն յետ մշակութեան ճառելի). (Պիտ.։)


Համախմբեմ, եցի

See full entry →

vn. va.

to gather or put together, to muster, to collect, to convoke.

NBHL (1)

Քրիստոսազօր զինուորաց համախմբօղ ի հոգեւոր պատերազմին. այսինքն հաւաքիչ եւ կրթիչ կրօնաւորաց. (Շար.։)


Հազար, աց

See full entry →

adj. adv.

thousand;
immense, innumerable;
—, —ս, thousand times;
—ք —աց, million;
—ս հինգ արանց, five thousand men;
զօրութեամբ —օք, with an army a million strong;
քոյր մեր, եղիցես ի —ս եւ ի բիւրս, o sister! may your posterity be as the sand of the sea-shore;
— եւ բիւր դէպ եթէ գտցի ոք, if by chance, it happens;
ամն արժանի յիշատակաց — ութ հարիւր եօթանասուն եւ ութ, the memorable year one thousand eight hundred and seventy eight.

NBHL (1)

Ընտրեաց արս հազարս. զորս եւ ի հազար թուոյն զանուանս նոցա կոչեաց մի՛լէս (որ է զինուոր), այսինքն հազարսկանս. (Մարթին.։)


Հազար, ոյ

See full entry →

s. bot.

cos lettuce;
վայրի —, lettuce.

NBHL (1)

Ընտրեաց արս հազարս. զորս եւ ի հազար թուոյն զանուանս նոցա կոչեաց մի՛լէս (որ է զինուոր), այսինքն հազարսկանս. (Մարթին.։)


Ղաշիկ

See full entry →

cf. Ղակիշ.


Ճակատ, ուց

See full entry →

s.

forehead;
— շինուածոց, face, front, frontispiece, elevation;
— գրոց, frontispiece, title-page;
եռանկիւնի —, fronton, pediment;
— զօրու, բանակի, army drawn up in order of battle, troops in battle-array;
rank, file, order;
— առ —, face to face, vis-à-vis, front to front;
— լայն ցցուեալ, ճաղատ, խորշոմեալ, սպառնալից, large, protruding, bold, wrinkled, threatening -;
զ— հարկանել, to strike oneʼs -;
յորինել, յարդարել կազմել, վառել զ—ն, to draw up in line of battle, to put in battle array, to offer battle, to face;
— տալ, ի — մը տանել, —ս դնել, to attack the enemy in front, to fight, to combat;
ելանել ի —, to engage in conflict, to attack, to assault;
անկանել ի —ու, to be left dead on the spot;
ի — եհան ընդդէմ նոցա, he opposed them with;
յառաջնում անդ —ու, in the first action or combat;
— նորա նսեմանայ, his countenance becomes gloomy.

NBHL (2)

ՃԱԿԱՏ զօրու կամ բանակի. παράταξις acies, frons exercitus եւ այլն. Կարգաւորութիւնք եւ շարք զինուորաց. յարդարումն բանակի. պատրաստութիւն պատերազմի. եւ Պատերազմ. եւ Տեղի պատերազմի.

Յահեղ ձայնէն սուրբ զինուորքըն զօրացան, ճակատ առին, եւ ախոյեան չարին յարեան. (Լմբ. տաղ.։)