perpetually in motion.
· Calfa
Հուր մշտաշարժ՝ ինքնաշարժ, շարժօղ այլոց. (Դիոն. երկն.։)
ἁεικινήτος sempiternum motum habens, perpetuo motus vel mobilis. Միշտ շարժուն, կամ շարժեալ։ Զաստուծոյ ասի՝ որպէս անշարժ շարժօղ, կամ ինքնաշարժ, միտք բոլորովին՝ ամենայնիւ ներգործական.
shaking, agitating, moving constantly;
always tempest-tost or tempest-beaten.
· Calfa
Ընդ որս եւ զաղաչօղս մշտատատան ի նաւահանգիստն խաղաղութեան պրծեալ ապրեցո՛. (Նար. ՟Ձ՟Ե։)
holy water-sprinkler, asperges-brush;
— զոպայի, bundle of hyssop.
· Calfa
Առնուցուք մշտիկ զոպայի թաթաւեալ յարեան, եւ սրսկեսջիք։ Ցօղեա՛ յիս մշտկաւ։ Շուրջ եդեալ զմշտկաւ զոպայի.եւ այլն։
fixed, permanently established, perpetual, inalterable.
· Calfa
Ունօղ զկարգ մշտնջենաւոր. յաւէժաբար կարգեալ. միշտ պահելի որպէս սահման անյեղլի.
magician, astrologer;
diviner, enchanter, wizard, sorcerer;
fire-worshipper, follower of Zoroaster;
wise man of the East.
· Calfa
μάγος magus, praestigiator, incantator. յն. լտ. մա՛ղօս, մակուս. պ. մուզ. յոք. մու՛զան. ար. մէճիւս, մէճիւսի, միւնէճճիմ. վր. մոգու, մոգվի. Մարգարէ հեթանոսաց. սուտ գուշակ. հմայօղ. քաղդեայ. գէտ. աստեղագէտ. օրէնսգէտ ըստ դենից. քուրմ. կրակապաշտ. եւ Դիւթ. կախարդ.
hemlock.
· Calfa
ՄՈԼԱԽԻՆԴ կամ ՄՈԼԵԽԻՆԴ. κώνειον cicuta եւ ἁκόνιτον aconitum. որ եւ ԽՆԴԱՄՈԼԻ. (իբր մոլեգնիչ խնդալով. ռմկ. խենդեցնօղ) Խոտ թունաւոր. որպէս եւ մահդեղն կազմեալ ի հիւթոյ նորա. նոյն է եւ Կոնիոն՝ յունական ձայնիւ.
cf. Մոլեգին.
· Calfa
Մոլեգնոտս զնոսա համարիմք։ Որպէս ի վերայ մոլեգնոտացն եւ ափշեցելոցն։ Ո՞ւմ հաւանել արժան է, պօղոսի՞, թէ մոլեգնոտացն՝ որ արհամարհեն զգիրս սուրբս. (Կանոն.։ Նիւս. բն.։ Խոսր.։)
cruelly jealous, eaten up by envy;
fanatic.
· Calfa
Մոլեալ նախանձու. ունօղ զնախանձ մոլեգին.
Մոլենախանձ զրաբանօղք. (Յհ. կթ.։)
like ashes, ashy.
· Calfa
αἱθαλώδης in favillas conversus, faliginosus. Ունօղ զտեսիլ եւ զնմանութիւն մոխրոյ, եւ մոխրագոյն. սեւերես.
to forget, to be forgetful or unmindful of, to neglect;
— զասելին, to be at a stand, to stop short, not to know what to say, to be put to a stand or to an ou-plus;
մի՛ մո ռանար զիս, don't forget me;
to be forgotten, to fall into oblivion.
· Calfa
եւ հ. ՄՈՌԱՆԱՄ լինի կր. նաեւ ՄՈՌԱՆԻՄ. (որպէս թէ մեռանիլ իրաց ի յուշն) λανθάνω, λήθομαι, ἑπιλανθάνω, -ομαι obliviscor, oblitus sum, latet me. Հանել յուշոյ. չյիշել. անյիշատակ թողուլ եւ մնալ. զանխուլ լինել. (լտ. մէ՛մօռ է յիշօղ, եւ իմմէ՛մօռ, մոռացօղ) մոռնալ.
forgetful, unmindful, liable to forget;
cf. Մատն.
· Calfa
Ստէպ մոռացօղ. դիւրամոռաց. մոռացական. չյիշօղ. անհոգ. անմտադիր.
cf. Մոռացումն.
· Calfa
Ոչ եղեւ նա լսօղ մոռացութեան, այլ առնելի գործոյն. (Յկ. ՟Ա. 25։)
skin, hide, pelt;
leather;
remains, relics, coil;
— մարդոյ, derma, skin.
· Calfa
δέρμα, δορά, βύρσα pellis, corium, cutis. Մաշկ թանձր. կաշի՝ պատօղ մարմնոյ կենդանեաց, լերկ կամ թաւ. մորթի, կաշի .... (իսկ սանս. մո՛ւռթի, է մարմին)
dressed skin, tanned hide;
leather-bag;
leather table-cover.
