shadow-like, dark, obscure;
fleeting, passing.
Եւ ընդ ոտիւք զլուսինն ստուերատեսակ. (Շար.։)
to cover with shadow, to shadow, to shade, to darken, to obscure;
to hide, to veil, to overshadow;
to give shade.
σκιάζω, ἑπισκιάζω, συσκιάζω , ὐποσκιάζω adumbro, obscuro, subobscuro, sublustrem reddo. Տալ ստուերանալ. նսեմացուցանել. մթացուցանել. քօղարկել. պատրուակել. մթնցընել, ծածկել, գոցել.
not to like listen to, or consent to, to disobey, to contravene.
ՍՏՈՒՆԳԱՆԵՄ կամ ԸՍՏՈՒՆԿԱՆԵՄ. παρακούω audire detrecto παρασιωπάω tacendo praetereo. Ըստ ունկն թողուլ անցանել, այսինքն անունկնդիր լինել. պատուիրանազանց լինել. անսաստել. հեստել. չանսալ. չհնազանդել. ապախտ առնել. չլսելոյ առնել. անկաճ չըդնել, մեկ անկճէն մտնալ՝ մեկալէն ելլալ, մտիկ չընել, չմռել, սուտ խուլ ըլլալ, թօթվել, չիսեպել, սայպել.
Ի ստունգանելն ձեր ի սրբոց պատուիրանաց նորա. (Էր ընդ եղբ.։)
cf. Ստունգանումն.
Հատուցումն ընդունին արժանի ըստուգանութեան իւրեանց. (Կանոն.։)
Ամենայն յանցաւորութիւն եւ ստունգանումն ընկալաւ պատիժ պատուհասի։ Ի ձեռն ստունգանմանն միոյ մարդոյ մեղաւորք բազումք եղեն. (Կիւրղ. գանձ.։ Պրպմ. ՟Լ՟Ա։)
contempt, disobedience, indocility.
Հատուցումն ընդունին արժանի ըստուգանութեան իւրեանց. (Կանոն.։)
Ամենայն յանցաւորութիւն եւ ստունգանումն ընկալաւ պատիժ պատուհասի։ Ի ձեռն ստունգանմանն միոյ մարդոյ մեղաւորք բազումք եղեն. (Կիւրղ. գանձ.։ Պրպմ. ՟Լ՟Ա։)
water-sprout;
top, whipping-top, peg-top.
Ստրովբիւղք յառաջին հարկաւորելոյ անտի՝ զոր ընդունին, շրջանս հանապազորդս առնուն, եւ ինքեանք յինքեանս շրջին. (Վեցօր. ՟Ե։)
cf. Զօրավար.
Ապա ստրատն յունաց կազմեաց զօրս իւր՝ որ ընդ իւրով ձեռամբ էին. (Բուզ. ՟Ե. 5։ 1)
to be or become a slave, a servant.
Ի հայրենեաց տարամերժեալ, օտար սեռից ըստրկացեալ։ Կործանեալք ստրկացան ի բաբելովն։ Կին՝ որ պոռնկի ընդ օտար ծառայ, ստրկանայ եւ նա ի նորին ծառայութիւն. (Շ. վիպ.։ Լմբ. ամովս.։ Մխ. դտ.։)
to repent, to regret, to rue, to be seized with repentance, touched with contrition.
κατανύσσομαι, εὑθυμέομαι compungor, aegre fero μετανοέω poenitet me πτυούμαι, διακείμαι consternor, haereo եւ այլն. (Արմատն է Ստերջ. եւ Զեղջ) Զղջանալ կսկծանօք սրտի յետոյ ուրեմն. զկծիլ ապաշաւանօք. մորմոքիլ. ընդ անձին ոգորիլ. ակնկորել. յետս կասիլ, խորշիլ. զղջալ, ցաւիլ, սիրտը էրիլ՝ խշխշալ, ետ քաշուիլ.
acute-winged;
cf. Սրաթռիչ
Երկայնաձիգ հեռի զաշտէսն արձակեալ որպէս ի թրիչս սրաթեւ հաւուց։ Անցեալ որպէս զարծուի սրաթեւ ընդ գետն. (Խոր. ՟Բ. 5. 47։)
flying swiftly.
Սո՛ւր ի թռիչս. որ սրանայ ի թռչելն. արագաթռիչ. սրաթեւ. սրընթաց.
Սրաթռիչ լինէր ընդ լեռնակողմն։ Ընդ դաշտ ընթացեալ սրաթռիչ գնացիւք՝ անհետ լինէր. (Վրք. հց. ՟Ը. ՟Ի՟Ա։)
killed, slain with a sword.
