Definitions containing the research գամ : 2355 Results

Գլխովին, ի գլխովին

See full entry →

adv.

himself, personally, in person;
all, totally, entirely.

NBHL (1)

ԳԼԽՈՎԻՆ. Ի ԳԼԽՈՎԻՆ. Ինքնին՝ գլխով եւ անձամբ իւրով. ըստ յն. ինքն իսկ. զինքն կամ ինքեա անգամ (յամենայն դէմս եւ հոլովս). եւ ամենայն մասամբ. բոլորովին. եւ Տի՛ նա. բուն ինքը, ինքն ալ.


Գծագրութիւն, ութեան

See full entry →

s.

dash, trace;
drawing, design;
sketch, draught;
form, delineation;
writing.

NBHL (1)

Ցուցեալ է բազում անգամ զեկեղեցիս ի գծագրութեան դասակարգութեան հրեշտակաց. (Լմբ. պտրգ.։)


Գնաց

See full entry →

s. pl.

gait, step, pace, course;
passage;
walk;
departure;
circuit;
way, journey;
current;
conduct, behaviour, demeanour, manners, custom;
գնացին եբից աւուրց գնաց ճանապարհի՝ յերկիր անապատ, they walked three days through the desert;
դառնալ ի գնացից չարաց, to reform, to lead a better life.

NBHL (1)

Դէմ ընդդէմ պատշգամացն գնացք՝ ի տասն կանգնոյ լայնութիւն. եւ այլն. (Եզեկ. ՟Խ՟Բ. 4=12։)


Գնացական, ի, աց

See full entry →

adj.

ambulatory, that walks;
fuggitive;
dying;
deceased.

NBHL (1)

Միւսանգամ գալ գնացականաց, զոր աղբանացիքն արձակեցին. (Եւս. քր. ՟Ա։)


Գնդանամ, ացայ

See full entry →

vn. bot.

to be spherical or round;
to bud.

NBHL (1)

Որ ինչ միանգամ յերկնի է, ամենայն ինչ գնդացեալ է, կատարեալ ձեւոյն հասեալ, զոր օրինակ եւ աշխարհ. (Փիլ. ել.։)


Գոլախառն

See full entry →

adj.

burning, ardent.

NBHL (1)

Տօթագին միգամած. գոլով պահած, ամպգոլ, տաք գոլոշտիքով խառն.


Գոհանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to thank, to return thanks.

NBHL (1)

Զայս միւսանգամ գոհացայց (եբր. հօտա) զտեառնէ. եւ կոչեաց զանուն նորա յուդա. եբր. եհուտա, այսինքն խոստովանութիւն, գոհութիւն։


Գող, ոց

See full entry →

s.

thief, robber, bandit;
sharper.

NBHL (1)

Մեռցի՛ գողն։ Իբրեւ գողք գիշերոյ։ Բաժանակից լինի գողոց։ Գող է եւ աւազակ։ Օր տեառն իբրեւ զգող գիշերի այնպէս հասանէ։ Ահա գամ իբրեւ զգող, եւ այլն։


Գոյակից, կցի, կցաց

See full entry →

adj.

of the same nature;
consubstantial, coexistent.

NBHL (1)

Իսկ յարարածս՝ իբր Նոյնօրինակ եղանակ. հաղորդակից ի միում տեսակի կամ սեռի, եւ միանգամայն ըստ ժամանակի՝ ուր իցէ բանն զյատկութենէ իրաց. συνύπαρχων, συνῶν, συνοῦσα, συνόν cum alio existens


Գոյաւորիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to be created, to exist;
to be formed, produced;
to grow rich.

NBHL (1)

ՈՐք միանգամ գոյաւորեալք ընչեղութեամբն յղփանան. (Պիտ.։)


Գոնեայ

See full entry →

conj.

at least, above all things, however;
only, yet.

NBHL (1)

Եւ որպէս Թերեւս. ապաքէն. իսկ. անգամ. պէլքի, հէլէ, պիլէ եւ այլն. (որպէս եւ ի յն. կայ հոմաձայնութիւն).


Դժուարագործ

See full entry →

adj.

difficult, painful.

NBHL (1)

Դժնեայ եւ յոյժ դժուարագործ է անզգամացն անիշխանութիւն. (Փիլ. լին. ՟Ա. 73.) իմա՛, անբերելի է անտէրունչ մնալն յաստուծոյ։


Դժուարիմաց

See full entry →

adj.

difficult to understand, ohscure, unintelligible.

NBHL (1)

Այնմիկ՝ որ դժուարիմացն իցէ, բազում անգամ վերստին հասանելով գիտել. (Պղատ. ՟Ժ։)


Դժրամիտ

See full entry →

adj.

perfidious;
traitorous, disloyal;
wicked, malicious.

