Definitions containing the research արագ : 1549 Results

Գոհացողութիւն, ութեան

See full entry →

s.

grace, thanksgiving, thanks;
— or Խորհուրդ գոհութեան, Eucharist.

NBHL (1)

Պատարագ՝ գոհացողութիւն տուեցելոցն պարգեւաց։ Գոհացողութիւն նովաւ աստուծոյ մատուցանեմք. (Խոսր. պտրգ.։)


Գոյ, ից

See full entry →

s. adv.

being, existence, that is, substance;
goods;
ըստ գոյին, գոյիւ, գոյիւ իւրով, գոյիւ չափ, as much as his means or property allow, as much as he had;
entirely, completely;
ի — ածել, to create, to cause to exist.

NBHL (1)

ԳՈՅԻՒ. կամ ԳՈՅԻՒ ԻՒՐՈՎ, կամ ԳՈՅԻՒ ՉԱՓ. իբր մ. Պարագրելով զիսկութիւն. բովանդակապէս. լրիւ. լրութեամբ. ամենայն մասամբ. ըստ բոլորին.


Գոյականութիւն, ութեան

See full entry →

s.

existence, essence.

NBHL (1)

Ոչ ունկան գոյականութիւն, եւ արագապէս մտառեալ լսէ։ Այս ճարպ պարարտութեան՝ երկրի թանձրութեան՝ հողանիւթ գոյականութեան. (Նար. ՟Հ՟Է. ՟Ղ՟Ե։)


Գոյութիւն, ութեան

See full entry →

s.

existence, being, nature, essence, substance, reality;
goods.

NBHL (1)

Ես զպատարագն աղտեղացեալ պղծեալ առաջի աթոռոյն գոյութեան ոչ մատուցանեմ. (Մծբ. ՟Թ։)


Դժուարակոխ

See full entry →

adj.

rough, trugged, impracticable

NBHL (1)

δύσβατος impervius, inaccessus Դժուարագնալի. անկոխ.


Դժուարահաս

See full entry →

adj.

obscure, difficult to understand.


Դժուարորս

See full entry →

adj.

difficult to be caught in hunting or fishing.

NBHL (1)

Փոխադրեալն ոչ գտանիւր, դժուարագիւտ եւ դժուարորսալի գոլով։ Դժուարակարծելի եւ դժուարորսալի է՝ խարդախ արուեստիւք ստուերացուցեալ. (Փիլ.։)


Դժուարորսալի

See full entry →

cf. Դժուարորս.

NBHL (1)

Փոխադրեալն ոչ գտանիւր, դժուարագիւտ եւ դժուարորսալի գոլով։ Դժուարակարծելի եւ դժուարորսալի է՝ խարդախ արուեստիւք ստուերացուցեալ. (Փիլ.։)


Դիւրաթառամ

See full entry →

adj.

that fades easily.

NBHL (1)

Զի՞նչ դիւրաթառամ քան զմարդ ... նա ե՛ւս վատթարագոյն քան զխոտ. (Սարգ. յկ. ՟Բ։)


Դիւրահաշտ

See full entry →

adj.

that agrees easily with his enemies.

NBHL (1)

Դիւրահաշտ գոլ՝ զոհիւք եւ ուխտիւք ածանցելով ... Աստուածքն են դիւրահաշտք պատարագօք եւ ուխտիւք. (Պղատ. օրին. ՟Ժ։)


Դիւրահաս

See full entry →

adj.

that happens quickly;
easy, conceivable, that can be easily understood.

NBHL (1)

Հեշտընկալ եւ դիւրահաս տխմարագունիցն լիցին. (Ագաթ.։)


Դիւրահասոյց

See full entry →

adj.

that causes easily to comprehend.

NBHL (1)

Հեշտընկալք եւ դիւրահասոյցք ախմարագունիցն լինիցին. (Կորիւն.։)


Եռանձնեայ

See full entry →

adj.

of three persons.

NBHL (1)

Կամաւոր պատարագին իսահակայ նախանձաւոր գոլով եզականին՝ եռանձնեայք ի վերայ կայծականաց հրոյն ողջակիզեալ զմարմինս. (Հարցնափառ.։)


Երագագնաց

See full entry →

adj.

that goes, that walks quick, rapid, prompt.


Երագամիտ

See full entry →

adj.

subtle, brisk, cunning, ingenious, sly.

NBHL (1)

γοργός acer Արագամիտ. արագ մտօք. սրամիտ. ճարպիկ մտքով.


Երագապէս

See full entry →

adv.

quickly, rapidly.


Երագասլաց

See full entry →

adj.

that darts forward, that runs quick, quick.