Ընդ սրախողխողսն եւ ընդ գետավէժսն սատակեցան։ Սրախողխողբեկումն, կամ դառնութիւն, սպանումն. (Արծր. ՟Ե. 9։ Պիտ.։ Յհ. կթ.։ Երզն. լս.։)
keen-sighted, piercing-eyed;
clear-sighted, perspicacious.
Խորհրդականութիւն սրակն եւ տեսօղ բնութեանն։ Եւ արդ ընդէ՞ր այդչափ սրակն ես։ Քաջատես եւ սրակն լինի. (Փիլ. ել. ՟Բ. 22։ Ոսկ. ղկ.։ Խոսր.։)
cf. Սրակոտոր առնեմ.
Ոչ հարկանիլ ընդ միմեանս սրակոխ կոտորածիւ։ Զայլ բնակիչս ամրոցին սրակոխ արարեալ սպանցեն. (Յհ. կթ.։)
small hall;
small curtain, hanging, tapestry, arras;
— հարսանց, curtained bed.
Սարսեալ սասանէր թմբրեալ՝ վէմն (պետրոս) ի ծագմանէ արփւոյն, խորհէր յօրինել սրահակս՝ էին ընդ եղեալս՝ երրեակ. (Շ. տաղ.։)
to fall by the sword.
to be pointed, sharp, to end in a point;
to pass rapidly, to fly, to go quickly, to fleet away, to rush on, to precipitate, to rush on headlong;
to be soured, exasperated, to chafe at;
ի բաց —, to disappear, to fly away, to vanish.
(Յեսանն՝) որ սուսերաց ըզսուրըն տայ, եւ ինքըն գուլ՝ ո՛չ սրանայ. (Յիսուս որդի.։)
Զամենայն խստութիւն վանես, զամենայն սրացեալ ընդոտնես. (Նար. ՟Ի՟Ը։)
Ե՛ւս առաւել՝ ὁξέως τρέχω, ἑκφεύγω, ἁφίπταμαι, ἁπαρτάω velociter curro, effugio, evolo ἁποσπηδάω exsilio, resilio. որպէս Սրընթաց լինել. սուրհալ. սուրալ. սրաթռիչ լինել, սլանալ. խոյանալ. ի բաց վազել, երագել. փախչել.
Վասն էր փախչիք, ընդէ՞ր սրանայք։ Վաղվաղակի սրացաւ ի մարմնոյն։ Ի կենաց սրանայցես։ Ամենեքեան սրանայք։ Ամենայն ինչ ընթացեալ սրանայ. (Ոսկ. ես. Ոսկ. մտթ. Ոսկ. փիլիպ. Ոսկ. եփես. Ոսկ. ՟ա. տիմ.։)
moving quickly, rapid, swift, impetuous, violent.
Սո՛ւր վարեալ յընթացս. սրընթաց. արշաւասոյր. սրաշարժ. օդապարիկ. արագ. եւ Հարեւանցի.
singing the Trisagium.
Սրբաբանիցըն համաձայն՝ տո՛ւք օրհնութիւն քրովբէանակ. (Շ. տաղ.։)
to sing the Trisagium, to sanctify, to hallow, to laud.
cf. Սրբագրող.
Մաքուր գրօղ կամ ընդօրինակօղ.
sacred;
His HoliNess, His Grace.
Ոչ կամի զսրբազան կարգն՝ որ անընտողաբար ոք տայցէ խոզացելոց եւ շանց ոմանց. (Վրք. հց. ՟Ի՟Զ։)
to consecrate;
to deify, to idolize.
clothed in a holy or white raiment;
holy, pious, godly, divine.
Սրբազգեստից կղերիկոսաց, քահանայից, եւ եպիսկոպոսաց։ Զսրբազգեստիցն վերընծայեալ զանհամար աղինս. (Ճ. ՟Ժ.։ Նար. մծբ.։)
holy, pure, chaste.
Սրբական վարս ընծայեցուցանել։ Բարք սրբականք։ Վարս սրբականս ցուցցէ։ Սրբական վարս ստանալ։ Սրբական եւ մաքուր վարուց. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 1. եւ գծ։ Նար. երգ.։ Շ. մտթ.։ Սամ. երէց.։)
irreproachable, pure, chaste, godly, saintly, saint-like, holy.
anus, fundament.
Կերակուր յորովայն երթայ, եւ անտի ընդ սրբանն արտաքս անկանի. եւ ոչինչ պղծի մարդ նովաւ. (Մծբ. ՟Ժ՟Գ. երկիցս։)
containing relics;
fasting rigorously;
reliquary, shrine.
