to cause to touch or strike.
· Calfa
Դիպեցոյց զանձն իւր կուրի միոյ, որ յորովայնէ մօր իւրոյ կոյր էր։ Ի ժամ մահուան ղազարու ոչ դիպեցոյց տէր մեր զանձն իւր ի գեօղ անդր. (Եփր. համաբ.։)
sight, aim;
intention.
· Calfa
Զի՞նչ իցէ բանս դիտումն։ Դիտումն էր պօղոսի. եւ այլն. (Կիւրղ. գանձ.։)
diabolic;
enraged.
· Calfa
Սաստեա՛ տագնապօղ եւ դիւական տենդիս ջերմութեան. (Նար. ՟Ի՟Ը։)
comptroller;
register.
· Calfa
Գրօղ կամ գրեալ ի դիւանի. եւ Դիւանն արձանագրեալ.
inspired by the devil, diabolic.
· Calfa
Ունօղ զշունչ դիւական. շնչեալ ի դիւէ. դիւազգեաց.
charmer, enchanter, sorcerer, magician.
· Calfa
ἑπᾴδων, ἑπαείδων incantator, excantator, μάντις vates, hariolus, μάγος magus Կախարդ. դիւակոչ. հմայօղ. վհուկ. մոգ. գէտ. թովիչ.
that turns easily, mutable, changeable;
convertible.
· Calfa
εὕστρωφος versatilis, volubilis Որ դիւրաւ դառնայ. դիւրաշրջիկ. եւ Դիւրափոփոխ. եւ Դիւրաւ զղջացօղ. եւ Դիւրահաւան.
that fades easily.
· Calfa
εὑμάραντος qui facile marcescit, caducus Որ դիւրաւ թառամի, փոյթ թարշամի. հեշտ կամ շուտ թոռմօղ, թօշնօղ.
condescending, compliant;
gentle, easy, commodious.
· Calfa
εὑήκοος facile audiens, obsequiosus (իբր ներգ) Դիւրաւ լսօղ. դիւրանսաց. հլու. հեշտ մտիկ ընօղ, անկաճ դնօղ.
easily consumed.
· Calfa
ԴԻՒՐԱԾԱԽ. Դիւրաւ ծախօղ, այրօղ.
ԴԻՒՐԱԾԱԽ. εὑδάπανος suntuosus, largus Դիւրաւ ծախօղ զինչս. առատաձեռն, մեծածախ.
that agrees easily with his enemies.
· Calfa
Զլսօղն՝ դիւրահաշտ լինելով՝ քաջ ուսումնագոյն գործիցէ. (Պղատ. օրին. ՟Դ։)
very easy, or possible.
· Calfa
ԴԻՒՐԱՀՆԱՐ. εὑμήχανος industrius, ingeniosus Դիւրաւ հնարս գտօղ. ճարտար.
easy of access, affable
· Calfa
Այսոքիւք բառնաբաս կազմէ զնորա հաւատարմութիւնն, ուստի եւ դիւրահուպ եղեւ առ նոսա պօղոս. (Ոսկ. գծ.։)
that enters easily, insinuating;
— լինել, to enter easily.
· Calfa
Դիւրին ի մտանել. եւ Դիւրաւ մտօղ.
very suitable, proper, becoming, convenient.
· Calfa
εὕθετος appositus, aptus Քաջայարմար. դիպօղ. աջող.
mutable, changeable, easily changed.
· Calfa
Այնպիսին ո՛չ ասի բարկացօղ, զի դիւրայեղ առ հեզութիւն լինի. (Արիստ. որակ.։)
cf. Դիւրակէզ.
· Calfa
Դիւրայրելի ցօղուն, կամ նիւթ հրոյ, փայտ, մարմին. (Սարգ.։ Գէ. ես.։ Մխ. ապար.։ Տօնակ.։)
cf. Դիւրակէզ.
· Calfa
Դիւրայրելի ցօղուն, կամ նիւթ հրոյ, փայտ, մարմին. (Սարգ.։ Գէ. ես.։ Մխ. ապար.։ Տօնակ.։)
easy to take;
easy to understand.
