Definitions containing the research ուն : 10000 Results

Անհաւատ, ից

See full entry →

adj.

incredulous, unbelieving, infidel, irreligious;
incredible;
— լինել, to disbelieve.

NBHL (3)

ἅπιστος. infidelis, infidus, perfidus. Որ չունի զճշմարիտ եւ զսուրբ հաւատս. այլակրօն. հեթանոս. կռապաշտ. այլազգի. ոչ խոստովանօղ զՔրիստոս Աստուած. հեռի յաստուածպաշտութենէ. անհաւատարիմ առ Աստուած. անկրօն. անզգամ. տինսիզ. իմանսըզ.

Տունկ անհաւատ, եւ սերմն անհաւատ. այս ինքն անհաւատարիմ, կամ անպտուղ ի հաւատոյ եւ ի գործոց։

Որ ամենեւին անհաւատն է երազոց, իմաստուն է. (Կլիմաք.։)


Անհաւատալի, լւոյ, լեաց

See full entry →

adj.

incredible;
անհաւատալի լինիմ, cf. Անհաւատամ.

NBHL (1)

Անհաւատալի ամենեցուն խնդիր, կամ տեսիլ, բանք։ Անհաւատալի իմում տկարամտութեանս կարծեցեալ. (Փարպ.։)


Անհաւատամ, ացայ, ացի

See full entry →

va. vn.

to disbelieve.

NBHL (1)

Անհաւատալն (կամ յանհաւատալն, յն. ոչ հաւատացեալ) զլեզուն կապեաց (ձայնն բարբառոյ), եւ յերեւելն՝ տայ հօրն զազատութիւնն. (Առ որս. ՟Ժ՟Գ։)


Անհաւատանամ, ացայ

See full entry →

vn.

cf. Անհաւատամ.

NBHL (1)

Անհաւատալն (կամ յանհաւատալն, յն. ոչ հաւատացեալ) զլեզուն կապեաց (ձայնն բարբառոյ), եւ յերեւելն՝ տայ հօրն զազատութիւնն. (Առ որս. ՟Ժ՟Գ։)


Անհետ

See full entry →

adj.

without vestige, untraced;
— առնել, to annihilate;
— լինել, to be annihilated.

NBHL (3)

որպէս անընդհատ. առանց թողլոյ հետս միջոցի. հետ ընդ հետ. անդադար. շարունակ, իրարու էտեւ.

ԱՆՀԵՏ ԱՌՆԵԼ, ԼԻՆԵԼ. ἁφανίζω, -ομαι. e conspectu removeo, -or. Աներեւոյթ առնել, լինել. որ եւ ասի Ապ՛ականել. եղծանել. իզինի թօզունու գալտըրմագ. կէօրիւնմէմէք.

Զամենայն բարւոյն վայելուչ մասունս անհետ առնել. (Պիտ.։)


Անհետազօտելի, լւոյ, լեաց

See full entry →

cf. Անհետազօտ.

NBHL (2)

Առ խուզմունս իմաստիցն խորս, որ անհետազօտելիք ասացան ի վսեմամիտ գերահրաշիցն. (Նանայ. յռջբ։)

Ոչ ըստ անհետազօտելի վիճակի եղեւ սմա ի բարձունս ընթացքն. (Նիւս. երգ.։)


Անհիմն

See full entry →

adj.

without foundation, without base.

NBHL (1)

Որ չունի հիմն հաստատուն. խախուտ. անհաստատ. թէմէլսիզ, ասլը եօգ.


Անհմուտ

See full entry →

adj.

unpractised, untried, new, inexperienced, ignorant.

NBHL (1)

Անհմուտ քերթողի ունկն դնէր. (Ոսկիփոր.։)


Անհմտաբար

See full entry →

adv.

inexperienced, without ability, — knowledge of.

