Definitions containing the research օղ : 5283 results

Արդիւնարար, աց

adj. s. fruitful;
husbandman

· Calfa

NBHL (1)

Որ բերէ արդիւնս յիւրմէ. պտղատու. պտղաբեր. եւ տուօղ պտղաբերութեան.


Արդիւնացուցանեմ, ուցի

va.

to make useful or fruitful, to produce, to fructify;
to effect, to execute, to complete.

· Calfa

NBHL (1)

Յօղով բժշկութեանդ քո զբազումս արդիւնացուսցես յաստուածային շտեմարանս. (Ճ. ՟Ա.։)


Արդնաւոր, աց

cf. Արդնակիր.

· Calfa

NBHL (1)

Ըստ քերթողին, երկոցունց իրաց թագաւոր՝ քաջ բարի, եւ արդնաւոր կռուօղ. (Փիլ. լին. ՟Դ 183։)


Արդակեմ, եցի

va.

Հարթակեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Կենդանագիր մշտակայիցն (աստեղաց) առշեղ շրջագայի, եւ ընթացօղն զիւր արգակեալ ըստ իւրում բնութեան որակադրէ. (Շիր.։)


Արեգակն, ական, կունք, կանց

s.

sun;
cf. Արեւ.

· Calfa

NBHL (1)

Մեծն հռոմ, ուր կան արեգակունք աշխարհի պետրոս եւ պօղոս. (Վրդն. աշխարհ.։)


Արեգակնատես

adj.

where the sun shines or shoots, luminous, clear.

· Calfa

NBHL (1)

Ունօղ զտեսիլ եւ զնմանութիւն ինչ արեգական. արեգակնակերպ.


Առաւելութիւն, ութեան

s.

growth, increase, addition, augmentation, redundancy, superabundance, superfluity, exuberance, diffusion, transcendency;
enhancement of price;
excess;
prerogative, distinction, superiority.

· Calfa

NBHL (1)

Պօղոս ասէր, ես ոչ եկի առաւելութեամբ բանից. (Սեբեր. ՟Դ։)


Առաքեալ, ելոց

adj. s. envoy, messenger;
apostle;
emissary;
missionary.

· Calfa

NBHL (2)

ԱՌԱՔԵԱԼՔ կոչին սեպհականեալ անուամբ երկոտասան աշակերտք քրիստոսի, եւ լայնաբար եօթանասունքն, եւ աշակերտեալքն նոցա, կամ առ նոքօք երեւելի քարոզք բանին. որպէս եւ Լուսաւորիչն մեր, եւ նմանօղք նորա.

ստէպ ասի պարզապէս՝ վասն Պօղոսի, որպէս եւ վասն միոյ ուրուք յառաքելոց՝ ի կոչելն ի վկայութիւն, եւ այլն։


Առաքելախօս

adj.

that is said or spoken like an apostle.

· Calfa

NBHL (1)

Ըստ պօղոսի առաքելախօս վարդապետութեանն. (Թէոդոր. կուս.։)


Առաքելաշնորհ

adj.

who has the gifts of the apostles.

· Calfa

NBHL (1)

Ունօղ զշնորհս առաքելոց.


Առաքելաւանդ

adj.

that is founded or transmitted by the apostles, apostolic.

· Calfa

NBHL (1)

Զոր եւ առաքելաւանդ բանիւն ուսանիմք (ի պօղոսէ). (Լմբ. հանգ.։) (Կանոն.։)


Առաքելութիւն, ութեան

s.

mission;
apostle-ship.

· Calfa

NBHL (1)

Է՞ր վասն զառաքելութեանն պատիւ՝ ըստ նմանութեանն պօղոսի ի կարգին ոչ դնէ. այլ զծառայն լինել յարգանօք գրէ, որ բարձր է քան զառաքելութեանն պատիւ. (Սարգ. յկ. ՟Ա։)


Առաքինագոյն

adj.

more or very virtuous;
very courageous.

