Definitions containing the research պատրաստ : 663 Results

Ուղխ, ից

See full entry →

s.

mountain stream, torrent, flood;
ravine;
—ք հոսանաց, հեղեղաց, torrents;
—ք փափկութեան, river of pleasures;
—ք արեան, a river of blood;
իջին յաչացն —ք արտասուաց, he shed a flood of tears.

NBHL (1)

Գետն՝ ձմեռնական ուխիւքն զայրացեալ։ Եւ ոչ ուխք զգետն ստուարացուցին՝ արբմամբ (անթիւ զօրաց)։ Զարեանցն պատրաստէ յարուցանել ուխս. (Նիւս. սքանչ.։ Խոր. ՟Բ. 12։ Պիտ.։)


Ուղղակի

See full entry →

adj. adv.

right;
rightly, directly;
correctly.

NBHL (1)

Զնա եւ ո՛չ գէթ ճանաչել զիրին զօրութիւն ասացից. եւ յո՛յժ ուղղակի. վասն զի յանձն չարարուեստ՝ իմաստութիւն ոչ մտանէ. իսկ առ պատրաստականս բարւոյն, զուղղակի դարձեալ (ասեմ), զկնի փորձ արկանելոյ՝ ուրախ առնէ պտղովն. (Սարկ. ուսմ.։)


Շտեմարան, աց

See full entry →

s. fig.

magazine, storehouse;
butler's pantry;
larder, buttery, pantry, store-room, cellar;
secret chamber;
treasury;
bottom;
heart, the secrets of the heart, the affections;
— ցորենոյ, granary, loft;
— գինւոյ, wine-cellar, wine-vault;
— փայտից, wood-house.

NBHL (1)

Ընդարձակել պարտ է զշտեմարանս ականջաց, եւ պատրաստել զաման մտաց. (Իսիւք.։)


Շրջան, աց

See full entry →

s.

turn, gyre, turning, circuit, revolution, circumvolution, circulation, conversion;
course, cycle, period, circle, round;
turning, wheeling, winding;
sinuosity;
change, vicissitude;
— մեծ, period or cycle of five hundred and thirty-two years;
—ք ջուրց, whirlpool, vortex;
— զօրաց, evolution;
— առնուլ, to turn, to make or take a turn, to turn or whirl round and round, cf. Շրջաբերիմ, cf. Պտուտեմ;
to circulate, to revolve, to move;
to spin round upon one leg.

NBHL (1)

Պարտ է պատրաստել եւ զքաղաքն բոլոր շրջանիս. (այս ինքն շուրջանակի) (Պղատ. օրին. ՟Զ։)


Շնչաւորեմ, եցի

See full entry →

va.

cf. Շնչացուցանեմ.

NBHL (1)

Ո՞ է՝ որ պատրաստեաց որդէծնութեան ամանդ զարգանդ. ո՛ է՝ որ զանշունչն ի նմա շնչաւորեաց. (Կոչ. ՟Թ։)


Պատան, աց

See full entry →

s.

band, bandage, wrapper;
truss;
— մեռելոյ, shroud, winding-sheet, grave-clothes.

NBHL (2)

Որ ոչ կարօտանաս սպեղանեաց՝ առ պատրաստութիւն պատանաց հոգեկան վիրաց. (Նար. ՟Ի՟Գ։)

ՊԱՏԱՆ, անք. ἑντάφιον, ἑνταφιασμός vestis sepulcralis, quae induitur cadaveri, funeratio ταφή sepultura. Երիզապինդ մեռելոյ. եւ Դիապատութիւն. պատրաստութիւն թաղման. մեռելի պատանք. քէֆին, տէֆին.


Պատարագ, աց

See full entry →

s.

sacrifice, victim, immolation;
mass;
oblation, offering;
present, gift;
bribe;
հանել — to sacrifice;
— ձայնաւոր, high-mass;
թիւ —, low mass;
— վասն ննջեցելոց, mass for the dead;
պաշտել, մատուցանել զսուրբ —ն, to celebrate or say mass;
տեսանել զ—, to attend mass.