· Calfa
Զայրիսն, որոց պօղոս թուլացուցանէ զայն վասն դիւրըմբռնելի հասակին. (Լծ. ածաբ.։)
susceptible, sensible, easy to understand, acceptable.
· Calfa
Որպէս Դիւրաւ ընդունօղ.
to lay, to set, to put, to place;
to constitute, to found, to establish;
to apply;
— ի վերայ, to impose;
to put on;
— ընդ մէջ, to interpose;
վերստին —, to reinstate;
անուն —, to give a name, to name;
մարտ —, to make war;
պատիւ —, to honour, to show honour and respeet;
— զունկն, to obey;
— արծաթ ի շահ, to place money, to invest;
— գիրս, to compose books;
— ի սրտի, to think;
— առաջի, to propose;
— զանձն ի ձեռին, — զոգի ի բռին, to expose one's life;
to dedicate one's self;
— յապականութիւն, to to destroy;
մեզս —, վնաս ինչ or բազայս ի վերայ —, to blame;
to accuse, to impute;
— բանս, բան — ընդ ումեք, to agree, to come to an understanding;
to promise, to make an appointment;
վէրս —, վէրս ի վերայ —, to wound;
— ի դպրոց, to send to a hoarding-school;
— զոք ի նախատինս աղգաց, to make one the shame or laughing-stock of nations;
ի պահ —, to reserve, to put by;
խորհուրդ յանձին —, to take a resolution or decision;
պատուէր —, to give orders, to command;
— առ մինեանս, ընդդէմ մինեանց, to compare, to confront;
ընդդէմ բանս —, to speak against, to contradict, to oppose;
ձայն զկնի — ուրուք, to cry after some one, to call;
կեանս եւ մահ — ընդ ումեք, to agree to live or die together;
զգիշեր տիւ գնալ, to turn night into day;
քայլս —ի գնալ, to begin to walk;
եդից զքեզ յազգս, I will make thoe a father to nations;
եդից զքեզ յանապատ, I will turn thee into a desert;
սուր ի վերայ եդեալ կոտորել, to condemn to be shot (to put to the sword);
հանդստեան եւ գիւր կենաց — զանձն, to abandon ones self to dissipation;
դսրովանս թշնամանս, to outrage, to offend, to insult;
ասպատակ —, to ravage with troops;
արշաւանս —, to make inroads, to plunder;
երկիւղ մահու — ի վերայ, to threaten with death;
աղաղակ —, to cry;
աշխար —, to weep;
— առ իմիք, to add, to subjoin;
— զանձն ուրուք, to kill some one, to slay.
· Calfa
Դնելիք (այսինքն դնօղք) անուանցն անշուշտ են իմաստունք. (Փիլ. լին. ՟Ա. 20։)
Դրաւ կամ եդիր կամ եդեր կամ եէդ. իբր Եդ. որ եւ ռմկ. էրետ։ (Սիւն.։ Ոսկ. յհ. ՟ա. 1։ Լմբ. ։ Վրդն.։ Տօնակ.։ Հ=Յ. մարտ. ՟Ը.։ Դրին. այսինքն Եդին։ Դրեալ, Դրելոց, Դրելիք, այսինքն Եդեալ, դնելիք։ Վրք. հց.։ ՃՃ.։ Նչ. քեր.։ Պերիարմ.։ Դրօղ. իբր Դնօղ.)
queen, empress, princess.
· Calfa
βασίλισσα regina Իշխօղ կին. թագուհի. արքայուհի. բամբիշն. տիկնաց տիկին. սուլթան. խաթուն.
to shake, to push, to move;
to astonish;
to cause to tremble, to agitate.
· Calfa
Սարսեալ դողացուցանէ զտեսօղսն։ Զլերինս դողացուցանէին. (Փարպ.։)
inconstant, unstable, not solid, slippery.
· Calfa
Խորհուրդ մահկանացուաց զանդիտօղք են, եւ զաղփաղփուն՝ հնարագիտութիւնք մեր։ Զաղփաղփուն կանգաղեալն՝ ի հողմոյ շարժեսցի. (Իմ. ՟Թ. 14։ ՟Դ. 4։)
to irritate, to put in a passion, to enrage, to anger, to make angry, to fret, to vex, to nettle, to affront, to provoke.