· Calfa
Ըստ ձայնին երեւի Մորթ աղեալ կամ աղաղեալ՝ գործեալ ի խաղախորդաց. յորմէ կազմի եւ սեղան ուղեւորի, եւ պարկ. կամ անօղ պէսպէս.
obscurity, darkness, night;
dark, obscure, gloomy;
— անհնարին, frightful or thick darkness, impenetrable gloom;
— ընդ —, ի մթան, ի մթի, in darkness, in the dark, in the gloom.
· Calfa
Ի մութն տուն ղօղէ. (Լմբ. պտրգ.։)
dumb, mute;
cf. Համր;
— առնել, to strike dumb;
— լինել, to be mute, to become dumb or speechless.
· Calfa
Խուլ եւ համր եւ մունջ դեւ։ Խուլ եւ մունջ գոլով ի դիւէն. (Բրսղ. մրկ.։ (Արմատն է Ունչ. որպէս թէ ընդ ունչս եւեթ մրմռացօղ. ուստի եւ Մնչել. եւ Մնջիկ։))
begging, mendicant, poor;
cf. Մուրականութիւն.
· Calfa
Մուրօղ. մուրիկ. մուրացիկ. եւ Մուրողութիւն.
beggar, mendicant, supplicator;
begged, borrowed;
— շրջել, to go begging, to mump;
cf. Մուրանամ.
· Calfa
ՄՈՒՐԱՑԻԿ որ եւ ՄՈՒՐԻԿ, ՄՈՒՐԱԿԱՆ. Մուրօղ. դրանկ աղքատ. մուրացկան.
chirographer;
memorial-writer, memorialist.
· Calfa
Գրօղ զմուրհակ. նամակագիր. գրօղ զմուրհակ ամբաստանութեան.
adj. s. mendicant.
· Calfa
Որդիք նորա մուրօղք եղիցին. (Սղ. ՟Ժ՟Ը. 10։)
Դեղօք, եւ ոչ վիրօք կարօտ է մուրօղն, ողորմութեան, եւ ոչ սրոյ. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 10։)
Զգեցեալ հանդերձ մուրողի՝ եկն ի գեօղն իւր. (Վրք. հց. ձ։)
(ի Մուրալոյ. որպէս եւ ի Մուրանալոյ՝ Մուրացօղ) Մուրացիկ. մուրիկ. ἑπαίτος, προσαίτης, ἑπαιτέων mendicus, mendicans.
minute, little, very small, tiny.
· Calfa
Ցօղ իջմամբ հովիտ շուշանաց, հիւսիսի մանրիկ անձրեւաց. (Շ. տաղ.։)
particular, special;
private.
· Calfa
Մասնաւոր քահանայիցն հրամայեալ է։ Օրինացն մասնաւորաց։ Զծնօղս՝ որք ծնանին զմասնաւորսն. իբր իւրաքանչիւր մի ըստ միոջէ. (Փիլ. քհ.։)
particularly, specially, in particular.
· Calfa
Որոց՝ թէ կամեցեալ էին, կարօղ էին մասնաւորապէս վնասել. (Փարպ.։)
to communicate, to impart;
to distribute, to divide, to share;
to contribute, to give.
· Calfa
Ապրուստ կերակրոյ փշրանաց հացի ի բազմազեղդ քո սեղանոյ մասնաւորեսցես։ Ըստ ճարակօղն քաղցկեղի առ բնաւ անդամս մասնաւորեալ զախտին տարածումն. (Նար. ՟Լ՟Է. եւ ՟Ժ՟Ը։)
administrator, manager;
steward, provider, victualler;
dispenser, distributor;
— վանից, cellarer.
· Calfa
σιτοποιός, ἁρχισιτοποιός pistor, princeps pistorum. Վերակացու եւ պաշտօնեայ կերակրոց. պետ խոհակերոցին. եւ լայնաբար կամ նմանութեամբ՝ Տնտես. կոնոմոս. հազարապետ տան. եւ որպիսի՛ եւ է պաշտօնեայ. (որպէս թէ մատակարարն իցէ մշակօղ, մշակարար. տե՛ս Մշակել) διάκονος, ὐπηρέτης minister, administrator οἱκονόμος procurator domus, dispensator
new-born;
woman recently confined.
· Calfa
Եւ որպէս κύσουσα parturiens. Ծնօղ նորոյ զաւակի. երկնիչ.
ring;
signet-ring, seal, stamp;
cf. Մատնոց;
ոսկի, ադամանդեայ —, gold-ring;
diamond-ring;
— պատկերեալ, cameo-ring;
հարսանեկան —, wedding-ring;
— կրել, to wear a ring;
կնքել —նեաւ, to seal with a ring.
