Definitions containing the research իլ : 9981 Results

Փարատեցուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

cf. Փարատեմ;
— զցաւս, to soothe, to allay pain;
— զտրտմութիւն, to drive away melancholy.

NBHL (1)

Շամանդաղ, զոր պատառեալ եւ ցրուեալ եւ փարատեցուցեալ։ Զանձնական զխուճապ խնճոյի՝ Աստուծոյ յինէն ի բաց փարատեցուցեալ։ Փարատեցուցանելով զծմականիստ մէգս։ Զտրտմութիւն իւղաբերիցն փարատեցոյց. (Փիլ. իմաստն. եւ Փիլ. այլաբ.։ Պիտ.։ Շար.։)


Փարատումն, ման

See full entry →

s.

removing away, dissipation.

NBHL (2)

Փարատելն. իլն.

Զապաքինելն նորա ի հիւանդութենէ՝ փարատումն իւր տրտմութեան համարի. (Ոսկ. փիլիպ.։)


Փարաւազեմ, եցի

See full entry →

va.

to comfort, to console, to solace, to cheer, to amuse.

NBHL (2)

Մի ի զուր ինչ փարաւազս անձանց տացուք այսպիսի անօգուտ բանիւք։ Աղքատն փարաւաղել(իլ) կամի. եթէ կամիս, տո՛ւր. եւ եթէ ոչ կամիս, բարեաւ յուղարկեա՛. (Ոսկ. եփես. ՟Դ։ Եբր. ՟Ժ՟Ա։)

Մի ի զուր ինչ փարաւազս անձանց տացուք այսպիսի անօգուտ բանիւք։ Աղքատն փարաւաղել(իլ) կամի. եթէ կամիս, տո՛ւր. եւ եթէ ոչ կամիս, բարեաւ յուղարկեա՛. (Ոսկ. եփես. ՟Դ։ Եբր. ՟Ժ՟Ա։)


Փարաւաթեմ, եցի

See full entry →

va.

cf. Փերեւետեմ.

NBHL (1)

Տաշի՛ր մանկանն ինչ մանուկն տաղտկայցէ՝ փարաւաթեալ պարաւանդել. այսինքն ի կամիլն պերճանալ՝ նեղիլ իբր կապեալ. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 17։)


Օդավարիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to fly in the air.

NBHL (1)

Վարիլ սլանալ ընդ օդս.


Օդատեսակ

See full entry →

cf. Օդանման.

NBHL (1)

ἁεραιδής aerius. Իբր Օդատեսիլ օդակերպ. օդանման. օդոյն։


Օթագայանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to lodge, to pass the night in, to sojourn, to dwell, to stay in a person's house.

NBHL (1)

ՕԹԱԳԱՅԱՆԱՄ ՕԹԱԳԱՅԵՄ ՕԹԱԳԱՅԻՄ. ՕԹԱԳԱՆ ԼԻՆԻՄ ՕԹԱԳԱՆԱՄ ՕԹԱԳԱՆԻՄ. καταλύω diversor διανυκτερεύω pernocto αὑλίζομαι commoror, moror. Օթել՝ ագանել. երեկօթս առնել իջեւանիլ ուրեք զճանապարհայն՝ ընդ յարկաւ կամ բացօթեագ. դադարել՝ հանգչել ուրեք առ ժամանակ մի. լուծանիլ. հանել զգիշերն ի գլուխ. ինջնալ, գիշեր ընել, պառկիլ, մնալ.


Օթագանամ, ացայ

See full entry →

vn.

cf. Օթագայանամ.

NBHL (2)

ՕԹԱԳԱՅԱՆԱՄ ՕԹԱԳԱՅԵՄ ՕԹԱԳԱՅԻՄ. ՕԹԱԳԱՆ ԼԻՆԻՄ ՕԹԱԳԱՆԱՄ ՕԹԱԳԱՆԻՄ. καταλύω diversor διανυκτερεύω pernocto αὑλίζομαι commoror, moror. Օթել՝ ագանել. երեկօթս առնել իջեւանիլ ուրեք զճանապարհայն՝ ընդ յարկաւ կամ բացօթեագ. դադարել՝ հանգչել ուրեք առ ժամանակ մի. լուծանիլ. հանել զգիշերն ի գլուխ. ինջնալ, գիշեր ընել, պառկիլ, մնալ.

