Definitions containing the research տի : 10000 Results

Յամայր

See full entry →

adj.

long;
— ամս, ամօք, for a number of years, for many years;
կեցցե՛ս — ամն, may you live many years ! live for ever !

NBHL (1)

Իբր Յամեալ. կամ ի բառէս Ամ, ամեր՝ իբր ամք, յամս. ուստի եւ ՅԱՄԵՐԱՄ. վասն որոյ ասի Յամայր ամս, իբր յամաց յամս, ընդ բազում կամ ընդ երկար ամս եւ ամանակս. ի բազում ժամանակաց հետէ՝ եւ ընդ բազում ժամանակս. διὰ χρόνου πολλοῦ, διὰ πολλοῦ τοῦ χρονοῦ per vel ad multos annos, post multum temporis.


Յամառեմ, եցի

See full entry →

vn.

cf. Յամառիմ.

NBHL (4)

ՅԱՄԱՌԵՄ ՅԱՄԱՌԻՄ. θρασύνομαι temerarius sum ἑπιμένω , ἑπιτίθημαι, ἑγκείμαι persevero;
incumbo, insto եւ այլն. Յամառ գտանիլ. յամել՝ յարիլ՝ խստանալ յանդգնութեամբ ի խորհուրդս սրտի իւրոյ. յաղթասիրել. կալ մնալ (ի չարն կամ ի բարին) իբր անխոնարհելի. պնդել. պնդիլ.

Հեստեցին յամառեցին, եւ ոչ մտին ի շաբաթ անդր. (Եփր. եբր.։)

Պնդեալ յամառեալ էր։ Ի մտի եդեալ՝ յամառեալ պնդեալ. (՟Գ. Մակ. ՟Ա. 13։ ՟Բ. Մակ. ՟Զ. 19։)

Պնդել յամառել վասն այնր։ Յամառեալ քարացեալ սրտիւ։ Կայցէ յամառեալ մինչեւ ի մահ իւր. (Ագաթ.։ Նար. ՟Կ՟Գ։ Շ. ընդհանր.։)


Յամեցուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to retard, to defer, to delay, to put off, to procrastinate;
տէր իմ յամէ զգալ, my lord delayeth his coming.

NBHL (1)

Ոչ յամեցուսցէ Տէր զաւետիսն, որպէս ոմանք յամր համարին։ Զճշմարտութիւն եւ զփրկութիւն իմ ոչ յամեցուցից։ Ոչ յամեցուսցէ յատելեաց, այլ յանդիման հատուսցէ նոցա. (՟Բ. Պետ. ՟Գ. 9։ Ես. ՟Խ՟Զ. 13։ Օր. ՟Է. 10։)


Յամր

See full entry →

adj. adv.

tardy, slow, long;
sluggish, dull;
slowly, tardily, leisurely;
sluggishly.

NBHL (1)

ոչ յամեցուսցէ Տէր զաւետիսն, որպէս ոմանք յամր համարին. (՟Բ. Պետ. ՟Գ. 9։)


Յամրածին

See full entry →

adj.

born late.

NBHL (1)

ὁψίγονος, ὁψιγενής sero gentus, tarde natus. Անագան եւ յետոյ ուրեմն ծնեալ. (ռմկ. ոճով ասի, տաշտի քերուք ).


Յայլակարծուց

See full entry →

adv.

unawares, unexpectedly.

NBHL (1)

Յանպատրաստից յանկարծօրէն յայլակարծուց զնոսա ըմբռնէին. (Բուզ. ՟Գ. 20։)


Յայնժամ

See full entry →

adv.

then, at that time, just then.

NBHL (1)

Յայնժամ զարմանալի են բարիքն (վարուք), յորժամ ի մէջ չարացն իցեն։ Այժմ լուիցուք երկիւղիւ, զի մի՛ յայնժամ լուիցուք սաստիւ. (Ոսկ. մ. ՟Գ. 28։ եւ Ոսկ. եբր.։)


Յայնկոյս

See full entry →

prep. adv.

over, on, on the other side, beyond, on that side;
անցանել —, to cross over, to pass by, to go beyond;
անցանել — այրարատայ, to pass Ararat;
անցանել — եփրատայ, to cross the Euphrates;
cf. Կոյս.