· Calfa

NBHL (1)

Քաջ մանկունքն, առաքինագոյն ծնօղն. (Ածաբ. ի մակաբ.։)


Առաքինակից

adj.

companion of virtue or bravery.

· Calfa

NBHL (1)

Նմանօղ առաքինութեամբ. վաստակակից ի բարիս.


Առաքինասէր

adj.

who loves virtue or bravery, virtuous.

· Calfa

NBHL (2)

Առաքինասէր ծնօղք, կամ նահատակք, անձինք, կարգ, գործք, վարք. (Պիտ.։ Խոսրովիկ.։ Յհ. կթ.։ Ժմ.) (Շար.։)

φιλάρετος. virtutis amans, studiosus. Սիրօղ առաքինութեան. փոյթ եւ եռանդուն յառաքինութիւնս (անձն, կամ ընթացք եւ գործք).


Առաքիչ, չի, չաց

adj.

sender.

· Calfa

NBHL (1)

ἁποστείλας, πέμψας. mittens, qui misit Առաքօղ. որ առաքեացն.


Առաքող

cf. Առաքիչ.

· Calfa

NBHL (3)

Հայր առաքօղ միածնիդ։ Օրհնութիւն առաքողին՝ ի բարձունս. (Շար. եւ այլն։)

Եւ որպէս Անձն ծագօղ կամ բղխօղ այլոյ անձին.

Հայր առաքող, եւ ոչ առաքեալ. Որդին՝ առաքեալ, եւ առաքող. Հոգին՝ առաքեալ, եւ ոչ առաքօղ. (Ի գիրս հց. տաթեւ.։)


Առգնող

adj.

broker, agent.

· Calfa

NBHL (4)

ἕμπορος mercator Առօղ եւ գնօղ զվաճառս. վաճառական. ասի եւ ԱՌԻԹ, իբր առիչ. (գուցէ նաեւ որպէս Միջնորդ՝ ըստ հյ. առման)

Առգնօղք նորա իշխանք երկրի. (Ես. ՟Ի՟Գ. 8։)

Քանան թարգմանի առգնօղք կամ առիթք. (Փիլ. լին. ՟Բ. 65. եւ 77։ Մխ. բարուք.։)

Քանանացի, որ է առգնօղ, մի՛ մտցէ ի տուն. (Զքր. ծործոր.։)


Առեւանգ, աց

s.

rape, abduction;
— առնել, cf. Առեւանգեմ.

· Calfa

NBHL (1)

իբր ի թանձրացեալն, Յափշտակօղն եւ յաձշտակեալն՝ այր եւ կին.


Առթեմ, եցի

va.

to occasion, to cause, to produce, to engender.

· Calfa

NBHL (3)

Զկոյսն ինքեան առթել փափաքօղն (կիպրիանոս՝) ի քրիստոսէ առթեցաւ. (Ածաբ. կիպր.։)

Որ զկոյսն ինքեան առթել փափագէր (տրդատ), ի քրիտոսէ առթեցաւ։ Տենչայր առթել ինքեան զհռիփսիմէ, որ զնայն է առթելոց իւրում փեսային։ Զի պօղոսէ առթեալն քրիտոսի հարսն. (Խոր. հռիփս.։)

Լսել եւ մեծի հարսնածուին պօղոսի եւ զգուշութիւն առթելոցն (կամ առըթեցելոյն). (Սարկ. քհ.։)


Առժամանակեայ

adj.

temporal, perishable;
provisional.

· Calfa

NBHL (1)

πρόσκαιρος, ὀ ἑν τῷ παρόντι. temporarius, temporalis, quod in praesens est. Որ ինչ է առ ժամանակ մի եւեթ. ժամանակաւոր. ներկայական. անցաւոր. եղծանելի. ներկայ, անցնօղ.


Առինչունակ

cf. Առնչական.

· Calfa

NBHL (1)

πρός τι ἕχον. relativus. Առինչ. ըստ յն. առ ինչ ունօղ, այսինքն յարաբերեալ առ այլ ինչ.


