sanctifying, saving, wholesome;
— շնորհք, sanctifying or saving grace.
Սրբարար տէրն։ Սրբարար տնօրէնութեամբ. (Ի գիրս խոսր.։)
to sanctify, to consecrate;
to purify;
to clean, to wipe off, to wipe dry, to spunge up;
to expiate;
to offer, to dedicate;
to observe, to keep religiously;
to absterge, to cleanse, to deterge;
— զմօրուս, to shave the beard;
— զեղնգունս, to pare the nails;
— զուռս, to prune, to lop;
հրով —, to refine by fire;
— զցորեան, to winnow.
Օրհնեաց աստուած զօրն եօթներորդ, եւ սրբեաց զնա։ Յիշեսջի՛ր զօր շաբաթուն սրբել զնա։ Սրբեսցես զղեւտացիսն։ Քահանայքն՝ որ մերձենան առ աստուած, սրբեսցին։ Սրբել զտուն։ Բարապան տանն սրբէր ցորեան։ Սրբէր զենջակաւն։ Սրբէ զնա (զուռն), զի առաւել եւս պտղաբեր լիցի։ Ո՞վ իցէ՝ որ ձգիցէ զձեռն իւր յօծեալ տեառն, եւ սրբիցի։ Զի որ սրբէն՝ եւ որ սրբին, ի միոջէ էին ամենեքին։ Սրբեցէ՛ք զձեռս մեղաւորք։ Որով կամօք եւ մեք սրբեցաք։ Միով պատարագաւ կատարեաց զսրբեալսն ի մշտնջենաւորս.եւ այլն։
Սրբեա՛ դու ինձ զամենայն անդրանիկս։ Սրբեսցես զնոսա՝ քահանայանալ նոցա ինձ։ Սրբեսցես զերբուծն ի նուէր.եւ այլն։
sanctifying;
purifying, cleaning;
abstergent;
razor;
— ձեռաց, towel;
— բաժակի, the purificatory.
Իւրոց գարշապարացն կոխելով զջուրսն սրբեաց, սրբիչ արար։ Էջ ի ջուրսն, եւ սրբիչ եւ նորոգիչ միանգամայն զջուրսն կացուցանէր. (Ագաթ.։)
abstaining from meats.
Չէր, որպէս այժմու ոմանք, որ յոյժ սրբկեր են՝ նոր փարիսեցիք, որ զմժղուկն քամեն, եւ զուղտն կլանեն. (Զքր. ծործոր.։)
holiness;
purification;
purity, cleanliness, neatness;
expiation;
offering;
sanctuary;
*Communion;
chastity, modesty;
innocence, integrity, candour;
abstersion;
սրբութեանց or — սրբոց, the Holy of Holies;
— սրբութեանց or սուրբ սրբութեանց, most sacred;
յարկ սրբութեան, temple, church;
— ձեր, Your Holiness;
սրբութեամբ, holily.
ἀγίασμα, ἀγιασμός, ἀγιότης, ἀγιωσύνη, ἄνεια, καθαριότης, καθαρισμός, κάθαρσις , ὀσιότης եւ այլն. sanctificatio, sanctimonia, sanctitas, puritas, purificatio, munditia, purgatio եւ ἄγιον, ἀγία sancta (sanctorum) եւ այլն. Սուրբ գոլն. անմեղութիւն. ամբծութիւն. սրբելն եւ սրբիլն. մաքրութիւն յամենայն կարգի. քաւութիւն. նուիրումն. նուէրք. ընծայ տեառն. սրբարան.
Նախ քան զշինութիւն տաճարին սրբութիւն էր տեղին, յորում հանգեաւ տապանակն. (Լմբ. սղ.։)
to grind, to sharpen, to whet, to point, to set, to give an edge, to acuminate;
to spur, goad or urge on, to stimulate, to rouse up, to excite, to stir.
