to hold priest's office.
Մարդ ոչ կարասցէ քահանայել առանց կատարման եւ օծման հոգւոյն. (Սարկ. հանգ.։)
priesthood;
hierarchy.
Ոչ ոք է արժանաւոր մեծին Աստուծոյ զենման եւ քահանայութեանն, որ ոչ յառաջագոյն զինքն յանդիման կացոյց Աստուծոյ պատարագ կենդանի. (Առ որս. ՟Բ։)
Ո՛վ քահանայապետ սուրբ (գրիգոր), վերնոյն եւ հրեշտակական քահանայութեանն կարդակից։ Միջին եւ վերջին քահանայութիւն անմարմնոցն. (Երզն. լս. եւ Երզն. ՟ժ. խորան.։)
Զըստ քնոյն զերեւութուտ բարբաջմունս. (Նիւս. կազմ. ՟Ժ՟Ե։)
Կին մի քրիստոնեայ բարեանուն խնդրեաց զմարմին սրբոյն. (Հ=Յ. փետր. ՟Ժ՟Է.։)
Գտանի եւ ԲԱՐԵԲԱՐ. Նոյն ընդ Բարեբարոյ, կամ բարեբարոյք. այսինքն բարի բարուք.
Չի՛ք ինչ քան զշունս՝ բարեբա՛րս ի գազանս. ընդ որ եւ իմաստունք յունաց զարմանային։ Յօրինակ իմաստասիրութեան առնուին զբարս բարեբար անասնոյն. (Ոսկ. ես.։)
Նաեւ արդ իսկ ոչ էք բաւական հաստատուն կերակրոյն. (Եփր. ՟ա. կոր.։)
(որ առ յետինս գրի Բնութենակից). որ եւ ԲՆԱԿԻՑ, ՀԱՄԱԲՆԱԿԻՑ. Կցորդ նոյն բնութեան. իսկ յաստուածայինս՝ Համագոյակից. էակից.
Բոցեղէն սրոյ շուրջանակաւ պահել զճանապարհս ծառոյն կենաց. (Ծն. ՟Գ. 24։)
Վիժեալ ի գետ. գետակուր. գետամոյն. գետասոյզ. գետը ընկած խեղդուած.
Ընդ զերծման գլխաշուք կտաւոյն՝ զանապականութեան վերարկուն. (Նար. ՟Լ՟Գ։)
Բարձցի ի միջոյ ձերմէ կամ գործն, եւ կամ գործիչ գործոյն. (Եփր. ՟ա. կոր.։)
Զսոյն այսու յեղանակաւ գործիչ այր. (Սարկ. քհ.։)
Եթէ իցէ՝ որ եղեգնախառն իցէ գործովք, արգելեալ կայ ի մէջ հրոյն. (Կոչ. ՟Ժ՟Ե։)
Հողմոյն աջողակ դիպեալ՝ երասանակեցին զնաւն. (անդ։)
Որ ի հասանել թուոյն յեօթն՝ երկճեղքեցան յադդայն եւ ի սելլայն. (Վրդն. ծն.։)
Յառաջագոյն ասացաւ երկրագործական օրէնքն. (անդ. ՟Թ։)
Գտին զյօդուածս ծնկացն եւ զձեռացն որպէս զուղտոյ չորացեալ ի հանապազորդ երկրամած լինելոյն. (Լմբ. ի գր. պապ.։)
Յորոց կարմրագոյն փայլմամբ երփնէր գոյնն. (Ճ. ՟Բ. տեսիլ սահակայ.)
Երփն երփն ներկոյն»։
Յամենայն ժամ եւեթ միայն զաստուծոյն առնել. (Կլիմաք.։)
Ոչ արժան էր ըստ մարմնոյն եւեթէ վերակացութիւնս օրինաւորիլ սմա՝ առանց խնամոյ անձնականի (այսինքն հոգեկանի). (Սարկ. քհ.։)
Զեօթնեան շնորհս հոգւոյն սրբոյ». յն. եօթն. (Սեբեր. ՟Է։)
τὴν ἁρχήν, ἁπ’ ἁρχῆς a principio, ab initio, primum, prius, ante ըստ յն. ոճոյ, իբր՝ Յառաջնումն (կարգի ժամանակին). ի սկզբան անդ. յառաջն. յառաջագոյն. նախ. առաջ, առաջուց, նախ եւ առաջ. ըստ եբր. ի գլխոյ. գլխէն.
