Definitions containing the research իմ : 10000 Results

Սրանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to be pointed, sharp, to end in a point;
to pass rapidly, to fly, to go quickly, to fleet away, to rush on, to precipitate, to rush on headlong;
to be soured, exasperated, to chafe at;
ի բաց —, to disappear, to fly away, to vanish.

NBHL (4)

Նախանձ բերեն, եւ սնապարծին, եւ սրանան միմեանց. (Ոսկ. մ. ՟Գ. 8։)

Վասն էր փախչիք, ընդէ՞ր սրանայք։ Վաղվաղակի սրացաւ ի մարմնոյն։ Ի կենաց սրանայցես։ Ամենեքեան սրանայք։ Ամենայն ինչ ընթացեալ սրանայ. (Ոսկ. ես. Ոսկ. մտթ. Ոսկ. փիլիպ. Ոսկ. եփես. Ոսկ. ՟ա. տիմ.։)

Սրացեալս վարատական։ Իբրեւ զհաւ վայրենի սրացայ ի նախնին իմ սովորութիւն։ Զիա՞րդ սրացաւ մերձաւորն. (Նար. ՟Ժ՟Ա. ՟Ի. ՟Խ՟Ը։)

Ծուխ եւ ստուեր եւ տերեւ յօդոյ սրացեալ. իմա՛ ըստ յն. տարաբերեալ։


Սրարբեցուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to charm, to astound, to stun.


Սրբագիր

See full entry →

s.

hagiographer;
—ք, hagiographic books.

NBHL (1)

ἀγιόγραφος hagiographus, a divinis viris scriptus, hagiographa, scripta santa. Սրբազան գրիչ, եւ գրեալն յայնպիսւոյն. սուրբ գիրք. որ եւ ՍՐԲԱԳՐԵԱԼ ԳԻՐ. իսկ ըստ որոշման եբրայեցւոց՝ Սրբագիրք կոչին առանձինն (եբր. սէթուպիմ, այսինքն գրեանք, մատեանք) երրորդ հատուած աստուածաշնչի, այսինքն գիրք յովբայ, սողոմոնի, դանիէլի, եզրի, եսթերայ, եւ մնացորդք կրկին.


Սրբագործութիւն, ութեան

See full entry →

s.

consecration;
sanctification.

NBHL (1)

Եւ ոչ աստուածային սիրով ի սրբագործութիւն ձգտիմք. (Լմբ. պտրգ.։)


Սրբազան

See full entry →

adj. s.

sacred;
His HoliNess, His Grace.

NBHL (2)

Ո՛վ սրբազանդ մանկանց սրբազանից (տիմոթէէ)։ Սրբազան այրդ աստուծոյ։ Պետականդ բոլոր սրբազանից։ Ի սրբազանից արանցն։ Սրբազանն պաշտօնեայ։ Սրբազան տեսուչն պետրոս. (Դիոն.։ Մագ.։ Սարգ.։ Լմբ.։ Սիսիան.։)

Եւ հիւանդութիւն՝ վստմական (յն. սրբազան) գոլով բնութեանն (գլխոյ՝) իրաւապէս սրբազան կոչի. (Պղատ. տիմ.։)


Սրբազգեստ, ից

See full entry →

adj.

clothed in a holy or white raiment;
holy, pious, godly, divine.

NBHL (1)

Արդ ո՛վ սրբազգեաց տէր իմ Գրիգոր. (Սամ. երէց.։)


Սրբանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to be holy, sacred, consecrated or set apart, to consecrate or devote oneself.

NBHL (1)

Գարշեցուցանել զանուն սրբացելոցն (կամ սրբեցելոցն) իմոց (ինձ). (Ղեւտ. ՟Ի. 3։)


Սրբանուէր

See full entry →

cf. Սրբամատոյց.