Երկաթ զերկաթ սրէ։ Սրէր եւ զըտէր զզէն իւր։ Զայս եղջիւր յեսանեալ սրեցեր։ Զանձինս ձեր սրէիք ի սուսերս հոգւոյն. (Ոսկ. եբր.։ Ճ. ՟Գ.։ Նար. ՟Ղ՟Բ։ Ոսկ. յհ. ՟Բ. 20։)
Առանց բարկութեան խօսեսցի, զոր եւ սրել հարկաւոր էր։ Սրէին զսրտմտութիւնս իւրեանց ի վերայ նորա։ Ի հասարակաց թշնամւոյն սրեալք նախատէին զյոր. (Իսիւք.։)
Զամենայն զփոյթ եւ զյօժարութիւն հակառակ եկեղեցւոյ խաշանցն սրէր. (Նախ. թղթ. պաւղ.։)
Մախանօք չարութեան նախանձուն սրեալ էր հրէիցն սպանանել զնա. (Լմբ. պտրգ.։)
rapid course, impetuosity.
Զկնի նորա հետամուտ լինէր, եւ սրընթացութեան նորա ոչ էր կարօղ հասանել. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Թ։)
ruffian, rascal, scoundrel, varlet, hired-assassin, brigand.
Ունէր ընդ իւրեաւ սրիկայս բազում։ Ընդ նմա այլ եւս սրիկայքն. (Խոր. ՟Բ. 7։ Յհ. կթ.։)
to play the flute;
to hiss, to whistle;
to bray.
Փողէր, եւ ի փողսն սրնգէր, իսկ լեզուովն ճռուողէր. (Մագ. ՟Լ՟Զ։)
cf. Սրովբէախումբ.
Տեսի զտէր ի վերայ աթոռոյ բարձրացելոյ, եւ վեցթեւեայ սրովբէագունդ շուրջ զտերամբն. (Ագաթ.։)
cf. Սրովբէախումբ.
Տեսի զտէր ի վերայ աթոռոյ բարձրացելոյ, եւ վեցթեւեայ սրովբէագունդ շուրջ զտերամբն. (Ագաթ.։)
where the seraphim assemble;
chorus of seraphim.
Տեսի զտէր ի վերայ աթոռոյ բարձրացելոյ, եւ վեցթեւեայ սրովբէագունդ շուրջ զտերամբն. (Ագաթ.։)
broken-hearted, discouraged, dejected, despondent;
astonished, frightened;
— առնել, to dishearten, to discourage, to deject, to take away a person's courage, to disconcert;
to dismay, to frighten, to strike with astonishment;
— լինել, to be broken-hearted, disheartened, down cast, dispirited, desponding, to lose or want courage;
to be frightened, dismayed.
Յայնչափ քաջութեան մրտի մանկանցն եօթանեցունց սրտաբեկ լինէր թագաւորն. (՟Բ. Մակ. ՟Է. 39։)
Սրտաբեկ լինէր հերովդէս արքայն. (Տաղ.։)
Որք յանցաւորքն իցեն, սրտաբեկ լինին։ Միդաւ եւ մառախղաւ սրտաբեկ լինէր նինուէ. (Սեբեր. ՟Զ։ Եփր. նին.։)
Սրտաբեկ սրտապախ լինել։ Տակաւին սրտաբեկ էր։ Սրտառուչ սրտաբեկ դառնալոց է. (Ոսկ. ես.։)
Պահապանացն սրտաբեկ ոգէսպառ ի քաղաքն անկեալ։ Ելեալ անտի սրտաբեկ գնացին ի տաճար. (Ագաթ.։ Տէր Իսրայէլ. յուլ. ՟Ժ՟Ե.։)
faint-heartedness, dejection, despondency, discouragement, consternation.
Խրախոյս իսրայէլի տայր նովաւ աստուած, եւ սրտաբեկութիւն թագաւորին՝ որ լսէր. (Կիւրղ. ել.։)
knowing all hearts.
Դու տէր սրտագէտ ամենայնի։ Սրտագէտն աստուած վկայեաց. (Գծ. ՟Ա. 24։ ՟Ժ՟Ե. 8։)
Աստուած սրտագէտ։ Սրտագէտդ աստուած։ Սրտագէտն աստուած։ Դու տէր սրտագէտ ամենեցուն. (Ճ. ՟Գ.։ Մաշտ.։ Վրք. հց. ՟Ժ՟Զ։ Եղիշ. ՟Գ։)
Քանզի սրտագէտ էր, գիտէր զամենայն խորհուրդս մարդկան. (Ագաթ.։)
crying, imploring heartily.
