Definitions containing the research օղ : 5283 results

Յատկապատում

adj.

precise, narrated in detail, detailed, particularized.

· Calfa

NBHL (1)

Ուրոյն ուրոյն մանրամասնաբար պատմեալ կամ պատմօղ.


Յատկապէս

adv.

cf. Յատկաբար.

· Calfa

NBHL (1)

Հասարակաբար, այլ ոչ յատկապէս ումեք։ Հասարակաբար, որգունակ, մարդ. եւ յատկապէս, ո՛րգոն, Պօղոս։ Յատկապէս յանուանէ յիշեալ. (Պորփ.։ Թր. քեր.։ Բրսղ. մրկ.։)


Յարալէզ

adj. s.

always licking;
vampire, blood sucker.

· Calfa

NBHL (1)

ՅԱՐԱԼԷԶ կամ ԱՐԱԼԷԶ. συνδάψος, βλιτύρ ut consumens, exprimens եւ այլն. κένταυρος centaurus. որ եւ ԱՌԼԵԶ. Յար եւ իսպառ լիզանօղ. լափլիզօղ. (գուցէ եւ Արայի լիզօղ) ըստ յն. ծախօղ, ծծօղ. եւ ձիացուլ. Ճիւաղ մտացածին ըստ քերթողաց որպէս զեղջերուաքաղն.


Յարակէզ

adj.

perpetually burning or burnt.

· Calfa

NBHL (1)

Յար կիզօղ. միշտ կիզանօղ կամ կիզանողական. եւ կիզեալ, կամ անշէջ բորբոքեալ.


Յարահետեւիմ, եցայ

vn.

to follow always, inseparably to accompany.

· Calfa

NBHL (1)

Յարահետեւօղք իմաստասիրացն. (Խոր. ՟Գ. 62։)


Յարաշեշտ

adj.

accented on the penultimate.

· Calfa

NBHL (1)

ՅԱՐԱՇԵՇՏ ՅԱՐԱՇԵՇՏՈԼՈՐ. προπερισπόμενος . Ունօղ զշեշտն միով հեգիւ յառաջ քան զվերջին վանկն, իմա՛ ըստ յունական առոգանութեան.


Յարապարոյկ

adj.

circumflected on the penultimate.

· Calfa

NBHL (1)

Ունօղ զպարոյկ միով հեգիւ յառաջ քան զվերջին վանկն, ըստ յունական սովորութեան.


Յարաջան

adj.

very diligent, indefatigable.

· Calfa

NBHL (1)

Միշտ ջանացօղ կամ ճգնօղ. անխոնջ. փութաջան.


Յարատեւ

cf. Յարատեւակ.

· Calfa

NBHL (1)

ՅԱՐԱՏԵՒ ՅԱՐԱՏԵՒԱԿ ՅԱՐԱՏԵՒԱԿԱՆ. ἕμμονος, παράμονος perseverans, permanens. Յար տեւօղ. յերկարատեւ. մշտատեւ. յարամնայ.


Յարատեւակ

adj.

persevering, steadfast, permanent, everlasting;
eternal, perpetual, endless.

· Calfa

NBHL (1)

ՅԱՐԱՏԵՒ ՅԱՐԱՏԵՒԱԿ ՅԱՐԱՏԵՒԱԿԱՆ. ἕμμονος, παράμονος perseverans, permanens. Յար տեւօղ. յերկարատեւ. մշտատեւ. յարամնայ.


Յարգաւոր, աց

adj.

esteemed, valued, precious.

· Calfa

NBHL (1)

Ունօղ զյարգ. արգոյ. յարգոյ. յարգի. գովելի. պատուական. պիտանի.


Յարգեմ, եցի

va.

to respect, to pay respect to, to honour, to render honour, to revere, to think very highly of, to value highly;
to esteem, to value, to prize, to make much of, to account, to consider;
to exercise, to employ, to make use of, to turn to account;
— զհանճար, զտաղանդ, to employ or exercise one's talents.

· Calfa

NBHL (1)

Ինքն ոչինչ յարգէ զանձն։ Քան զամենեսեան յարգէր (զհարիւրապետին հաւատս)։ Պօղոս զբամբասեալսն յարգէ։ Մեք անձամբ զանձինս մի՛ յարգիցեմք. եւ եթէ այլք եւս կամիցին յարգել, մի՛ առնուցումք յանձն։ Որք պահօք զանձինս յարգել ջանայցեն. (Ոսկ. մտթ. ստէպ։)


Յարգի

cf. Յարգոյ.

· Calfa

NBHL (1)

(լծ. արժօղ. եւ յառաջ. առաջին) որպէս Յարգաւոր. յարգոյ. պատուական. մեծ համարեալ. նախամեծար. ...