Պատարագագործութիւն, ութեան

See full entry →

s.

sacrifice;
celebration of mass.

NBHL (1)

Որդին զամենայն տեսանելով՝ որ ինչ առ ի պատարագագործութիւնն՝ կազմ եւ պատրաստ, ասէ. ահա հուր եւ փայտ՝ հա՜յր, ո՞ւր է զենլին։ Ի պասքային՝ առ հասարակ ամենայն ժողովուրդն քահանայութեամբ է պատուեալ. քանզի ամենեքին ինքնագործ լինին ի պատարագագործութեանն. (Փիլ. իմաստն. եւ Փիլ. ել. ՟Ա. 10։)


Պատեան, ենից

See full entry →

s.

sheath, scabbard;
case;
cover, envelope;
scale, shell;
hull, pod, cod, husk;
rind, peel, bark;
armour, cuirass;
breast;
արկանել զսուրն ի —ս, to sheathe, to put up;
cf. Մերկանամ.

NBHL (1)

Վահան եւ պատեանս պատրաստէին. (Եւս. պտմ. ՟Ը. 15։)


Պատիժ, տժոյ, տժի, տժոց

See full entry →

s. adv.

pain, punishment, chastisement, correction, penitence;
— մահու, condemnation, sentence;
առանց պատժոց or պատժի, with impunity;
անկանել ընդ պատժով, to incur, to deserve punishment;
— տալ, to order punishment or penance;
դնել — ի վերայ, to inflict punishment or chastisement;
զանիրաւութեան —ս արկանել զնովաւ, to punish his injustice.


Պատկառ

See full entry →

adj. s.

respectful, modest, bashful;
cf. Պատկառանք;
— կալ, լինել, to pay attention, to attend to, to watch, to give oneself up to, to apply oneself or one's thoughts or mind to, to tend to, to subject oneself to;
— կալ օրինաց, to observe the law;
— կալ արդարութեան, to be just, right, upright;
— կալ յիրաց ինչ, to avoid, to shun.

NBHL (1)

ՊԱՏԿԱՌ ԿԱԼ, ԼԻՆԵԼ. προσέχω attenso ἕχομαι haereo σπουδάζω studeo ἑπιμελέομαι curam gero. Պատկառանօք եւ զգուշութեամբ կալ մնալ պատրաստ. պատուով սպաս տանել, ուշ ունել. փոյթ յանձին ունել. զգոյշ կալ. դիտել.


Պատշաճական, ի, աց

See full entry →

adj.

cf. Պատշաճ.

NBHL (1)

Լուսաւորեա՛ երուսաղէմ. յառաջագոյն խրատէ պատշաճական գտանել առ լոյսն. (Ոսկ. ես.) այսինքն յարմար եւ պատրաստ գտանիլ։


Պատուաստ, ից

See full entry →

s.

graft, graff;
inoculation, vaccination, cow-pox;
insertion, addition;
conjunction, union;
թարախ —ի, pus, vaccine matter;
—իւ որդի, adoptive son;
—իւ հայր, putative, adoptive father.

NBHL (1)

Առ զհոդւոյն հո՛ղմըն պատուաստ, ղեկա՛ խրատիւըս՝ լե՛ր պատրաստ. (Կրպտ. ոտ.։)


Պատուէր

See full entry →

s.

commandment, order, injunction;
precept;
warrant, commission;
instruction, lesson;
ordinance, decree;
— տալ, դնել, to give orders or directions, to command, to order, to charge, to dispose, to enjoin;
to commission, to intrust with a message;
— հրամանի ի վերայ դնել, to order;
to appoint, to decree;
— or հրամանի ընդունել, to receive orders to.

NBHL (1)

Պատուէր սաստիկ դնէր ի վերայ ամենեցուն։ Պատուեր հրամանի տայր պատրաստական լինել. (Եղիշ. ՟Բ. ՟Գ։)


Պատուիրանապահ, աց

See full entry →

s. adj.

observer of precepts;
fulfilling what is prescribed.


Պատսպարիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to be enclosed, surrounded;
to take refuge, to seek shelter, to retire, to be under cover, to shelter or defend oneself;
to recover oneself, to get up;
to get heart, to regain courage;
to return, to reinhabit, to dwell in, to remain, to repose.