· Calfa
Ստայօդ ճառ, զայրացուցանօղ զրոյցք. (Նար. ՟Խ՟Ը։)
adj. adv. at the ringing of a bell.
· Calfa
Գանչեցուցանօղ՝ կամ հնչեցուցանելով զզանգակս. ի ձայն զանգակաց.
to fear, to be afraid of, to dread;
to doubt.
· Calfa
Խորհուրդ մահկանացուաց զանգիտօղք են. յն. երկչոտ. (Իմ. ՟Թ. 14։)
s. adj. follower of Zoroaster;
manichean;
— աղանդ, manicheism.
· Calfa
պ. զէնտիյք, զընտըք. Անուն ազգի եւ աղանդոյ եւ գրոց առ նախնի պարսիկս. քաղդեայ աստղահըմայ, մոգ կամ կրակապաշտ, եւ մանիքեցի՝ իւիք իւիք խտրանօք հետեւօղ զանդ կամ զէնտ մատենի զրադաշտայ. (Եզնիկ.։ Եղիշ. ՟Գ։) (զանդ, լծ. ծնունդ, ծննդաբան ըստ ախտարաց։)
to hide ones self, to steal away, to retire;
to be ignorant of.
· Calfa
ԶԱՆԽԼԱՆԱԼ. ն. λήθομαι, λανθάνομαι obliviscor, ignoro, minime adverto, latet me Անգիտանալ. մոռանալ. անգէտ ձեւանալ. պատրուակել. թաքուցանել զանձն կամ զխորհուրդն որպէս խուլ. եւ Խաբել անձամբ զանձն. չգիտնալ, չգիտցօղ ձեւանալ.
state of a thing hidden, secret, concealment, hiding.
· Calfa
Զրկօղն ապաստանեալ ի ճարտարութիւնն, եւ ի թագաւորին զանխլութիւն իրին, ջանայ ճարտարութեամբ բանիցն զթագաւոր հաւանեցուցանել։ (Լմբ. սղ.)
hidden, secret;
secretly, clandestinely, by stealth, incognito, without being known;
hiding-place, lurking-place;
— ի ներքս սպրդել, to creep, to slip, to steal stealthily.
· Calfa
Զհոգւով ընթերցօղն քննութեան սաղմոսացս՝ կարծեմ ոչ զանխուլ գոլ խորհրդոցն Քրիստոսի։ Ի սորա դատաստանէն ոչ եմք զանխուլ, այլ ծանեաք. (Լմբ. սղ.։)
Զականջս լսողացն զանխուլս ի բանէն յարկացոցեն (անարուեստ վերծանօղք). (Երզն. քեր.։)
stocking, hose.
· Calfa
ԶԱՆԿԱՊԱՆ կամ ԶԱՆԳԱՊԱՆ. περικνημίς tibilae, ocrea որպէս ծնկապան. այսինքն Պահպանակ ծնգաց եւ սրունից. սռնապան. գուրպայ. ճիվերը ծածկօղ մենծ գուլպայ.
blind, sightless, eyeless.
· Calfa
μυωπάζων caecutiens, lusciosus Աչացու. աչացաւ. կոյր. աչքը աւրած, աչք չունեցօղ, հաւկուր.
to avert, to scatter, to distract;
to render useless;
to mislead, to deceive;
to pervert;
ի տխուր խորհուրդս —, to have the spleen or blue-devils;
յախտս իւր —, to give a loose to one's passions;
զանձամբ —, to come to one's self again, to recover one's self.
· Calfa
Եւ ոչ Աստուած ամենագէտ զայրն զառածանէր յանօրէն խորհրդոցն. (Վրք. պօղ. անապ.։)
to separate;
to divide;
to distinguish, to discern;
to consecrate, to offer.
· Calfa
Մի՛ զծնօղսն յորդւոցն, եւ մի՛ զորդիսն ի ծնողացն զատուցանել. (Փիլ. քհ. ՟Ժ՟Բ։)
to increase, to promote.