Պահք, սրբապահք, եւ ծոմապահք. պահքն այն է՝ որ զուտեաց կերակուրն (ի կենդանեաց) ոչ ուտէ. իսկ սրբապահքն է, որ եւ զնոսա ընտրէ՝ որ ի տնկոյ յառաջ գայ եւ պարարէ զմարմին, որպէս ձէթ եւ գինի եւ այլն. իսկ ծոմապահքն է ի հասարակաց կերակրոյ, որպէս ի ջրոյ, ի ցորենոյ. (Ոսկիփոր.։)
cf. Սրբաբան.
sacred asylum, sanctuary;
temple, church;
sanctifying, expiatory.
ἀγιαστήριον (որ ի սուրբ գիրս թարգմանի սրբութիւն) sanctuarium, sacrarium, locus et causa sanctificationis ἰερόν sacellum, templum. Բնակարան սրբութեան՝ սրբոյն՝ սրբոց. տաճար. եկեղեցի. խորան. ընդունարան սուրբ իրաց.
Համաքատակի այս սրբարանի խորհուրդ եւ ընդ խորանին աբրահամու. (Յհ. իմ. եկեղ.։)
Զսրբարանն մաքրութեան, եւ զընդունակն զգաստութեան. (Նար. կուս.։)
sanctifying, saving, wholesome;
— շնորհք, sanctifying or saving grace.
Որ եղեր սեղան սրբարար հրոյն, օրհնեալ ես խաչ՝ ընծայող լուսոյ. (Սիւն. տաղ խչ.։)
Զսրբարարն մատուցման արեանն քրիստոսի յարդարեաց. իմա՛ կամ ընթերցի՛ր, սրբարան։
polished marble.
Սրբատաշ քար. ընտիր վէմ.
to sanctify, to consecrate;
to purify;
to clean, to wipe off, to wipe dry, to spunge up;
to expiate;
to offer, to dedicate;
to observe, to keep religiously;
to absterge, to cleanse, to deterge;
— զմօրուս, to shave the beard;
— զեղնգունս, to pare the nails;
— զուռս, to prune, to lop;
հրով —, to refine by fire;
— զցորեան, to winnow.
ՍՐԲԵԼ. Նուիրել. ընծայել. ձօնել.
ՀՐՈՎ ՍՐԲԵԼ. որպէս Փորձել. ընտրել. πυρόω igne probo. (՟Բ. Մակ. ՟Ժ. 30։)
holiness;
purification;
purity, cleanliness, neatness;
expiation;
offering;
sanctuary;
*Communion;
chastity, modesty;
innocence, integrity, candour;
abstersion;
սրբութեանց or — սրբոց, the Holy of Holies;
— սրբութեանց or սուրբ սրբութեանց, most sacred;
յարկ սրբութեան, temple, church;
— ձեր, Your Holiness;
սրբութեամբ, holily.
ἀγίασμα, ἀγιασμός, ἀγιότης, ἀγιωσύνη, ἄνεια, καθαριότης, καθαρισμός, κάθαρσις , ὀσιότης եւ այլն. sanctificatio, sanctimonia, sanctitas, puritas, purificatio, munditia, purgatio եւ ἄγιον, ἀγία sancta (sanctorum) եւ այլն. Սուրբ գոլն. անմեղութիւն. ամբծութիւն. սրբելն եւ սրբիլն. մաքրութիւն յամենայն կարգի. քաւութիւն. նուիրումն. նուէրք. ընծայ տեառն. սրբարան.
to run out of breath.
ՍՐԹԱԼ. θέω curro (cursu citato). Սուրալ՝ ընթանալ, մանաւանդ հեւալով.
Իբրեւ յանմահութիւն ցանկացեալ սրթալով եւ հինանալով եւ հոգի կլանելով ընթանան. (Փիլ. իմաստն.։)
to play the flute;
to hiss, to whistle;
to bray.
Կամ Զռնչել. հանել զձայն իշոյ եւ ջորւոյ. (ըստ յն. ընդոստնուլ, կիցս արձակել)
cf. Սրովբէախումբ.
cf. Սրովբէախումբ.
where the seraphim assemble;
chorus of seraphim.
resembling a seraph.
Ի սրովբէատիպ դասէ քահանայիցն զգիտութիւնն ընդունի. (Լմբ. պտրգ.։)
sharpness, acuteness, keenness, point;
subtilty;
rapidity, velocity, speed, celerity;
— մտաց, acumen;
— ձայնի, shrillness.