NBHL (1)

Զի ո՛չ ընդ գլորելն միայն նայեսցիս, այլ եւ ընդ պատսպարելն զարմանայցես։ Որպէս ի ճակատու ուրեք՝ յարեն եւ յապաժոյժ ամենեւին իրացն կայցէ, եւ պատսպարիցի վաղվաղակի, նիզակ առեալ են Եւն։ Յառնել եւ կալ ընդդեմ ճակատուն, պատրաստել, եւ ընկենուլ զախոյանն. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 1)


Պարարեմ, եցի

See full entry →

va.

to fatten;
— զերկիր, to manure;
— զոք սնոտի յուսով, to feed or entertain one with hopes, to beguile, to lull, to fool one with fair promises, to take to a fool's paradise;
— զաչս, to feast, charm or delight the eyes.

NBHL (1)

Պարարեա զանձն քո գրովք սրբովք, զի պատրաստեաց քեզ տէր սեղան հոգեւոր. (Կոչ. ՟Ա։)


Պարարուն

See full entry →

adj.

cf. Պարար.

NBHL (1)

Որ կամիցի երթալ զերկնային պողոտայն, ասա պատրաստեսցէ զպաշարն լի եւ պարարուն. (Յհ. գառն.։)


Տուն, տան, տանց

See full entry →

s.

house, habitation, home;
house, family, race, nation;
family, household;
goods, fortune;
house, commercial house;
couplet, strophe, stanza, verse;
— ադամայ, the human race, mankind;
— թորգոմայ, the Armenian nation;
— թագաւորի or — արքայի, the king's household;
— մատենագրաց, library;
— պղատոնեայ, Plato's Academy or school;
փայտակերտ, աղիւսակերտ, քարաշէն, քարուկիր —, wooden, brick, stone house;
հանգիստ, բնակելի, լաւ, մեծ, փոքրիկ, գեղեցիկ, տձեւ or անպիտան —, commodious, inhabitable, good, large, small, fine, wretched house;
հիմունք, որմունք, տան, the foundations, the walls of a house;
վարձելի կամ վաճառելի —, house to be let or sold;
— ի տանէ, տանէ ի —, from house to house;
արտաքոյ տան, ըստ — ն, out, not at home;
ի տան, at home;
կալ ի տան, to stay, to be at home;
ելանել ի տանէ, to go out;
մեկնել ի տանէ, չուել, to remove, to move;
դառնալ, գնալ ի —, to go home again, to come home, to go home;
— վարձել, to let a house;
վարձել զ— իւր, to let his house;
— շինել, կառուցանել, քանդել, to build, to pull down a house;
ական հատանել զտան, to break into a house;
շրջել տանէ ի —, to wander from house to house.

NBHL (1)

Արբեցաւ, եւ մերկացաւ ի տան իւրում։ Եկայք ի տուն ծառայի ձերոյ։ Ոչ է սա, եթէ ոչ տուն աստուծոյո (որ է բէթէլ)։ Ազգ եղեւ ի տուն փարաւոնի։ Ի տան թագաւորին բաբելացւոց։ Շինել զտուն տան։ Տուն ի տանէ։ Տանէ ի տուն։ Ի տան հօր իմոյ օթեւանք բազում են, եւ ալյն։ Որպէս ի տան հօր երկնաւորի բազում են օթեւանք, նոյնպէս եւ ի տան սատանայի տանջանս բազումս պատրաստեալ են. (Պիտառ.։)


Տրամադրեմ, եցի

See full entry →

va.

to dispose.

NBHL (2)

διατίθημι dispono, compono, constituo եւ այլն. Ի կարգի դնել. կարգաւորել. կարգել. հաստատել. կացուցանել. պատրաստել. յօժարեցուցանել. զգածել. փոլխել. յարմարել. յերիւրել. շարադրել. տպաւորել. դոշմել. տարրացուցանել.