NBHL (1)

Եհաս ոմն ի զերծելոց անտի, եւ պատմեաց աբրամու յայնկոյս կացելոյ. (Ծն. ՟Ժ՟Դ. 13.) ուր յն. περάτης եբր. էպերի. (լծ. թ. պէրի ). ուստի համարին ոմանք զանունս եբրայեցի։ (Ի յն. ձայնէ անտի բէ՛րաս, որ է եզր, ծովեզր, եւ հանդիպակաց կողմն Կոստանդինուպօլսոյ ի լտ. կոչի բէ՛րա. եւ թ. պէյօղլու )։


Յայսկոյս

See full entry →

prep. adv.

here, on this side, this way;
— յայնկոյս, on this side and on that, from one side and the other, here and there;
ոմն — եւ ոմն յայնկոյս, some this way some that, some one way, some another;
հայեցեալ — յայնկոյս, having glanced around;
cf. Կոյս.

NBHL (1)

ՅԱՅՍԿՈՅՍ ՅԱՅՆԿՈՅՍ. մ. ἕνθα καὶ ἕνθα hic et illic, ultra, citra ἕνθεν καὶ ἕνθεν hinc et illinc. Այսր անդր. աստի եւ անտի. յաջ եւ յահեակ. շուրջ. ասդին անդին, չորս դին.


Յայտարարութիւն, ութեան

See full entry →

s.

declaration, exposition, manifestation, notification, statement or account;
manifesto, manifest;
prospectus, programme;
— առնել, to make a manifestation.

NBHL (1)

Մի՛ փոքր համարիր զե՛սն ասելով, այլ մեծապատիւ եւ պատկառելի երեսաց յայտարարութիւն. (Սարգ. յկ. ՟Ա։)


Յայտնաբանեմ, եցի

See full entry →

va.

to explain, to expound, to expose, to illustrate, to make clear or evident.

NBHL (1)

Քաղցրահայեացն տիպ զսիրոյն ճշմարտի հպաւորութիւնն յայտնաբանէր. (Սկեւռ. ի լմբ.։)


Յայտնաբանիչ, չի, չաց

See full entry →

s.

expounder, interpreter.

NBHL (1)

Յայտնաբանիչք տիրապէս ասացան, որք զխորհրդոցն անճառութիւնս նշանակօք յայտնեցին մեզ. (Մաքս. ի դիոն.։)


Յայտնաբար

See full entry →

adv.

cf. Յայտնապէս.

NBHL (1)

Հաւատս ի շրթանց անտի յայտնաբար պահանջէր. (Եփր. համաբ.։)


Յայտնի, նւոյ, նեաց

See full entry →

adj. adv.

evident, clear, manifest, notorious, recognisable, obvious, explicit, apparent, palpable, visible;
cf. Յայտնապէս;
— է, it is clear, it is evident, that is of course;
— լինել, to be manifest, to appear;
— առնել, to manifest.

NBHL (2)

φανερός, ἑμφανής, δῆλος , προδήλος, σαφής, γνωστός, εὕγνωστος եւ այլն. manifestus, patens, perspicuus, notus եւ այլն. Յայտ եղեալն. ծանուցեալ. ծանօթ. ի վեր երեւեալ. երեւելի. նշանաւոր. բացերեւ. ակներեւ. պայծառ. պարզ. հաւաստի. համարձակ. (լծ. թ. այտընլը. այսինքն լուսաւոր) այան, պէյան, պէլլի, աշիքեար.

Սակաւ էիր յայտնովք (զօրօք), եւ անթիւ եղեր անյայտիւք (հրեշտակօք). (Գիւտ թղթ. առ վաչէ։)


Յայտնութիւն, ութեան

See full entry →

s.

evidence, manifestation, enunciation;
disclosing, unveiling;
apparition;
revelation, Apocalypse;
Epiphany, Twelfth-day, Twelfth-night;
coming, appearing of our Lord;
divine oracle;
ծածկուկ —ք, the Apocrypha.


Յայրատանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to be devoid of modesty, to behave impudently, to lead an unchaste life.