Աղաղակէր սրտագոչ ձայնիւ առ սուրբ առաքեալսն. (Ճ. ՟Բ.։)
disheartened, dismayed, struck with consternation.
Ահ ամենակալին ի վերայ անկեալ՝ սրտաթափս անդէն եւ անդ մրրկեալ ընդ միմեանս պողէր պղտորէր. (՟Բ. Մակ. ՟Ժ՟Բ. 22։)
Զռամիկսն ամենայն ահեղ բանիւք սպառնացեալ սրտաթափ առնէր։ Զբազումս առնէր սրտաթափ եւ ահակոտոր։ Բօթաբերն սրտաթափ զքեզ առնէ. (Եղիշ. ՟Գ։ Կեչառ. աղեքս.։ Մաշկ.։)
Սրտաթափ արարեր զմեզ միով ակամբ քով։ Ի գութ եւ ի սէր նորա ուրախութեամբ սրտի սրտաթափ լինիմք. (Զքր. կթ.։ Լմբ. սղ.։)
to grieve deeply, to break one's heart;
to rend the heart, to harrow.
Զի եւ այն եւս կարի՛ սրտակիզէր զնոսա, զի մինչ էր ընդ նոսա, որպէս պարտն է գիտել՝ ոչ գիտէին զնա. (Իգն.։)
Մայրն՝ որ յայնժամ սրտակոտոր էր խոցելոց։ Ւիւծեալ միջաբեկ եւ սրտակոտոր՝ մայրն մարիամ հառաչմամբ յորդոր։ Սրտակոտոր լինէր տրտմութեամբ. (Լմբ. վերափոխ.։ Տաղ.։ Գանձ.։)
grateful, delightful, pleasing.
Զսրտահաճոյն՝ կեղակարծելի ունէր՝ զկինն։ Մեռանի սորա կինն կամակ եւ սրտահաճոյ, եւ ամենայնիւ առաքինի. (Փիլ. նխ. ՟բ. եւ Փիլ. իմաստն.։)
to strike with consternation, to terrify, to appall.
Նախ թոյլ ետ սրտաբեկ սրտապախ լինել։ Մի՛ ինչ երկնչել եւ սրտապախ լինել իբրեւ զառաջինն։ Սրտապախ առնէր զբնակիչս քաղաքին տեսլեամբ զօրացն բազմաց. (Ոսկ. ես.։)
Ի փարաւոնեան զօրացն սրտապախ ահիւ խոստովանեալ, տէր պատերազմի ընդ մեզ։ Եւ ահա անկեալ դնիմ լի սարսափելի եւ սրտապախ պակուցմամբ. (Պիտ.։)
to re-animate, to encourage, to inspire with courage, to revive, to put new spirits into, to raise again or restore a person's spirits.
Քաջալերեալ սրտապնդեալ զմի ի նոցանէ՝ մխիթարէր. (՟Բ. Մակ. ՟Ե. 21.) (յն. լոկ, մխիթարել)։ Զմի մի ի նոցանէ ի ծածուկ քաջալերէր եւ սրտապնդէր։ Դարձեալ քաջալերէ եւ սրտապնդէ։ Յուսով սրտապնդէ զինքն նորոգ զինուորեալն ի մարտս չարին. (Եղիշ. ՟Ե։ Սարգ. ՟ա. պ. ՟Ժ՟Բ։ Լմբ. սղ.։)
to take to heart, to get angry, to chafe.
Եւ նա ոչ լսէր նմա. որոյ սրտառեալ՝ ժողովէ ամբոխ յոյժ. (Պտմ. վր.։)
Եւ սրտառեալ թաագաւորն՝ հրամայեաց հարկանել զնա ջալոտիւք։ Զորոյ մերձաւոր սպանեալ էր ի կարճոյ. եւ սրտառեալ կայր վասն այնոսիկ. (Վրդն. պտմ.։)
touching the heart, moving, affecting, tender;
touched, moved;
eager, desirous, burning for;
angry, displeased, shocked, wounded, exasperated;
heart-of-fending, mournful, heart-piercing.