NBHL (1)

Աթոռակալութեանց նախագահից սրբանուէր տեսողութեանց։ Եթէ ախտս ինչ սրբանուէրս կաթուածոց աչաց սովիմբ բերիցի։ Զսրբանուէր այս օծելութիւն ի ճակատ դիմացս արեամբ քո գրեմք. (Նար. ՟Գ. ՟Ղ՟Գ։)


Սրբապէս

See full entry →

adv.

holily, without stain, chastely.

NBHL (1)

Զհանդէս առաքինութեանն սրբապէս կատարել ... Զլուծ տեառն սրբապէս տանել։ Սրբապէս ժողովեալ եդեալ զնշխարս սրբոց։ Զսիրոյ սրբապէս եւ զհաւատարիմ պաշտօնեայն. (Յճխ. ՟Ժ՟Դ։ Լմբ. պտրգ.։ Սիսիան.։ Երզն. լս.։)


Սրբասնեալ

See full entry →

adj.

cf. Սրբասուն.

NBHL (1)

Պարկեշտասէրն գայիանէ՝ սրբասնելովն (կամ սուրբ սանովն) հռիփսիմեաւ հանդերձ. (Ագաթ.։)


Սրբասնունդ

See full entry →

adj.

cf. Սրբասուն.

NBHL (1)

Վիմին աշակերտ՝ սրբասնունդ պատանին մարկոս. (Նար. առաք.։)


Սրբատաշ

See full entry →

adj.

well polished, bright.

NBHL (1)

Շինեաց ի հողարծինն սեղանատուն երեւելի սրբատաշ վիմօք. (Կիր. պտմ.։)


Սրբարան, աց

See full entry →

s. adj.

sacred asylum, sanctuary;
temple, church;
sanctifying, expiatory.

NBHL (4)

Զի՞նչ է, արասցե՛ս ինձ սրբարան. տաճար ասի՝ տաճար իմն սկզբնատիպ խորան։ Սրբարան եւ ամենեւին տաճար աստուծոյ (հոգի մաքուր). (Փիլ. ել. ՟Բ. 51։)

Համաքատակի այս սրբարանի խորհուրդ եւ ընդ խորանին աբրահամու. (Յհ. իմ. եկեղ.։)

Որ զպատկեր չորեքդիմին՝ կանգնեաց ի տան սրբարանին. (Յիսուս որդի.։)

Ընկա՛լ յիմանալի սրբարանդ։ Զսուրբն ի սրբարան սրբոց մատուցանէին. (Լմբ. պտրգ.։ Սկեւռ. ի լմբ.։)


Սրբարար, աց

See full entry →

adj.

sanctifying, saving, wholesome;
— շնորհք, sanctifying or saving grace.

NBHL (2)

Ծնեալք ի ժառանգութիւն աստուծոյ՝ հոգւովն սրբարարաւ. (Յհ. իմ. եկեղ.։)

Զսրբարարն մատուցման արեանն քրիստոսի յարդարեաց. իմա՛ կամ ընթերցի՛ր, սրբարան։


Սրբութիւն, ութեան

See full entry →

s. fig. med.

holiness;
purification;
purity, cleanliness, neatness;
expiation;
offering;
sanctuary;
*Communion;
chastity, modesty;
innocence, integrity, candour;
abstersion;
սրբութեանց or — սրբոց, the Holy of Holies;
— սրբութեանց or սուրբ սրբութեանց, most sacred;
յարկ սրբութեան, temple, church;
— ձեր, Your Holiness;
սրբութեամբ, holily.

NBHL (1)

Սրբութիւն սովոր եմք կոչել զմարմին եւ զարիւնն քրիստոսի, զոր միշտ ճաշակեմք եւ սրբիմք նովաւ. (Լմբ. սղ.։)


Սրեմ, եցի

See full entry →

va. fig.

to grind, to sharpen, to whet, to point, to set, to give an edge, to acuminate;
to spur, goad or urge on, to stimulate, to rouse up, to excite, to stir.