ՕԹԱԳԱՅԱՆԱՄ ՕԹԱԳԱՅԵՄ ՕԹԱԳԱՅԻՄ. ՕԹԱԳԱՆ ԼԻՆԻՄ ՕԹԱԳԱՆԱՄ ՕԹԱԳԱՆԻՄ. καταλύω diversor διανυκτερεύω pernocto αὑλίζομαι commoror, moror. Օթել՝ ագանել. երեկօթս առնել իջեւանիլ ուրեք զճանապարհայն՝ ընդ յարկաւ կամ բացօթեագ. դադարել՝ հանգչել ուրեք առ ժամանակ մի. լուծանիլ. հանել զգիշերն ի գլուխ. ինջնալ, գիշեր ընել, պառկիլ, մնալ.


Օթեմ, եցի

See full entry →

vn.

cf. Օթեվանեմ.

NBHL (1)

ՕԹԵՄ որ եւ ՕԹԻՄ. Առնել օթ. օթեակս՝ երեկօթս՝ օթեւանս առնել. հանգչել. դադարել. իջեւանիլ.


Օթեվանիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to take up ones lodgings, to stay, to sojourn.

NBHL (1)

Ագանիլ յօթեւանս. օթել.


Օժանդակեմ, եցի

See full entry →

va.

to aid, to succour, to assist, to protect, to favour, to support, to sustain.

NBHL (1)

Օգնիլ. եւ Պաշտպանիլ. կամ զօրանալ. պատսպարիլ. ամրանալ. ապաւինիլ. իմտատ պումագ, վէ սըղենմագ.


Օծանեմ, օծի, օծ

See full entry →

va.

to anoint;
to consecrate;
— ոսկւով, to gild;
— արծաթով, to silver;
— զանձն իւղով անուշիւ, to pomatum, to perfume one's person.

NBHL (1)

Ի ներքուստ կուսէ զօծանիլն իւղով։ ոսկին օծեալ զփայտիւն. (Պտմ. ՟Ժ՟Ա։)


Օծութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Օծելութիւն;
anointing, consecration;
վերջին օծումն, extreme unction.

NBHL (1)

χρίσις unctio χρίσμα unguentum, chrisma. Օծանելն եւ իլն. ներգործութիւն օծանելոյն. եւ Իւղ օծանելոյ, կամ դրոշմի. մեռոն, եւ այլն. եւ Իշխանութիւն օծեալ գոլոյ. օծեալն.


Օձաձեւ

See full entry →

adj. s.

snake-shaped, snaky;
full of turnings & windings, going or running winding about, zigzag, crankling;
zigzag, crankle.

NBHL (2)

մ. ὁφιοειδής, ὁφιώδης serpenti similis, serpentinus, anguinus. Ունօղ զձեւ եւ զնմանութիւն օձի. օձատեսիլ. օձակերպ.

Ի բազմապատիկ եւ յօձաձեւ ախտէն։ Օձաձձեւ երեւէր։ Օձաձեւ խարդախանօք հնարէր. (Փիլ. այլաբ.։ Եզնիկ.։ Լաստ. ՟Ի՟Բ։)


Օձամարտ, ից

See full entry →

adj. s.

inimical to serpents;
ophiomacus;
ichneumon.

NBHL (3)

ՕՁԱՄԱՐՏ. գ. ὁφιομάχης, ἱχνεύμων ichneumon. կենդանի՝ թշնամի օձի. ազգ մարախոյ, կամ մուկն եգիպտական, ոսոխ կոկորդիլոսի.

Ջորեակն եւ գրուիճն եւ մարախն եւ օձամարտն. (Փիլ. այլաբ.։)

Արդ օձամարտու զխրնտս բարուցն հակառակ կարգեա՛. (Փիլ. այլաբ.։)


Օձասպան

See full entry →

adj.

serpent killing.

NBHL (1)

Օձասպան արագիլ դու արդար. (Շ. տաղ հռիփս.։)


Օձուտ

See full entry →

adj.

swarming or infested with serpents.

NBHL (1)

Ի բաց կայ օձուտ հեշտ ցանկութիւնն։ Վնասակար իրք է օձուտ հեշտ ցանկութիւնն. (Փիլ. այլաբ.։)


Օձտեմ, եցի

See full entry →

va. vn.

to divide, to disunite, to separate, to detach, to sever, to part, to distract, to divert from;
to dissipate, to disperse, to scatter;
to sow discord or strife;
to tear, to lacerate;
to be divided, dissipated, to dissent.

NBHL (1)

Երիվար արքունի է լեզուդ. (եթէ ընդարձակերասանակ թողուցուս օցտել) (յն. բերիլ), եւ խայտեալ, սատանայի եւ դիւաց հեծանելիք լինիցին. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 26։)


Օձտումն, ման

See full entry →

s.

separation, disunion, dissension;
dispersion;
tearing to pieces.

