antichrist.
· Calfa
, ն հլ. (-ին, -ամբ, -ինք) «սուտ Քրիստոս, անտիքրիստոս, գալոց վերջին սուտ Մեսիան» ՍԳր. Ոսկ. բ. թես. Կոչ. 318 Եփր. հռ. 34, 35. Եւթաղ. 143. Իգնատ. թղ. 100. որից նեռնագործ «չարագործ» (Ալի-շան, Հին հաւ. էջ 232)։ Կղնկտ. հրտր. Էմի-նի, էջ 59 ունի «չար ոգի» նշանակությամբ. «Սկսաւ տրտնջել և հայհոյել զնահատակն Քրիստոսի զԳրիգորիս և ասէր. Մեզ Նեռն ընտրեցաւ Գրիգորիսն այն». (նկատողութիւն 2. Ն. Ակինեանի՝ ՀԱ 1929, էջ 703-4)։
ԳՒՌ (dialectal) Ջղ. նեռն, Ալշ. Երև. Մշ. Սլմ. նեռ, Շմ. նէռը, Ախց. Ատն. Ղրբ. Ննխ. նէռ, Ղրղ. լէռ!
Նեռն գալոց է. եւ արդէն իսկ նեռինք բազումք եկեալ են։ Նա իսկ է նեռն, որ ուրանայ զհայր եւ զորդի. եւ այս նեռինն է. եւ այլն. (՟Ա. Յհ. ՟Բ. 18. 22։ ՟Դ. 3։ եւ ՟Բ. Յհ. 7։)
Ժողովիջիք առ դերաքրիստոսն, որ է նեռնն. (Պիտառ.։)
Զնեռնն, եւ զսուտ Քրիստոսն. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 13։)
Թէ այլ ոք եկեսցէ յիւր անուն, զնա ընդունիջիք զդերաքրիստոսն զնեռնն, որ աստուած զինքն քարոզէ. (Նանայ.։)
Մինչ ի վկայն բնաւից վերջին, որ ի նեռնէն կատարեսցին. (Յիսուս որդի.։)
ἁντίχριστος antichristus. Դերաքրիստոս. անտիքրիստոս. այսինքն հակառակ Քրիստոսի՝ կամ փոխանակ Քրիստոսի սուտ Քրիստոս. վերջին սուտ մեսիայն, եւ կարապետք նորա. ի մեղ Նեռն՝ կարծի առեալ յանուանէ Ներոն կայսր՝ նախկին հալածչի, առ որով եւ Սիմոն կախարդ գտաւ առաջին նեռն.
cf. Նեռն.
· Calfa
ἁντίχριστος antichristus Դերաքրիստոս. նեռն. սուտ քրիստոս՝ հակառակ ճշմարտին քրիստոսի աստուծոյ մերոյ.
antichrist.
· Calfa
Յետ քրիստոսի անտիքրիստոսն, այսինքն է նեռնն, հակառակ քրիստոսի. (յն. մի բառ). (Ոսկ. մ. ՟Բ. 21։)
Եղիցի քեզ իբրեւ զանտիքրիստոս նեռն. (Ածազգ. ՟Ժ՟Բ։)
Վասն անտիքրիստոսի, որ է նեռն. եւ այլն. (Դամասկ.։)
respect of persons, partiality.
· Calfa
Չի՛ք աչառութիւն անդ դատաւորին. (Ոսկ. ի նեռն.։)
to confide, to attract.
· Calfa
Նախ պատուէ նա (նեռն) զաստուած, զի յինքն ապաւինեսցէ (այսինքն ապաւինեցուսցէ) զխաչահաւանսն. (Եփր. ՟բ. թես.։)
cf. Ապաւինեմ.
· Calfa
Նախ պատուէ նա (նեռն) զաստուած, զի յինքն ապաւինեսցէ (այսինքն ապաւինեցուսցէ) զխաչահաւանսն. (Եփր. ՟բ. թես.։)
rebellion, revolt, mutiny, sedition, faction, revolution.
· Calfa
ի թանձրացեալն, որպէս Ապստամբ եւ ապստամբեցուցիչ նեռն.
very clear, brilliant, most illustrious.
· Calfa
Բազմապայծառ գնդիւք՝ վերին զօրականօք. (Ոսկ. ի նեռն.։)
that has many colours or shapes, diverse, multifarious.
· Calfa
Զանազանեալ լինին կերպարանաք, եւ բազմագունակ զարդք փառաց նորա. (Ոսկ. ի նեռն.։)
cruelly, barbarously, atrociously;
— չարչարել, to tyrannize.