NBHL (3)

Սրեսցէ զհատու բարկութիւնն ի սուսեր։ Սո՛ւր սո՛ւր, սրեա՛ց եւ զայրացի՛ր։ Սուր սրեալ։ Նետք քո սրեալ են։ Սրել զեղջիւրս։ Ոյք սրեցին զլեզուս իւրեանց որպէս սուսեր։ Սրեցին զլեզուս իւրեանց որպէս զօձի։ Սրեալ առաւել քան զսուր երկսայրի։ Սրեցից իբրեւ զփայլակն զսուսեր իմ.եւ այլն։

Քսութիւն, որ զամենեսեանն ի սպանութիւն սրել շրջի. (Անյաղթ հց. իմ.։)

Վասն այսորիկ սրեցան վասն իմ դեւքն, եւ իբրեւ զբոց բորբոքեցան. (Վրք. հց. ՟Ի՟Զ։)


Սրընթաց

See full entry →

adj.

running or flowing violently, impetuous, rapid;
— գետ, rapid river;
—իւք գալ, to hasten, to run with the utmost haste.

NBHL (1)

(Սատանայ) անմարմին բնութիւն, եւ սրընթաց, եւ թափանցիկ յամենայնի։ Ոտքն (ի հրեշտակս նշանակէ) զշարժութիւնն սրընթաց։ Միտս ունիցի սրընթացս եւ իմաստունս. (Խոսր.։ Շ. հրեշտ.։ Պրպմ. ՟Լ՟Է։)


Սրթամ

See full entry →

vn.

to run out of breath.

NBHL (1)

Իբրեւ յանմահութիւն ցանկացեալ սրթալով եւ հինանալով եւ հոգի կլանելով ընթանան. (Փիլ. իմաստն.։)


Սրովբէասարաս

See full entry →

cf. Սրովբէանման.


Սրութիւն, ութեան

See full entry →

s.

sharpness, acuteness, keenness, point;
subtilty;
rapidity, velocity, speed, celerity;
— մտաց, acumen;
— ձայնի, shrillness.

NBHL (1)

Զանօսրութիւնն կողմանց, եւ զանկեանցն սրութիւնն. (Պղատ. տիմ.։)


Սրսկեմ, եցի

See full entry →

va.

to sprinkle, to be —, to asperse, to water, to spill, to shed, to spirt out, to bathe lightly.

NBHL (1)

Զողորմութիւն իւր սրսկեսցէ ի վերայ մեղուցեալ անձին իմոյ. (Նար. ՟Ղ՟Ա։ Մաշկ.։)


Սրտաբեկեմ, եցի

See full entry →

va.

cf. Սրտաբեկ առնեմ.

NBHL (3)

Եթէ տագնապ ինչ հասանիցէ, ընդ անձանց եւ ընդ քո առ հասարակ սրտաբեկիմք. (Կիւրղ. թագ.։)

Յոյժ սրտաբեկեալ խոցիմ, յորժամ տեսանեմ զազգս մեր՝ անփոյթ արարեալ զիմաստասիրական ուսմանց. (Երզն. քեր.։)

Յորժամ յիշեմ զահաւոր զբեմբն դատաստանին, սրտաբեկեալ լինիմ յերկեղէն։ Սրտաբեկեալ չարն անդնդային՝ ընդ յայտնութիւն կենարար խաչին. (Գանձ.։)


Սրտագէտ

See full entry →

adj.

knowing all hearts.

NBHL (1)

Միայն սրտագէտ՝ զքեզ աղաչել հանապաղ խիզախիմք. (Ժմ. յն.։)


Սրտաթափ

See full entry →

adj.

disheartened, dismayed, struck with consternation.

NBHL (3)

Ահ ամենակալին ի վերայ անկեալ՝ սրտաթափս անդէն եւ անդ մրրկեալ ընդ միմեանս պողէր պղտորէր. (՟Բ. Մակ. ՟Ժ՟Բ. 22։)

Սրտաթափ յուսակտուր։ Սրտակտուր եւ սրտաթափ։ Եղեւ եփրեմ աղաւնի սրտաթափ, զի ոչ իցէ ի նմա իմաստութիւն. (Լմբ. համբ. Լմբ. պտրգ. Լմբ. ովս.։)

Սրտաթափ արարեր զմեզ միով ակամբ քով։ Ի գութ եւ ի սէր նորա ուրախութեամբ սրտի սրտաթափ լինիմք. (Զքր. կթ.։ Լմբ. սղ.։)


Սրտակոտոր

See full entry →

cf. Սրտաբեկ;
cf. Թօթափիմ.


