intention, design, counsel;
destination, end, regard, look.
Զգուշական կենցաղ՝ մի դիտաւորութիւն ունի՝ զոգւոցն փրկութիւն. (Բրս. ճգն.։)
Երկոցունց մարգարէութեանց մի եւ նոյն դիտաւորութիւն է. (Եզնիկ.։)
Իմաստասիրութիւն դիտաւորութիւն ունի զհոգիս մարդկան զարդարել. (Սահմ. ՟Ժ՟Ե։)
to consider, to look, to observe, to remark, to recognise, to see, to stare;
to leer;
to spy, to watch;
to examine, to study;
to speculate, to contemplate;
to consult;
to look, to aim;
to aim at, to tend;
to expect, to mean, to intend.
σκοπεύω, κατασκοπεύω, κατασκέπτομαι , κατανοέω, ἁποβλέπω speculor, attendo, intendo, respicio, observo, considero, exploro Որպէս դէտ նկատել. դէտակն ունել. ուշ ունել. նայիլ, զննել աչօք եւ մտօք. տեսանել. ի միտ առնուլ. պ. տիյտէն, տիտէն, տեսանել.
Դիտէ աղուէս զքունն, զի հաւս ըմբռնեսցէ. (Կլիմաք.։)
sight, aim;
intention.
Աննիրհելի դիտմամբ։ Ի դիտումն կայից հիւսիսոյ։ Դանդաղս առ դիտմունս խոստացելոցն։ Աստուածականին դիտման տեսութիւն։ Ըստ մերս դիտմանց. (Նար.։)
position, situation, posture;
state, place, figure, seat;
system;
theme;
application;
tomb, sepulchre;
— օճառի, bar, stick of soap;
— գրոց;
size of a book;
— եւ տար առնեմ, to scatter, to disperse.
Պիտակաբար եւ դրիւ, եւ ոչ բնութեամբ։ Ծառդ անուն դիր է, իսկ փայտն բնութեամբ։ Անուն. եւ է սա դիր, եւ ոչ եթէ բնութեամբ, որպէս ասէ զոր ինչ եդ անուանս՝ այն անուն է նորա. (Վանակ. յոբ. եւ Վանակ. յուրախացիրն.։)
cf. Դիցապաշտ.
that has a devilish will;
that is desired by the devil, diabolic.
Որ առնէ կամ ունի զկամս դիւին. չարասէր.
diabolic;
enraged.
Դիւականս առ իւր ունել զօրութիւնս. (Խոր. ՟Բ. 37։)
Որ զդիւական գունդսն (զլէգէոն դիւաց) ընկղմեցեր ի տարտարոսն. (Հ=Յ. օգոստ. ՟Ժ՟Թ.։)
that has a communication with the devil.
Արծաթսիրութիւնն մորոս եւ անմիտ գործէ, նա՛ եւ չար քան զշունս, եւ դիւահաղորդս. (Ոսկ. մ. ՟Գ. 11։)
comptroller;
register.
Ի յիշատակաց դիւանագիր մատենիցն յունաց. (Խոր. ՟Բ. 72։)
to torment, to play the devil, to enrage.
Եւ այնպէս դիւացեալք, զի յաղիսն եւ ի ծնունդսն ոչ խնայէին. (Ոսկ. ես.։)
keeper of the records;
librarian;
great officer.
ԴԻՒԱՆԱՊԱՆ ԴԻՒԱՆԱՊԵՏ. Պահապան եւ վերակացու արքունի դիւանին.
cf. Դիւանապան.
ԴԻՒԱՆԱՊԱՆ ԴԻՒԱՆԱՊԵՏ. Պահապան եւ վերակացու արքունի դիւանին.
to charm, to enchant, to conjure, to fascinate.
Իբրեւ ընդ քուն ոք, եւ կամ անուրջ յարթնութեան երազանալով դիւթեաց զոտ. (Պղատ. օրին. ՟Է։)
easy to walk, commodious, easy.
Դիւրագնացք եղիցին կերակրոյն ի վեր գնացք։ Առուք շուրջ ունին, զի դիւրագնաց իցէ. (Նիւս. կազմ.։)
cf. Դիւրագնաց.
Դիւրագնացք եղիցին կերակրոյն ի վեր գնացք։ Առուք շուրջ ունին, զի դիւրագնաց իցէ. (Նիւս. կազմ.։)
that makes or is made easily, easy.
Դիւրագործ իրօք ունել (զթշնամի) արժանի է նորա զօրութեանն. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 8։)
dissoluble.
Լո՛յծ զբաջաղմունս դիւրալոյծս. (Եփր. աւետար.։)
condescending, compliant;
gentle, easy, commodious.