· Calfa
Մեռանին անողորմ՝ ծերք եւ երիտասարդք. (Ոսկ. ի նեռն.։)
good, honest, virtuous;
բարեկիր առնել, cf. Հաճեմ, cf. Բերկրեցուցանեմ, cf. Հեշտացուցանեմ.
· Calfa
Սոքա ծառայք իմ են, եւ բարեկիր զինուորք. (Ոսկ. ի նեռն.։)
cf. Բարուրանք.
· Calfa
Եւ զամենեսեան այսու բարրանօք (խաբէութեան) յիւր հաւանութիւնն ձգէ (նեռն). (Լմբ. յայտն.։)
seven-headed.
· Calfa
Մինչեւ յօթնագլուխ վիշապն, որ է նեռն. (Նախ. յայտն.։)
in divers colours.
· Calfa
Ոսկի եւ արծաթ եւ գոյնագոյն պատմուճանք. (Ոսկ. ի նեռն.։)
generous, liberal;
— տուրք, liberality.
· Calfa
Եկա՛յք առէ՛ք ի ձեզ զփոխարէնս սիրոյն, զոր նիւթեցէ՛ք զուարթառատ սիրով. (Ոսկ. ի նեռն.։)
dark, dark coloured.
· Calfa
Գետ մթագոյն եւ հրեղէն հոսի ի վերուստ ի վայր. (Ոսկ. ի նեռն.։)
loss;
waste;
damage;
disadvantage;
misfortune;
perdition, ruin, destruction;
lost thing;
ի — մատնել, to perish, to be lost;
ի — մատնիլ, to lose, to cause to perish;
to kill;
անձամբ զանձն ի — մատնել, to cause one's own ruin;
ի — ընթանալ, to hasten to one's destruction;
լինել մերձ ի — or յափն կորստեան, to be upon the brink of ruin or destruction;
մեծամեծ —ս տուժել, to suffer heavy losses;
*կորստով վաճառել, to sell at a loss;
դիմէ ի — իւր, he hastens to his ruin.
· Calfa
Կորստեամբ կորնչիցիք յերկրէն։ Կորուսից զքեզ ի գաւառաց կորստեամբ։ Ի կորուստ երթալ, կամ լինիցիք։ Խնդրեաց զնոսա ի կորուստ (այսինքն կորուսանել)։ Ի կորստեան ամպարշտաց եղեւ ուրախութիւն։ Ծիծաղեցայց զկորստեամբ ձերով։ Որդին կորստեան (յուդա, եւ նեռն)։ Դժողք եւ կորուստ։ Կորուստ եւ մահ, եւ այլն։ Կորստեան խորխորատ, կամ ճանապարհ, կամ բերք, կամ գինի։ Ի կորուստ վարեալ։ Կորուստ աւանգիցն, մուրհակի, անձին, եւ այլն. (Նար.։)
to spin, to twist;
to weave, to plait;
to prepare, to form, to project, to design;
to cause, to produce, to excite;
to contrive, to machinate, to plot;
— զնենգութիւն, to weave plots or snares, to conspire, to plot, to lay snares;
դաւ —, to frame or plot a treacherous design, to hatch treason;
կործանումն —, to ruin, to cause the ruin of;
չարիս — ումեք, to meditate evil against a person, the ruin of;
— խորհուրդս չարութեան, to meditate gloomy, foul or heinous thoughts;
— անձին չարիս or զկորուստ, to contrive one's own ruin;
— նիւթ, to accumulate;
— զգործն, to undertake, to execute, to put into execution;
լրբենի սէր նորա մահ նիւթեաց նմա, his infamous passion cost him his life.
· Calfa
Եկա՛յք առէք ի ձեզ զփոխարէնս սիրոյն, զոր նիւթեցէք (որպէս բրաբիոն) զուարթառատ սիրով. (Ոսկ. ի նեռն.։) cf. ՀԻՒԹԵՄ։
to paint;
to represent, to figure, to form;
to depict, to describe, to write;
— ի միտս, to imagine, to fancy, to picture to oneself;
— ի գրի, to write, to describe.
· Calfa
Դանիէլ մարգարէ ետես տեսիլ հոգւով աստուծոյ, եւ նկարեաց զայն մեզ մարդկօրէն։ Նկարէ զլինել նեղութեանցն որ ի նեռնէն. (Եւս. պտմ. ՟Ա. 2։ Նախ. դան.։)
to deceive, to entrap, to draw into a snare, to inveigle;
to vex, to trouble.
· Calfa
diligence, haste, speed, hurry;
— զ—ի, —ի —ոյ, —ով, diligently, in haste;
hastily, in a hurry, hurriedly, precipitately;
— շտա —պոյ, haste, alacrity;
— տալ, —ս կացուցանել, cf. Ճեպեմ.
