Definitions containing the research արութիւն : 1540 Results

Ակնկալեմ, եցի

See full entry →

va.

expect, to hope.

NBHL (1)

Զյարութիւնն զակնկալին հաւատացելոց։ Դիպուած ինչ բարւոյ լինիցի առանց աշխատութեանց եւ ակնկալեաց։ Ամենայնցն ակնկալիք դու ես ... Յանդգնութիւն էր ինձ այս. նաեւ յաստուածային կողմանէն պատժոց ակնկալիք. (Սարգ.։ Խոսր.։ Նար. երգ.։)


Անճաճանչ

See full entry →

adj.

not brilliant, gloomy.

NBHL (1)

Անճաճանչ անգիտութիւն, կամ չարութիւն։ Ուսուցանելով հրաժարել յանճաճանչիցն՝ ի լուսաւորականսն ածել. Դ(իոն. եկեղ.։)


Անճառ, ից

See full entry →

adj.

ineffable, unspeakable.

NBHL (1)

Մնան զանազան չարութիւնքն անճառ ի սահմանի. (Լմբ. ատ.։)


Անճարակութիւն, ութեան

See full entry →

s.

inability, incapacity.

NBHL (1)

Անճարութիւն. անհնարութիւն. անհրաժեշտ վիճակ.


Անմահ, ից

See full entry →

adj.

immortal.

NBHL (2)

Արդարութիւն անմահ է. (Իմ. ՟Ա. 14։)

Անմահ չարութիւն. (Եղիշ. դտ.։)


Անմեծարգութիւն, ութեան

See full entry →

s.

want of ambition, indifference to honour.

NBHL (1)

Տե՛ս զանմեծարութիւնն, եւ զանպարծութիւն։ Զի անպարծութիւն եւ անմեծարգութիւն ուսուցանիցէ. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 15. 25։ ՟Բ. 2։ եւ Շ։ եւ Երզն. մտթ.։)


Անմխիթար

See full entry →

adj. adv.

disconsolate, inconsolable;
disconsolately.

NBHL (1)

ἁπαράκλητος, ἁπαρηγόρατος. inconsolabilis, insolabiis. Անմասն ի մխիթարութենէ. չունօղ զմխիթարութիւն եւ զմխիթարիչ. տխուր.


Անմտութիւն, ութեան

See full entry →

s.

madness, craziness, fatuity;
phrensy;
folly, silliness, imprudence, extravagancy, absurdity.

NBHL (1)

ἅνοια. amentia, stultitia. Պակասութիւն մտաց. անհանճարութիւն. անմտածութիւն. եւ Անխորհուրդ ինչ. անխելքութիւն, անխելք բան. ագըլսըզլըգ, ահմագլըգ.


Անյաջողութիւն, ութեան

See full entry →

s.

unfavourableness, unfortunateness, disadvantage.

NBHL (1)

Չյաջողելն. անյարմարութիւն. վրիպականութիւն. տկարութիւն.


Անյաւ

See full entry →

adj.

infinite, interminable.

NBHL (1)

Անյաւ քննութիւնք, կամ զօրութիւն, կամ բարերարութիւն, կամ բարձրութիւն. (Վեցօր. ՟Ա. ՟Բ. ՟Դ։ Ճ. ՟Ա.։) (Անան. եկեղ։)


Անյերկուանալի

See full entry →

adj.

indubitable.

NBHL (1)

Անյերկուանալի էր վկայութիւնն։ Այսպէս եւ զնորայն ասէ զվկայութիւնն։ Ի մահուանէն՝ անյերկուանալի զյարութիւնն եցոյց. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 29. 35։ ՟Բ. 14։)


Անյիշաչար

See full entry →

adj.

that easily forgives, that does not bear malice.

NBHL (1)

Առ քո անյիշաչար բարերարութիւնդ. (Գանձրն.։)


Անյիշողութիւն, ութեան

See full entry →

s.

amnesty.

NBHL (1)

ԱՆՅԻՇՈՂՈՒԹԻՒՆ ԱՆՅԻՇՈՒԹԻՒՆ. ἁμνημοσύνη, ἁμνηστία. oblivio. Անյիշատակութիւն. եւ Անյիշաչարութիւն.


Անյիշութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Անյիշողութիւն.