NBHL (1)

Նենգամիտ. չարամիտ. կամ Խաբեալ մտօք.


Դիմադարձ, աց

See full entry →

adj.

that resists, opposes;
contumacious, disobedient, contrary.

NBHL (1)

Որ միանգամ դիմադարձ (կամ ընդդիմադարձ) լինէին հրէիցն. (Եսթ. ՟Թ. 1։)


Դիմահար

See full entry →

adj.

opaque;
cf. Ընդդիմահար.

NBHL (1)

Ոչ կողոպտէ միւսանգամ դիմահարն. (Ճ. ՟Գ.։)


Դիմանամ, ացայ

See full entry →

vn.

cf. Ընդդիմանամ.

NBHL (1)

Եօթն անգամ նեղեալ ի խորհրդոյն՝ կամէր գնալ եւ ննջել. եւ դիմացաւ, եւ ոչ գնաց. (Վրք. հց. ձ։)


Դիմառական, ի, աց

See full entry →

adj.

of prosopopoeia, that partakes of prosopopoeia;
allegorical, metaphorical.

NBHL (1)

Զբան եւ ըզգործ համանգամայն առ իս փոխեալ դիմառական. (Յիսուս որդի.։)


Դիմառնութիւն, ութեան

See full entry →

s.

prosopopoeia.

NBHL (1)

Եւ դիմառնութիւն, ուրանօր զբարսն՝ միանգամայն զդէմսն ստեղծանեմք, որպիսի. զի՞նչ արդեօք ասիցէ բանս ծով՝ ծովակալ եղելոց լակեդմոնացւոց. (Պիտ.։)


Դիպաւոր

See full entry →

adj.

suitable, proper, fit.

NBHL (1)

Այս դիպաւոր պատասխանի՝ անզգամացն. (Համամ առակ.։)


Դիպողութիւն, ութեան

See full entry →

s.

opportunity.

NBHL (1)

Հաւան բանիւք, եւ որ միանգամ աղբիւր ունի դիպողութեան. (Փիլ. լին.։)


Եռանկիւն, կեան

See full entry →

s.

triangle.

NBHL (1)

Եռանգիւնի եւ քառանգիւնի ոչ թուի զյաւէտն եւ զնուազն ընդունել. քանզի որք միանգամ ընդունին զեռանգիւնւոյն զբան եւ զբոլորակին, ամենեքեան նմանապէս եռանգիւնիք կամ բոլորակք են. (Արիստ. որակ.։)


Եռանկիւնի

See full entry →

adj.

triangular.

NBHL (1)

Եռանգիւնի եւ քառանգիւնի ոչ թուի զյաւէտն եւ զնուազն ընդունել. քանզի որք միանգամ ընդունին զեռանգիւնւոյն զբան եւ զբոլորակին, ամենեքեան նմանապէս եռանգիւնիք կամ բոլորակք են. (Արիստ. որակ.։)


Երագ, ունք

See full entry →

adj. adv.

quick, nimble, prompt, rapid, swift, current;
— երագ or երագս, quickly, currently;
very soon.

NBHL (1)

Մտօք երագունք». իբր արագամիտք, սրամիտք. (Կիւրղ. գանձ.։)


Երագընթաց

See full entry →

adj.

quick, that runs quick, nimble, swift.

NBHL (1)

Երագընթացն փառաբանչօք՝ վերնաթռիչ պատգամաւորօք։ Ի թեւս թեթեւս յերագընթացս ամպաչու թռչնոյ. (Նար. կուս. եւ Նար. խչ.։)


Երանգ, ոց, աց

See full entry →

s. adv.

dye, colour, hue;
— —, in many colours, variegated.

NBHL (1)

Մերթ՝ Ազդի ազդի կազմութիւն, հանգամանք.


Բրեմ, եցի

See full entry →

va.

to dig, to hoe, to dig with a mattock, to hollow, to trench, to sink, to undermine;
to scratch.

NBHL (1)

Մինչեւ զոսկերս անգամ հարցն բրեաց ի գերեզմանացն. (Խոր. ՟Գ. 29։)


Գերապատիւ

See full entry →

adj.

very honourable, most reverend.

NBHL (1)

Գերապատիւ լինիցի քան զտուրս անզգամաց. (Լմբ. ժող.։)


Գզեմ, եցի

See full entry →

va.

to card, to comb (wool);
to tear;
ի հուր — եւ ի ջուր աղալ, to make ropes of sand.

NBHL (1)

Երկաթի եղնգամբ էր գզեալ։ Գզեսցին մարմինք. (Սարգ. ՟ա. պ. ՟Ժ՟Բ։ Բրս. գորդ.։)


Դիւրանցուկ

See full entry →

cf. Դիւրանց.