Որպէս Սրտառեալ, սրտմտեալ, կամ սիրտն այրեալ, սրտակիզեալ. ուստի ՍՐՏԱՌՈՒՉ ԼԻՆԵԼ. κατάπτομαι tangor, ferior, lacessor. Նեղասրտիլ. զկծիլ. դժուարիլ՝ որպէս կարեվէր խոցեալ սրտիւ. սրտջանալ.
Թէ ինքն բարի էր, զբարի որդին իւր զորմըզդ չառնէր միշտ սրտառուչ։ Նմա չար ընդէ՞ր խորհեցաւ՝ առնել զնա սրտառուչ յիւրոց արարածոց. (Եզնիկ.։)
Կցուրդն կրկնակի, բա՛ց մեզ տէր, բա՛ց, հառաչանք է սրտառուչ մարգարէիցն. (Յհ. իմ. եկեղ.։)
knowing the thoughts of the heart.
Ասէր մեզ, թէ թագաւորելոց եմ, զայն որում ամենայն սրտատեսքն ըղձան. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Թ։)
heart-sick;
compassionate, sorry, afflicted.
courageous, intrepid, spirited, bold, lively;
այր —, a man of heart.
Միրդատ այր սրտեայ եւ աջողաձեռն՝ աւերէր քանդէր զկողմանս պարսից. (Պտմ. վր.։)
heart-burning, heart-rending, heart-wounding, poignant, bitter.
Լերդակեղ. բերօղ կեղ եւ վէրս սրտի.
to lose one's temper, to be angry, out of all patience, indignant, in a passion, provoked, irritated, exasperated, enraged;
սրտմտեցաւ բարկութիւն նորա յոյժ, he was seized with rage.
Ետես տէր, եւ նախանձեցաւ եւ սրտմտեցաւ։ Սրտմտեցաւ բարկութիւն նորա յոյժ։ Սրտմտեցաւ ասա մարգարէին.եւ այլն։
indignation, passion, vexation, anger, ire, spite, wrath, rage;
շիջուցանել զբոց սրտմտութեան, to stifle, smother or suppress the fire of one's indignation;
cf. Հրաբորբոք.
Մինչեւ անցցէ սրտմտութիւն բարկութեան եղբօր քոյ ի քէն։ Սրտմտութեամբ իւրեանց սպանին զարս։ Անիծեալ սրտմտութիւն նոցա, զի յանդուգն էր։ Տէր մի՛ սրտմտութեամբ քով յանդիմաներ զիս.եւ այլն։
cf. Սրտմտիմ.
Պատրուակաւ ասացաւ. վասն որոյ սրտնեցաք, եւ բացայայտեցաք զառ ի քէն ծածկեալն։ Դաւիթ սրտնեալ ի վերայ նաբաղայ՝ խորհէր ի սպտնութիւն։ Ի հիւանդանալոյ, ի սրտնելոյ. (Լմբ. առակ. եւ Լմբ. ժղ.։)
to put on an apron, to gird oneself with a cloth;
to put on, or to wear a dressing-gown;
քուրձս —, to clothe oneself in sack-cloth or hair-cloth.
Առեալ ղենջեակ մի՝ սփածաւ. եւ սրբէր ղենջեկաւն՝ զոր սփածեալ էր։ Սփածցին քուրձս. (Յհ. ՟Ժ՟Գ. 4. 5։ Եզեկ. ՟Է. 18։)
Թէպէտ եւ թագաւոր էր, դողայր եւ սարսէր ի մարգարէէն, որ զմաշկեակն եւեթ սփածեալ էր. (յն. ունէր) (Ոսկ. մ. ՟Ա. 24։)
the girding, or clothing with.
Պատարագ զարտասուսն մատուցանէր, եւ զսիրտն փղձկեալ, եւ սփածումն խորգոյ այրն թագաւոր. (Ոսկ. ես.։)
cf. Սփրիդ.