NBHL (1)

ԱՆՅԻՇՈՂՈՒԹԻՒՆ ԱՆՅԻՇՈՒԹԻՒՆ. ἁμνημοσύνη, ἁμνηστία. oblivio. Անյիշատակութիւն. եւ Անյիշաչարութիւն.


Անշարժ, ից

See full entry →

adj.

immovable, fixed, stable, firm;
not commutable;
real, not personal.

NBHL (1)

Անշարժ խորհուրդ, կամ օրէնք, գիտութիւն, բարութիւնք, խաղաղութիւն, յոյս, հաւատ. եւ այլն. (՟Գ. Մակ. ՟Է. 6։ Պիտ.։ Փիլ.։ Ագաթ.։ Ոսկ. հռ.։ Վեցօր. եւ այլն։)


Անշուշտ

See full entry →

adj. adv.

incontestable, sure, certain, assured, infallible;
assuredly, incontestably, certainly.

NBHL (2)

Զի անշուշտ լիցի արդարութիւն հաւատոցն։ Զի անշուշտ լիցի կենաց աւետիք. (Ագաթ.։)

Գոյ իսկ անշուշտ՝ յարութիւն եւ դատաստան. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 20։)


Անոխակալութիւն, ութեան

See full entry →

s.

absence of maliciousness, freedom from revenge or hatred.

NBHL (1)

ἁνεξικακία. tolerantia malorum, patientia, clementia. Անյիշաչարութիւն. ներողութիւն. բարեգթութիւն.


Անոյշ, նուշի, ուշունք, ուշից

See full entry →

adj.

sweet, agreeable;
հոտ — բուրել, to give an agreeable odour;
հոտ անուշից, perfume.

NBHL (1)

Անո՛յշ արդ առաւել պարծեցայց ի տկարութիւնս. արդ խնդութեամբ պարծիմ. (Ոսկ. ՟բ. կոր.։)


Անուանադրութիւն, ութեան

See full entry →

s.

nomenclature;
անուանադրութեամբ, cf. Յորջորջանօք.

NBHL (1)

Որպէս քացախ վիրի անօգուտ է. անուանադրութիւնս առնէ ստոյգ յայտ ածել զհին չարութիւնս, եւ զանօգտութենէ մերձակայիս. (Համամ առակ.։)


Անուանակցութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Անուանակրութիւն.

NBHL (1)

Թէպէտեւ միանունութիւն ունի, այլ ոչ եթէ իբրեւ անուանակցութեան ինչ հաւասարութիւն պահէ. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 13։)


Անուշաճաշակ

See full entry →

cf. Անուշահամ.

NBHL (1)

Ո՛վ ապաշխարութիւն, համեղ պտուղ անուշաճաշակ եւ դիւրագիւտ. (Բրս. ապաշխ.։)


Անուսումնութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Անուսութիւն.

NBHL (1)

ԱՆՈՒՍՈՒՄՆՈՒԹԻՒՆ կամ ԱՆՈՒՍԸՄՆՈՒԹԻՒՆ. ἁμαθία, ἁμάθεια. inscitia, imperitia, ruditas. Անուսումն գոլ. տգիտութիւն. ախմարութիւն. տխմարութիւն. անխրատութիւն. ուսում չգիտնալը, անկրթութիւն. նատանլըգ. գապալըգ. աճեմիչիք.


Անչար

See full entry →

adj.

not vicious, harmless, void of malice.

NBHL (1)

ἅκακος, κόσμιος. mali expers, innocens, modestus. Որ ոչ ունի ի սրտի զչարութիւն. անկեղծ. աննենգ. պարզ մտօք. անմեղ. ամբիծ. բարեսէր. պարկեշտ.


Անպատեհութիւն, ութեան

See full entry →

s.

absurdity, unsuitableness, incongruity, impropriety.

NBHL (1)

ἁτοπία. absurditas, ἁνεπιτηδείοτης. ineptia, ineptitudo. Անպատշաճութիւն. անտեղութիւն. անյարմարութիւն. եօլսուզլուգ.


Անպատուհաս

See full entry →

adj.

unpunished.

NBHL (1)

Ոչ անպատուհաս. թողու զչարութիւնն. (Փիլ. լին.։)


Անպարապութիւն, ութեան

See full entry →

s.

want of leisure, business.