Յայրատութիւն, ութեան

See full entry →

s.

immodesty, lasciviousness, lust, lewdness, obscenity.

NBHL (1)

Չհայել յայրատութեամբ ի գեղ կանանց։ Անձնդիւրութեամբ շրջէին, փափկութեամբ, յարատութեամբ. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 16. եւ Ոսկ. ՟բ. տիմ.։)


Յանգ, աց

See full entry →

cf. Յանկ.

NBHL (1)

Սպասաւորութեան կարի իմն յանկ են կանայք. (Ոսկ. ՟ա. տիմ.։)


Յանգագոյն

See full entry →

adj.

in a proper manner, seasonably, becomingly, befittingly.

NBHL (1)

Տայ խորհել օտարոտիս իմն եւ այլանդակ, որպէս բարիոքն զառ ինքն յանգագոյնս (կամ անգագոյնսն). (Սարկ. պատկ.։)


Յանգաւոր

See full entry →

adj.

cf. Յանգ.

NBHL (1)

Ազգ խոզիցն յանկաւոր սէր ունին առ տիղմն. (անդ. ՟Դ։)


Յանգեցուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to complete, to finish, to end;
to render suitable, to adapt, to accommodate;
to appropriate;
to accord;
to put into rhyme.

NBHL (1)

Զգիշերն ամենայն ընդ օրհնութիւնսն յանգիցեն. (Ոսկ. ՟ա. տիմ. ՟Ժ՟Դ։)


Յանգեմ, եցի

See full entry →

vn. va.

to be ended, finished, bounded;
to drive at, to tend to, to come to, to be reduced, to dwindle, to result;
to discharge, to flow or to fall into, to empty itself. cf. Յանգեցուցանեմ.

NBHL (3)

Զգիշերն ամենայն ընդ օրհնութիւնսն յանգիցեն. (Ոսկ. ՟ա. տիմ. ՟Ժ՟Դ։)

ՅԱՆԳԵՄ եցի. չ. ՅԱՆԳԻՄ. եցայ. ձ. λήγω, καταλήγω, περάτομαι desino, desio, cesso, terminor, concludor συμπεριφέρομαι conversor եւ այլն. որ եւ ՅԱՆԿԻՄ. Յանգ ելանել. աւարտիլ. կատարիլ. վերջանալ. դադարել. բերիլ. ի դէպ գալ. յարմարիլ. յարիլ. յանգչիլ.

Ուր Կաւկաս յարեւմտեանն յանգի ծով։ Ոչ անկատար վարժմամբ յանգեալ արուեստից՝ ինքնացաք. (Խոր. ՟Ա. 7։ ՟Գ. 62։)


Յանգուածատաշեալ

See full entry →

adj.

well-worked or made.

NBHL (1)

Ցծայրս անթերի տաշեալ կամ անկուածոյ նման տաշեալ. Նկարակերտ յանգուածատաշեալ կարմրերփեան փայտիւք. (Նար. խչ.։)


Յանդգնախօս

See full entry →

adj.

speaking audaciously.

NBHL (1)

Անզգամս կոչէ զյանդգնախօսս ի մարդկանէ, որք լիրբ եւ անկարգ բանս բերեն արտաքս ի յաւելուածոյ սրտից իւրեանց. (Լմբ. առակ.։)


Յանդգնիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to dare, to be bold enough, to be audacious to do or say any thing, to have the hardihood or boldness to, to arrogate, to presume, to grow insolent or saucy;
to venture, to attempt, to run the risk.

NBHL (1)

τολμάω, θρασύνομαι audeo, praesumo ἑπιχειρέω manum admoveo, aggredior. Յանդո՛ւգն բերիլ. յանչափս համարձակիլ. ժպրհիլ. ժտիլ. իշխել. ձեռներէց լինել.


Յանդիման

See full entry →

prep. adv.

before, in the presence of, in the face or sight of, hard by, against, opposite, over against, in the view of, in the face, publicly, in public;
դէմ —, face to face;
front to front;
— իմ, before me, in my presence;
— եկեղեցւոյ, in face of the church;
— ամենայն աշխարհի, in the face of the whole world;
— ամենեցուն, publicly, before all people;
ասել —, to say to one's face;
— առնել, կացուցանել, ածել, to present, to offer, to introduce, to represent, to exhibit, to set before the eyes to show, to remonstrate;
— առնել, to reprove, to reproach, to blame;
— լինել, կալ, to present oneself, to appear, to make one's appearance before, to show oneself;
— մատչել, կալ, to appear before.