Սրտակտուր

See full entry →

cf. Սրտաբեկ;
cf. Թօթափիմ.


Սրտահաճոյ

See full entry →

adj.

grateful, delightful, pleasing.

NBHL (1)

Զսրտահաճոյն՝ կեղակարծելի ունէր՝ զկինն։ Մեռանի սորա կինն կամակ եւ սրտահաճոյ, եւ ամենայնիւ առաքինի. (Փիլ. նխ. ՟բ. եւ Փիլ. իմաստն.։)


Սրտապախ առնեմ

See full entry →

sv.

to strike with consternation, to terrify, to appall.

NBHL (1)

Ի փարաւոնեան զօրացն սրտապախ ահիւ խոստովանեալ, տէր պատերազմի ընդ մեզ։ Եւ ահա անկեալ դնիմ լի սարսափելի եւ սրտապախ պակուցմամբ. (Պիտ.։)


Սրտառուչ

See full entry →

adj.

touching the heart, moving, affecting, tender;
touched, moved;
eager, desirous, burning for;
angry, displeased, shocked, wounded, exasperated;
heart-of-fending, mournful, heart-piercing.

NBHL (2)

Յաւէտ ընկղմումն տրտմութեան զիմս գրաւէ սրտառուչ անձն. (Պիտ.։)

Կցուրդն կրկնակի, բա՛ց մեզ տէր, բա՛ց, հառաչանք է սրտառուչ մարգարէիցն. (Յհ. իմ. եկեղ.։)


Սրտացաւութիւն, ութեան

See full entry →

s. med.

compassion, pity;
distress, anguish, grief;
heart-burn;
սրտացաւութեամբ, compassionately, pitifully.

NBHL (1)

Թէ հաւատարիմ լիցի, եւ սրտացաւութեամբ ծառայեսցէ. (Վրդն. ծն.։)


Սրտացուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

cf. Սրտապնդեմ;
to affect, to touch.

NBHL (3)

Երկդիմի առմամբ՝ որպէս καρδιόω, ἑκκαρδιόω cordifico, cor moveo եւ cor dolore afficio, vulnero, vel aufero եւ այլն. Տալ սրտանալ. քաջալերել. սիրտ տալ. կամ սրտակաթ, եւ կամ սրտաթափ առնել. խոցել զսիրտ. (կրկին է իմաստ եւ յն. ընթերցուածոյ)

Սրտացուցեր զմեզ քոյր իմ հարսն, սրտացուցեր զմեզ միով ակամբ քով, (ա՛յլ ձ. սրտակաթ արարեր). (Երգ. ՟Դ. 9։)

Սրտացուցեր. զնշանակն այսպիսի իմն լինել կարծեմ, իբրեւ հոգիացուցեր. որպէս թէ ասիցէն ցնա, թէ սիրտ ի մեզ եդիր. (Նիւս. երգ.։)


Սրտմտական, ի, աց

See full entry →

adj.

choleric, irascible;
—ն, irascibility.

NBHL (1)

Զսրտմտականն (հրեշտակաց՝ իմա՛) յայտնել զարիական նոցա բանաւորութիւն. (Դիոն. երկն.։)


Սրտմտութիւն, ութեան

See full entry →

s.

indignation, passion, vexation, anger, ire, spite, wrath, rage;
շիջուցանել զբոց սրտմտութեան, to stifle, smother or suppress the fire of one's indignation;
cf. Հրաբորբոք.