NBHL (1)

Տկարութիւն, տարակուսանք, ժամանակի անպարապութիւնք. (Փիլ. նխ. ՟բ.։)


Անպիտանութիւն, ութեան

See full entry →

s.

inutility;
littleness, insignificance;
baseness, vileness.

NBHL (1)

ἁχρηστία. inutilitas Անպիտանն գոլ. անշահութիւն. խոտանութիւն. վատութիւն. վատթարութիւն. տգեղութիւն.


Անջրպետութիւն, ութեան

See full entry →

s.

space, interval;
separation, partition.

NBHL (1)

Չէ իսկ հաւասար մարդկեղէն ողորմութիւնն եւ աստուածական, այլ որչափ ընդ չարութիւն եւ ընդ բարութիւն ինչ ի միջի իցէ, նոյնչափ ընդ սա եւ ընդ նա անջրպետութիւն. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 15։)


Անսիրելութիւն, ութեան

See full entry →

s.

want of love or affection;
antipathy.

NBHL (1)

ԱՆՍԻՐԵԼՈՒԹԻՒՆ ԱՆՍԻՐՈՒԹԻՒՆ. Պակասութիւն սիրելութեան կամ սիրոյ. չունելն զսէր կամ զբարեկամութիւն, կամ զյօժարութիւն.


Անսիրութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Անսիրելութիւն.

NBHL (1)

ԱՆՍԻՐԵԼՈՒԹԻՒՆ ԱՆՍԻՐՈՒԹԻՒՆ. Պակասութիւն սիրելութեան կամ սիրոյ. չունելն զսէր կամ զբարեկամութիւն, կամ զյօժարութիւն.


Անսուտ, ստից

See full entry →

adj.

real, true, certain.

NBHL (1)

Անսուտ արեգակն, կամ յարութիւն, կամ խորհուրդ. աւետիք, խոստովանութիւն, երդումն, յիշատակարան, պատմութիւն, բան. (Մամբր.։ Նար. խչ.։ Լմբ. սղ.։ Յճխ.։ Ագաթ.։ Եղիշ.։ Պիտ.։ Նար. ՟Ծ՟Ա։)


Անլիութիւն, ութեան

See full entry →

s.

imperfection, fault;
— հասակի՝ խմխց, youth.

NBHL (1)

Ոչ գոլն լի. չունելն զլրումն. թերութիւն. անկատարութիւն. թերակատարութիւն. եւ անյագութիւն. լեցուն չըլլալը՝ ու չիլըցուիլը. տօլմազ՝ տօյմազ օլմասը.


Անլուր

See full entry →

adj.

unheard of, new, extraordinary;
deaf;
disobedient;
without news, — tidings.

NBHL (1)

Հարկեցաւ գալ յայս անլուր չարութիւն. (Պիտ.։)


Անխափան

See full entry →

adj. adv.

incessant, unintermitted, unceasing, continual;
unobstructed;
without opposition or intermission, constantly, incessantly, continually.

NBHL (1)

Անխափան յապահովութիւն, կամ պարապումն, կամ կամակարութիւն. (Պիտ.։)


Անխնամեմ, եցի

See full entry →

va.

to be careless.

NBHL (1)

Ո՛չ է անտես առնելի, եւ անխնամելի զանկեալսն ի հասարակաց տկարութիւն. (Ածաբ. աղքատասիր.։)


Անխնայ

See full entry →

adj. adv.

without compassion;
indiscreetly, prodigally, profusely.

NBHL (1)

Որ անխնայ են ի չարութեան։ Անխնայ չարութիւնք. (Յճխ.։)


Անխնայութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cruelty;
prodigality, profusion.

NBHL (1)

Փոփոխին անմիտ յարձակմամբ յանխնայութենէ ի խնայութիւն, եւ ի փափուկ կենաց ի խստավարութիւն. (Փիլ. ել.։)


Անխորշելի, լւոյ, լեաց

See full entry →

adj.

inevitable.

NBHL (1)

Տե՛ս զանակնածելի թշնամանսն, եւ զանխորշելի չարութիւնսն. (Նանայ.։)


Անխրատ, ից

See full entry →

adj.

undisciplined, irregular, licentious, incorrigible.

NBHL (1)

Օտարութիւն է՝ անխրատ իմաստութիւն. (Կլիմաք.։)


Անկածութիւն, ութեան

See full entry →

s.

fallen state, humiliation.