NBHL (1)

Որ արագ սլանայ.


Երագավախճան

See full entry →

adj.

that passes, that dies soon, transitory, transient.

NBHL (1)

Որ փութով վախճան առնու. արագավախճան. վաղանցուկ.


Երագափոյթ

See full entry →

adj.

quick, nimble, prompt, diligent.


Երագափոփոխ

See full entry →

cf. Երագայեղ.

NBHL (1)

Որ արագ արագ փոփոխի կամ շարժի.


Երագեմ, եցի

See full entry →

vn. va.

to make haste, to hasten;
to double the pace, to go quicker, to run, to trot;
to accelerate, to hasten, to press.


Երագընթաց

See full entry →

adj.

quick, that runs quick, nimble, swift.

NBHL (1)

ταχυδρόμος, ταχύς τῷ δρομῷ velox celer cf. արագընթաց. Արագ ընթացօղ՝ իրօք կամ նմանութեամբ. շուտ վազօղ, քալուկ, չուստ, արտորացօղ.


Երագոտն

See full entry →

adj.

light or swift of foot;
brisk, nimble.

NBHL (1)

cf. արագոտն։


Երագութիւն, ութեան

See full entry →

s. phys.

quickness, celerity, velocity, swiftness;
expedition;
acceleration;
frequency;
velocity, speed;
— անկիւնային, angular, circular velocity.

NBHL (1)

Արագութիւն. արագաշարժ կամ երագընթացն գոլ. եւ Աջողակութիւն.


Երախայրիք, րեաց

See full entry →

s.

earlyfruits, first-fruits.

NBHL (1)

Միայն անբիծ երախայրի, եւ պատարագ հաշտեցուցիչ աստուծոյ (տիրամայր). (Հ. կիլիկ.։)


Երամապետ, աց

See full entry →

s.

chief, keeper of a flock, or herd, shepherd.

NBHL (1)

ἁγελάρχης, ἁγελάρχος gregarius Գլուխ երամոյն. դասապետ. պարագլուխ.


Երանգ, ոց, աց

See full entry →

s. adv.

dye, colour, hue;
— —, in many colours, variegated.

NBHL (1)

Ասեմք զնկարագիր, եթէ ծախեաց զերանգսն ամենայն։ Կայ մնայ երանգն ի տախտակին. (Փիլ. իմաստն.։)


Երաշխաւոր, աց

See full entry →

s.

pledge, guarantee, surety, answerable, responsible;
assurer, certifier;
— լինել՝ կալ, to be, to become surety or guarantee;
cf. Երաշխաւորեմ.

NBHL (1)

Միջնորդ աստուծոյ, եւ երաշխաւոր աշխարհի, պատարագ հօր եւ փրկութիւն մարդկան. (Մանդ. ծն. քրիստոսի.։)


Բռնաւորութիւն, ութեան

See full entry →

s.

tyranny.

NBHL (1)

Եղանին մեղքն մեղանչականացն ի բռնաւորութենէ չարագործութեանն։ Ոչ ըստ սահմանելոյ ինչ հրամանի կոտորածքն գործիցին, այլ ի բռնաւորութենէ հինին. (Եզնիկ.։)


Գերունակութիւն, ութեան

See full entry →

s.

sublimity, preeminence, excellence.

NBHL (1)

Ամբարձեալ գովեալ գերունակութեամբ ի ստորեւ վերինն վարագուրի. (Նար. խչ.։)


Դիւրամէտ

See full entry →

adj.

inclined.

NBHL (1)

Դիւրամէտ է առ ի վատթարագոյնսն բնութիւնս. (Շ. մտթ.։)


Դիւրանցուկ

See full entry →

cf. Դիւրանց.

NBHL (1)

Փափուկս եւ դիւրանցուկս եւ արագամաշս լինել մեզ առ ի գնացս՝ թաթիցն. յն. εὑπαθής իբր դիւրակիր։


Դիւրաշարժ

See full entry →

adj.

nimble, moveable, light, lithe, active, free.

NBHL (2)

Տրամադրութիւնք ասին, որ են դիւրաշարժք եւ արագափոխք. հիկէն, ջերմութիւն եւ ցրտութիւն. (Արիստ. որակ.։)

ԴԻՒՐԱՇԱՐԺ ԼԻՆԵԼ. Դիւրաւ կամ արագ շարժիլ.


Դիւրապատում

See full entry →

adj.

intelligible.

NBHL (1)

Զամենայն գիրս՝ զոր եւ խօսեցաւ, պարզ եւ դիւրապատումս շարագրեաց. (Ճ. ՟Բ.։)


Դիւրապուր

See full entry →

adj.

easily get rid of.