NBHL (2)

Մինչեւ անցցէ սրտմտութիւն բարկութեան եղբօր քոյ ի քէն։ Սրտմտութեամբ իւրեանց սպանին զարս։ Անիծեալ սրտմտութիւն նոցա, զի յանդուգն էր։ Տէր մի՛ սրտմտութեամբ քով յանդիմաներ զիս.եւ այլն։

Սրտմտութեան առանձինն է՝ դիմեցումն հոգւոյ խորհրդեամբ չար առնելոյ, յորոյ վերայ նեղասրտեալն է. (Բրս. հց.։)


Սփածանելի, լւոյ, լեաց

See full entry →

s.

cincture, apron, linen girdle;
dressing-gown.

NBHL (1)

Թէ ունիցիմք կերակուր եւ սփածանելի, այնու շատասցուք. (Վրք. հց. ՟Ա. ձ։ 1)


Սփիւրիդ

See full entry →

cf. Սփրիդ.

NBHL (1)

Սփիւրիդս առնէր։ Սփիւրիդիցն իմոց։ Եհան յիւրոց սփիւրիդիցն. (Վրք. հց. ձ։)


Սփոփանք, նաց

See full entry →

s.

relief, alleviation, solace, ease, consolation, soothing, comfort, balm;
diversion, recreation.

NBHL (1)

(Զերգս սաղմոսաց) ինձ մխիթարականս եւ սփոփանս վարկանիմ. (Մագ. ՟Ժ՟Ե։)


Սփռեմ, եցի

See full entry →

va.

to spread, to disseminate, to disperse, to scatter, to strew, to sow, to propagate, to diffuse;
to pour out or forth, to open;
սփռել ծաղիկս, to strew with flowers.

NBHL (3)

Սփռեաց, եւ ետ աղքատաց։ Սփռեաց ամպ՝ հովանի առնել նոցա ի տուէ։ Սփռեցից ի վերայ նորա զվարմ իմ։ Սփռիցի հարաւ ի ներքոյ երկնից. եւ այլն։

Եւ լինիմ անէծք՝ օրհնութեանըս ճիռս, փոխան ձեր ի խաչ բեւեռիմ, եւ օրհնութիւն ըսփռեմ. (Տաղ.։)

Սփռեցէ՛ք առաջի նորա զսիրտս ձեր։ Առաջի տեառն սփռեսցէ զխնդրուածս իւր։ Սփռեցից առաջի տեառն զաղօթս իմ. (Սղ. ՟Կ՟Ա. 9։ ՟Ճ՟Ա. 1։ ՟Ճ՟Խ՟Ա. 3։)


Սփռիչ

See full entry →

s.

iron-bar, cross-bar or crow-bar, tenon.

NBHL (1)

Երկուս սփռիչս միում սիւնակի՝ տգուցեալ ընդ միմեանս։ Երկուս սփռիչս առ մի մի սիւն՝ խառնեալ ընդ միմեանս. (Ել. ՟Ի՟Զ. 17։ ՟Լ՟Զ. 22։)


Սքանչանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to admire, to be admired, astonished, amazed, surprised, to wonder at, to marvel, to be wonderstruck, entranced, in extacy.

NBHL (2)

Որ յաստուծոյ սքանչանայ պատուով։ Զհետ սրբոցն սքանչանայ (տպ. սքանչանի)։ Պատուի եւ ռեբեկա, սքանչանայ եւ լկա, գովի եւ գեբովրա։ Սողոմոն որպէս իմաստուն սքանչանի։ Եզեկիէլ որպէս տեսանօղ անճառելեացն սքանչանի. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 37. եւ Ոսկ. ի կոյսն.։)

Որք զսքանչացեալն եւ զհիացեալն ի բազմաց սովորեցին ծաղր առնել. (Փիլ. իմաստն.։)


Սքանչանք

See full entry →

s.

cf. Սքանչացումն.