NBHL (1)

Տիգրիս, նա է՝ որ երթայ յանդիման Ասորեստանի։ Զորոջսն կացուցանէր յանդիման մաքեացն։ Նստէր յանդիման նորա։ Բնակեցոյց յանդիման դրախտին։ Յանդիման արեգական, եւ այլն։


Յանդիմանակայութիւն, ութեան

See full entry →

s.

proof, argument, demonstration;
reproach.

NBHL (1)

ἕλεγχος arguentum, indicium, probatio. Յանդիմանակայ առնելն. ցուցումն. ցուցակութիւն. ապացոյց. հաւաստիք. եւ Յանդիմանութիւն.


Յանդիմանական, ի, աց

See full entry →

adj.

reprehensive, reproving;
evident, manifest.

NBHL (2)

Հեղուն ի մեզ նախատինս յանդիմանական բանից. (Երզն. մտթ.։)

Ոչ միայն զյանդիմանական գործոյն, այլեւ զսրտին լուսաւորութիւնսն առաջի հրեշտակաց եւ մարդկան բերէ. (Կորիւն.։)


Յանդիմանակացութիւն, ութեան

See full entry →

s.

the being present, assisting, presence;
proof, demonstration.

NBHL (1)

Եւ որպէս Յանդիմանակայութիւն. յանդիմանութիւն. ցուցակութիւն հաւաստի. ἕλεγχος argumentum, probatio.


Յանդիմանատես

See full entry →

adj.

seeing face to face, clearly.

NBHL (1)

Ընտելացուցանէր նմանութեամբքն, զի մերձաւորս եւ աստուածամուխս եւ յանդիմանատեսս ճշմարիտ կերպարանացն պատրաստիցէ. (Ագաթ.։)


Յանդիմանութիւն, ութեան

See full entry →

s. fig.

reprehension, reprimand, admonition, correction, reproach;
invective, scolding, chiding;
representation, exposition;
proof, demonstration, manifestation, statement;
ջուր յանդիմանութեան, bitter water;
the waters of bitterness.

NBHL (2)

Որպէս յանդիմանութեամբ յայտ առնէ յոնիա յամրէ անտի. (՟Բ. Մակ. ՟Դ. 33։)

Ուստի՞ ունիս զյանդիմանութիւն վկայութեան բանից։ Որ ինչ մնացեալ իցէ յանդիմանութեանց աստի։ Եկա՛յք ընթասցո՛ւք ի յանդիմանութիւնս մարգարէիցն (վասն Քրիստոսի)։ Ե՛կ եւ վասն յարութեանն հաստատութեամբ զյանդիմանութիւնսն հաւատարիմ ցուցցուք. (Կոչ. ՟Զ. ՟Ժ՟Բ. ՟Ժ՟Գ. ՟Ժ՟Դ. (յն. ապացոյց)։)


Յանդուգն, դգունք

See full entry →

adj. adv.

rash, foolhardy, audacious, adventurous, hardy, resolute, determined;
rashly, inconsiderately, audaciously, arrogantly, presumptuously, insolently, haughtily, petulantly;
hardily, resolutely, determinedly.

NBHL (1)

Յանդուգն եւ անճոռնի զօրութեամբ ամբոխին որպէս յորձան ինչ սաստիկ ընդ զառ ի վայր հեղեալ. (Խոր. ՟Ա. 10։)


Յանզգայիմ, եցայ

See full entry →

vn.

cf. Անզգայիմ;
to be or become apathetic;
to be out of one's senses.

NBHL (1)

Յանզգայեալ կան ախտի (յն. անզգայաբար)։ Յանզգայեալ հարաւ այնուհետեւ ի սէրն Քրիստոսի (այսինքն վառեալ ամենայն ոգւով). (Ոսկ. մ. ՟Ա. 6։)


Յանկարծ

See full entry →

adj. adv. interj.

sudden, unexpected, unforeseen;
unawares, unexpectedly, suddenly, on a sudden, abruptly, all at once;
please God! would to God! may it please God;
— եթէ, if by chance.