Առիւծ, ու, ոց, ուց

s.

lion;
մատակ —, lionesss;
կորիւն առիւծու, lion's whelp, young lion;
մռնչիւն՝ մռնչել, roaring, to roar.

· Calfa

NBHL (1)

ԱՌԻՒԾ կամ ԱՌԵՒԾ (որ նոյնպէս հնչի) λέων. leo. եբր. առի, առի՛յա. թ. արսլան, ասլան. ար. սէդ, պ. զիր. Թագաւոր համարեալ գազանաց՝ գազան ահեղ տեսլեամբ, ուժով բազկաց, եւ գոչմամբ ձայնի, մռնչօղ, մեծասիրտ, սէգ. ուստի ի մեզ առիւծն է արի եւ ոյժ կամ յոյժ. ըստ Վարդանայ եւ ըստ Տօնականի Առիւծն ի յԱռնլոյ. որպէս թէ առիչ.


Առկայանամ, ացայ

vn.

to settle, to fix, to determine.

· Calfa

NBHL (1)

Լոյս նշողի առկայացեալ յերկար ժամս։ Առկայանայր ի մայրոց վանս, կամ յանմարտնչելի ամրոցին. կամ ի քաղաքագեօղն։ Ի կողմանս պետութեան վանանդայ առկայացեալ կայր. (Յհ. կթ.։)


Առկայծիմ, եցայ

va.

to flame very little, to be nearly extinguished.

· Calfa

NBHL (1)

ԱՌԿԱՅԾ եւ ԱՌԿԱՅԾԵԱԼ ԱՌԿԱՅԾԵԼԻ. Ի փոքր կայծ իմն վերացեալ. նուազեալ, նուաղեալ, մերձեալ ի շիջումն. պլպլացօղ, մարելու մօտ.


Առնակերպ

adj.

manly, virile;
manly figure.

· Calfa

NBHL (1)

Ունօղ զկերպարանս, կամ երեւեալ ի կերպարանս առն մարդոյ.


Առնելի, լւոյ, լեաց

adj.

feasible;
making, maker.

· Calfa

NBHL (1)

Իբր ներկայ, Արարօղ, կամ Առնօղ. գործօղ. կազմօղ. կերտօղ. որ առնէն. որ արարն. ποιητής, κατασκευάσας. factor, construens.


Առնեմ, արարի

va.

to make, to do, to form, to produce, to compose, to fabric, to operate, to act, to render, to commit, to effectuate, to execute, to cause;
— յոչնչէ, to create;
— վերստին, to remake;
կին —, to marry;
ատելի —, to make odious;
բարւոք չարւոք առնէք, you do well, — ill;
բարի՝ չարիս՝ վնաս — ումեք, to do good, ill, wrong to some one;
ինչ ոչ արարի քեզ, I have done nothing to you;
զի՛նչ — իցէ զայս, what to do with that ? չգիտեմ որպէս —, I do not know how to do that;
չգիտեմ զի՛նչ —, I know not what to do;
ձայն — հաւուց, the singing of birds;
— ողջակէղ, to sacrifice, to immolate;
խնդիր, մոռացումն, յիշատակ, ծառայութիւն, զյարձակումն, դատաստան, վախճան —, to seek;
to forget;
to remember;
to serve;
to assail;
to judge;
to finish or end.

· Calfa

NBHL (1)

Ընդունելութիւնն ներկայ՝ լինի եւ ԱՌՆՕՂ, իբր Արարօղ.


Առողջարար, աց

adj.

healthy, salubrious, salutary.

· Calfa

NBHL (1)

ὐγιαίνων, ῤωστικός. salubris, salutaris, corroborans որ եւ ԱՌՈՂՋԱԳՈՐԾ. Առողջացուցիչ. օգտակար. փրկարար. cf. ԱՌՈՂՋԱԿԱՆ, եւ cf. ԱՌՈՂՋԱՅԻՆ. ըռընտցնօղ.