NBHL (1)

Գեղեցկութիւն վարուց ձերոց արժանաւորեցաւ ամենայն սքանչանաց։ Զարմանս առնեն սք, անչանս համարին։ Սքանչանք՝ սկիզբն են իմաստասիրութեան. վասն զի թէ ոչ սքանչանայ ոք, եւ ոչ ի խնդիր անկանի, եւ ոչ իմաստասիրէ. (Պրպմ. ՟Լ՟Զ։ Ոսկ. եփես.։ Անյաղթ պորփ.։)


Սքանչելագեղ

See full entry →

adj.

of surprising beauty, charming, graceful, fine.

NBHL (1)

Քոյրն իմ սքանչելագեղ կոստասիա։ Սնոյց զսքանչելագեղ կոյսն. (Թղթ. դաշ.։ Տէր Իսրայէլ. հոկտ. ՟Է.։)


Սքանչելագործ

See full entry →

s. adj.

thaumaturgus, wonder-worker;
miraculous, prodigious, wonderful.

NBHL (1)

Սքանչելագործ է տեսանիլ եւ իմանիլ. (Փիլ. քհ. ՟Զ։)


Սքանչելագործեմ, եցի

See full entry →

vn. va.

to do wonderful things, to work miracles;
to do miraculously or wonderfully well.

NBHL (1)

Յաղագս ո՞յր իրիք այսոքիկ սքանչելագործեալք լինէին։ Տեսաք տէր զբազում նշանս եւ զարուեստս աստուածապէս ի քեզ (այսինքն քեւ կամ ի քէն) հրաշագործեալ։ Հաստատեալք ի նշանացն գնացին, որ առժամայն սքանչելագործեցան. (Փիլ. իմաստն.։ Մագ. ՟Ե։ Երզն. մտթ.։)


Սքանչելագործութիւն, ութեան

See full entry →

s.

doing wonders, working miracles;
prodigy, miracle, portent.


Սքանչելատեսիլ

See full entry →

adj.

cf. Սքանչելատեսիկ.

NBHL (1)

Վասն սքանչելատեսիլ գեղոյն։ Զսքանչելատեսիլ զամրութիւն տեղւոյն։ Զէիցն բնութիւն, որոց սքանչելատեսիլ է եւ տեսիլն, եւ տենչալի։ Տեսանեմ զքեզ սքանչելատեսիլ եւ իմաստուն. (Խոր. պտմ. հռիփս.։ Փարպ.։ Փիլ.։ Տէր Իսրայէլ. հոկտ. ՟Ա.։)


Սքանչելատեսիկ

See full entry →

adj.

charming, ravishing, beautiful to behold, imposing, delighting the eye, graceful, superb.

NBHL (1)

Վասն սքանչելատեսիլ գեղոյն։ Զսքանչելատեսիլ զամրութիւն տեղւոյն։ Զէիցն բնութիւն, որոց սքանչելատեսիլ է եւ տեսիլն, եւ տենչալի։ Տեսանեմ զքեզ սքանչելատեսիլ եւ իմաստուն. (Խոր. պտմ. հռիփս.։ Փարպ.։ Փիլ.։ Տէր Իսրայէլ. հոկտ. ՟Ա.։)


Սքանչելի, լւոյ, լեաց

See full entry →

adj.

admirable, wonderful, astonishing, surprising;
prodigious, marvelous, miraculous;
charming, excellent.

NBHL (1)

Ամենայն սքանչելեօք իմովք, զոր արարից ի նոսա։ Վաղիւ արասցէ ձեզ տէր սքանչելիս։ Սքանչելիս արար. եւ այլն։


Սօսասարաս

See full entry →

adj.

platane-like, sumptuous, elegant.

NBHL (1)

Սխրալի եւ սօսասարասն սրահի իմաստունն սողովմոնի. (նար. խչ։)


Սօսափիւն

See full entry →

s.

noise, murmur, sough, breath;
trembling, agitation;
— սաղարթուց, rustling of the leaves;
— հողմոց, hollow or rumbling noise of the winds.

NBHL (1)

Ոչ էին կերպարանք առաջի աչաց իմոց, բայց միայն օդ եւ սօսափիւն լսէի. (Յոբ. Դ. 16։)


Վագեմ, եցի

See full entry →

vn.

cf. Սուրամ.