· Calfa
Զի զնոսա (նեռն զհրէայս) առաւելագոյն պատրեալ խաբիցէ, եւ ճեպս կացուցանէ ի վերայ տաճարին։ Ճեպս կացուցանէ շինել զտաճարն. (Կոչ. ՟Ժ՟Է։)
divinely inspired;
prophetic;
divine, spiritual.
· Calfa
Հոգեխառն սիրով պարելով ի դրախտին. (Ոսկ. ի նեռն.։)
cf. Յառաջս.
· Calfa
Յիշմամբ երախտեացն որ առ նոսա յԵգիպտոսէ եւ յառաջ։ Յութերորդ օրէն եւ յառաջ, ապա նուիրել զծնունդս արջառոց եւ ոչխարաց։ Ի սկզբանէ աւետարանին եւ յառաջ մինչեւ յեօթնագլուխ վիշապն, որ է նեռն. (Նախ. եզեկ. եւ օրին։ Նախ. ղեւտ. եւ Նախ. յայտն.։)
wandering, vagrant;
false, erroneous, heretical;
deceitful;
fallible;
— աստղ, erratic star;
—ն, demon;
antichrist.
· Calfa
ՄՈԼՈՐԱԿԱՆՆ գ. Մոլորեցուցիչ դեւ, եւ նեռն.
seducer, suborner, perverter, deceiver, corrupter.
· Calfa
Յիշեցաք, զի մոլորեցուցիչն այն ասէր։ Բազում մոլորեցուցիչք ելին յաշխարհս։ Նա է մոլորեցուցիչ եւ նեռն. (Մտթ. ՟Ի՟Է. 63։ ՟Բ. Յհ. 7։)
dull-witted, dull-brained.
· Calfa
Արտաքոյ մնան մորոսամիտ կուսանքն. (Ոսկ. ի նեռն.։)
to use up, to consume, to wear out, to waste;
to corrode, to gnaw, to eat;
to spoil, to destroy;
to make thin or lean, to emaciate, to extenuate;
to afflict, to mortify;
— զժամանակ, to employ, consume, spend, or waste one's time;
— զոգիս, to harass, to vex, to tease the mind with longing;
— զխորհուրդս, to thwart, to baffle.
· Calfa
Մաշել զծով, կամ զնեռն։ Մաշիլ ամպոց, կամ գեղեցկութեան, կամ մարմնով. (Իսիւք.։ ՃՃ.։)
man;
mortal;
the human race;
կին —, woman;
որդի —ոյ, the Son of Man;
— եւ աստուած, Man-God;
բարի —, worthy or honest man, man of worth;
գեղեցիկ —, handsome man;
բարեսիրտ —, man of feeling, generous-hearted man;
—ն անօրէնութեան, antichrist;
յարգէ —, man of straw;
a scare-crow;
— ի —ոյ, from one man to another;
ամենայն —, every man;
արժանի —ոյ, manly;
անարժան —ոյ, unmanly;
ի բաց մերկանալ զ—ն հին, to put off the old man;
— առ — կուտակիլ, to crowd or rush together, to press, to throng;
արար աստուած զ—ն ի պատկեր իւր, God made man after his image;
ի բարեբաստութիւն —ոյս, for the happiness of mankind;
cf. Այր, cf. Մարդիկ.
· Calfa
Արասցուք մարդ ըստ պատկերի մերում եւ ըստ նմանութեան։ Արար աստուած զմարդն ի պատկեր իւր. արու եւ էգ արար զնոսա։ Առաջին մարդն յերկրէ հողեղէն. իսկ երկրորդ մարդն՝ տէր յերկնից։ Ի բաց մերկանալ ի ձէնջ զմարդն հին, եւ զգենուլ զնոր մարդն։ Մարդն անօրէնութեան՝ որդին կորստեան (նեռն)։ Մարդք չարք։ Ապրեսցուք յանօրինաց եւ յանզգամաց մարդոց։ Զահի հարան ամենայն մարդիկն։ Ո՞ ոք ի մարդկանէ։ Ի մարդկանդ յայդմիկ. եւ այլն։
cf. Լուսափայլութիւն.
· Calfa
Լուսափայլմամբ երեւի նշանն արքունական. (Ոսկ. ի նեռն.։)
to fatten, to grow fat, to become fat and plump.
· Calfa
Հոգէխառն սիրով պարելով ի դրախտին, եւ պարարտանան անմահական պտղովն. (Ոսկ. ի նեռն.։)
exigence, demand, recovery, request, requisition;
pretension;
discussion;
— անիրաւ, exaction, extortion;
յետս — ընչից, claiming, claim.