NBHL (1)

Բազումք անհմտաբար զամենայն ինչ ունայնութեամբ ծախեն. (Լծ. կոչ.։)


Անհնազանդ, ից

See full entry →

adj.

disobedient, refractory, rebellious;
— լինել, to disobey.

NBHL (1)

ἁνήκοος, ἁπειθής. inobediens, immoriger, contumanx. Որ չէ հնազանդ, կամ չհնազանդի. անհլու. անլսօղ. անլուր. անհաւան. ստունգանօղ. միւդիւ օլմայան. իդաաթսըզ. սերքէշ. ասի. ինատճը.


Անհնազանդիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to disobey, to rebel.

NBHL (1)

ἁπειθέω. non pareo, inobediens sum, παρακούω, non audio. Անհնազանդ լինել. չհնազանդիլ. ստունգանել. անհաւան լինել. հեստալ. անհաւանիլ. միւդիւ օլմամագ, իդաաթ էթմէմէք.


Անհնազանդութիւն, ութեան

See full entry →

s.

disobedience, transgression.

NBHL (1)

παρακοή, ἁθεσία, ἁπειθεία. inobedientia, praevaricatio, contumacia. Չհնազանդելն. չանսալն. անլսողութիւն. անհաւանութիւն. պատուիրանազանցութիւն. ստունգանումն. հեստութիւն. իդաաթսըզլըգ. ինատ.


Անհնար, ից

See full entry →

adj.

impossible;
յանհնարս մտանել, to get embarrassed, to be entangled, to want resources, to be reduced to extremities, not to know what to do;
յանհնարիցն է, it is impossible.

NBHL (1)

Անհնար լիցի նմա զքահանայապետութիւնն ունել. (Խոր. ՟Բ. 18։)


Անհնարին

See full entry →

adj. adv.

impossible;
extremely difficult;
insupportable, intolerable;
extreme, violent, excessive, enormous, horrible, terrible.

NBHL (2)

Մութն անհնարին։ Անհնարին հարուածք, կամ տանջանք, ցաւք։ Անհնարին երկիւղիւ։ Անհնարին գազանօք։ Ցնորք անհնարին երազոց։ Անհնարին բարկութիւն գազանաց։ Անհնարին մահու կորիցեն։ Բեկումն անհնարին։ Պատերազմ անհնարին։ Անհնարին մեղք, կամ մոլորութիւն, անմտութիւն, թշնամութիւն, գազանութիւն, գոչիւն։ Անդունդք անհնարինք. եւ այլն։

ԱՆՀՆԱՐԻՆ. ԱՆՀՆԱՐԻՆՍ. Կարի յոյժ, մեծապէս. ծանունս. չարաչար. δεινῶς, χαλεπῶς. graviter, vehementer, aegre. փէք. գաթը. շիտտէթ իլէ.


Անհնարութիւն, ութեան

See full entry →

s.

impossibility.

NBHL (1)

Ի վերայ այլայլութեան ունի իմն անհնարութիւն. (Արիստ. շարժ.։)


Այլայլութիւն, ութեան

See full entry →

s.

alteration, changement, variation, mutation;
emotion, perturbation;
corruption, degeneration;
falsification;
distemper, disorder, indisposition.

NBHL (2)

Փիոսն թարգմանի՝ բերանոյ այլայլութիւն։ Այլայլութեամբ բերանոյ (իմաստակ ասի ոք, եւ ոչ իմաստուն). (Փիլ. այլաբ.։)

Ոչ փոփոխումն կամ այլայլութիւն ունելով ի միաւորութեանն. (Շ. թղթ.։) Այլայլութեան վիճակեալ. (Լմբ. սղ.։)


Այլանդակ, աց

See full entry →

adj.

whimsical, odd, capricious, fanciful, fantastical, extravagant, mad, ridiculous, extraordinary, singular, strange, enormous, uncouth;
grotesque, distorted.