Յարդ, ի, ից

s.

straw;
— մանրեալ, chopped or small -;
—իւ պատել, լնուլ, to cover, fill or stuff with -;
ծրարել —իւ, to pack in -.

· Calfa

NBHL (1)

ἅχυρον palea Ցօղուն հասկաց ցորենոյ եւ գարւոյ չորացեալ եւ ջարդեալ. յերդ. սաման. Տե՛ս (Ծն. ՟Ի՟Դ։ Ել. ՟Ե։ Դտ. ՟Ժ՟Թ. 19։ ՟Գ. Թագ. ՟Դ. 28։ Ես.։ Երեմ. եւ այլն։)


Յարդգող, ի

s.

galaxy, milky way.

· Calfa

NBHL (1)

ՅԱՐԴԳՈՂ կամ ՅԱՐԴԱԳՈՂ. որ եւ ԾԻՐ կամ ՀԵՏՔ ՅԱՐԴԳՈՂԻ. ըստ յն. եւ լտ. Կաթնածիր կամ Ծիր կաթին. γαλαξίας κύκλος lacteus circulus, galaxia, via lactea. իտ. via lattea. Սպիտակափառ մասն երկնից ի պարզ գիշերի՝ ի հարաւոյ ընդ հիւսիս շեղակի. այն է հոծութիւն խիտ առ խիտ մանունց կամ բարձր աստեղաց. զորմէ առասպելեն քերթողք, թէ ի գողանալ Վահագնի կամ Հերակլեայ զյարդ՝ անկեալ իցեն զճանապարհայն մղեղք յարդի. ուստի կոչի եւ Կառք մսրի, կամ Մսուր. սաման օղրըսի, (այսինքն յարդի գող) քեահքեավան, քէհքեշան, (այսինքն յարդ քարշօղ)։


Յարկաւոր

adj.

roofed;
storied, with stories.

· Calfa

NBHL (1)

Ունօղ զյարկս, զդստիկոնս, զսենեակս եւ այլն.


Յարմար, աց

adj. adv.

befitting, suitable, fit, proper, congruous, decorous;
commodious, easy;
competent, sufficient;
capable, clever, apt, fit, qualified;
cf. Յարմարապէս.

· Calfa

NBHL (1)

Ածօղդ ի յարմար զիրին կատարումն. (Նար. գանձ եկեղ.։)


Յարուցիչ, չի, չաց

adj.

resuscitating, reviving, re-animating.

· Calfa

NBHL (1)

Յարուցանօղ. յարուցօղ. այն որ յարուցանէ զմեռեալս.


Յաւէտ

adj. adv. more;
at most;
much more, a great deal, better;
rather, more worth while, so much the better, still more;
— զի, above all, principally, especially;
adj. adv. cf. Յաւէժ;
— կամ նուազ, more or less.

· Calfa

NBHL (1)

Առ ստացօղն՝ միշտ նենգաւորս, եւ առ բանսարկուն յաւէտ հաւատարիմս։ Ոչ նոր ինչ գտեր յիս, այլ նոյն եմ յաւէտ նովին պատահմամբ յանցաւորութեան. (Նար. ՟Ի. ՟Ի՟Ա։ (յորս փակի եւ իմաստ ձայնիս ըստ ՟Ա. նշ)։)


Յափշտակիչ

cf. Յափշտակող.

· Calfa

NBHL (1)

Բենիամին գայլ յափշտակօղ։ Ի ներքոյ են գայլք յափշտակողք. (Ծն. ՟Խ՟Թ. 27։ Մտթ. ՟Ե. 15։)


Յափշտակող

s. adj. fig.

ravisher, spoiler;
ravenous, rapacious;
charming, delightful, ravishing, bewitching.

· Calfa

NBHL (1)

Բենիամին գայլ յափշտակօղ։ Ի ներքոյ են գայլք յափշտակողք. (Ծն. ՟Խ՟Թ. 27։ Մտթ. ՟Ե. 15։)


Յեղանակիչ

adj.

changing, diversifying.

· Calfa

NBHL (1)

Որ յեղանակէ. յեղաշրջօղ ի լաւ անդր. բարեկարգօղ.


Յեղյեղեմ, եցի

va.

to change, to convert, to transmute;
to repeat, to re-iterate, to rehearse, to inculcate;
to translate;
— ի մտի, to turn over, to revolve in one's mind, to think over again, to reconsider;
to ruminate, to ponder, to muse on;
ստէպ —, վեր ի վայր —, to repeat eternally the same thing, to return often on the same subject, to twaddle, to harp always on the same string, to be ever talking about.

· Calfa

NBHL (1)

Զայս ամենայն Պօղոս յաճախապէս յեղյեղէ. (Խոսր. պտրգ.։)


Մաքսաւոր, աց

s.

custom-house officer, publican, tide-waiter.