Առու, իւ, ից, ոց, ովք

s.

trench, channel;
brook, small stream of water;
հեղուլ՝ հոսել —ս արտասուաց, to shed tears profusely.

· Calfa

NBHL (1)

իբր Առօղ. հաղորդ. տե՛ս ի բառն ԱՐԵԱՆԱՌՈՒ, այս ինքն արենակից։


Առունկնճառ

adj.

whisperer;
informer, accuser, denunciator.

· Calfa

NBHL (1)

Որ ճառէ յունկն այլոյ. քսու. փասքուս. բանսարկու. անկաճնիվար քսքսացօղ.


Ասպատակ, աց

s.

straggler, marauder;
inroad, incursion;
— ծովու, corsair, pirate, sea-robber;
— առնել՝ դնել՝ տալ՝ արձակել՝ սփռել, to go marauding, to infest, cf. Ասպատակել, cf. Արշաւել.

· Calfa

NBHL (1)

(ի պրս. էսպ, ձի. եւ թախիտէն, թէքիտէն արշաւել, ընթանալ. լծ. եւ լտ. էքսբէտի՛ցիօ) Որ ձիով արշաւէ. յարձակօղ երիվարաւ. որ եւ ԱՍՊԱՏԱԿԱՒՈՐ. ձիով վրայ վազօղ.


Ասպատակաւոր, աց

s.

marauder, freebooter, straggler.

· Calfa

NBHL (1)

ἰππεύς eques. Արշաւօղ ձիով. ձիարշաւ ընթացօղ. հէն ձիով. ձիարշաւ ընթացօղ. հէն ձիաւոր.


Ասպարափակ

adj.

surrounded, protected by shields or bucklers.

· Calfa

NBHL (1)

cf. ՎԱՀԱՆԱՓԱԿ. (իբր վահանաւ փակեալ, փակօղ, եւ փակումն).


Աստանդեմ, եցի

va.

to lead about, to lead np and down, to walk about.

· Calfa

NBHL (1)

Անուսումն այս եւ անդր աստանդելով, ինքեան ընդդէմ եւ կռուօղ. (Փիլ. լին.։)


Աստեղագէտ

cf. Աստեղաբան.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ որպէս ἁστρολόγος astrologicus. Աստեղաբանակ. քաւդեայ. մոգ. (երբ. հօպէր. այս ինքն դիտօղ).


Աստեղանիշ

adj. s.

starlike, that has the shape of a star;
asterisk.

· Calfa

NBHL (1)

Ունօղ զնիչ եւ զտեսիլ աստեղ.


Աստիճան, ի, աց

s.

stair, step;
pace;
stair-case;
steps;
gradation;
graduation;
story;
degree, dignity, character, class, condition, honour, place;
quality, rank;
— եկեղեցական, holy orders;
հոսիլ ընդ —ս ի վայր, to run down stairs;
տալ —, բաժանել յ—ս, to graduate.

· Calfa

NBHL (2)

Մի՛ ելանցես ընդ աշտիճանս ի սեղան իմ։ Երկոտասան առիւծք կային ի վերայ վեցեցունց աստիճանացն (աթոռոյ)։ Ի վերայ միոյ աստիճանացան (բեմին՝) ուր նստէին։ Պօղոս կացեալ ի վերայ աշտիճանացն՝ շարժեաց զձեռն. եւ այլն։

Բարձրացոյց իբրեւ սանղոց աստիճանօք զլսօղսն. (Սարգ.։)


Աստիճանաւոր, աց

s. adj. dignitary, graduated;
gradual.

· Calfa

NBHL (1)

Ունօղ զաստիճան եկեղեցական. ժառանգաւոր. կղերիկոս. կարգաւոր.


Աստիճանեմ, եցի

va.

to graduate;
to ascend gradually, to go by degrees.