NBHL (2)

ἑξαίφνης, αἱφνιδίως, ἅφνω repente, subito, improvise, -so;
illico, protinus, cominus . որ եւ ՅԱՆԿԱՐԾԱԿԻ. Իբր Անկարծ. անկարծելի օրինակաւ, եւ յանկարծելի ժամու. իսկոյն. իսկ եւ իսկ. յանակնկալ պահու. յանպատրաստից. ի մի վայրկեան ժամանակի. անգուման.

Վասն յանկարծ դաւոյն (այսինքն դաւելոյն՝) ի պարսպէ անտի մերժէին. (՟Բ. Մակ. ՟Ե. 5։)


Յանկարծադէպ

See full entry →

adj. adv.

happening unexpectedly, unforeseen, unexpected, unhoped or unlooked for;
extraordinary, fortuitous, casual, accidental;
unawares, suddenly;
by chance, fortuitously.

NBHL (1)

ՅԱՆԿԱՐԾԱԴԷՊ. συντυχίᾳ, ἑκ περιφοράς τινός fortuito casu. Յանկարծ դիպեալ, իբր դիպուածական. ըստ բախտի եւ ըստ հանդիպման. ռաստ կէլէ.


Յանկարծածին

See full entry →

adj.

happening suddenly or unexpectedly;
momentaneous, of short duration.

NBHL (1)

Ուստի՞ կարօղ է լուսաւորս այս զանչափ մեծութիւն երկրի միովն երեւելով՝ յանկարծածին ժամովն լուսաւորել։ Անհամար եւ յանկարծածին րոպէիւք սահմանեցին զծնունդս այնոցիկ՝ որ ծնեալն լինին. (Վեցօր. ՟Զ։ եւ Շիր.։)


Յանկարծացասումն լինիմ

See full entry →

sv.

to be passionate, hasty, irascible.

NBHL (1)

Թերութիւնք ի ծերութեան, կասելն, վատելն, յանկարծացասումն լինելն. (Ոսկ. տիտ.։)


Յանձանձեմ, եցի

See full entry →

va.

to take care of, to pay attention to, to be careful of;
to provide for, to protect, to treat with much care;
to manage, to administer;
to expedite.

NBHL (2)

Զկալանաւորս տեսանել եւ յանձանձել ի բանտի. (Ոսկ. մտթ.։)

Օրինօք եւ մարգարէիւք որպէս դաստիարակաւ յանձանձեաց. (Նար. երգ.։)


Յանձանձիչ, չի, չաց

See full entry →

s.

careful person, provider, protector, manager, director.

NBHL (2)

παραληψόμενος, ἁντιληψόμενος , ἑπισκεψέμενος, ἑπισκέπτης acceptor, susceptor, curator, procurator, visitans ἁναψυχή refrigeratio, recreatio. Որ յանձանձէ. խնամակալ. դարմանիչ. այցելու. հոգաբարձու. վերակացու. ոստիկան. ընդունելի՝ այսինքն ընդունօղ. վասն այսորիկ յասելն (Երեմ. ՟Խ՟Թ. 1.)

Յանձանձիչս կալ իրացն արքունի։ Լինէր յանձանձիչ իշխանութեանն։ Ոստիկան յանձանձիչ։ Քաղաքին յանձանձիչս. (Եւս. քր. ՟Ա։)


Յանձնեմ, եցի

See full entry →

va.

to recommend;
to deliver, to commend, to put or give into the hands of, to deposit;
to resign, to leave;
to intrust, to confide, to trust, to rely on;
to impose, to charge, to order.

NBHL (1)

Քահանայքն որպէս զգաստի յանձնեցին զՄարիամ Յովսեփայ. (Ճ. ՟Գ.։)


Յանձնկալութիւն, ութեան

See full entry →

s.

acceptation.