NBHL (1)

Փափուկս եւ դիւրանցուկս եւ արագամաշս լինել մեզ առ ի գնացս՝ թաթիցն. յն. εὑπαθής իբր դիւրակիր։


Դիք, դից

See full entry →

s. pl.

divinity, false god;
idol;
կարգել ընդ դիս, to deify, to place in the number of gods;
գաշտային —, the rural gods.

NBHL (1)

Մարտակիցք մեր աստուածք՝ համանգամայն եւ դիք. եւ մեք իսկ ստացուածք աստուածոց եւ դից. (անդ. ՟Ժ։)


Ադամանդեայ, դէի, դեայց

See full entry →

adj.

adamantine;
hard;
magnetic.

NBHL (1)

Գրչաւ երկաթեաւ, ադամանդեայ (կամ անդամանդեայ) եղեգամբ. (Երեմ. ՟Ժ՟Է. 1։)


Ազգակցութիւն, ութեան

See full entry →

s.

consanguinity;
affinity, alliance by marriage;
analogy, likeness, resemblance.

NBHL (1)

Ազգակցութիւն մարդկան ընդ վերնոց բնակութեանցն։ Եղբայրասէր կրօնաւոր ազգակցութիւն ունի առ Քրիստոս։ Լուսինն առ մեզ ունի ազգակցութիւն խոնարհութեամբն։ Ազգակցութիւն իմն առ նախկինսն համանգամայնքն ընդունին։ Խեցեաւն սրբէր զամանն խեցեղէն. ազգակցութեամբն զազգակիցն մխիթարէր։ (Յհ. իմ. եկեղ.։ Նեղոս.։ Շ. բարձր.։ Անյաղթ համանգ.։ Իսիւք.։)


Ազդարարութիւն, ութեան

See full entry →

s.

advice, admonition, counsel;
warning, summons;
notice, information.

NBHL (1)

Ազդ առնելն. նշանակելն. ձայնատուութիւն, եւ պատգամաւորութիւն. խապէր


Ազդումն, ման

See full entry →

s.

cf. Ազդեցութիւն;
ազդմամբ, cf. Իրաւ, cf. Իրօք, cf. Արդարև, cf. Իսկապէս;
— առնուլ, cf. Զգամ.


Աթոռակից, կցի, կցաց

See full entry →

s.

colleague or companion in the same dignity, or on the same throne.

NBHL (1)

Թագաւոր եթէ ոչ ունի զիմաստութիւն աթոռակից իւր։ Ընդ անզգամ կին, ընդ աթոռակից ժանտն. (Եղիշ. ՟Բ։ Սարգ. ՟ա. պետ. ՟Է։)


Ալէլուիա

See full entry →

s.

hallelujah.

NBHL (1)

Լուայ ձայն մեծ բազմութեան յերկինս՝ ասելով, ալէլուիա։ Եւ կրկին անգամ օրհնեցին եւ ասացին, ալէլուիա. (Յայտ. ՟Ժ՟Թ։)


Ալիք, ալեաց

See full entry →

s. pl.

wave, billow, surge, swell of the sea;
gray hairs, old age;
ծաղկիլ ալեաց, խոնարհիլ յալիս, to grow gray-haired, to get old;
ալիս յարուցանել, to agitate the waves;
հերձանել՝ պատառել գալիս, to cleave the waves.

NBHL (1)

Անդէն իսկ ի հացին քարշեն զալիսն արգամայ։ Ծաղկեալ ալեօք մօրուսն։ Խայտայր ալեօքն ծերունին. (Խոր. Բ. 48։ Յհ. կթ։ Շար։)


Ալփաբետք

See full entry →

s. pl.

alphabet.

NBHL (1)

Առանց ալփափետաց ուսուցանէ։ Նշանագիրս աղփաբետաց հայերէն լեզուին։ Աղփափետացն զառաջինն եւ զանուանսն անգամ զգրոյն չհամարձակի երկրորդել։ Ըստ գծագրացն գումարութեան, որ յալփափետաց անտի վերաթուի։ Մեսրովպ եգիտ նշանագիր դպրութեան հայերէն լեզուին՝ վարելոյ ալփափետացն հանգամանս։ Զի՞նչ ինչ թեթեւ քան զալփափետսն ուսանել կայցէ.(յն զտառս στοιχεῖα) (Մամբր.։ Կորիւն.։ Մանդ. ՟Բ։ Նար. ՟Ղ՟Գ։ Եզնիկ երէց.։ Ոսկ. մ. ՟Բ. 24։)


Ակատ, ի

See full entry →

s.

agate;
boat, skiff.

NBHL (1)

cf. ԱԳԱԹԷՍ. որպէս յն. ἁχάτης achates Ակն պատուական՝ պէսպէս գունով, կամ խառն երանգօք. Ֆրէնկի րագամ, այնի հուր, այնիւհիրր, չէղմիկիւրպէ այս ինքն կատուի աչք.