· Calfa

NBHL (2)

Յաստւոջ (կամ յաստիոջ) հալածանացն էր յագարակն ուրեմն ղօղեալ. (Ճ. Ա.։)

Ո՞ւր այն իմ ժամանակ, յորում ընդ ասել բանին եւ ես (երկիրս) յոքնազան վերաբերէի բուսակաս ի կենցաղաւէաս աստից։ Օդ քաղցրաշունչ ի ձեռն արեւելեան ցօղոյ, եւ բազմագութ խնամով սնուցանէին զիմ աստիցն զարմ. (Պիտ. Ժ 5։)


Աստղանշան

adj.

cf. Աստեղանիշ.

· Calfa

NBHL (1)

ԱՍՏՂԱՆՇԱՆ որ եւ ԱՍՏԵՂԱՆԻՇ. Բերօղ կամ բերելով յինքեան զնշան եւ զնմանութիւն աստեղ.


Աստուածաբարբառ

adj.

declared by God.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ ՅԱտուածոյ բարբառեալ, կամ Ատուածով բարբառօղ.


Աստուածագործեմ, եցի

va.

to render godlike;
to consecrate.

· Calfa

NBHL (1)

Լուսատեսակք եւ աստուածագործօղք, կատարեալք եւ կատարելագործօղք լինել կարասցուք. (Դիոն. եկեղ. ՟Ա։)


Աստուածագութ

adj.

who is divinely merciful

· Calfa

NBHL (2)

Ունօղ զգութ իբրու նման այսինքն. գթած ըստ այսինքն.

Աստուածագութ ծնօղ, կամ հայր, կամ բարք. (Շար.։) (Երզն. լուս.։) (Տօնակ.։)


Աստուածազգեաց, զգեցի, ից

adj.

that bears god;
carried by God.

· Calfa

NBHL (1)

θεόφορος theophorus, deifer;
deum in se ferens, gerens, portans Զգեցօղ զԱստուած յինքեան, որպէս թէ արկեալ զիւրեաւ, կամ բարձօղ յանձին. այն է ըստ յն. ոճոյ՝ զԱստուած կրօղ յինքեան. աստուածակիր. որ եղեւ իբր մականուն սրբոյն իգնատիոսի անտիոքայ հայրապետին. որ եւ ԱՍՏՈՒԱԾԱԶԳԵՍՏ.


Աստուածազգեստ, ի, ից, աց

adj.

cf. Աստուածազգեաց.

· Calfa

NBHL (1)

θεόφορος, ἕνθεος deifer, divinus, divus cf. ԱՍՏՈՒԱԾԱԶԳԵԱՑ. ըստ ՟Ա նշ. այսինք Զաստուած կրօղ յինքեան. աստուածարեալ. աստուածազան. լցեալ հոգւով աստուծոյ։


Ապշոպեմ, եցի

va.

to seize;
to take by force.

· Calfa

NBHL (1)

Ի բաց շոպել, յափշտակել. շորթել. խլել. առնօղ առնողի ըլլալ.


Ապստամբ, աց

adj.

rebellious, disobedient, refractory, contumacious, factious, seditious;
—ք, conspirators;
ժողով, միաբանութիւն —աց, conspiracy.

· Calfa

NBHL (1)

(իբր հյ. ի բաց ստամբակեալ, ստահակեալ. կամ որպէս յն. աբօսդա՛դիս. աֆէսդիգօ՛ս այսինքն բացակացեալ) ἁποστάτης, ἁφεστικός. rebellis, apostata, desertor, τύραννος. tyrannus. Վտարանջեալ. ընդվզեալ. անհնազանդ գլխոյ իւրոյ. դիմադարձ. հեստեալ. անսաստ. բռնաւոր. բռնակալ. գլուխ քաշօղ.


Ապստամբական, ի, աց

adj.

insurrectional.

· Calfa

NBHL (1)

ἁποστατικός. apostaticus. Որ ինչ սեպհական է ապստամբաց կամ ապստամբութեան. եւ Ապստամբօղ.


Ապտակատու, ի

adj.

that gives box on the ear.

· Calfa

NBHL (1)

Ապտակ տուօղ. հարկանօղ. ապտակօղ. τύπτων. percutiens.