NBHL (1)

Վիճակ անկածի, յետնեալ, կամ աննշան, նուաստ եւ արհամարհ. անտոհմութիւն. տկարութիւն. յետնութիւն. ընկածութիւն, ցածութիւն. հագարէթ. տիւշկիւնլիւք. εὑτέλια. ignobilitas.


Անկամակութիւն, ութեան

See full entry →

s.

unwillingness, constraint, compulsion.

NBHL (1)

Ոչ գոլն կամակ. անյօժարութիւն. դժկամութիւն. եւ անգործութիւն. դատարկութիւն. անզբաղ կեանք. ἁπραγμοσύνη.


Անկանիմ, անկայ, անկիր

See full entry →

vn.

to fall;
to chance, to happen;
to descend, to flow;
to steal away, to slip away, to escape;
to fall to ruin, to decay, to be impaired, to decline, to fail;
to place one's self, to fix one's self, to belong, to have relation to;
to put down, to deposit;
to pass away;
— ընդ, to undergo;
to sink under;
— երեսաց, to be put out of countenance, to be abashed;
— զբանիւք, to hold a long discourse;
— յոք, to associate with (any one), to be intimate with, to confide in;
— ի միտս՝ զմտօք՝ ի սիրտ, to remember, to recall, cf. Յիշեմ;
— ի ճանապարհ՝ իչու՝ յուղի, to voyage, to travel, cf. Ուղեւորեմ;
— ի վերայ, to come upon unawares, to attack, to surprise;
— ի մտաց, to become made, to lose one's reason, cf. Խելագարիմ, cf. Յիմարանամ;
— ի կենաց, to die, to lose one's life;
— ի յուսոյ, to lose hope, to become desperate;
— ի վերայ երեսաց, to fall upon one's face, to prostrate;
— յոտս ուրուք, to throw one's self or fall at the feet of some one;
— ի ձեռս ուրուք, to fall in the bands or power of some one;
— ընդ ումէք՝ ընդ միմեանս՝ այր ընդ այր, to come to blows, to fight, to combat, to quarrel, to dispute;
— յիշխանութենէ, to lose one's authority, to fall from one's power.

NBHL (1)

Զանիրաւս՝ որ ոչ անկան յապաշխարութիւն. (Յճխ.։)


Անկասկած, ից

See full entry →

adj. adv.

sure, certain, indubitable;
cf. Անկասկածելի.

NBHL (1)

Յանկասկածի եղեալ առանձին ի բազմութենէ՝ զիւր չարութիւնն ցուցանէ. (Նեղոս.։)


Անկատարելութիւն, ութեան

See full entry →

s.

imperfection, incomplete state;
defectiveness, want, faultiness.

NBHL (2)

Անկատարութիւն ոգւոյն բանականի. (Խոր. ՟Ա. 2։)

Իսկ առ Աստուած՝ ո՛չ մարմին. եւ աճումն նորին, եւ ոչ անկատարութիւն. (Լմբ. պտրգ.։)


Անկարելի, լւոյ, լեաց

See full entry →

cf. Անհնարին.

NBHL (1)

Զանկարելի տկարութիւն նոցա տեսանելոց եմք առ ի Փրկչէն մերմէ. (Վրք. հց. ՟Զ։)


Անկորուստ

See full entry →

adj. adv.

that cannot be lost, imperishable;
without loss.

NBHL (1)

Զի անկորուստ լիցի արդարութիւնն. (Ագաթ.։)


Անհամբոյր, բուրից

See full entry →

adj.

haughty, unsociable, reserved, austere, churlish, uncivil, morose, sullen, surly, harsh, forbidding.

NBHL (1)

Անհամբոյր վայրագին գալ տղայոյն ի դիեցումն։ Անհամբոյր չարութիւն. (Պիտ.։)


Անհամեմատական

See full entry →

cf. Անհամեմատ.

NBHL (1)

Անհամեմատելի արութիւն. (Պիտ.։)


Անհանգիտութիւն, ութեան

See full entry →

s.

disparity, inequality.

NBHL (1)

Անհաւասարութիւն. անզուգութիւն. աննմանութիւն.


Անհասութիւն, ութեան

See full entry →

s.

incomprehensibility;
unripeness.

NBHL (1)

Չկարելն ուրուք հասանել իմիք. անձեռնհաս գոլն. անկարութիւն.