· Calfa
Արածանի (Եւփրատ. ըստ եբր) աճեցուցանօղ. վասն որոյ եւ աճեցուցանել եւ զարգացուցանել նմա եբրայեցւոցն եւ ասորեստանեայցն իմաստունքն ասեն. (Փիլ. լին. ՟Ա. 13։)
ornament, finery, embellishment, preparation, furniture, clothes, fringe, decoration;
dress, toilette;
attire;
— or —ք երկնից, the stars;
առնուլ զ— զանձամբ, — առնուլ, to adorn one's self;
ի զէն եւ ի — վառիլ, to arm one's self, to fly to arms.
· Calfa
Զարդք սեանցն. (Ել. ՟Լ՟Ը. 10=12. իբր օղ. մանեկաձեւ զարդ։)
that loves ornaments, that decks him or herself;
dandy, eoxcomb, coqnettish.
· Calfa
φιλόκοσμος ornatus seu cultus amans Սիրօղ զարդուց եւ պաճուճանաց. զարդարանք սիրօղ. (ըստ յն. նաեւ Աշխարհասէր).
decorator;
adorning.
· Calfa
διακοσμητής ornator Որ զարդարէ. զարդարօղ.
Եկեղեցւոյ շինօղք եւ զարդարիչք. (Լաստ. ՟Ժ՟Բ։)
cf. Զարթուցիկ;
awakening, who awakens or arouses;
who excites or animates.
· Calfa
Զարթուցանօղ. շարժիչ. յորդորիչ. արծարծիչ.
cf. Զարհուրելի.
· Calfa
Հրեշտակք պահապան շուրջանակի, եւ դու անզգուշութեամբ՝ նոցին զարհուրեցուցիչ. (խրտեցընօղ, փախցընօղ) (Լմբ. պտրգ.։)
charming, admirable;
wonder-working;
—ք, miracles, wonders, prodigies.
· Calfa
θαυματουργός, θαυματοποιός qui miracula edit, vel agit mira, mirabilis Սքանչելագործ. հրաշագործօղ.
ԶԱՐՄԱՆԱԳՈՐԾ գործք. ա.գ. θαυμαστότερος, -ρα mirus, mira, mirificus, -ca, -cum Զարմանս բերօղ. հիացուցիչ. սքանչելի. եւ Սքանչելիք. զարմանալի գործք.
Կարօղ եղեր զօրութեամբ՝ զարմանագործ նշանիւք. (Շար.։)
Ոչ այնպէս մեծամեծք եւ զարմանագործք կատարէին։ Որ՞չափ եւս առաւել զզարմանագործս հոգւոյն չիցէ ոք բաւական ճառել։ Կարօղ է եւ այնպէս եւ այլազգ այսպիսի ինչ առնել զարմանագործս. (յն. զարմանագործել). (Ոսկ. մ. ՟Ա. 1. եւ 4. ՟Բ. 18։)
admirable, astonishing, surprising, miraculous, wonderful, bewitching, incredible, extraordinary, excellent;
—ք, wouder;
miracle;
admiration;
—ք առնուլ զոք, to be astonished.
· Calfa
Անդ Բենիամին ի տղայութեան զարմանալի. յն. տղայ ի զարմացման, որպէս թէ զարմացօղ, լցեալ ապշութեամբ։
Բազմապատիկ զարմանալիք ի միտս իմ անկեալ են վասն մոլեգնութեանն Պօղեայ Սամոստացւոյ. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 6.) յն. զարմանալ. որպէս ընդ հակառակն, ուր ասի ի մեզ,
of admiration;
— նշան (՜), a note of (!).
· Calfa
Մեծն Պօղոս ի յըմբռնման Աստուածայնոյն եղեալ, եւ զարմացողականին նորա զօրութեան հաղորդեալ։ Եւ ինքն ամենայնի պատճառն առ ի յամենեսեան լինելն զիջանէ ըստ զարմացողականին գերագոյ զօրութեանն՝ անփոփոխաբուն ի յինքենէ. (Դիոն. ածայ.։)
misled, led astray;
anomalous, heteroclitical;
— անկանիմ գնամ, cf. Զարտուղիմ;
— հանեմ, cf. Զարտուղեցուցանեմ.
· Calfa
Յուղիւղ հաւատոցն զարտաւղի հանէ։ Հպարտացեալ զարտօղի անկան. (Յճխ. ՟Թ. ՟Ի։)