Վասն արծաթոյն որ դարձաւ յամանս մեր զառաջինն։ Իջաք զառաջինն՝ գնել կերակուրս. (Ծն. ՟Խ՟Գ. 18. 20։)
Նոյնպէս եւ յասելն.
Դաւաճանօղ եւ զկծեցուցիչ եւ ամբարտաւանագոյն գազան լինիցի. (Պղատ. օրին. ՟Է։)
Ի ձեռն այսոցիկ երից շրջանակացս արեգակն բերեալ լինի, ամառնայնոյ եղանակին, ձմեռնայնոյն, եւ զուգօրէին. (Փիլ. լին. ՟Գ. 3։)
մանաւանդ էն կամ էնն, էին, զէն, յէէն ὥν ens, qui est, deus Որ էն. Աստուած. ինքնագոյակ անեղ. Էակ ըստ ինքեան՝ առաջին եւ հարկաւոր, որոյ ելն եւ գոլն է նոյն. եբր. եհովահ. որ թարգմանի եւ Տէր, ընթերցեալ իբր Ատօնայի. Ադոնայի.
Աստուած մեծ, է էութեամբ եւ հզօր։ Զէին խնդիր ոչ թողցուք։ Որ շուրջ զէիւն են՝ առաջինք եւ մեծամեծք զօրութեանցն։ Էին Աստուծոյ։ Զմիոյն եւ զարդարեւ էին։ Զէն էապէս. (Փիլ. բագն. եւ այլն։ )
Էիդ Աստուծոյ։ Հրամանաց էիդ։ Ի հրամանէ էին։ Գոյանալոյն յէէն՝ էակացս։ Հեղեալ ի յէէն. եւ այլն. (Նար.։ )
Էն Աստուած՝ ամենազօր զօրութեամբ։ Որ էն յէութեան՝ որդի միշտ յէէն։ Օծեալն Աստուած էնն ի յէէն. (Շար.։) Ասի ուրոյն ուրոյն եւ զերից Աստուածային անձանց.
Ի շնորհաց հոգւոյն ընկալան զերից էիցն գիտութիւն. (Ճ. Գ.։ )
Էրն եւ իցէն սմա ըստ ճշմարիտ բանին ոչ յարմարին, այլ միայն էնն. յն. τὸ ἕστι ly est իմա՛, է՛, որպէս երրորդ դէմն էական բայիս եմ, ես, է. իբր զի մշտնջենաւորին Աստուծոյ վայել է տիրապէս ներկայ ժամանակ. զի է անժամանակ եւ անփոփոխ եւ նոյն եւ նոյնպէս միշտ։ Է 2 մջ. Է՜. Ո՛վ. յէ՛. ա՛ ա՛. ա՛յ. հէ՛.
մանաւանդ էն կամ էնն, էին, զէն, յէէն ὥν ens, qui est, deus Որ էն. Աստուած. ինքնագոյակ անեղ. Էակ ըստ ինքեան՝ առաջին եւ հարկաւոր, որոյ ելն եւ գոլն է նոյն. եբր. եհովահ. որ թարգմանի եւ Տէր, ընթերցեալ իբր Ատօնայի. Ադոնայի.