ὁξύτης, ὁξεία, τὸ ὁξύ, ἁκμή acumen եւ acor եւ velocitas. Սո՛ւր գոլն՝ ըստ ամենայն առման. որպէս ռմկ. սրութիւն, սրընթացութիւն. կտրուկ ըլլալը, բարակութիւն, բարկութիւն.
Թեւաւորութիւնն (հրեշտակաց) ցուցանէ զվերամբարձականն սրութիւն։ Զտապարսն՝ զընտրողականացն զօրութեանց զսրութիւն։ Հողմունս զնոսա անուանելն՝ զսրութիւն նոցա ցուցանէ։ Զարծուին՝ զարագաթռչութիւնն, եւ առ զօրացուցիչսն կերակուրս սրութիւնն. (Դիոն.։)
Ոչ անախորժ սրութեամբ ընդ ունկն մտեալ։ Իբր զմտաց անփակ սրութիւն. (Նար. ՟Ղ՟Բ. եւ Նար. առաք.։)
good-eared, sharp-eared.
Թերեւս ընդդէմ ոք գայցէ ինձ ի սրունկն լսողաց անտի։ Ընդդէմ բախիցէ ոք ի սրունկն լսողաց անտի. (Կոչ. ՟Բ. եւ ՟Ժ՟Դ։)
Ի ծունկս եւ ի սրունս։ Ի սրունից մինչեւ ցերանս։ Սրունք նորա սիւնք մարմարեայք։ Բա՛ց զսրունս քո, ա՛նց ընդ գետ։ Սրունքն երկաթիք։ Հաստատեցան բարձք նորա եւ սրունք.եւ այլն։
to sprinkle, to be —, to asperse, to water, to spill, to shed, to spirt out, to bathe lightly.
ῤαντίζω aspergo περιρραντίζω, περιρραίνω circumspergo. (ռմկ. սըրսընքել, ցրցնքել. ի ցրելոյ, ցրուելոյ) Ցանել (զջուր կամ զարիւն). ցօղել. կր. Ցայտել.
cf. Սրտաբեկ առնեմ.
Եթէ տագնապ ինչ հասանիցէ, ընդ անձանց եւ ընդ քո առ հասարակ սրտաբեկիմք. (Կիւրղ. թագ.։)
Յորժամ յիշեմ զահաւոր զբեմբն դատաստանին, սրտաբեկեալ լինիմ յերկեղէն։ Սրտաբեկեալ չարն անդնդային՝ ընդ յայտնութիւն կենարար խաչին. (Գանձ.։)
auricles of the heart.
Հարեալ նիզակաւ ընդ սրտադուրսն՝ ի բաց կորզէ զթոքակէսն. (Արծր. ՟Ա. 5։)
disheartened, dismayed, struck with consternation.
Ահ ամենակալին ի վերայ անկեալ՝ սրտաթափս անդէն եւ անդ մրրկեալ ընդ միմեանս պողէր պղտորէր. (՟Բ. Մակ. ՟Ժ՟Բ. 22։)
to grieve deeply, to break one's heart;
to rend the heart, to harrow.
Կիզուլ՝ խարշել՝ խորովել զսիրտ. մորմոքեցուցանել. սիրտը երել՝ խշխշցընել.
Զի եւ այն եւս կարի՛ սրտակիզէր զնոսա, զի մինչ էր ընդ նոսա, որպէս պարտն է գիտել՝ ոչ գիտէին զնա. (Իգն.։)
to strike with consternation, to terrify, to appall.
Ի փարաւոնեան զօրացն սրտապախ ահիւ խոստովանեալ, տէր պատերազմի ընդ մեզ։ Եւ ահա անկեալ դնիմ լի սարսափելի եւ սրտապախ պակուցմամբ. (Պիտ.։)
touching the heart, moving, affecting, tender;
touched, moved;
eager, desirous, burning for;
angry, displeased, shocked, wounded, exasperated;
heart-of-fending, mournful, heart-piercing.
Յաւէտ ընկղմումն տրտմութեան զիմս գրաւէ սրտառուչ անձն. (Պիտ.։)
Թէ ինքն բարի էր, զբարի որդին իւր զորմըզդ չառնէր միշտ սրտառուչ։ Նմա չար ընդէ՞ր խորհեցաւ՝ առնել զնա սրտառուչ յիւրոց արարածոց. (Եզնիկ.։)
compassion, pity;
distress, anguish, grief;
heart-burn;
սրտացաւութեամբ, compassionately, pitifully.