Ակն, կան, կամբ

See full entry →

s.

eye;
sight, look;
bud, germ;
hope, expectation;
opinion, suspicion;
յականէ անուանէ, by name, specially, expressly;
յական թոթափել, in the twinkling of an eye, instantaneously;
— առնուլ, to show a respect of persons, to be partial, cf. Աչառեմ;
զակն արկանել, to cast eyes upon, cf. Անտեսեմ;
յակն արկանել, to show;
to review, to read;
ընդ ակամբ ակնարկել, to scowl;
— ունել, to hope, to expect, cf. Ակնկալեմ, cf. Յուսամ;
— յայտնի, — յանդիման, in presence of, visibly, openly;
— յանդիման առնել, to represent, to lay before;
առ ական դիպել to see by accident;
առ ականէ, ostentatiously;
յ— առնուլ, to have an eye to, to watch, to take care of;
—ի խոնարհ, quite confused, cf. Ակնկոր;
կորովաբիբ —, Argus-eyed, piercing eye;
— կառուցեալ հայել, to look fixedly;
տալ ակն, cf. Նայիմ, cf. Նկատեմ;
ակն դնել, cf. Ցանկամ;
ակն ածել, cf. Պատկառեմ, cf. Ակնառեմ, cf. Ամաչեմ, cf. Խնամեմ;

NBHL (1)

Միայն ակն ածէին ի մուրացանէն Արգամայ, զի այր քաջ էր։ Ակն ածէր որպէս արդարեւ ի թշնամւոյ։ Ի ծերութենէ հօրն ակն ածելով. (Խոր.։)


Ակն, ական, կանք

See full entry →

s.

precious stone, jewel, gem;
pearl;
cameo;
— բազմագունի, cf. Բազմագունի;
— վանի, cf. Վանի.

NBHL (1)

Միայն ակն ածէին ի մուրացանէն Արգամայ, զի այր քաջ էր։ Ակն ածէր որպէս արդարեւ ի թշնամւոյ։ Ի ծերութենէ հօրն ակն ածելով. (Խոր.։)


Ակն, ական, կունք

See full entry →

s.

source, origin;
water-spout, spring;
hole, stitch;
ring, link;
— արեւու՝ լուսոյ՝ տունջեան, day-star, the sun, cf. Արեգակն;
— գերեզմանի, grave, tomb;
— տապարի, the orifice of the hatchet, axe;
ակունք լուսարձակք, glass.

NBHL (1)

Միայն ակն ածէին ի մուրացանէն Արգամայ, զի այր քաջ էր։ Ակն ածէր որպէս արդարեւ ի թշնամւոյ։ Ի ծերութենէ հօրն ակն ածելով. (Խոր.։)


Ակնախտիղ

See full entry →

adj.

cf. Ակնախտիտ.

NBHL (1)

ԱԿՆԱԽՏԻՂ ԱԿՆԱԽՏԻՏ գրի եւ ԱԿՆԱԽԻՏ. Որ խտտղէ կամ խթէ զաչս. կէօզ գամաշտըրան.


Ակնախտիտ

See full entry →

adj.

dazzling.

NBHL (1)

ԱԿՆԱԽՏԻՂ ԱԿՆԱԽՏԻՏ գրի եւ ԱԿՆԱԽԻՏ. Որ խտտղէ կամ խթէ զաչս. կէօզ գամաշտըրան.


Ակնածեցուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to inspire respect.

NBHL (1)

Այլ չհաւանեցուցանիցէ՞ զքեզ հայր. չակնածեցուցանե՞ն պատգամք մարգարէիցն. (Սեբեր. ՟Ը։)


Ահա

See full entry →

adv.

behold!

NBHL (2)

Ո՞չ ահա միանգամայն զանձանցն եւ զհարցն տացեն. (Եղիշ.։)

Թո՛ղ զի բազում անգամ իբր թարմատար վարի եւ ի զարդ։


Ահաւորագոչ

See full entry →

adj.

cf. Ահեղագոչ.

NBHL (1)

Ահաւորագոչ փողովք ետուր պատգամս. (Ճշ.։)


Ահաւորութիւն, ութեան

See full entry →

s.

enormity;
terribleness, frightfulness;
majesty, grandeur.

NBHL (1)

Միւսանգամ գալուստն ահաւորութեամբ. (Կամրջ.։)


Ահեկեայ, եայք, եաց

See full entry →

adj. s.

that who is to the left.

NBHL (1)

Զոր միանգամ կարծես աջոյ կողման, զայսոսիկ նա կարծէ ահեկեայս։ Զո՞ր արդեօք կող. զահեկեա՞յն, թէ զաջոյն։ Զահեկեայ զարմունկնն ի դուրս կորզեալ. (Փիլ.։)