յայլ բարձրագոյն տրամադրէ խորհուրդ։ Տրամադրել զլսողն ի զուարճական խնդութիւն. (Խոր. վրդվռ.։ Երզն. լուս.։ (իբրու փոխել կամ պատրաստել։))


Տրամադրութիւն, ութեան

See full entry →

s. gr.

dispositio;
class of verbs.

NBHL (1)

διάθεσις dispositio, constitutio, conditio, adfectio եւ աղլն. Կարգաւորութիւն. յարմարութիւն. հանգամանք. ձեւ. որակ. զգածումն. յօժարութիւն. պատրաստականութիւն.


Րամեմ

See full entry →

va.

cf. Երամեմ.

NBHL (1)

Րամեալ յերկինս կոչեցար. իբր հրաւիրեալ կամ պատրաստեալ. (Երզն. այբուբ.։)


Փեսաւէր, ւիրաց

See full entry →

s.

bride's man, paranymph.

NBHL (1)

Փեսաւէրքն պատրաստեսցեն զպատմուճանսն հարսանեաց. (Մծբ. ՟Ժ՟Թ։)


Փիղ, փղաց

See full entry →

s.

elephant;
— մատակ, she —, female -;
գոչիւն փղի, trumpeting of the —, cf. Ժանիք.

NBHL (1)

Կառօք եւ փղօք։ Զփիղսն ճաշակեցուցին։ Կարգեցին առ փիղ փիղ հազար հազար այր։ Ի վերայ փղացն։ Ժանիք փղաց։ Ցուցանէր զպատրաստութիւն փղաց.եւ այլն։


Փոխադարձեմ, եցի

See full entry →

va.

to recompense, to reward;
to return like for like.


Փորուած, ոց

See full entry →

s.

hollow, cavity, excavation;
notch, score, hole;
— խելաց, the ventricles or cavity of the brain.

NBHL (1)

Դիմել ջուրց գետոյն ի փորուածն յմպելեաց պատրաստութիւն։ Բաժանեաց ի մէջ ջրոց եւ ջուրց առ ի յինքեան փորուածի.. . ընդփորուածս տանց։ Փոքր ինչ փորուած այրի։ Փորուածք երկրի։ Յայս սեղանոյս փորուածէս ասէ. (Խոր. ՟Բ. 36։ Անան. եկեղ.։ Յհ. կն։ Վեցօր. ՟Դ։ Նչ. եզեկ.։)


Տապաստակ, աց

See full entry →

s.

mattress;
cushion.

NBHL (1)

Այլք այլ իմն սկիզբն օրինացն այնպիսի ընթրեաց առնեն, եւ տապաստակս եւ բարձս բազումս նմին պատրաստականս. (Ոսկ. մ. ՟Գ. 17։)


Տատասկաբեր

See full entry →

cf. Տատասկածնունդ.

NBHL (1)

Տատասկաբեր. (զոր) պարտուպատշաճ է մաքրել եւ յստակել, եւ պատրաստագոյն յօրինել. (Ոսկ. ես.։)


Տեղամ, ացի

See full entry →

va.

cf. Տեղում.

NBHL (1)

Չի եւս էր տեղացեալ տեառն աստուծոյ ի վերայ երկրի։ Եւ տէր տեղաց (կամ տեղեաց) ի սոդոմ եւ ի գոմոր ծծումբ եւ հուր ի տեառնէ յերկնից։ Եւ տեղաց (կամ տեղեաց) տէր կթարկուտ ի վերայ ամենայն երկրին եգիպտացւոց։ Տեղաց (կամ տեղեաց) ի նոսա մանանայ ի կերակուր։ Տեղեաց ի նոսա միս որպէս հող։ Ի մի քաղաք տեղացից, եւ ի միւս քաղաք ոչ տեղացից։ Ահա ես տեղացից ձեզ հաց յերկնից։ Ո՞ պատրաստեաց զհոսանս ... տեղեալ (այսինքն տեղալ) յերկիր.եւ այլն։


Տենչանք

See full entry →

s.

cf. Տենչումն.