· Calfa

NBHL (1)

τελώνης publicanus, vecigalium exactor, portitor. Ունօղ զպաշտօն մաքսի. առօղն զմաքս. մաքսաժողով՝ ըստ արքունի սակի, կամ յանիրաւի, որ վճարէ սակաւ ինչ տէրութեան, եւ ինքն կորզէ զբազում ինչ.


Մաքրազարդեմ, եցի

va.

to purify, to cleanse, to polish;
to embellish.

· Calfa

NBHL (1)

Ծառայն զտէրն՝ անեղն աստուած՝ ջրով մաքրազարդեաց, բարձօղ մեղաց գառն աստուծոյ զնա քարոզեաց. (Տաղ.։)


Մաքրազգեաց

cf. Մաքրազգեստ.

· Calfa

NBHL (1)

ՄԱՔՐԱԶԳԵԱՑ ՄԱՔՐԱԶԳԵՍՏ. Որ զգեցեալ է զմաքրութիւն. կրօղ մաքրութեան. մաքրակրօն.


Մաքրազգեստ

adj.

clean, spotless, very pure;
virtuous, pious.

· Calfa

NBHL (1)

ՄԱՔՐԱԶԳԵԱՑ ՄԱՔՐԱԶԳԵՍՏ. Որ զգեցեալ է զմաքրութիւն. կրօղ մաքրութեան. մաքրակրօն.


Մաքրածին

adj.

begetting or begotten in purity.

· Calfa

NBHL (1)

Ծնօղ մաքրութեամբ, կամ սրբոց.


Մաքրական, ի, աց

adj.

cf. Մաքուր;
purgative, cathartic, cleansing;
— դեղ, a purge;
— տեսեկ, nitre, saltpetre;
— աղանդաւոր, puritan.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ καθαρτικός purgandi vim habens. Մաքրօղ. մաքրօղական.


Մաքրասէր

adj.

fond of purity, of cleanliness;
neat, tidy, clean.

· Calfa

NBHL (1)

Սիրօղ մաքրութեան. սրբասէր.


Մաքրեմ, եցի

va.

to clean, to cleanse;
to purify;
to refine;
to purge;
to expiate, to sanctify;
— զոճ, to refine the style;
— զարիւն, to depurate or cleanse the blood;
— զխաւարտս, զընդեղէնս, to pick or cleanse vegetables, pulse;
— զանօթս խոհակերոցի, to scour, brighten or polish kitchen utensils.

· Calfa

NBHL (1)

Տեսանի սուրբ երրորդութիւն մաքրեցելոցն մտօք։ Քահանայն մաքրօղ կոչի, (այսինքն քաւիչ). (Խոսր.։)


Մաքրիչ

adj.

purificatory;
cf. Ածելի;
— սկւոյ, altar napkin.

· Calfa

NBHL (1)

Որ մաքրէ. մաքրօղ. մաքրողական.


Մաքրողական, ի, աց

adj. s.

purificative, depurative, purgative;
detersive, abstersive;
expiatory;
depurative;
purgative, purge;
— առնուլ, to purge, to take a purge.

· Calfa

NBHL (1)

καθαρτικός, -κή, -κόν purgativus, expians, expiator, -trix. Ունօղ զզօրութիւն կաամ զպաշտօն մաքրելոյ. մաքրիչ. քաւիչ. սրբիչ. սրբարար.


Մաքրումն, ման

s.

cleaning, cleansing;
scouring.

· Calfa

NBHL (1)

Միտքն ըստ մաքրմանն՝ անճառիցն լինի տեսօղ։ Արիւնն անբիծ հեղեալ՝ մաքրումն յանօրէն արեանց աշխարհի պարգեւեսցէ. (Խոսր.։)


Մգլահոտ

adj.

musty, having a musty smell.

· Calfa

NBHL (1)

ՄԳԼԱՀՈՏ կամ ՄԳՌԱՀՈՏ. μυξώδης mucosus. Ունօղ զհոտ նեխութեան, աղտեղութեան, բորբոսի.


Մեծաբեռն

cf. Ծանրաբեռն.

· Calfa

NBHL (1)

Ունօղ զմեծ բեռն. ծանրաբեռն. ծանրակշիռ.


Մեծագործ

adj.

noble, generous, magnificent;
ostentatious;
grand, imposing, stately, superb, magnificent.

· Calfa

NBHL (1)

ՄԵԾԱԳՈՐԾ. Որ գործէ զմեծամեծս. գործօղ կամ ստեղծօղ հրաշափառապէս.


Մեծազարմ

adj.

noble, great, of high rank.