NBHL (1)

ՕՁՏՈՒՄՆ կամ ՕՑՏՈՒՄՆ. Օձտելն, օձտիլն. ցրումն. քայքայումն. յօշատումն.


Օճառ, աց

See full entry →

s.

soap;
cf. Օշնան;
cf. Աճառ;
bride's dress, furniture, ornaments;
means, remedy.

NBHL (1)

Բազում այլոց իրաց գոյ ի նմա առատութիւն մեծութեան օճառի։ Բազում նժոյքս արքունի օճառօք տայր նմա։ Խառնուածք եւ օճառքզանազանք փոշիատեսակ խնկոցն. (Փիլ. իմաստն.։ Յհ. կթ.։ Անան. եկեղ։)


Օտարալեզու, աց

See full entry →

adj.

speaking another language, foreign.

NBHL (1)

Միթէ օտարալեզու՞ք ոք իցեմք։ Յօտարալեզու ազգեաց տերեցան։ Այլազգօք. (Գէ. ես.։ Երզն. լս.։ Ոսկ. փիլիպ. ՟Ժ՟Գ։)


Օտարական, ի, աց

See full entry →

adj. s.

foreign, alien;
stranger, foreigner.

NBHL (1)

Սկզբունք օտարականաց եւ տոհմային պատերազմաց ... պատերազմաց տոհմիկ եւ օտարականաց փոփոխմունք. (Փիլ. ՟ժ. բան.։)


Օտարակերպ

See full entry →

adj.

of another form or appearance, diverse, different.

NBHL (1)

Յորոց ծնանել արուեստք (կամ հրէշք) օտարակերպք այլանդակատեսիլք. (Փիլ. ՟ժ. բան.։)


Օտարամահ լինիմ

See full entry →

sv.

to die in a foreign land or country, to die abroad.

NBHL (1)

ՕՏԱՐԱՄԱՀ ԼԻՆԵԼ. Մեռանիլ յօտարութեան կամ ի պանդխտութեան.


Օտարամերժ

See full entry →

adj.

inhospitable.

NBHL (1)

Եգիպտական ազգն՝ օտարամերժք, եւ հիւատեացք. (Փիլ. իմաստն.։)


Օտարանամ, ացայ

See full entry →

vn. fig.

to become a stranger, to adopt foreign manners & customs;
to estrange oneself, to go away, to leave;
to be alienated, estranged, disunited, disaffected.

NBHL (1)

ἁλλοτιόομαι, ἁπαλλοτριόομαι, ἁποξενόομαι alienor, abalienor, peregrinor եւ այլն. Օտար լիել. հեռանալ. վտարիլ. պանդխտիլ. եւ անծանօթ լինել կամ ձեւանալ.


Օտարասիրութիւն, ութեան

See full entry →

s.

kindness to strangers, hospitality.

NBHL (1)

Հոգ տարցեն աստուածապաշտութեան. (միանգամայն եւ օտարասիրութեան. Փիլ. լին.։)


Օտարընկալ, ի, ից, աց

See full entry →

adj.

cf. Հիւրընկալ.

NBHL (2)

Օտարհնկալին խոստանայ։ Յօտարընկալին բարուց։ Զօտարընկալ մարդսն. (Փիլ.։)

Կոչէ զտուն նորա օտարընկալ. (Նախ. փիլեմ.։)


Օտարոտի, ոտւոյ, տւոց

See full entry →

adj.

strange foreign, alien;
new, strange, extravagant;
diverse, different.

NBHL (1)

ոչ զօտարոտին քան զհարազատս, այլ զհարազատսն յառաջ քան զօտարոտին. (Փիլ. իմաստն.։)


Օտարութիւն, ութեան

See full entry →

s.

condition of a strange;
alienation, estrangement, separation;
unlikeness, difference;
strangeness, extravagancy;
elimination, proscription;
absence, pilgrimage;
abroad, foreign lands.

NBHL (1)

Վասն անուանն քրիստոսի ընտծեմ գնալ յօտարութիւն։ Արտաքին տեսիլն կարի ողորմելի էր յօտարութեանն։ Շկոթակ արարի զնա յայնչափ օտարութիւն հեռաւոր։ Զի տանէն գաղութ բնակափոխութեանն, զօտարութիւնսն ստէպ բտէպ. (Փարպ.։ Եղիշ. ՟Բ. եւ ՟Ը։ Փիլ. իմաստն.։)


Օրաբնակ լինիմ

See full entry →

sv.

to sojourn for a day.