NBHL (2)

Յանդիմանել զայլանդակ նորուն ամուսնին (յեզաբելայ) չարաբարոյ կամակարութիւն. (Պիտ.։)

ԱՅԼԱՆԴԱԿ. Օտար. օտարոտի. խորթաբարոյ. անկիրթ. անհարթ. գեղջուկ. անշնորհ. օտարական, վայրենի, կոպիտ, անշնորհք. եապանճի. զարիպ. խօրեաթ. եօզուն. հանդալ.


Այլանդակութիւն, ութեան

See full entry →

s.

extraordinariness, uncouthness, extravagance, strangeness, oddness;
dissoluteness, irregularity of conduct.

NBHL (1)

Բազում ունի այլընդակութիւն բարուց. (Եղիշ. դտ.։)


Այլաշուրթն, շրթունք

See full entry →

adj.

who speaks differently to what he thinks, double-faced or dealer.

NBHL (1)

Այր երկխօս՝ տայ բան խորհրդակցին սիրոյ, եւ երեւի բացակայ ի նմանէ այլաշրթունք. (Լմբ. առակ.։)


Այլասեռ, ի, ից

See full entry →

adj.

cf. Այլասեր.

NBHL (1)

Ի տունս բարեկամաց սիրով ընթանամք այլասեռքս քրիստոնեայք. (Լմբ. ատ.։)


Այլատարազ

See full entry →

adj.

of a different mode, fashion, manner.


Այլափառ, աց

See full entry →

adj.

heterodox.

NBHL (1)

ἐτερόδοξος. heterodoxus, aliter sentiens Այլաղանդ, այլահաւատ. իբր ունօղ զօտար փառս այս ինքն զվարկ մտաց, զկարծիս ի հաւատս. մոլորեալ մտօք. հերձուածող. դաւանանքը տարբեր, հաւատքը ծուռ, հերետիկոս. րաֆըզը.


Այլափոխ

See full entry →

adj. adv.

changed, altered, converted, turned;
degenerate;
different;
allegorical;
differently.

NBHL (3)

Յայլ ինչ փոխեալ. այլայլեալ. այլազան. այլագունակ. տարբեր.

Անունն այլափոխ է, եւ արարածն այլազգի. (Վեցօր. ՟Գ։)

Այլափոխ կոչմամբ ձայնելով զանունն. (Նոննոս.։)


Այլափոխիմ, եցայ

See full entry →

vp.

to change;
to grow worse, to degenerate.

NBHL (1)

Հանգիստ ննջման քո այլափոխեալ առատութեամբ պարգեւաց։ Որոյ զանազանեալ է ըստ մարմնոյ ծնունդն եւ այլափոխեալ. (այս ինքն անհայր ի կուսէ). (Առ որս. ՟Գ։)


Այլուսումն, ման

See full entry →

adj.

of a different doctrine;
of or belonging to a sect.

NBHL (1)

Որ այլանդակք եւ այլուսմունք են, որոշեն զնոսա ի բաց հոտով սրբով. (Յճխ. ՟Ժ՟Ա։)


Այլուստեք

See full entry →

adv.

from some other place, from somewhere else.

NBHL (2)

Ազգ՝ մարդկեղէնն, այլք այլուստեք. իսկ հոգեւորականն մի է ամենենեցուն։ Ոչ մի գաւառ էր սրբոցն, քանզի այլք յայլուստեքէ էին ծնեալ. (Բրս. Խ. Մկ։)

Ոչ ունէի այլուստ ուստեք ճանաչել. (Փիլ. սամփս.։)


Այլօրինակ

See full entry →

adj. adv.

different;
differently.

NBHL (1)

Այլօրինակաբար ինչ կցորդութիւն ունել. (Գագիկ առ ռոմանոս.։)


Այծարած, ից

See full entry →

s.

goat-herd, peasant who drives the goats to feed.