· Calfa

NBHL (1)

Որ պատճառն է բանիս մեծազարմ իշխօղս մեր (լեւոն արքայ) հանդերձ բարեզարմ ժառանգօք. (Սկեւռ. յար.։)


Մեծազօր

adj.

all powerful, omnipotent;
very strong, of a great force;
powerful, potent, mighty.

· Calfa

NBHL (1)

μεγαλοσθενής, μεγασθενής (որ եւ յատուկ անուն՝ մեգասթենէս պատմիչ) praevalens, magnae virtutis, fortissimus. Ոյր զօրութիւնն է մեծ. որ մեծապէս զօրէ. կարօղ յոյժ. հզօր. հզօրեղ. ամենազօր. քաջայաղթ.


Մեծախորհուրդ

adj.

of exalted sentiments, noble-minded, magnanimous, generous, noble;
mysterious, involving a great mystery.

· Calfa

NBHL (1)

Մանաւանդ՝ որպէս Ինչ մի պարունակօղ յինքեան զմեծ խորհուրդ, եւ զդիատաւորութիւն. μυστηρικός, μυστικός mysteriosus, mysticus.


Մեծակն

adj.

large-eyed.

· Calfa

NBHL (1)

Ետես զպօղոս, զի գայր, այր ծաւի, մեծակն, յօնակից. (Ճ. ՟Ա.։ Ճ. ՟Գ.։ Վրք. ոսկ.։)


Մեծահոգութիւն, ութեան

s.

greatness of soul, high-mindedness, magnanimity.

· Calfa

NBHL (1)

Մեծահոգողութեան եւ ազատամիտ առաքինութեան կա՛լ օրինակ զառաքեալսն սուրբս։ Մեծահոգութեամբ անցասումն լինելով առ անարգօղսն, եւ անյիշաչար. (Ոսկ. գծ.։)


Մեծամիտ

adj.

high-minded, conceited, proud, lofty, presumptuous.

· Calfa

NBHL (1)

Մեծամիտ եւ ամբարտաւան է ամենայն հերձուածօղ. (Սարգ. ՟բ. պ. 4։)


Մեծայաղթ

adj.

victorious, conquering, triumphant;
great, enormous, huge, colossal.

· Calfa

NBHL (1)

ՄԵԾԱՅԱՂԹ ՄԵԾԱՅԱՂԹՈՂ. Իբր Քաջայաղթ. մեծապէս յաղթօղ.


Մեծանձն, ձին

adj.

magnanimous, generous;
cf. Մեծահասակ.

· Calfa

NBHL (1)

Ի մէջ ամենայն կենդանեաց (մարդն) թէպէտ ինքն ըստ ինքեան փանաքի եւ տկար է զօրութեամբ, սակայն մեծանձանցն սովաւ (այսինքն իմաստութեամբ) կարէ յաղթօղ լինել, եւ զօրաւորագունիցն. (Պիտ.։)


Մեծաշահ

adj.

very profitable, advantageous, lucrative.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ μεγαλεύπορος magnus negotiator. Որ շահի զբազումս. շատ վաստըկօղ.


Մեծաչեայ, էի, ից

adj.

large-eyed;
keen or piercing-eyed.

· Calfa

NBHL (1)

Կուրաց եւ խաւարելոց լոյս, մեծաչէից եւ տեսանողաց արարիչ եւ նախախնամօղ. (Սարկ. աղ.։)


Մեծապարգեւ

adj.

very magnificent, very liberal, generous;
— առնել, մեծարել, to load with precious gifts;
— լինել յումեքէ, to receive magnificent presents.

· Calfa

NBHL (1)

μεγαλόδωρος qui magna donat, munificus. Առատաապարգեւ. մեծաձիր. որպէս առատաձեռն, տուօղ մեծամեծ պարգեւաց.


Մեծապէս

adv.

greatly, much, very, too much, extremely, beyond measure, infinitely;
remarkably, considerably;
— սխալիս, you are greatly mistaken;
եւ այս նոցա — տագնապ, it is a great embarrassment for them;
եւ այս — է, it is a great advantage;
վկայութիւն նորա — է յայսոսիկ, his testimony is highly important in this cause.

· Calfa

NBHL (1)

Ուրախ եղեւ մեծապէս։ Մեծապէս զոսկերս իմ շարժեցին։ Պաշարեալ եմ մեծապէս յամենեցունց։ Մեծապէս գոհանամք։ Մեծապէս կարօղ լինել յամենայն ժամ առ քեզ է.եւ այլն։


Մեծավաստակ

adj.

meritorious, deserving, of great merit;
cf. Մեծաջան.

· Calfa

NBHL (1)

μεγαλόπονος summopere laborans. Որ բազումս կամ մեծապէս վաստակի. մեծաջան. արդիւնական. աղէկ աշխատօղ.