· Calfa
δακτύλιος annulus σφραγίς sigillum, signaculum. Ի մատն դնելի օղ ոսկի կամ ոսկեզօծ, յոր ագուցեալ է եւ քար պատուական, կամ դրոշմ կնքոյ. վասն որոյ նշանակէ եւ Կնիք. մատնի
writer, author, bibliographer;
book, writing;
cf. Մատենագրական;
ընտիր —, classic author;
յոռի —, sorry writer, scrawler, scribbler;
—ք, men of letters, the literati.
· Calfa
συγγραφεύς conscriptor, auctor, historicus. Գրօղ մատենի (ըստ ամենայն առման). շարագիր կամ շարագրօղ դրեանց. պատմագիր. եւ Դպիր. գրիչ.
traitor;
felon, scoundrel.
· Calfa
Որ օրինացն եւ աշխարհին եւ գնդին մատնիչ եւ դահիճ եղեալ էր։ Մատնիչ կոչէին զնա յայն սակս։ Զյուդա սկարիովտացի, որ եղեւ իսկ մատնիչ։ Տուեալ էր նշան մատնչին։ Որոյ դուք այժմ մատնիչք եւ սպանօղք եղերուք։ մատնիչք, յանդգունք.եւ այլն։
προδότης profitor, traditor. Որ մատնէ կամ մատնեաց. մատնօղ կամ տուօղ զոք ի ձեռս ոսոխաց. չարախօս. բանսարկու. առաւել սեպհականեալ մակդիր է յուդայի իսկարիովտացւոյ. ձեռք տուօղ
cf. Մատնացոյց;
— նախատանօք, villainously, contumeliously, ignominiously.
· Calfa
Նոյն ընդ Մատնացոյց, որպէս մատամբ ցուցանօղ կամ ցուցեալ.
offering, presenting;
cf. Մատուցական.
· Calfa
ՄԱՏՈՒՑԱՆԵԼԻՔ. προσφέρων, προσάγων . իբր Մատուցանօղ, կամ մատուցօղ.
offerer;
sacrificer.
· Calfa
Զմատուցօղսս, եւ վասն որոց մատուցանի։ Եւ զմատուցողքս պահեա՛ սրբութեամբ, եւ այլն. (Պտրգ.։ Ժմ.։)
prophet, seer;
սուտ —, false -;
կին —, prophetess;
փոքր —ք, the Lesser prophets.
· Calfa
προφήτης (նախասաց). propheta, vates (Ի ձայնէս Մոգ. որ ըստ այլոց՝ մա՛ղօս, մա՛կուս, մուղ, մէճիւս. եւն) Գուշակ հանդերձելոց՝ ճշմարիտ կամ սուտ. մանաւանդ ճշմարիտ պատգամախօս ի դիմաց աստուծոյ. աստուածարեալ նախաձայնօղ. տեսանօղ.
prophet-slaying, destroying the prophets.
· Calfa
Զրաւիչ կամ սպանօղ մարգարէից.
prophetic;
— ոգւով, by a — spirit.
· Calfa
Կրօղ յինքեան զմարգարէն, եւ ունօղ զմարգարէութեան ձիրս.
begetting a prophet;
born of a prophetess.
· Calfa
Ծնօղ կամ մայր մարգարէի. (եղիսաբէթ, աննա, եւ այլն)
Իբր զեփրեմեան լերին հոգիընկալ հզօր դիտապետն, մարգարէածին տեսանօղ. (Նար. խչ.։)
prophetic.
· Calfa
Սոսկալի տեսլեանն ի վերուստ յայտնեալ (իմա՛ յայտնելոյ՝) մարգարէահրաշ հոգւով տեսանօղ եղեր. (Շար.։)
murdering prophets.
· Calfa
προφητοκτόνος, προφητοφόντης prophetae, vel prophetarum interfector. Սպանօղ մարգարէի, կամ ից. մարգարէազրաւ. մարգարէակոտոր.
pearl-coloured.
· Calfa
Ունօղ զգոյն մարգարտի. կամ պայծառ քան զմարգարիտս գեղեցիկս.
bearing or producing pearls.
· Calfa
ՄԱՐԳԱՐՏԱԾԻՆ կամ ՄԱՐԳԸՐՏԱԾԻՆ. Ծնօղ կամ բերօղ մարգարտի. Խաղաղութեան միայն դու ծոգ՝ մարգըրտածին եւ կոյս գոլով. (Մաշտ.։)
pearl-coloured.
· Calfa
ՄԱՐԳԱՐՏԵՐԱՆԳ ՄԱՐԳԱՐՏԵՐԱՆԿ. Ունօղ զերանգ կամ զգոյն եւ զնմանութիւն մարգարտի. մարգարտագոյն.
Ցօղեն արտօսրաթոր վտակս մարգարտերանկն կաթուածոց. (Անան. եկեղ։)
assassin, murderer, man-slayer.
· Calfa
ἁνθρωπόλεθρος homicida. Որ դաւէ զմարդիկ. մարդագող. աւազակ. սպանօղ.