NBHL (1)

ՕՐԱԲՆԱԿ ԼԻՆԵԼ. Դեգերիլ զտիւ եւ զգիշեր, անցուցանել ուրեք զաւուրս.


Օրապակաս

See full entry →

adj.

wanting some or a few days.

NBHL (1)

Իմաստնոյն ծնունդ (փոխմամբ յաստեաց՝) ո՛չ է ամսապակաս, եւ ո՛չ օրապակաս, այլ լիք եւ կատարեալք. (Փիլ. լին. ՟Դ. 158։)


Օրապահակ, աց

See full entry →

s.

day-sentry.

NBHL (1)

Օրապահկք, եւ գիշերապահք. (Փիլ. քհ. ՟Ժ՟Բ։)


Օրապարէն, ենի

See full entry →

adj.

living from hand to mouth.

NBHL (1)

միսացւոց ձիակթաց, կաթնակերաց, օրապարենից, արդարոց մարդկան. (Փիլ. ի Հոմերոսէ։)


Օրաւորակ

See full entry →

s.

ephemereuta, hebdomadary.

NBHL (1)

Օրաւորակքն քահանայիցն զպատարագսն զենուն։ Նշան արարեալ նոցա օրաւորակին. (Փիլ. ել. ՟Ա. 10։ եւ Փիլ. տեսական.։)


Օրէնսդիր, դրաց

See full entry →

s.

law-giver, law-maker, legislator;
cf. Օրէնսդրական.

NBHL (1)

Աթենացւոց օրէնսդիրն սողոն։ Ոմանց օրէնսդրաց հրաման տուեալ է՝ ոչ վկայել զլուր. (Փիլ. ել. եւ Փիլ. ՟ժ. բան.։)


Օրէնսդրական, ի, աց

See full entry →

adj.

legislative.

NBHL (1)

Օրէնսդրականն՝ որոյ անունն է դէպուղիղ սատակիչ։ Զօրէնսդրականն եւ զսատակիչ զօրութիւնն. (Փիլ.։)


Օրէնսդրեմ, եցի

See full entry →

va.

cf. Օրինագրեմ.

NBHL (1)

Առ սմին օրէնսդրէ հրամայելով։ Արտաքոյ քաղաքի կամեցաւ օրէնըսդրել։ Որ դէմյանդիման օրէնսդրեցան։ Օրէնսդրիլ ի նմանէ. (Փիլ.։)


Օրէնսդրիչ, չի, չաց

See full entry →

cf. Օրէնսդիր.

NBHL (1)

Ի ձեռն օրէնսդրչացն եւ փիլիսոփայից։ Դու ով ես, յօրէնսդրչացն, թէ ի դատաւորացն։ Ամաչեսցուք յօրէսդրչացն. (Եւս. պտմ. ՟Ա. 2։ Սարգ. յկ. ՟Թ. եւ Սարգ. ՟ա. յհ. ՟Գ։)


Օրինակաբար

See full entry →

adv.

like an example;
in a figurative sense, figuratively.

NBHL (1)

Ոմանք տեսիլ տպաւորաբար եւ օրինակաբար տեսին։ Զնոյն ճշմարտապէս, որպէս եւ այժմ օրինակաբար ի վերայ նորա հանգեաւ. (Ճ. ՟Գ.։ Յհ. իմ. ատ.։ Վրդն. սղ.։)


Օրինակութիւն, ութեան

See full entry →

s.

copying;
likeness, resemblance.

NBHL (1)

Օրինելն, եւ իլն. տպաւորութիւն. նմանութիւն.


Օրինաւոր, աց

See full entry →

adj. s.

legal, legitimate, lawful, permitted, conformable to the law or to custom;
legal, juridical, canonical;
valid, efficacious, in due form;
legist, doctor in law;
— ցուցանել, կացուցանել, to legitimate, to authorize, to sanction.

NBHL (3)

Օրինաւոր ամուսնութիւն, կամ չափ հասակի. կամ այր կնոջ։ Օրինաւոր երկրպագութիւն կամ սրբաբանութիւնք. (Ածազգ.։ Յճխ.։ Մխ. դտ.։ Փիլ.։ Պտրգ.։ Ճ. ՟Բ.։)

Մաքրոց եւ աղտեղեացն, օրինաւորաց եւ անօրինաց. (Փիլ. քհ. ՟Զ։)

հաստատեալ կայցէք յառաջնորդութիւնն, ո՛չ յօրինաւոր, այլ ի հոգեղէնն։ ի իէք ոչ երկրաւոր պտղովն, կամ օրինաւոր այլպտղով արդարութեամբ. (Եփր. եփես. եւ Եփր. փիլիպ.։)


Օրինաւորեմ, եցի

See full entry →

va.

to legalize, to legitimate.