NBHL (1)

ԱՅԾԱՐ կամ ԱՅԾԱՌ. Անուն ծառոյ;
cf. ԿԱՂԱՄԱԽ.


Այծեամն, եման, եմանց

See full entry →

s.

wild goat;
roe;
buck, hart;
deer.

NBHL (2)

Իբրեւ զայծեամն եւ զեղջերու։ Որպէս ուտիցի այծեամն եւ եղջերու։ Ասայէլ էր թեթեւ ոտիւք իբրեւ զմի յայծեմանց ի դաշտի։ Թեթեւագոյնք ոտիւք իբրեւ զայծեմունս ի վերայ լերանց։ Նման է եղբօրորդին իմ այծեման, կամ որթուց եղանց։ Իբրեւ զերկու ուլս երկուորիս այծեման։ Իբրեւ զայծեամն փախուցեալ. եւ այլն։

Արգելլով ի ներքս այծեմունս երագունս. (Խոր. ՟Բ. 38։)


Այծեղջիւր, ջեր

See full entry →

s.

Capricorn.

NBHL (2)

αἱγόκερως. capricornus Անուն միոյ ի կենդանակերպից՝ յարմարեալ ի հեթանոսական պատմութեանց, յոր յածի արեգակն ի իա դեկտ. ցյունվարի իա. եւ յայնժամ կոչի ԱՐԵՒԱԴԱՐՁ ԱՅԾԵՂՋԵՐ. օզլագ. ճէտի. ճէտա պիւրճի. պիւզէ.

Ձմերայնի (կենդանատեսակք), այծեղջիւրն, ջրհոս, ձկունք։ Զայծեղջերէ ասեն, եւ այլն. (Փիլ. ել.։) (Շիր.։)


Այծեմնիկ

See full entry →

s.

fawn of a roe.

NBHL (1)

Այծեամն փոքրիկ. որ եւ յատուկ անուն կնոջ. δορκάς. caprea. Ըստ մեզ δορκάδιον. capreola (Գծ. ՟Թ. 36. 39։) (ըստ եբր. Ձէպիթա, ասոր. Թապիթա, այն է Տաբիթա.)


Այծոտն

See full entry →

adj.

goat-footed.


Այնպէս

See full entry →

adv.

so, also, equally, as much, in like manner, likewise, as well as.

NBHL (1)

Այնպէս լուսաւորեսցէ լոյս ձեր, որպէս զի։ Եւ այնպէս ուսուսցէ զմարդիկ։ Աստուած այնպէս զգեցուցանէ։ Այնպէս սիրեաց Աստուած զաշխարհ, մինչեւ ... Այնպէս՝ որպէս անշունչքն ձայն տայցեն։ Միթէ որպէս նայն եհար, սա այնպէ՞ս վիրաւորեսցի։ Գիտասջիք զայնպիսիսն, որ այնպէսն գնայցեն. եւ այլն։


Այնքան, ոյ

See full entry →

cf. Այնչափ.


Այո

See full entry →

adv.

yes, even so, truly.

NBHL (1)

Մակբայ բաղստորագրութեանն. այո՛յ, հայո՛յ. եւ խուներդմնականն, հա՛. (Թր. քեր.)


Այպանալից

See full entry →

adv.

full of derision, mockable, laughable.

NBHL (1)

Այլ ո՛հ այպանալից ծաղուն. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 9։)


Այպանեմ, եցի

See full entry →

va.

to jeer, to make a jest of, to ridicule, to mock, to deride, to hold in contempt, to despise, to scoff at, to scorn, to banter, to rally, to rail at, to revile, to abuse;
to treat with contempt, with abuse or ridicule.

NBHL (1)

(լծ. թ. այըպլամագ) παίζω, ἑμπαίζω, καταπαίζω , καταγελάω, μυκτηρίζω, χλευάζω, γελάω. illudo, derideo, irrideo, subsanno Այպն առնել. խազ առնել. ծաղր առնել. ունչս առնել. կատակել. ձաղել. եպերել. դսրովել. յամօթ առնել. անարգել. արհամարհել. մասխարա՝ իսթիհզա էթմէք. մեզեյէ՝ քեսինտիյե ալմագ. զէֆքլենմէք. կիւլիւլմէք. խօրշամագ.