Աստուած մեծ, է էութեամբ եւ հզօր։ Զէին խնդիր ոչ թողցուք։ Որ շուրջ զէիւն են՝ առաջինք եւ մեծամեծք զօրութեանցն։ Էին Աստուծոյ։ Զմիոյն եւ զարդարեւ էին։ Զէն էապէս. (Փիլ. բագն. եւ այլն։ )
Էիդ Աստուծոյ։ Հրամանաց էիդ։ Ի հրամանէ էին։ Գոյանալոյն յէէն՝ էակացս։ Հեղեալ ի յէէն. եւ այլն. (Նար.։ )
Էն Աստուած՝ ամենազօր զօրութեամբ։ Որ էն յէութեան՝ որդի միշտ յէէն։ Օծեալն Աստուած էնն ի յէէն. (Շար.։) Ասի ուրոյն ուրոյն եւ զերից Աստուածային անձանց.
Ի շնորհաց հոգւոյն ընկալան զերից էիցն գիտութիւն. (Ճ. Գ.։ )
Էրն եւ իցէն սմա ըստ ճշմարիտ բանին ոչ յարմարին, այլ միայն էնն. յն. τὸ ἕστι ly est իմա՛, է՛, որպէս երրորդ դէմն էական բայիս եմ, ես, է. իբր զի մշտնջենաւորին Աստուծոյ վայել է տիրապէս ներկայ ժամանակ. զի է անժամանակ եւ անփոփոխ եւ նոյն եւ նոյնպէս միշտ։ Է 2 մջ. Է՜. Ո՛վ. յէ՛. ա՛ ա՛. ա՛յ. հէ՛.
Կարմիրն (գոյն երիվարաց նշանակէ) զհրատեսակութիւնն եւ զըմբռողութիւնն. (Դիոն. երկն.։)
Խոտս խայթողականս ինքնաթոյնս ընդարմացուցիչս. (Նար. ՟Ձ՟Գ։)
Ընդդէմ է բարւոյն՝ չար։ Հարկեցայց զընդդէմսն ասել։ Զի մի՛ բարիքն փոխեսցին առ ընդդէմս։ Յընդդիմացն յորժամ մի ինչ ի դուրս ելցէ, զհետ մտանէ միւսն. (Փիլ.։)
Ընդդէմքն յոլովագոյն գործէին. (Եղիշ. ՟Բ։)
Զընդդէմսն գործեալ իմաստնոյն։ Զընդդէմսն քեզ գործեցի։ Մի՛ մատուսցես բան ընդդէմ՝ ահեղ. (Նար.։)
Պօղոս բամբասելոյն ընդդէմ օրհնեաց. (Լմբ. ատ.։)
Ընդ հողմոյն դէմ չկարաց ինչ զօրել. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 15։)
Մարմնացելոյն ընդդէմ իբրեւ Աստուծոյ՝ ընդ աստղն ընթասցուք. (Ճ. ՟Գ.։)
Ոչ այլ ինչ գտաւ զելս իրացն, բայց թէ թողուլ զնաւն ըստ հողմոյն. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Դ։)
ԹՈՂ. իբր նխ. հանդերձ խնդրով. ἑκτός sine, praeter, extra, relictis, exeptis Թանց. թո՛ղ ա՛նց. առանց. բաց ի. ուրոյն. արտաքոյ. արտաքս հանելով կամ թողլով. թո՛ղ, մէկ դի՛ դիր, դուրս, ի զատ.
Ի Տիտոսէ կայսերէ մաշեցան ի սուր սուսերի, թո՛ղ քան զորս ի պաշարմանն սովոյն. (Կիւրղ. ղկ.։)
Ջանայ խափանել ի մեռելոյն ըզմոլեկան լալիսն. (Կաղանկտ.։)
Ի նորին լուսանշոյլ խորհրդագոյն փառաւորեալքն. (Տօնակ.։)
Պատրաստէր գղաթ խոյի կակղագոյն՝ հանդերձ եղջիւրովքն խալամովին. յն. եղջիւրովքն գլխոյ նորա. κρόταφος pars capitis. (Պտմ. աղեքս.։)
ԽԱԽԱԼԵԼ կամ ՍԽԱԽԱԼԵԼ. նոյն ընդ Խարբալել. մաղել. κυσκινίζω cribro.