ԴԻՒՐԱԼՈՒՐ εὑήκοος qui facile auditur, εὑπαράδεκτος acceptabiis (իբր կր) Դիւրաւ լսելի. ախորժալուր. հաճոյական. ընդունելի լսելեաց. դիւրիմաց. մտիկ դնելու, ուզածը, պարզ, յստակ.
moveable.
Մասունք մարմնոյ թեթեւացեալք՝ դիւրախաղացք լինին. (Փիլ. քհ.։)
that agrees easily with his enemies.
Ամենեցուն միաբանելն յաստուծոյ պաշտօնն՝ դիւրահաշտ առնէ զաստուած. (Խոսր.։)
that happens quickly;
easy, conceivable, that can be easily understood.
Հեշտընկալ եւ դիւրահաս տխմարագունիցն լիցին. (Ագաթ.։)
Խոնարհութիւնն՝ որ ամենեցուն է դիւրահաս. (Լմբ. սղ.։)
that causes easily to comprehend.
Առ նա թերեւս ունիցիմք զդիւրահասոյցն քաջալերիչ լերանելին ղուկաս. (Ագաթ.։)
Հեշտընկալք եւ դիւրահասոյցք ախմարագունիցն լինիցին. (Կորիւն.։)
easy, condescending;
credulous;
credible, that can be easily believed.
Առ դիւրահաւանս ոմանս, եւ յոյժ ունկնդիրս իւրոյ վարդապետութեան գրէր. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 4։)
credulity, simplicity.
Դիւրահաւանութիւն ճշմարիտ սիրով առ վերակացուն եղիցի ամենեցուն. (Յճխ. ՟Ի՟Գ։)
easily, with great facility
Զամենեցունց ախորժակս դիւրահեշտի կատարէ ի սուղ ժամանակի. (Պիտ.։)
very easy, or possible.
Զդիւրահնարս զայս զձեռաց գործիս պիտանացու ունի. (Նիւս. կազմ.։)
easy of access, affable
Ամենայն կենդանեաց դիւրահուպ լինելով (արեւուն). (Սարգ. ՟ա. յհ. ՟Ա։)
cf. Դիւրահուպ.
(Շունն) շողոքորթ է, եւ դիւրամերձ. (Լմբ. սղ.։)
ebullition, hubbling;
three;
boiling;
third.
Միշտ յեռ գոլով՝ ծասքէ ատամունքն մանրելով լկերակուրն. (Ճ. Թ.) իմա՛, կամ ունելով զմարմանջ լնտերաց, եւ կամ յեռեալ գոլով շարից ատամանց։
to trisect.
ԵՌԱԲԱԺԻՆ ԱՌՆԵԼ. Յերիս մասունս բաժանել.
having three lights.
trebly.
Եռակի հաստատունն (ըստ երկրաչափից) բաժանելի է. (Մագ. ՟Հ՟Զ։)
that consists of three things or words;
— նուագ, trisagion.
Եռահիւսակ պսակ». իբր յերից նիւթոց կամ գունոց հիւսեալ. (Նանայ.։)
to boil;
to bubble;
to shudder;
to swarm;
to crawl.
Աշխատեցէ՛ք մանկունք, եռացէ՛ք յընթացս արթնութեամբ. (Կլիմաք.։)
Եռասցեն խաւարտք ի մարդ եւ յանասուն. (Ել. ՟Թ. 9։)
Եռացին որդունք ընդ աչս նորա. (Եղիշ. ՟Է։ Եռաց յերկիր նոցա գորտ. Սղ. ՟Ճ՟Դ. 30։)
of three times or measures.
that consists of three parts;
tripartite.
Հոգի եռամասնեայ է, բան ունի, ցասումն, եւ ցանկութիւն. (Ճ. ՟Թ.։)
Զեռամասնեայս ունի զօրութիւնս։ Յառաջ գայ յեռամասնեայ հոգւոյն. (Լմբ. պտրգ.։)
cf. Եռամասն.
Հոգի եռամասնեայ է, բան ունի, ցասումն, եւ ցանկութիւն. (Ճ. ՟Թ.։)
Զեռամասնեայս ունի զօրութիւնս։ Յառաջ գայ յեռամասնեայ հոգւոյն. (Լմբ. պտրգ.։)
supreme, very great;
trismegistus.
Եռամեծին եւ բանիբուն վարդապետի՝ տէր մխիթարայ այրիվանեցոյ գանձ. (Գանձ.։)
τρισμέγιστος ter maximus Երիցս մեծ. կարի մեծ. մեծանուն. յն. ձայնիւ Տրիսմեգիստոս՝ սեպհականեալ հերմեսի եգիպտացի փիլիսոփայի.
of three stories (house);
three-decker.