NBHL (1)

Յարձակումն լինի ոգւոցն եւ շարժումն. եւ սորա առաջինն զհետ երթայ յանձնկալութիւն, կամ օտարութիւն։ Յանձնկալութիւն ասելով Աբրահամու, այո՛։ Ոչ մտին, այլ խոտորեցան. ունին յառաջտտութիւնս, ոչ ամենակատար յանձնակալութիւնս. (Փիլ. լին.։)


Յանցաւոր, աց

See full entry →

adj.

faulty, guilty, delinquent, culpable, criminal;
— օրինաց, transgressor, violator, criminal, delinquent;
— զանձն դաւանել, խոստովանել, to confess one's fault, to plead guilty.

NBHL (1)

Բնակեցոյց զԱդամ յանդիման դրախտին, որպէս զյանցաւորսն հանեն յեկեղեցւոյն ի ժամ պատարագին, զի լայցեն զմեղս իւրեանց. (Մխ. այրիվան։)


Յանցումն, ման

See full entry →

s.

cf. Յանցանք.

NBHL (1)

Որպէս փայտիւն եղեւ յանցումն, նոյնպէս եւ ի ձեռն խաչին եղեւ փրկութիւն. (Ոսկ. խչ.։)


Որոգայթադիր, դրաց

See full entry →

adj.

setting or laying a snare;
lying in wait;
cunning, deceitful.

NBHL (2)

Որ դնէ զորոգայթ, կամ լարէ զթակարդ. չարարուեստ. խաբեբայ. պատիր.

Զանազան փորձութիւնք, եւ նենգութիւնք որոգայթադիրք. (Ոսկ. ՟ա. տիմ.։)


Որոճեմ, եցի

See full entry →

va. vn.

cf. Որոճիմ.

NBHL (1)

Ուղտն նշանակ յիշատակի, վասն զի որոճայ զկերակուրն՝ վերստին աղալով եւ ծասկելով. (Փիլ. լին. ՟Դ. 92։)


Որոմն, ման

See full entry →

s. bot. fig.

aira, hair-grass, kockle;
darnel, zizania, tares;
weeds;
— ցանել, to sow dissension, to create differences.

NBHL (2)

ζιζάνια zizania, -ium. Բոյս վնասակար գտեալ յարտ ցորենոյ՝ գնտաձեւ սեւորակ հատիւք, կամ ցորենակերպ ածխագոյն փուտ. եւ ամենայն մոլախոտ հեղձուցիչ ցորենոյ. որոմ.

Ցանեաց ի վերայ որոմն ի մէջ ցորենոյն։ Ուստի՞ ունիցի զորոմնն։ Քաղեցէ՛ք նախ զորոմնդ։ Մեկնեա՛ մեզ զառակ որոմանցն ագարակի։ Որոմնն որդիք չարին են, եւ այլն։ Անդստին իսկ յորոմնէն բազում իցեն դառնալոց՝ լինել ցորեան. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 21։)


Որոնեմ, եցի

See full entry →

va.

to seek, to search, to inquire after or into, to make search, to ferret, to investigate, to rummage;
to louse;
— զերկիր, զքաղաք, to explore, to spy out.

NBHL (1)

Զանձն քո քննեա՛, զքոյին վարսն որոնեա՛. (Ոսկ. ՟բ. տիմ.։)


Որոշեմ, եցի

See full entry →

va.

to distinguish, to discern;
to divide, to separate;
to decide, to determine;
to specify;
to choose, to select;
to excommunicate.

NBHL (1)

Որոշիցեն զձեզ, եւ ատիցեն։ Մեկնեալ ի նոցանէ՝ որոշեաց զաշակերտսն։ Զատանէր, եւ որոշէր զանձն, եւ այլն։ Որոշեաց զինքն ի փափկութենէ եւ ի վայելից կենցաղոյս։ Որոշեալք ի կրից կարեաց։ Իսկ յուդա որոշեալ լինէր զինքն յայնպիսի երանութենէ. (Զքր. կթ.։ Շար.։ Նանայ.։)


Որոշողութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Որոշումն.

NBHL (1)

Աստուածայնոցն քահանայապետից այսպէս է հպելի յորոշողութիւնսն. (Դիոն. եկեղ.։)


Որոշութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Որոշումն.

NBHL (1)

Աստուածայնոցն քահանայապետից այսպէս է հպելի յորոշողութիւնսն. (Դիոն. եկեղ.։)