Այսահար, ի, աց, ից

See full entry →

adj.

possessed with a devil, demoniac.

NBHL (1)

δαιμονιζόμενος, δαιμονισθείς, ἑνεργούμενος. daemonium habens, daemoniacus, energomenus Հարեալ յայսոյ պղծոյ. դիւահար. որ եւ ասի ԱՆՄԱՔՈՒՐ. եւ ԱԽՏԱՑԵԱԼ. դեւ ունեցօղ. ճինլի. մէճնուն. տիվտար. փէրիսայ.


Այսահարիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to be possessed with a devil;
to roar, to make a dreadful noise;
to rave, to be frantic, to storm, to be furious.

NBHL (1)

δαιμονίζομαι/ a daemonio vexor, πνευματοφοροῦμαι spiritu (malo) ducor, ἑπιληπτεύομαι, furo insanio Հարկանիլ յայսոյ. լլկիլ ի դիւէ. մէճնուն օլմագ. եւ մոլեգնիլ. մոլիլ. յիմարիլ. գուտուրմագ. չըլտըրմագ.


Այսահարութիւն, ութեան

See full entry →

s.

the state of a demoniac or of a person possessed with a devil;
madness, frenzy, fury, franticness.

NBHL (1)

Այսահարութիւն յանասունս գտեալ՝ ոչ ինքեանց լինի աղագաւ. (Մխ. դտ.։)


Այսամուտ

See full entry →

adj.

cf. Այսահար.

NBHL (1)

ԱՅՍԱՄՈՒՏ ԱՅՍԱՄՏԵԱԼ. Յոր մտեալ իցէ այս պիղծ. այսակիր. դիւահար. մէճնուն. տիվապատ.


Այսանակ

See full entry →

adj.

such, like, in this manner or fashion.

NBHL (2)

Այսպիսի. այսգունակ. այսպէս.

Այսանակ ճոխագունիցն վերջոյ եւ առաջոյ պատուագիրքն յաճախեն զփառս։ Այսանակ եւ դու հրապուրողականդ քո բանիւք ծովացուցեր. (Յհ. իմ. ատ. եւ երեւ։)


Այսգոյն, ունի, ից

See full entry →

adj.

cf. Այսպիսի.

NBHL (3)

Այսգունիւ բերեալ ցանկութեամբ. (Յհ. իմ. ատ։)

Ըստ այսգունի պատմութեանս. (Սամ. եր.։)

Ընդ ձեռն այսգունի անճառ միաւորութեանն. (Խոսրովիկ.։)


Այսուհետեւ

See full entry →

adv.

henceforth, henceforward, hereafter, for the future;
as for the rest;
now, then, but.

NBHL (3)

Յայսմ հետէ եւ առ յապա. հետեւաբար յայժմու ժամանակէ կամ յայսմ օրէ եւ անդր. ասկից էտեւ, ա՛լ. պունտան սօնրա. պունտան պէօյլէ. շիմտէն կէրի. արթըգ. մնաց՝ որ. գալտը քի. ἁπὸ τοῦ νῦν, λοιπόν. a nunc, իբր ab hoc tempore, dehinc, deinceps, in posterum, de caetero

Այսուհետեւ զգո՛յշ լերուք յանօգուտ քրթմնջենէ։ Այսուհետեւ խրատեցարո՛ւք բանիւք իմովք։ Այսուհետեւ՝ որ անարգէ, ոչ զմարդ անարգէ, այլ՝ զԱստուած։ Այսուհետեւ եւ մեք՝ որ այսչափ շուրջ զմեօք մածեալ ունիմք. եւ այլն։

Արդ այսուհետեւ մեծատունք լացէ՛ք. այսուհետեւն ասելով՝ թուի ինձ, եթէ խոր իմն միտս ընծայեցուցանէ. (Սարգ. յկ. ՟Ժ։)


Այսչափ, ի, ից, աց

See full entry →

adj. adv.

to this degree, in this quantity, so great;
so much, so.