NBHL (1)

Ի ցանկութիւն տենչանաց նորաճաշակ կերակուր պատրաստեցեր զլորամարդին. (Իմ. ՟Ժ՟Զ. 2։)


Սիրայ, ից

See full entry →

s. adv.

mat;
rush-tress, hay-rope;
սէր ի —է, file by file, line by line, in series.

NBHL (1)

Նստէր եւ հիւսէր զսիրայն։ Յերեկոյէ մինչեւ ցայժմ հիւսեցի սիրայ գիրկս քսան։ Ուսցի ի նմանէ կարել զսիրայն։ Ցօղեաց զարմաւն, եւ պատրաստեաց զկարանս սիրային։ Թաքոյց զայն ի ներքոյ սիրային. (Վրք. հց. ստէպ։)


Ռազմ, ից

See full entry →

s.

battle-array, rank, line, order;
battle, war;
— առնել, կարգել զ—ն, to marshal, to array;
— դնել, ի — մտանել, to make war, to fight, to assail;
հատանել զ— պարւուց զօրաց, to put to rout, to disperse, to defeat, to discomfit.

NBHL (1)

Հատեալ զռազմ պարուց նոցա. հերձեալ ընդ մեջ զջոլիրս ասպարափակ ռազմին բազմութեան։ Ճակատս ռազմի մարդկաց ընդդէմ միմեանց պատրաստէին. (Յհ. կթ.։)


Ռոճիկ, ճկաց

See full entry →

s.

appointment, salary, pension, pay, hire, wages;
maintenance.


Սադրեմ, եցի

See full entry →

va.

to persuade, to advise, to excite, to suggest, to insinuate, to stir up, to provoke, to induce;
to help, to contribute;
to be the means of, to procure;
to contrive, to invent, to form;
to betray, to give up, to deliver.

NBHL (1)

Սուզեսցին սադրողին պատրաստութիւնք. (Նար. ՟Ղ։)


Սահմանեմ, եցի

See full entry →

va.

to bound, to limit, to set bounds to, to circumscribe;
to define, to determine, to fix, to decree, to establish, to institute;
to regulate, to decide, to resolve, to propose, to deliberate, to stipulate, to prescribe;
to destine, to design, to affect;
to consist, to measure, to weigh;
յառաջագոյն or յառաջ —, to predestine, cf. Նախասահմանեմ;
— սահմանս զանձնէ իւրմէ, to bind oneself by an oath to;
— անդր քան, to confine, to banish, to exile.

NBHL (1)

Սահմանիցէ ինչ անձին իւրոյ։ Ամենայն սահմանքն՝ զոր սահմանէաց զանձնէ իւրմէ։ Ի ժամանակ սահմանեալ պատրաստեցաւ։ Որ հաստատեաց զերկիր, որ սահմանեաց զնա։ Որդի մարդոյ ըստ սահմանելոյն երթայ.եւ այլն։


Սաղմոսողութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Սաղմոսերգութիւն.


Սաղմոսութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Սաղմոսերգութիւն.


Տնկախիտ

See full entry →

adj.

thick with plants;
thick, branchy, bushy.

NBHL (1)

Տնկախիտ բուրաստանս։ Այգեստան տնկախիտ պատրաստութեամբ. (Արծր. ՟Ա. 11։)


Վրիժաբեր, աց

See full entry →

adj.

vindictive.

NBHL (1)

Զի է հասեալ պատրաստաբեր՝ տէրն ի վերայ քո վրիժաբեր. (Շ. եդես.։)


Տաճար, աց

See full entry →

s.

temple, fane, church;
palace, court, hotel;
banqueting-hall;
banquet, feast;
— խորհրդոյ, council-hall, House of Parliament.

NBHL (1)

Եմուտ տիկինն ի տաճարն խրախութեան։ Մտին ի վերայ շմաւոնի, եւ սպանին անդէն ի տաճարի անդ։ Հրաման տայր մեծի տաճարին կոչնականս նուիրել յամենայն մեծամեծաց։ Սպաս առնել տաճարին բարձիցն պատրաստութեան. (եւ այլն։ (Աստի առեալ է Տաճարապետն. զոր տեսցես։))


Տաճարակապուտ

See full entry →

cf. Սեղանակապուտ.