NBHL (1)

օրինաւորեալք են բնական սովորութեամբ։ Անցուցանէր զաւուրսն զայնոսիկ զօրինաւորեալսն կանոնիւ։ Եւ ոչ օրինաւորեալ լինէր ի ձեռն արքունւոյն. (Պիտ.։ Ասող. ՟Գ. 17։ Փիլ. ել.։)


Օրհնաբանութիւն, ութեան

See full entry →

s.

benediction, praise, canticle, hymn.

NBHL (1)

ὐμνολογία, ὔμνος hymnologia, hymnus, laus, laudatio. Օրհնութիւն բանիւ եւ երգով. բարեբանութիւն. փառաբանութիւն. օրհնաբանեն եւ իլն.


Օրհնեմ, եցի

See full entry →

va.

to bless, to shower down or bestow blessings on;
to bless, to consecrate, to offer;
to bless, to glorify, to sing hymns, to praise;
to bless, to prosper, to speed;
to salute, to greet;
to curse, to blaspheme;
— զսեղան, to say grace, to ask a blessing;
— զոք յերեսս, to curse a person to his face;
ո՞չ օրհնեցի զքեզ, didnt I curse you nicely ?

NBHL (1)

εὑλογέω benedico. Բարեբանիլ. գովել. մաղթել կամ կամիլ ումեք զբարիս. սուրբ եւ նուիրական համարել կամ առնել. ուստի՝ Օրհնել աստուծոյ զարարածս՝ է բարիս խոստանալ եւ շնորհել, եւ սրբել զնոսա.


Ֆ (fé)

See full entry →

s.

the thirty eighth letter of the alphabet, and the thirtieth of the consonants;
It was taken at the time of the Crusaders from the Greek, in order to facilitate the writing of foreign words. The ancients used in its stead the letter փ;
φνσιϰος as փիւսկեան;
It is consequently pertinent only to modern Armenian, and if found in some early writers, the words are of foreign derivation.

NBHL (1)

Նոր այս նշանագիր՝ ձայնեալ ըստ այլ լեզուաց ֆէ, ֆի, էֆֆէ, չիք ի մեր բարբառ. այլ փոխանակ նորին վարիմք զտառդ փ, երբեմն եւ վ, ւ. որպէս եւ լատինք, թէպէտեւ ունին F, բայց զյունական բառս գրեալս տառիւն Φ , վերածեն ի փհ, ph հնչելով ֆ։ Իսկ եբրայեցիք եւ այլ արեւելայք՝ է՛ զի տարաբերեն ֆ, եւ է՛ զի փ։ Ի մեզ յետ ՟Ժ՟Ա. կամ ՟Ժ՟Բ. դարու ի լատինացւոց առին կիլիկեցիք՝ զայլոց բառս դրոշմել ֆ նշանագրով. զոր օրինակ.


Ֆռանգ

See full entry →

cf. Փռանկ.

NBHL (1)

cf. ՖՌԱՆԿ, cf. ՖՐԱՆԿ, cf. ՓՌԱՆԿ, ի բռ. յտկ. ան։ Այլ գտանի դրոշմեալ եւ երբէմն ըստ կամի գրչաց՝ եւ ֆ տառիւ ի գիրս Մագիստր. Շ. Լմբ. Մխիթ. գոշ. Վրդն. եւ հետագայից. որպէս եւ ի լուսանցս օրինակաց սուրբ գրոց առ կիլիկեցւովք դնի սկիզբն լատին գլխակարգութեանց գրովս ֆ. այսինքն ըստ Ֆռանկաց, իմա՛ լատինացւոց։


Ազատաբարոյ, ի, ից

See full entry →
NBHL (1)

Որ մարմնովս աղախին է, բայց ազատ եւ ազատաբարոյ է կամօք. (Փիլ. իմաստն.։)


Ազատատոհմութիւն, ութեան

See full entry →
NBHL (1)

Հայրենւոյն արժանի է ազատատոհմութեան. (Փիլ. լին. ՟Դ։)


Ազգաւորութիւն, ութեան

See full entry →
NBHL (1)

Տուն եւ ազգաւորութիւն եւ գաւառ ո՛չ էր ընտանի իմաստնոյ, բայց առաքինութիւնք։ Տոհմքն մեծ իմն են ազգաւորութիւն եւ բազմամարդիկ. (Փիլ. իմաստն. եւ Փիլ. ել.։)