Ներքնատունս՝ կրկնայարկս եւ եռայարկս։ Եռայարկքն եւ կրկնայարկքն փորոտիք են. (Փիլ. լին. ՟Բ. 7։)
of yesterday.
Յեռանդեան գիշերին. (Ճ. ՟Ա.։ Հ=Յ. յունիս. ՟Ը.։)
ardour, heat;
warmth, bubbling, ebullition, overheating, effervescence;
fervour, fire, fury, rapture, zeal, devotion;
activity, vivacity, vigour;
abundance;
— մտաց, enthusiasm;
— ածել ումեք, to inspire one with ardour;
— մարտի, ardour for battle.
Արգելուն զեռանդն ցանկութեան. (Յճխ. ՟Դ։)
sparkling;
fiery.
Որ եռացմամբ կայծակունս արձակէ, կամ շանթս հրեղէնս.
cf. Եռանդն.
Զանշէջ գեհենին պատրաստել հրահոսան եռանդմունսն։ Եռանդմամբ արեանն. (Ճ. ՟Ա.։)
triangle.
ԵՌԱՆԿԻՒՆ ԵՌԱՆԿԻՒՆԻ τρίγωνον, -ος triangulum, -lus, -laris գրի ստէպ եւ ԵՌԱՆԳԻՒՆ, Ի. Ձեւ կամ թիւ որ ունի զերիս անկիւնս ըստ երից կողմանց.
Եռանգիւնի եւ քառանգիւնի ոչ թուի զյաւէտն եւ զնուազն ընդունել. քանզի որք միանգամ ընդունին զեռանգիւնւոյն զբան եւ զբոլորակին, ամենեքեան նմանապէս եռանգիւնիք կամ բոլորակք են. (Արիստ. որակ.։)
Յիշեաց յաղագս եռանգիւնոյ ... Ընդունականք բանի եռանգիւնիցն. (եւ այլն։ Անյաղթ որակ.։)
triangular.
ԵՌԱՆԿԻՒՆ ԵՌԱՆԿԻՒՆԻ τρίγωνον, -ος triangulum, -lus, -laris գրի ստէպ եւ ԵՌԱՆԳԻՒՆ, Ի. Ձեւ կամ թիւ որ ունի զերիս անկիւնս ըստ երից կողմանց.
Եռանգիւնի եւ քառանգիւնի ոչ թուի զյաւէտն եւ զնուազն ընդունել. քանզի որք միանգամ ընդունին զեռանգիւնւոյն զբան եւ զբոլորակին, ամենեքեան նմանապէս եռանգիւնիք կամ բոլորակք են. (Արիստ. որակ.։)
Յիշեաց յաղագս եռանգիւնոյ ... Ընդունականք բանի եռանգիւնիցն. (եւ այլն։ Անյաղթ որակ.։)
of three persons.
եռանձնեայք. որպէս Երեք մանկունքն.
trisyllabical;
triphthong.
Եռավանգ անունն ... Երկավանգն եւ եռավանգքն. (Երզն. քեր.։)
boiling, ebullition;
cf. Եռանդն.
Ցրտացոյց զեռացումն կատսային. (Հ=Յ. յունիս. ՟Ժ՟Թ.։)
Որ հողատեսակքն են, ի միասին շարժելով եւ վերանալով՝ եռացումն մակակոչութիւն ընկալուլ։ Զպէսպէս ի վեր առաքէ բնութեան եռացմունս. (Պղատ. տիմ.։)
Տեսանելով զշառագունեալ զխաղաւարտին եռացումն. (Վրք. հց. ՟Ի՟Զ։)
Եւ կամ մկամբ՝ զազրագունին, ի յեռացումն անդաստանին. (Շ. եդես.։)
to make to boil;
to warm, to give heat;
to make to swarm or crawl.
Եռացուցանէ զանդունդս իբրեւ զկատսայ. (Յոբ. ՟Խ՟Ա. 22։)
Եռացոյց մկունս յանդս նոցա. (՟Ա. Թագ. ՟Ե. 6։)
I;
ես ինքն, myself;
յինէն կողմանէ, as for me, for my part;
ըստ իս, in my opinion;
ահաւասիկ ես, here I am, here am I;
ես եմ, it is I;
ոչ եմ ինձ եւ յիս, I am beside myself, distracted, I am not master of my self-possession, I am driven mad.
Դերանուն առաջին դիմին ἑγώ (սեռ) ἑμοῦ կամ μοῦ, ἠμείς, ἠμῶν ego (սեռ) mei, nos, nostri Դերանուն առաջին դիմին , յորմէ է բանն. ես.