NBHL (1)

Բազում տեղի պատրաստեաց զանձինն սատանայի (յուդա) տաճարակապուտ սեղանակապուտ գողութեամբն. (Ոսկ. ես.։)


Տանջանարան, աց

See full entry →

s.

rack, instrument of torture.

NBHL (1)

Եւ էր տանջանարանն՝ զոր պատրաստեցին, նորագոյն. (Ղեւոնդ.։)


Տանջիչ, չի, չաց

See full entry →

adj. s.

torturing, setting on the rack;
tormentor, torturer, executioner.

NBHL (1)

Բանիւ զտանջիչն հնազանդեաց։ Թշնամիս եւ տանջիչս անձամբ անձին ինքեանք իսկ պատրաստէին. (Իմ. ՟Ժ՟Ը. 22։ ՟Բ. Մակ. ՟Դ. 16։)


Տաշեղ

See full entry →

cf. Տաշիղ.

NBHL (1)

Զտաշեղ (կամ զտաշիղ) գործոյն ի պատրաստութիւն կերակրոյ ծախեալ. (Իմ. ՟Ժ՟Գ. 12։)


Տէրունատուր

See full entry →

adj.

given by the Lord.

NBHL (1)

Տէրունակտուր կերակրովն ուրախ լինէին՝ ընկենուլ ալեացն ի պատրաստել զկերակուր. (Բուզ. ՟Դ. 6։)


Տէրունի, նւոյ, նեաց

See full entry →

adj.

cf. Տէրունական.

NBHL (1)

Առ քեզ առաքիմ մաքուր՝ պատրաստեալ տեղի տէրունւոյն։ Զանազան աթոռսն, զոր պատրաստեալ է քեզ տէրունւոյդ. (Տաղ.։ Շար.։)


Տի

See full entry →

int. conj.

cf. Տիք;
come now! come on! courage! — նա, rather, it is better;
moreover;
տի՜նա, cf. Տի՛.

NBHL (1)

Ի տիս հասեալ միջակութեան։ Ի կատարեալ տիս ժամանակին։ Հասեալ ի ծերութեան տիս։ Յամենայն տինս եւ ի բոլոր ժամանակս պատրաստական մարդոյն գտեալ՝ զզեղծիցի յաստուածապաշտութենէ. (Յհ. կթ.։ Նար. ՟Ժ՟Ա։ Լմբ. ժղ.։ Եզնիկ.։)


Վաճառարան, աց

See full entry →

s.

market-place, bazaar;
emporium;
counting-house.

NBHL (1)

Այժմիկ զտաճարսն ամենայն շուրջ վաճառարանաւն պարտ է պատրաստել։ Այնոքիկ՝ որ առ վաճառարանաւն են շինութիւնք. (Պղատ. օրին. ՟Զ։)


Վայել

See full entry →

s. v. imp.

cf. Վայելք;
վայել է, վայել են, վայելէ, վայելեն, to befit, to become, to be beseeming or seemly, to be proper;
ոչ — են, it is not fit, it is unbecoming.

NBHL (1)

Ոչ գիտէին զվայելն միանգամայն ընդ օգտիւ ոգւոցն կազմեալ պատրաստեալ։ Ե՛կ եւ վայելեսցուք. ո՛ վայել, որ զերկունս ցաւոց նիւթէ։ Զարարածոցս վայելն ի չափ ձգէ օրէնքն. (Փիլ. իմաստն.։ Լմբ. առակ. եւ Լմբ. իմ.։)


Վայրապար

See full entry →

adv. adj.

in vain, uselessly, vainly, to no purpose;
vain, useless, futile, insignificant, common.

NBHL (1)

δωρεάν gratis εἱκῆ frustra ἀπλῶς simpliciter, sine causa, inconsulto ἑξάπινα repente ὠς ἕτυχεν indiscriminatim. Վայրաբար. ընդվայր. ի զուր. ի սնոտիս. ի նանիր. վարկպարազի. անխորհրդաբար. պարզաբար. վեր ի վերոյ. հարեւանցի. յանպատրաստից. ըստ դիպաց. անխտիր. փուճ տեղ.