Սփիւրիդս առնէր։ Սփիւրիդիցն իմոց։ Եհան յիւրոց սփիւրիդիցն. (Վրք. հց. ձ։)
relief, alleviation, solace, ease, consolation, soothing, comfort, balm;
diversion, recreation.
Օրհնեալ ես տէր աստուած, տնանկաց ապաւէն, սգաւորաց սփոփանս. (Մաշտ.։ 1)
to relieve, to allay, to ease, to soothe, to assuage, to console, to comfort, to soften, to appease;
to rejoice, to divert, to recreate;
— զվիշտս, to calm, to assuage, to charm away, to beguile one's sorrow or grief.
Մեղմով սփոփէ զնոսա։ Զնախանձսն սփոփէր։ Աղբիւրս այս զվշտացեալս սփոփէ. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 28. 30. 45։)
to spread, to disseminate, to disperse, to scatter, to strew, to sow, to propagate, to diffuse;
to pour out or forth, to open;
սփռել ծաղիկս, to strew with flowers.
Սփռեաց զնոսա տէր աստուած անտի ընդ երեսս ամենայն երկրի։ Ի նոցանէ սփռեցան ընդ ամենայն երկիր։ Սփռեցաւ ժողովուրդն ընդ ամենայն երկիրն եգիպտացւոց՝ ժողովել եղէգն առ ի յարդ։ Որպէս սփռեաց զորդիսն ադամայ։ Սփռեցա՛յք ընդ ժողովուրդդ, եւ ասացէ՛ք։ Սփռեցան ի քաղաքէն յայնմանէ այր իւրաքանչիւր ի բնակութիւնս իւրեանց.եւ այլն։
basket.
Միոյ սփրիդի։ Արասցես զսփրիդ։ Երկուս սփրիդս ունէր։ Յաջու կողման սփրիդին։ Հիւսեաց երբեմն զսիրայ երկուց սփրիդաց, եւ կարեաց մին մի սփրիդ։ Քակեաց զունկունս սփրիդոցն. (եւ այլն. Վրք. հց.։ 1)
admiration, wonder, astonishment, amazement, ravishment, extacy.
Զի ոչ էր արժանի այնպիսի սքանչացման (տպ. սքանչման) իրն։ Սքանչացմամբ գրէ (կամ կնքէ) զբանն։ Յօտարազգեացն սքանչացմանէ լսելի եղեալ դրուատեցաւ. (Պրպմ. ՟Լ՟Է։ Առ որս. ՟Է։ Պիտ.։)
of surprising beauty, charming, graceful, fine.
Քոյրն իմ սքանչելագեղ կոստասիա։ Սնոյց զսքանչելագեղ կոյսն. (Թղթ. դաշ.։ Տէր Իսրայէլ. հոկտ. ՟Է.։)
to do wonderful things, to work miracles;
to do miraculously or wonderfully well.
Սքանչելագործեաց զզարմանալիսն։ Սքանչելագործէր, եւ ոչ ընդունէին։ Սքանչելագործէ հաւասար հոգւոյն սրբոյ. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 45։ ՟Բ. 5։ Ճ. ՟Գ.։)
Զայս՝ հռչակեալն նիկողայոս սքանչելագործեաց։ Սքանչելագործէր զօրութեամբն քրիստոսի։ Սքանչելագործօղ սուրբ յակոբ նման յիսուսի։ Եւ յուդաս զսքանչելագործելն ունէր. (Ճ. ՟Գ.։ Տէր Իսրայէլ. սեպտ. ՟Ի՟Դ.։ Գանձ.։ Խոսր.։)
Յաղագս ո՞յր իրիք այսոքիկ սքանչելագործեալք լինէին։ Տեսաք տէր զբազում նշանս եւ զարուեստս աստուածապէս ի քեզ (այսինքն քեւ կամ ի քէն) հրաշագործեալ։ Հաստատեալք ի նշանացն գնացին, որ առժամայն սքանչելագործեցան. (Փիլ. իմաստն.։ Մագ. ՟Ե։ Երզն. մտթ.։)
astonishing, surprising;
of an admirable form or aspect.