· Calfa
Ամենայն որ սպանանիցէ զԿայէն, ասէ, զեօթն վրիժուց պահանջումն լուծցէ։ Արի՛ք տեսէ՛ք ... զպահանջումն հակառակամարտին (այսինքն զվրէժն խնդրելի ի սատանայէ). (Ոսկ. ես. եւ Ոսկ. ի նեռն.։)
worship, adoration;
service;
— առնուլ, to be served or ministered to.
· Calfa
Անկանիք ասէ ի պաշտմանէ ... ոչ թոյլ տայ ձեզ պաշտել զնա զոհիւք։ Մաշին դողմամբ պաշտմունք վիշապին. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 7։ եւ Ոսկ. ի նեռն.։)
cf. Սարսափելի.
· Calfa
Կատամահ տանջանացն սարսռելի գործոցն։ Լսեն զսարսռելի բարբառն, եթէ երթայք յինէն. (Ոսկ. լս. եւ Ոսկ. ի նեռն.։)
antichrist.
· Calfa
Վասն ժողովելոյ ձեզ յերուսաղէմ վկայեմ եւ ես. քանզի ժողովեսժիք առ դերաքրիստոսն, որ է նեռնն. (Պիտառ.։)
ἁντίχριστος antichristus Հակառակ քրիստոսի. սուտ. քրիստոս. նեռն.
stair, step;
pace;
stair-case;
steps;
gradation;
graduation;
story;
degree, dignity, character, class, condition, honour, place;
quality, rank;
— եկեղեցական, holy orders;
հոսիլ ընդ —ս ի վայր, to run down stairs;
տալ —, բաժանել յ—ս, to graduate.
· Calfa
= Ակնյայտնի կերպով կապ ունի հնխ. šteigh-«երթալ, սանդուխի աստիճաններից վեր բարձրանալ» արմատի հետ, որի ժա-ռանոնեռն են սանս. stigh, յն. στείγω «եր-թալ, յառաջանալ», στίχος «կարգ, շարք», στοιχὲω «կարգով առաջ երթալ», գոթ. stei-gan, հբգ. stigan, նբգ. steigen ღելանել, սանդուխից բարձրանալ», stiege «աստիճան, սանդուխ», հսլ. stigna «գալ, հասնիլ», stid-za «շաւղ», լիթ. staigá «շտապ, յանկար-ծակի», հիսլ. tiagaim «երթալ, քայլել» ևն։ Աստիճան բառի հնգոյն ձևն է *աստէճան, որի հետ ճշտիւ համաձայն են հնխ. steigh. արմատի առաջին երկու բաղաձայնները և երկբարբառը. դժուարութիւն են հանում մի-այն նախաձայն ա (հմմտ. սակայն աստղ) և վերջաձայն gh, որ հայերէնում սովորաբար տալիս է գ, սակայն կարող է լինել նաևջ (ինչ. ջեր, ջերմ) և թերևս ձ, ժ (օձ, իժ), բայց ո՛չ բնաւ ճ։ Դժբախտաբար իրանեանում ա-սանդուած չէ բառս, որով կարելի չէ նաև ստուգել թէ իրանեանից փոխառութիւն չէ՞ արդեօք։-Աճ. (տե՛ս Pokorny 2, 614, Wal-He 829, Boisacq 907, Kluge 470, l'raut-mann 285)։
ice, frost;
glazed frost;
crystal;
frozen;
հատոր սառանց, piece or block of ice.
· Calfa
Klaproth, As. pol. 100, 134, 141 անդի sár, zar, լեզգ. zer, ավար. zuer, բրրտ. šorn, zorn, սամոյէդ šar, zyr հոմա-նիշների հետ։ Ուղիղ համեմատեցին նախ Böttich. Arica 26, 86 և Lag. Ur-gesch. 304։-Müller SWAW 41, 6 հյ. ցուրտ, պրս. sard, յն. ϰρύος ևն ձևերի հետ։ Պատկ. Изслед. 22 զնդ. sarəta, պրս. sard, քրդ. sār. Տէրվ. Altarm. 48 և Նախալ. 72 լիթ. զնդ. և պրս. ձևերի հետ հնխ. çar «սառչիլ» արմատի տակ։ Justi, Litt. Blatt. 1883, էջ 64 լիթ. šalaá, ռուս. cланa «եղեամ»։ Հիւնք. նեռն բառից։ Karst, Յուշարձան 425 թթր. qar «ձիւն» բառի հետ։ Պատահա-կան նմանութիւն ունին անդի sar, ssār, ավար. jar, խունս. çuer, արաբ. zar «սառած ջուր» (Կամուս, թրք. թրգմ. Ա. 38)։