NBHL (2)

ԱՅՍՉԱՓ. τοσοῦτος, τηλικοῦτος. tot, et tantus Որ ինչ է այսու չափով. այսքան. այսպիսի, այսպէս մեծ կամ փոքր, շատ, եւ այլն. ասչափ, ասչաք. պու գատար. պունճա.

Եւ ոչ այսչափ միայն (յն. եւ ոչ միայն), այլ եւ մեք իսկ՝ որ զպտուղ հոգւոյն ունիմք եւ այլն. (Հռ. ՟Ը. 23։)


Այսպէս

See full entry →

adv.

thus, in this manner, in the same manner;
so.

NBHL (1)

Իբրեւ այս իրք այսպէս հաստատեալ կային։ Այսպէս եղիցի ամենայն առն՝ զոր արքայ փառաւորէ։ Կարծեալ այսպէս էր, եթէ, եւ այլն։ Յիսուսի Քրիստոսի ծնունդն էր այսպէս։ Այսպէս գրեալ է։ Այսպէս վայել է։ Այսպէս եւ այսպէս խօսեցաւ. եւ այլն։


Այսպիսի, պիսւոյ, պիսեաց

See full entry →

adj.

such, like, in this manner, of this sort;
such, so great.

NBHL (2)

τοιοῦτος. hujusmodi, talis Այսմ նման. այսգոյն. ասանկը. պէօյլէսի. պունճուլայըն.

Մանուկ մի այսպիսի։ Զօրութիւնք այսպիսիք ի ձեռաց սորա լինին։ Լինել այսպիսի՝ որպէս եւ եսս եմ։ Յոյս մի այսպիսի ունիմք։ Զայսպիսեաց աստի օրէնքն չեն հակառակ։ Ամենայն ինչ այսպիսի պարծանք՝ չարութեանն են. եւ այլն։


Այսրէն

See full entry →

adv.

back, again;
եկից — ենդհուպ, I shall return here immediately, I shall be hack presently.

NBHL (2)

Ժողովուրդ իմ դարձցին այսրէն։ Է՛ջ, եւ ե՛լ այսրէն։ Իբրեւ մտանէր Մովսէս, մերկանայր զպատրուակն, մինչեւ այսրէն ելանելոյ։ Այսրէն վաղվաղակի տագնապաւ դառնային։ Հասեալ այսրէն՝ ունէին զճակատուն տեղի. եւ այլն։

ԱՅՍՐԷՆ. որպէս աստէն. աստ. հոս. պուրատա. պունտա. ἑνταῦθα. hic


Այսքան, ոյ, ի, ից, Այսքանի, նւոյ, նեաց

See full entry →

adj.

in this quantity, such, so numerous, thus great.

NBHL (2)

Այսքան բազմաժամանակեայ քառասուն աւուրբք. (Պիտ.։)

Այսքան առաւելեալ։ Այսքան արձանացեալ էր հաստատուն։ Եւ այս վասն սորին այսքան շատասցի. (Պիտ.։ Լմբ. ատ.։ Շ. թղթ.։)


Այտ, ի, ից

See full entry →

s.

cheek;
համբուրել զայտս, to embrace, to kiss the cheek.

NBHL (2)

Յերկոցունց կողմանց շուրջ զշրթամբքն այտս որոշելով. (Նիւս. կազմ. ԺԳ։)

Պայծառանայ դէմքն գունովն, սկսանի մորուսն ի վերայ այտիցն բողբոջել. (Լմբ. սղ.։)