Եւ միւս ոմն ե՛ւս սքանչելակերպ՝ թէ տեսի զտէր ի վերայ աթոռոյ։ Եզեկիէլ յորժամ սքանչելակերպ զյարութիւնագործ տեսիլն պատմէ. (Ագաթ.։)
cf. Սքանչելատեսիկ.
Սքանչելատեսք եղեն եւ զարմանալիք բնակչաց երկրին։ Ետես երկու սքանչելատես արք, զի իջին ի հուրն. (Տէր Իսրայէլ. յնվր. ՟Ի՟Ե.։ Տէր Իսրայէլ. նոյ. ՟Ժ՟Զ.։)
cf. Սքանչելատեսիկ.
Սքանչելատեսակ եւ չքնաղազարդ պատմուճան։ Սքանչելատեսակ որդի իւր՝ մանուկ տիօք. (Անան. եկեղ.։ Տէր Իսրայէլ. օգոստ. ՟Ժ՟Թ.։)
Վասն սքանչելատեսիլ գեղոյն։ Զսքանչելատեսիլ զամրութիւն տեղւոյն։ Զէիցն բնութիւն, որոց սքանչելատեսիլ է եւ տեսիլն, եւ տենչալի։ Տեսանեմ զքեզ սքանչելատեսիլ եւ իմաստուն. (Խոր. պտմ. հռիփս.։ Փարպ.։ Փիլ.։ Տէր Իսրայէլ. հոկտ. ՟Ա.։)
charming, ravishing, beautiful to behold, imposing, delighting the eye, graceful, superb.
Սքանչելատեսակ եւ չքնաղազարդ պատմուճան։ Սքանչելատեսակ որդի իւր՝ մանուկ տիօք. (Անան. եկեղ.։ Տէր Իսրայէլ. օգոստ. ՟Ժ՟Թ.։)
Վասն սքանչելատեսիլ գեղոյն։ Զսքանչելատեսիլ զամրութիւն տեղւոյն։ Զէիցն բնութիւն, որոց սքանչելատեսիլ է եւ տեսիլն, եւ տենչալի։ Տեսանեմ զքեզ սքանչելատեսիլ եւ իմաստուն. (Խոր. պտմ. հռիփս.։ Փարպ.։ Փիլ.։ Տէր Իսրայէլ. հոկտ. ՟Ա.։)
cf. Սքանչելագործ.
Ո՛վ տէր սքանչելարար եւ փրկագործ։ Իսկ եթէ սքանչելի է, թողցուք զբան սքանչելարարին՝ տեառնն։ Գովեսցէ զսքանչելարար տէրն։ Թողին զսքանչելարարն աստուած. (Զքր. կթ.։ Ճ. ՟Գ. Ը։ Գէ. ես.։)
to render admirable, marvelous.
Ոչ ծանեայք, զի սքանչելացոյց տէր զսուրբ իւր. (Խոր. ՟Բ. 89։)
cf. Հրաշափառ.
Տեառն մերոյ յիսուսի քրիստոսի աստուածահրաշ նշանքն՝ գերահրաշ եւ սքանչելափառ։ Իբր զխաչին տէրունի նշան բարեբազդ պանծալի սքանչելափառ. (Զքր. կթ.։ Նար. ՟Ծ՟Ա։ 8)
admirable, wonderful, astonishing, surprising;
prodigious, marvelous, miraculous;
charming, excellent.
Սքանչելի է աստուած ի վերայ սրբոց իւրոց։ Սուրբ է տաճար քո սքանչելի արդարութեամբ։ Սքանչելի փառօք, որ առնես զնշանս։ Սքանչելի ես դու տէր ի բարձունս։ Սքանչելի եղեն զբօսանք ծովու։ Զարհուրեսցին ի վերայ սքանչելի փրկութեան նորա։ Եւ որ ինչ նորանշան սքանչելի էր։ Սքանչելի երեսօք. եւ այլն։
Ամենայն սքանչելեօք իմովք, զոր արարից ի նոսա։ Վաղիւ արասցէ ձեզ տէր սքանչելիս։ Սքանչելիս արար. եւ այլն։
admiration, wonder;
ի — չումն կրթիլ, to be amazed, astonished, surprised.
Կարծէր ինչ գործել արժանի սքանչման. (Եփր. աւետար։)