NBHL (1)

Դիւրապուրք արագազերծք լինիցին (ցաւք). (Ոսկ. ՟ա. տիմ. ՟Ժ՟Դ։)


Դիւրաւ

See full entry →

adv.

easily, with facility, at pleasure;
pliantly;
currently.

NBHL (1)

Զկնի դժուարագունին զդիւրաւն յարմարեաց. (Եպիփ. յար. մեռ.։)


Դիւրընթաց

See full entry →

cf. Դիւրաքայլ.

NBHL (1)

Արագընթաց. արագ ընթացիւք. անարգել.


Ախորժ

See full entry →

adj. adv.

savoury;
sweet, agreeable, delicious;
— բանք, agreeable words;
— վայրք, enchanting places;
— յօժարութեամբ, with great pleasure, willingly.

NBHL (1)

ԱԽՈՐԺ ՅՕԺԱՐՈՒԹԵԱՄԲ. Ախորժաբար. մտադիւր. կամակար. սիրով, ուզելով. խօշլանարագ, հազ էտէրէք.


Ախորժակ, աց

See full entry →

s.

taste;
appetite;
affection, will, inclination, willingness;
passion, sentiment;
ունել —, to be hungry;
to have a taste;
չունել — իմիք, to have a taste for nothing;
պակասութիւն ախորժակի, want of appetite;
ախորժակաւ ուտել, to eat with appetite;
շարժել՝ բանալ զախորժակ, to excite the appetite;
բառնալ զախորժակ, to take away the appetite;
ընտիր՝ կիրթ —, անկիրթ —, good, bad taste;
ըստ իմոյս ախորժակի, according to my taste.

NBHL (1)

Ձեռագործականն բոլոր ախորժակք, եթէ զինուորականն, եւ եթէ մշակականն իցէ, եւ կամ նաւաստականն տեղեկութիւն։ Յի՛նչ եւ ձեռնարկիցէ ոք վարժելոցն եւ հրահանգելոց յանցնիւր ախորժակս։ Զկենցաղ օգտակարագոյնս ախորժակացն։ Քերթողականս ախորժակ։ Ընդդէմ ամենաբարի ախորժակի. եւ այլն։ (Պիտ.։)


Ախտացուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to make one ill.

NBHL (1)

Յառաջ քան զմարմինս՝ զոգիս ախտացուցաք։ Ընդէ՞ր ախտացուցանեմք զանձինս ախտիւ՝ առաւել քան զմարմնոցս դժուարագունաւ. (Եղիշ. խր.։ Ածաբ. աղքատասիր.։)


Ածեմ, ածի, ա՛ծ

See full entry →

va.

to carry, to fetch, to bring;
to strike;
— ընդ իւր, to conduct;
— ի ներքս, — ի մէջ, to introduce;
— ի վերայ or — թափել, to infer;
— ի or վերածել, to reduce;
— ընդ քարշ, to drag along;
— զբոցով, to pass through flame, to enflame, to burn;
— զմտաւ, to consider, to think, to reflect;
— զբռամբ, to seize, to lay hold of;
— զձու, to lay eggs;
առանց ընդ բանս ինչ ածելոյ, without making any objection, readily;
— զհերս, to raze;
— զիրեւ՝ յինքն, to seduce, to entice.

NBHL (1)

Ոչ յանձանց, այլ յԱստուծոյ աստանօր գումարեալ ածայք։ Զօրէն չարագործի բռնաբար ածեալ լինի. (Լմբ. ատ.։ Պիտ.։)


Ակն, կան, կամբ

See full entry →

s.

eye;
sight, look;
bud, germ;
hope, expectation;
opinion, suspicion;
յականէ անուանէ, by name, specially, expressly;
յական թոթափել, in the twinkling of an eye, instantaneously;
— առնուլ, to show a respect of persons, to be partial, cf. Աչառեմ;
զակն արկանել, to cast eyes upon, cf. Անտեսեմ;
յակն արկանել, to show;
to review, to read;
ընդ ակամբ ակնարկել, to scowl;
— ունել, to hope, to expect, cf. Ակնկալեմ, cf. Յուսամ;
— յայտնի, — յանդիման, in presence of, visibly, openly;
— յանդիման առնել, to represent, to lay before;
առ ական դիպել to see by accident;
առ ականէ, ostentatiously;
յ— առնուլ, to have an eye to, to watch, to take care of;
—ի խոնարհ, quite confused, cf. Ակնկոր;
կորովաբիբ —, Argus-eyed, piercing eye;
— կառուցեալ հայել, to look fixedly;
տալ ակն, cf. Նայիմ, cf. Նկատեմ;
ակն դնել, cf. Ցանկամ;
ակն ածել, cf. Պատկառեմ, cf. Ակնառեմ, cf. Ամաչեմ, cf. Խնամեմ;

NBHL (1)

ԱԿՆ Ի ԽՈՆԱՐՀ. Ակնկորեալ. աչքը վար. եէրէ պագարագ.