Համբակս անլուայ եւ անաղելի խակակութ պորտոյն խակութեան. (Նար. ՟Ծ՟Դ։)
Ախորժակաց հոգւոյն զհետ երթայ ամենայարդար պատրաստութեամբ. (Սարգ. յկ. ՟Ը։)
παναρμόνιος. concinnissimus Ամենայնիւ յարմարեալ հանգոյն ընտիր ներդաշնակութեան. կարի յոյժ համեմատ. բարեչափ. վայելչական, գեղեցիկ. խիստ յարմար, օրինած, ճամբով. փէք. ույկուն. ուսլու. տիւզէնլի. եօլլու.
Ընդ ամենատուր պարգեւացն՝ առատ։ Երախտեաց բարձրելոյն ամենատուր լիականութիւն. (Նար. ՟Խ՟Թ. ՟Հ՟Ե։)
Որոց խրատու ցանկութիւն հարցասէր եւ ուսումնասէր է, ամենայն ինչ ամենուստ եւ երիցագոյն է. (Փիլ. լին.։)
Ամէնուսոյց շնորհք Հոգւոյն. (Ագաթ.։)
ԱՄՊԱՏԵՍԻԼ որ եւ ԱՄՊԱՁԵՒ. Ամպագոյն. ամպանման. νεφελοειδής nubis specimen habens, nubilus Ունօղ զտեսիլ ամպոյ.
Եւ այլ ամրաբնակ ազատորերոյն պարգեւս եւ պատիւս օրըսօրէ բաշխէր. (Արծր. ՟Դ. 4։)
Արասցես յայսմ գիշերի հսկումն, եւ կոչեսցես յայգուցն զեղբարսն։ Կացեալ այսօր վասն սիրոյն Աստուծոյ, եւ յայգուց գնացից։ Խորհեցաւ ընդ երեկս՝ մերկանալ ի յայգուցն զզգեստ։ Զի զգեցցի յայգուց։ Յայգուց (տպ. այգուց) դիպելոց է մեզ վախճան. (Վրք. հց.։)
Որ եւ ԱՅԼԳՈՒՆԱԿ. Այլագոյն՝ ըստ բ. նշ. διάφορος. differens, diversus, ἑναντίος. contrarius Տարբեր. այլազգ. այլազան. նորօրինակ. աննման. օտար. հակառակ. պէսպէս. պաշգա. պենզէմէզ. դիւրլիւ.
Մի՛ այլ այլումն ինչ անփոփոխելւոյն նոյնութեան կարծեսցուք. (Դիոն. ածայ. ՟Թ։)
Չափոցն եւ թուոցն են ոմանք, որ ինքնաչափք եւ ինքնաթիւք են, եւ նոյնք այլաթիւք եւ այլաչափք են. (Սահմ. ՟Գ։)
Այնգոյն. այնպիսի. անանկը, այնչափ. էօյլէսի, օ գըտար.
Զայրիչ հրոյն չարութեան։ Այրիչ նշողիւքն տապացուցանէ։ Այրիչ վտակքն։ Այրիչ եւ ցամաքեցուցիչ է։ Ճրագ (անուն յհ. մկ) յայտ առնէ այրիչ (գոլ) բերանոյն իւրոյ (որպէս զԵղիա). (Եփր. համաբ.։)
Եւ ըստ բ. նշ. ըստ յն. ἁνέκβατος այլ ի հյ. նոյնանայ ընդ ա. (իբր անհուն)
Զանբծութիւն ի բաց դնէ, եւ բոլոր ոգւոյն զյանցանացն դնէ զբիծ. (Խոսր.։)
Անգեղեցիկ եւ անսուրբ։ Սուտանուն աստուածոցն անգեղեցիկ բազմութիւնն։ Խոյս տան որպէս յանգեղեցկէ ի յանդիման առակելոյն. (Մեկն. ղեւտ.։)
Ընդ անարգոյն եւ անգեղեցիկ ձեւանալ. (Նիւս. կազմ. ԺԴ։)
Մարմնոցն հիւանդութեամբքն բժշկէ անգիտաբար զհոգւոյն հիւանդութիւնսն. (Շ. թղթ.։)