Ակն, ական, կանք

See full entry →

s.

precious stone, jewel, gem;
pearl;
cameo;
— բազմագունի, cf. Բազմագունի;
— վանի, cf. Վանի.

NBHL (1)

ԱԿՆ Ի ԽՈՆԱՐՀ. Ակնկորեալ. աչքը վար. եէրէ պագարագ.


Ակն, ական, կունք

See full entry →

s.

source, origin;
water-spout, spring;
hole, stitch;
ring, link;
— արեւու՝ լուսոյ՝ տունջեան, day-star, the sun, cf. Արեգակն;
— գերեզմանի, grave, tomb;
— տապարի, the orifice of the hatchet, axe;
ակունք լուսարձակք, glass.

NBHL (1)

ԱԿՆ Ի ԽՈՆԱՐՀ. Ակնկորեալ. աչքը վար. եէրէ պագարագ.


Ա՜հ

See full entry →

int.

oh! ha!

NBHL (1)

ԱՀ ԸՆԴ ԱՀ. մ. ὐφειμένως submisse Զանգիտելով. զգուշեաւ. մեղմով. վախվխելով, քաշուելով. գօրգարագ. չէքինէրէք.


Ահ, ի, իւ, ահք, ից, իւք

See full entry →

s. adv.

fear, dread, fright, terror;
— արկանել, to frighten, to terrify, to intimidate;
— յահի լինել՝ զահի հարկանիլ, to fear, to be seized with alarm;
առ ահի, for fear, lest;
ահ ընդ ահ, with fear, with a timid air.

NBHL (1)

ԱՀ ԸՆԴ ԱՀ. մ. ὐφειμένως submisse Զանգիտելով. զգուշեաւ. մեղմով. վախվխելով, քաշուելով. գօրգարագ. չէքինէրէք.


Ահարկութիւն, ութեան

See full entry →

s.

terror, dismay, affright, intimidation.

NBHL (1)

Զտանն վայելչութիւն եւ զգեստուցն պայծառակերպութիւն, որով ահարկութիւն նոցա (մեծամեծաց) պարագրի։ Եւ որ այլ ահարկութիւնք եւ պատմութիւնք նորա թագաւորութեանն արժանաւորք. (Շ. ՟ա. յհ. ՟Խ՟Զ։ Արշար. ՟Ի՟Ը։)


Աղ, ի, ից, ոց

See full entry →

s.

salt;
— ուխտի, ուխատզի, — կնքեալ, sign of true friendship;
— եւ հաց, commensality, love;
— առնուլ, — եւ հաց ուտել, to eat in company, to be social, to be convivial.

NBHL (2)

Ամենայն պատարագ զոհից ձերոց աղիւ տեառն յաղեսցի։ Ել յականս ջրոցն, եւ արկ անդ աղ։ Ուտիցի՞ հաց առանց աղի։ Դուք էք աղ երկրի։ Բարւոք է աղ. եւ եթէ աղն անհամեսցի, ի՞ւ համեմեսցի։ Իբրեւ աղիւ համեմեալ լիցի. եւ այլն։

Արար նմա հաւատարմութիւն յոյժ գրով, եւ կնքեալ աղիւ ըստ սովորութեանն իւրեանց երդումն։ Ետ բերել ըստ օրինացն հաւատարիմ երդմանց թագաւորութեանն Պարսից՝ աղ կնքել վարազ նկարագիր մատանեաւ. (Արծր. ՟Բ. 3։ Բուզ. ՟Դ. 53։)


Անճանապարհ

See full entry →

cf. Անշաւիղ.

NBHL (1)

Ի դժուարագնաց յանճանապարհ վայրս։ Ընդ անկոխ հետեւել, եւ ընդ անճանապարհ. (Փիլ. իմաստն. եւ Բագն։)


Անյայտիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to be annihilated, to vanish, to disappear.

NBHL (1)

Քան զպղպջակս անձրեւի արագագոյնս պատառին եւ անյայտին։ Դնի ի գերեզմանի, եւ անյայտի. (Սարգ. յկ. ՟Բ. եւ ՟Գ։)